೧೬. ಸೋಳಸಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ

ಅಭಿಞ್ಞಾನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೧೦೪೫. ಸತಾತಿ ಸತಿಸಮ್ಪನ್ನೇನ. ಅನುಯೋಗನ್ತಿ ವೀರಿಯಂ.

೧೦೪೭. ಯೋಗಾವಚರಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತಾಸು ಅಭಿಞ್ಞಾಸು ಅಸ್ಸ ಯೋಗಾವಚರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಮಾಧಿಭಾವನಾ ನಿಟ್ಠಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಗತಾ ಸಿಯಾ.

೧೦೫೦. ದನ್ತೇತಿ ದನ್ತೇ ಠಿತೇ. ಅಚಲೇತಿ ಅಚಲೇ ಠಿತೇ.

೧೦೫೨-೪. ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಪಾದಕಂ ಕಾರಣಂ ಅಭಿಞ್ಞಾಪಾದಕಂ ಯೋಗೀ ಸತಂ ವಾಪಿ ಸಹಸ್ಸಂ ವಾಪಿ ಯದಿ ಸಚೇ ಇಚ್ಛತಿ, ಅಭಿಞ್ಞಾಪಾದಕಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಪಾದಕಝಾನತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ‘‘ಸತಂ ಹೋಮಿ, ಸತಂ ಹೋಮಿ’’ ಇತಿ ಏವಂ ಕಾಮಾವಚರಪರಿಕಮ್ಮಮಾನಸಂ ಕತ್ವಾ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಪಾದಕಂ ಕಾರಣಭೂತಂ ಝಾನಂ ಪುನಾಧಿಟ್ಠಾತಿ ಪುನ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತೋ ಝಾನತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಪುನ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ಸಹಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಚೇತಸಾ ಅಧಿಟ್ಠಾನಸಙ್ಖಾತೇನ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಚಿತ್ತೇನ ಸಹ ಸೋ ಯೋಗೀ ಸತಂ ಹೋತಿ. ಇದ್ಧಿವಿಧಞಾಣಂ.

೧೦೬೭-೮. ಏಸೋ ಅಧಿಗತಾಭಿಞ್ಞೋ ಯೋಗೀ ಪಾದಕಾರಮ್ಮಣೇನ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಸ್ಸ ಪಟಿಭಾಗನಿಮಿತ್ತಸಙ್ಖಾತೇನ ಆರಮ್ಮಣೇನ ಫುಟ್ಠೇ ಓಕಾಸೇ ಗತೇ ಪವತ್ತೇ ಪನ ಸದ್ದೇ ಸುಣಾತಿ. ದಿಬ್ಬಸೋತಞಾಣಂ.

೧೦೬೯. ಪರಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯತಿ ಪರಿಚ್ಛಿಜ್ಜತೀತಿ ಚೇತೋಪರಿಯಂ, ತಮೇವ ಮಾನಸಂ ಚೇತೋಪರಿಯಮಾನಸಂ.

೧೦೭೦. ಹದಯಂ ಪನ ನಿಸ್ಸಾಯಾತಿ ಹದಯವತ್ಥುಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವತ್ತಮಾನಲೋಹಿತಂ, ಹದಯಕೋಸೇ ಪವತ್ತಂ ರುಹಿರನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೦೭೫. ಕಾಮಾವಚರಚಿತ್ತಞ್ಚಾತಿ ಕಾಮಾವಚರಸತ್ತಾನಂ ಕಾಮಾವಚರಚಿತ್ತಞ್ಚ. ರೂಪಾರೂಪೇಸು ರೂಪಭವಾರೂಪಭವೇಸು ಸತ್ತಾನಂ ಮಾನಸಞ್ಚ. ಕಿಂ ಭೂತಂ? ಸರಾಗಾದಿಪ್ಪಭೇದಕಂ ಮಾನಸಂ ಸಬ್ಬಂ ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಂ ಜಾನಾತಿ. ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಂ.

೧೦೭೭-೮೨. ನಿಸಜ್ಜಾ ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಿಮಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಇರಿಯಾಪಥಾನಂ ಪಚ್ಛಾ ಜಾತಾ ನಿಸಜ್ಜಾ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಆವಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ತತೋ ಪಭುತಿ ತತೋ ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಿಮತೋ ನಿಸಜ್ಜಾತೋ ಪಭುತಿ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಚ್ಛಿಮನಿಸಜ್ಜಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಪಟಿಲೋಮಕ್ಕಮಾ ಪಟಿಲೋಮಕ್ಕಮೇನ ಸಬ್ಬಂ ಅತ್ತನಾ ಕತಂ ಆವಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಅಸ್ಮಿಂ ಭವೇ ಯಾವ ಯತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಸನ್ಧಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿ ಹೋತಿ, ತಾವ ತತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಕತಂ ಕಿರಿಯಂ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಆವಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಪುರಿಮಸ್ಮಿಂ ಭವೇಪಿ ಚುತಿಕ್ಖಣೇಪಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಂ ನಾಮರೂಪಞ್ಚ ಸಾಧುಕಂ ಆವಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಚುತಿಕ್ಖಣೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೇ ತಸ್ಮಿಂ ನಾಮರೂಪೇ ಏವಂ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಆವಜ್ಜಿತಬ್ಬೇ ಯದಾ ತದೇವ ತಮೇವ ನಾಮರೂಪಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ಚುತಿಕ್ಖಣೇ ಮನೋದ್ವಾರೇ ಮನಕ್ಕಾರೋ ಮನೋದ್ವಾರಾವಜ್ಜನಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾನುಸ್ಸತಿಞಾಣಂ.

೧೦೮೬-೯೬. ಅಭಿಞ್ಞಾಪಾದಕಂ ಕಸಿಣಾರಮ್ಮಣಂ ಝಾನಂ ಅಭಿನೀಹಾರಕ್ಖಮಂ ಕತ್ವಾ ಇಮೇಸು ತೀಸು ಕಸಿಣೇಸು ಕತಪುಞ್ಞೇಹಿ. ತಸ್ಮಾ ತಮಿತರಂ ವಾಪೀತಿ ಆಲೋಕಕಸಿಣಂ ವಾ ಇತರಂ ವಾಪಿ ಕಸಿಣದ್ವಯಂ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಉಪಚಾರಭೂಮಿಯಂಯೇವ ಠತ್ವಾ ತಂ ಆಲೋಕಕಸಿಣಂ ಠಪೇತಬ್ಬಂ. ಅಪ್ಪನಂ ಪಣ್ಡಿತೋ ನ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ, ಸಚೇ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ತಂ ಆಲೋಕಕಸಿಣಂ ಪಾದಕಜ್ಝಾನನಿಸ್ಸಿತಂ ಪಾದಕಜ್ಝಾನಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಂ ಹೋತಿ. ವಡ್ಢಿತಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಅನ್ತೋಗಧಂ ರೂಪಂ ತೇನ ಯೋಗಿನಾ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ ಭವೇ ಭವೇಯ್ಯ. ತಂ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತೋ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಯೋಗಿನೋ ಪರಿಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಾರೋ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ, ತಾವದೇ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಖಣೇ ಆಲೋಕೋಪಿ ತಸ್ಸ ಯೋಗಿನೋ ಆಲೋಕೋಪಿ ಖಿಪ್ಪಂ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಆಲೋಕೇ ಅನ್ತರಹಿತೇ ರೂಪಗತಂ ರೂಪಂ ನ ದಿಸ್ಸತಿ. ದಿವಸಮ್ಪಿ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಪಸ್ಸತೋ ರೂಪದಸ್ಸನಂ ಹೋತಿ.

೧೧೦೦-೧. ತಂಚಿತ್ತಸಂಯುತನ್ತಿ ತೇನ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನೇನ ಯುತ್ತಂ ಚಿತ್ತಂ. ಅನಾಗತಂಸಞಾಣಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ, ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗಸ್ಸ ಞಾಣಸ್ಸ ಚ ಪರಿಕಮ್ಮಂ. ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಞಾಣಂ.

೧೧೦೩. ಯೋ ಭಿಕ್ಖು ಇಧ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಾಸನೇ ಇಮಂ ಪನ ಗನ್ಥಂ ಸುಣಾತಿ, ಚಿತ್ತೇ ಕರೋತಿ ಚ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನೇನ ತರೇನ ಇಮಿನಾ ಗನ್ಥೇನ ತರಿತ್ವಾ ಅಭಿಧಮ್ಮಮಹಣ್ಣವಪಾರಂ ಯಾತಿ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಜಾನಾತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಇತಿ ಅಭಿಧಮ್ಮಾವತಾರಟೀಕಾಯ

ಅಭಿಞ್ಞಾನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸೋಳಸಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ.