೬. ಛಟ್ಠೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ

ರೂಪವಿಭಾಗೋ

೪೮೧. ಇತಿ ಪಞ್ಚಪರಿಚ್ಛೇದ-ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನತ್ಥಸಙ್ಗಹಂ;

ನಾಮಧಮ್ಮಮಸೇಸೇನ, ವಿಭಾವೇತ್ವಾ ಸಭಾವತೋ.

೪೮೨. ಸಪ್ಪಭೇದಂ ಪವಕ್ಖಾಮಿ, ರೂಪಧಮ್ಮಮಿತೋ ಪರಂ;

ಭೂತೋಪಾದಾಯಭೇದೇನ, ದುವಿಧಮ್ಪಿ ಪಕಾಸಿತಂ.

೪೮೩. ಉದ್ದೇಸಲಕ್ಖಣಾದೀಹಿ, ವಿಭಾಗಜನಕಾ ತಥಾ;

ಕಲಾಪುಪ್ಪತ್ತಿತೋ ಚಾಪಿ, ಯಥಾನುಕ್ಕಮತೋ ಕಥಂ?

೪೮೪. ರುಪ್ಪತೀತಿ ಭವೇ ರೂಪವಿಕಾರಪ್ಪಚ್ಚಯೇಸತಿ;

ರೂಪರೂಪಂ ತಥಾ ರೂಪಪರಿಯಾಪನ್ನತೋಪರಂ.

೪೮೫. ಭೂತರೂಪಂ ತು ಪಥವೀ, ಆಪೋ ತೇಜೋ ತಥಾಪರೋ;

ವಾಯೋ ಚ ಭವತೂಪಾದಾರೂಪಮೇತ್ಥಾತಿ ಭಾಸಿತಂ.

೪೮೬. ಭೂತರೂಪಮುಪಾದಾಯ, ಪವತ್ತತಿ ನ ಚಞ್ಞಥಾ;

ಇಚ್ಚುಪಾದಾಯರೂಪನ್ತಿ, ರೂಪಂ ಸೇಸಮುದೀರಿತಂ.

೪೮೭. ಚಕ್ಖು ಸೋತಞ್ಚ ಘಾನಞ್ಚ, ಜಿವ್ಹಾ ಕಾಯೋತಿ ಪಞ್ಚಧಾ;

ಪಸಾದರೂಪಮಕ್ಖಾತಂ, ನೋಪಸಾದಂ ಪನೇತರಂ.

೪೮೮. ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಾ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಮಿತಿ ಪಞ್ಚಧಾ;

ರೂಪಂ ಪಸಾದವಿಸಯಂ, ಪಸಾದೋ ಗೋಚರಂಪರಂ.

೪೮೯. ಇತ್ಥತ್ತಂ ಪುರಿಸತ್ತಞ್ಚ, ಭಾವರೂಪಮುದೀರಿತಂ;

ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯರೂಪನ್ತಿ, ಉಪಾದಿನ್ನಪವತ್ತಿಕಂ.

೪೯೦. ವತ್ಥುರೂಪಂ ತು ಹದಯಂ, ಯಂ ಧಾತುದ್ವಯನಿಸ್ಸಯಂ;

ಕಬಳೀಕಾರಮಾಹಾರರೂಪಮಿಚ್ಚಾಹು ಪಣ್ಡಿತಾ.

೪೯೧. ರೂಪಧಮ್ಮಸಭಾವತ್ತಾ, ರೂಪನ್ತಿ ಪರಿದೀಪಿತಂ;

ಇಚ್ಚೇವಮಟ್ಠಾರಸಧಾ, ರೂಪರೂಪಮುದೀರಿತಂ.

೪೯೨. ಅನಿಪ್ಫನ್ನಸಭಾವತ್ತಾ, ರೂಪಾಕಾರೋಪಲಕ್ಖಿತಂ;

ಅನಿಪ್ಫನ್ನಂ ನಾಮ ರೂಪಂ, ದಸಧಾ ಪರಿದೀಪಿತಂ.

೪೯೩. ರೂಪಪ್ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ರೂಪಮಿಚ್ಚಾಕಾಸೋ ಪಕಾಸಿತೋ;

ಕಾಯಬ್ಬಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿಕಂ, ದ್ವಯಂ ವಿಞ್ಞತ್ತಿರೂಪಕಂ.

೪೯೪. ಲಹುತಾ ಮುದುತಾ ಕಮ್ಮ-ಞ್ಞತಾ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಸಹ;

ವಿಕಾರರೂಪಮಿಚ್ಚಾಹು, ಪಞ್ಚಧಾ ಚ ವಿಭಾವಿನೋ.

೪೯೫. ಉಪಚಯೋ ಸನ್ತತಿ ಚ, ಜರತಾನಿಚ್ಚತಾತಿ ಚ;

ಚತುಧಾ ಲಕ್ಖಣರೂಪಂ, ರೂಪಕಣ್ಡೇ ವಿಭಾವಿತಂ.

೪೯೬. ಇಚ್ಚೇವಮಟ್ಠವೀಸತಿವಿಧಾನಿಪಿ ವಿಚಕ್ಖಣೋ;

ರೂಪಾನಿ ಲಕ್ಖಣಾದೀಹಿ, ವಿಭಾವೇಯ್ಯ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ.

೪೯೭. ಖರತಾ ಪಥವೀಧಾತು, ಸಾಯಂ ಕಕ್ಖಳಲಕ್ಖಣಾ;

ಕಲಾಪಾಧಿಟ್ಠಾನರಸಾ, ಪಟಿಗ್ಗಾಹೋತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೪೯೮. ಆಬನ್ಧನಮಾಪೋಧಾತು, ಸಾ ಪಗ್ಘರಣಲಕ್ಖಣಾ;

ಕಲಾಪಾಬನ್ಧನರಸಾ, ಸಙ್ಗಹತ್ತೇನ ಗಯ್ಹತಿ.

೪೯೯. ತೇಜನತ್ತಂ ತೇಜೋಧಾತು, ಸಾಯಮುಣ್ಹತ್ತಲಕ್ಖಣಾ;

ಪಾಚನರಸಾ ಮದ್ದವಾ-ನುಪ್ಪಾದನನ್ತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೦೦. ವಾಯೋಧಾತು ವಾಯನತ್ತಂ, ಸಾ ವಿತ್ಥಮ್ಭನಲಕ್ಖಣಾ;

ಸಮೀರಣರಸಾಭಿನಿ-ಹಾರಭಾವೇನ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೦೧. ಸಬ್ಬತ್ಥಾವಿನಿಭುತ್ತಾಪಿ, ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸಿತಲಕ್ಖಣಾ;

ತಂತಂಭಾವಸಮುಸ್ಸನ್ನಸಮ್ಭಾರೇಸುಪಲಕ್ಖಿತಾ.

೫೦೨. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞೇನುಪತ್ಥದ್ಧಾ, ಸೇಸರೂಪಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಯಾ;

ಚತುದ್ಧೇವಂ ಕಲಾಪೇಸು, ಮಹಾಭೂತಾ ಪವತ್ತರೇ.

೫೦೩. ಚಕ್ಖು ಸಮ್ಭಾರಚಕ್ಖುಮ್ಹಿ, ಸತ್ತಕ್ಖಿಪಟಲೋಚಿತೇ;

ಕಣ್ಹಮಣ್ಡಲಮಜ್ಝಮ್ಹಿ, ಪಸಾದೋತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ.

೫೦೪. ಯೇನ ಚಕ್ಖುಪಸಾದೇನ, ರೂಪಾನಿ ಅನುಪಸ್ಸತಿ;

ಪರಿತ್ತಂ ಸುಖುಮಂ ಚೇತಂ, ಊಕಾಸಿರಸಮೂಪಮಂ.

೫೦೫. ಸೋತಂ ಸೋತಬಿಲಸ್ಸನ್ತೋ,

ತಮ್ಬಲೋಮಾಚಿತೇ ತಥಾ;

ಅಙ್ಗುಲಿವೇಧನಾಕಾರೇ,

ಪಸಾದೋತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ.

೫೦೬. ಅನ್ತೋ ಅಜಪದಟ್ಠಾನೇ, ಘಾನಂ ಘಾನಬಿಲೇ ಠಿತಂ;

ಜಿವ್ಹಾ ಜಿವ್ಹಾಯ ಮಜ್ಝಮ್ಹಿ, ಉಪ್ಪಲಾಕಾರಸನ್ನಿಭೇ.

೫೦೭. ಇಚ್ಚೇವಂ ಪನ ಚತ್ತಾರೋ, ತಂತಂದೇಸವವತ್ಥಿತಾ;

ಕಾಯಪ್ಪಸಾದೋ ಕಾಯಮ್ಹಿ, ಉಪಾದಿನ್ನೇತಿ ಪಞ್ಚಧಾ.

೫೦೮. ಕಪ್ಪಾಸಪಟಲಸ್ನೇಹ-ಸನ್ನಿಭಾ ಭೂತನಿಸ್ಸಿತಾ;

ಪಸಾದಾ ಜೀವಿತಾರಕ್ಖಾ, ರೂಪಾದಿಪರಿವಾರಿತಾ.

೫೦೯. ಧೀತಾ ರಾಜಕುಮಾರಾವ, ಕಲಾಪನ್ತರವುತ್ತಿನೋ;

ದ್ವಾರಭೂತಾವ ಪಚ್ಚೇಕಂ, ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣವೀಥಿಯಾ.

೫೧೦. ರೂಪಾದಾಭಿಘಾತಾರಹಭೂತಾನಂ ವಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ;

ದಟ್ಠುಕಾಮನಿದಾನಾದಿಕಮ್ಮಭೂತಾನಮೇವ ವಾ.

೫೧೧. ಪಸಾದಲಕ್ಖಣಾ ರೂಪಾ-ದಾವಿಞ್ಜನರಸಾ ತಥಾ;

ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಯುಗಳಂ, ದ್ವಾರಭಾವೇನ ಗಯ್ಹರೇ.

೫೧೨. ರೂಪಂ ನಿಭಾಸೋ ಭೂತಾನಂ, ಸದ್ದೋ ನಿಗ್ಘೋಸನಂ ತಥಾ;

ಗನ್ಧೋವ ಗನ್ಧನಂ ತತ್ಥ, ರಸೋ ಚ ರಸನೀಯತಾ.

೫೧೩. ಇಚ್ಚೇವಂ ಪನ ಚತ್ತಾರೋ, ಗೋಚರಾ ಭೂತನಿಸ್ಸಿತಾ;

ಭೂತತ್ತಯಞ್ಚ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಮಾಪೋಧಾತುವಿವಜ್ಜಿತಂ.

೫೧೪. ಸದ್ದೋ ಅನಿಯತೋ ತತ್ಥ, ತದಞ್ಞೋ ಸಹವುತ್ತಿನೋ;

ತಂತಂಸಭಾವಭೇದೇನ, ತಂತಂದ್ವಾರೋಪಲಕ್ಖಿತೋ.

೫೧೫. ಪಞ್ಚೇವ ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣವೀಥಿಯಾ ವಿಸಯಾ ಮತಾ;

ಚಕ್ಖಾದಿಪಟಿಹನನಲಕ್ಖಣಾವ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ.

೫೧೬. ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಯುಗಳಾಲಮ್ಬಭಾವರಸಾ ತಥಾ;

ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಯುಗಳಂ, ಗೋಚರತ್ತೇನ ಗಯ್ಹರೇ.

೫೧೭. ಇತ್ಥಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಪನಿತ್ಥತ್ತಮಿತ್ಥಿಭಾವೋತಿ ಭಾಸಿತೋ;

ಪುರಿಸತ್ತಂ ತಥಾ ಭಾವೋ, ಪುರಿಸಿನ್ದ್ರಿಯನಾಮಕೋ.

೫೧೮. ತಂ ದ್ವಯಂ ಪನುಪಾದಿನ್ನಕಾಯೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಲಬ್ಭತಿ;

ಕಲಾಪನ್ತರಭಿನ್ನಞ್ಚ, ಭಿನ್ನಸನ್ತಾನವುತ್ತಿ ಚ.

೫೧೯. ವಸೇ ವತ್ತೇತಿ ಲಿಙ್ಗಾನ-ಮಿತ್ಥಿಪುಮ್ಭಾವಲಕ್ಖಣಂ;

ಇತ್ಥೀತಿ ಚ ಪುರಿಸೋತಿ, ಪಕಾಸನರಸಂ ತಥಾ.

೫೨೦. ಇತ್ಥೀನಂ ಪುರಿಸಾನಞ್ಚ, ಲಿಙ್ಗಸ್ಸ ಚ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ;

ನಿಮಿತ್ತಕುತ್ತಾಕಪ್ಪಾನಂ, ಕಾರಣತ್ತೇನ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೨೧. ಸತ್ತಾ ಮರನ್ತಿ ನಾಸೇನ, ಯಸ್ಸ ಪಾಣನ್ತಿ ವುತ್ತಿಯಾ;

ಸಜೀವಮತಕಾಯಾನಂ, ಭೇದೋ ಯೇನೋಪಲಕ್ಖಿತೋ.

೫೨೨. ತದೇತಂ ಕಮ್ಮಜಾತಾನ-ಮನುಪಾಲನಲಕ್ಖಣಂ;

ಜೀವಿತಂ ಜೀವನರಸಂ, ಆಯುಬದ್ಧೋತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೨೩. ಮನೋಧಾತುಯಾ ಚ ತಥಾ, ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಯಾ;

ನಿಸ್ಸಯಲಕ್ಖಣಂ ವತ್ಥು-ರೂಪಂ ಹದಯಸಮ್ಮತಂ.

೫೨೪. ಸಮಾಧಾನರಸಂ ತಾಸ-ಮುಬ್ಬಾಹತ್ತೇನ ಗಯ್ಹತಿ;

ಯಸ್ಮಿಂ ಕುಪ್ಪಿತಕಾಲಮ್ಹಿ, ವಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ ಪಾಣಿನೋ.

೫೨೫. ಕಾಯೋ ಯಸ್ಸಾನುಸಾರೇನ, ಚಿತ್ತಕ್ಖೇಪೇನ ಖಿಜ್ಜತಿ;

ಯಸ್ಮಿಂ ನಿರುದ್ಧೇ ವಿಞ್ಞಾಣ-ಸೋತೋಪಿ ಚ ನಿರುಜ್ಝತಿ.

೫೨೬. ಯಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪತಿಟ್ಠಾತಿ, ಪಟಿಸನ್ಧಿ ಭವನ್ತರೇ;

ತದೇತಂ ಕಮ್ಮಸಮ್ಭೂತಂ, ಪಞ್ಚವೋಕಾರಭೂಮಿಯಂ.

೫೨೭. ಮಜ್ಝೇ ಹದಯಕೋಸಮ್ಹಿ, ಅಡ್ಢಪಸತಲೋಹಿತೇ;

ಭೂತರೂಪಮುಪಾದಾಯ, ಚಕ್ಖಾದಿ ವಿಯ ವತ್ತತಿ.

೫೨೮. ಕಬಳೀಕಾರೋ ಆಹಾರೋ, ರೂಪಾಹರಣಲಕ್ಖಣೋ;

ಕಾಯಾನುಯಾಪನರಸೋ, ಉಪತ್ಥಮ್ಭೋತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೨೯. ಓಜಾಯ ಯಾಯ ಯಾಪೇನ್ತಿ, ಆಹಾರಸ್ನೇಹಸತ್ತಿಯಾ;

ಪಾಣಿನೋ ಕಾಮಲೋಕಮ್ಹಿ, ಸಾಯಮೇವಂ ಪವುಚ್ಚತಿ.

೫೩೦. ಆಕಾಸಧಾತು ರೂಪಾನಂ, ಪರಿಯೋಸಾನಲಕ್ಖಣಾ;

ಪರಿಚ್ಛೇದರಸಾ ರೂಪಮರಿಯಾದೋತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೩೧. ಸಲಕ್ಖಣಪರಿಚ್ಛಿನ್ನರೂಪಧಮ್ಮಪರಿಗ್ಗಹೇ;

ಯೋಗೀನಮುಪಕಾರಾಯ, ಯಂ ದೇಸೇಸಿ ದಯಾಪರೋ.

೫೩೨. ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಸಭಾವಾನಂ, ಕಲಾಪಾನಂ ಯಥಾರಹಂ;

ಪರಿಯನ್ತಾನಮೇವೇಸ, ತದಾಕಾರೋ ಪವುಚ್ಚತಿ.

೫೩೩. ಗಮನಾದಿವಚೀಘೋಸಪವತ್ತಮ್ಹಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ;

ವಾಯೋಪಥವಿಧಾತೂನಂ, ಯೋ ವಿಕಾರೋ ಸಮತ್ಥತಾ.

೫೩೪. ಸಹಜೋಪಾದಿನ್ನಕಾನಂ, ಕ್ರಿಯಾವಾಚಾಪವತ್ತಿಯಾ;

ವಿಪ್ಫನ್ದಘಟ್ಟನಾಹೇತು, ಚಿತ್ತಾನುಪರಿವತ್ತಕೋ.

೫೩೫. ಸ ವಿಕಾರವಿಸೇಸೋಯಂ, ವಿಞ್ಞತ್ತೀತಿ ಪಕಾಸಿತೋ;

ವಿಞ್ಞಾಪೇತೀತಿ ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾಯ ಚ ವಿಚಿನ್ತಿತಂ.

೫೩೬. ವಾಯೋಪಥವಾಧಿಕಾನಂ, ಭೂತಾನಮಿತಿ ಕೇಚನ;

ಪವುತ್ತಾ ತಾದಿನಾ ಕಾಯ-ಪರಿಗ್ಗಹಸುಖಾಯ ಯಾ.

೫೩೭. ಕಾಯೋ ಯಸ್ಸಾನುಭಾವೇನ,

ಸಹಾಭೋಗೋವ ಖಾಯತಿ;

ಯಂ ನಿರೋಧಾ ಪರಾಭೂತೋ,

ಸೇತಿ ನಿಚ್ಚೇತನೋ ಯಥಾ.

೫೩೮. ಲೋಕೇ ಪಪಞ್ಚಾ ವತ್ತನ್ತಿ, ಬಹುಧಾ ಯಾಯ ನಿಮ್ಮಿತಾ;

ಕಪ್ಪೇನ್ತಿ ಕಾಯಮತ್ತಾನಂ, ಬಾಲಾ ಯಾಯ ಚ ವಞ್ಚಿತಾ.

೫೩೯. ಸಾಯಂ ಕಾಯವಚೀಕಮ್ಮ-ದ್ವಾರಭಾವೇನ ಲಕ್ಖಿತಾ;

ಬ್ಯಾಪಾರಘಟ್ಟನಾಹೇತು-ವಿಕಾರಾಕಾರಲಕ್ಖಣಾ.

೫೪೦. ಕಾಯವಾಚಾಅಧಿಪ್ಪಾಯ-ಪಕಾಸನರಸಾ ತಥಾ;

ಕಾಯವಿಪ್ಫನ್ದಘಟ್ಟನ-ಹೇತುಭಾವೇನ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೪೧. ಲಹುತಾ ಪನ ರೂಪಾನಂ, ಅದನ್ಧಾಕಾರಲಕ್ಖಣಾ;

ಅವಿತ್ಥಾನರಸಾ ಸಲ್ಲ-ಹುಕವುತ್ತೀತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೪೨. ಮುದುತಾಪಿ ಚ ರೂಪಾನಂ, ಕಕ್ಖಳಾಭಾವಲಕ್ಖಣಾ;

ಕಿಚ್ಚಾವಿರುಜ್ಝನರಸಾ, ಅನುಕುಲ್ಯನ್ತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೪೩. ಕಮ್ಮಞ್ಞತಾ ಚ ರೂಪಾನಂ, ಅಲಂಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಲಕ್ಖಣಾ;

ಪವತ್ತಿಸಮ್ಪತ್ತಿರಸಾ, ಯೋಗ್ಗಭಾವೋತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೪೪. ಸಪ್ಪಾಯಮುತುಮಾಹಾರಂ, ಲದ್ಧಾ ಚಿತ್ತಮನಾಮಯಂ;

ಲಹೂ ಮುದು ಚ ಕಮ್ಮಞ್ಞಂ, ಯದಾ ರೂಪಂ ಪವತ್ತತಿ.

೫೪೫. ತಥಾ ಪವತ್ತರೂಪಸ್ಸ, ಪವತ್ತಾಕಾರಭೇದಿತಂ;

ಲಹುತಾದಿತ್ತಯಮ್ಪೇತಂ, ಸಹವುತ್ತಿ ತದಾ ಭವೇ.

೫೪೬. ಸಪ್ಪಾಯಪಟಿವೇಧಾಯ, ಪಟಿಪತ್ತುಪಕಾರಿಕಾ;

ಸಾಕಾರಾ ರೂಪಸಮ್ಪತ್ತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತೇವಂ ಮಹೇಸಿನಾ.

೫೪೭. ರೂಪಸ್ಸೋಪಚಯೋ ನಾಮ, ರೂಪಸ್ಸಾಚಯಲಕ್ಖಣೋ;

ರೂಪುಮ್ಮುಜ್ಜಾಪನರಸೋ, ಪಾರಿಪೂರೀತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೪೮. ಪವತ್ತಿಲಕ್ಖಣಾ ರೂಪ-ಸನ್ತತೀತಿ ಪಕಾಸಿತಾ;

ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧನರಸಾ, ಅವಿಚ್ಛೇದೋತಿ ಗಯ್ಹತಿ.

೫೪೯. ರೂಪಮಾಚಯರೂಪೇನ, ಜಾಯತಿಚ್ಚುಪರೂಪರಿ;

ಪೇಕ್ಖತೋಪಚಾಯಾಕಾರಾ, ಜಾತಿ ಗಯ್ಹತಿ ಯೋಗಿನಾ.

೫೫೦. ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧಾಕಾರೇನ, ಜಾಯತೀತಿ ಸಮೇಕ್ಖತೋ;

ತದಾಯಂ ಸನ್ತತಾಕಾರಾ, ಸಮುಪಟ್ಠಾಸಿ ಚೇತಸಿ.

೫೫೧. ಏವಮಾಭೋಗಭೇದೇನ, ಜಾತಿರೂಪಂ ದ್ವಿಧಾ ಕತಂ;

ಅತ್ಥೂಪಲದ್ಧಿಭಾವೇನ, ಜಾಯನ್ತಂ ವಾಥ ಕೇವಲಂ.

೫೫೨. ರೂಪವಿವಿತ್ತಮೋಕಾಸಂ, ಪುರಕ್ಖತ್ತೇನ ಚೀಯತಿ;

ಅಭಾವಾ ಪನ ಭಾವಾಯ, ಪವತ್ತಮಿತಿ ಸನ್ತತಿ.