ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ
ಅಭಿಧಮ್ಮತ್ಥಸಙ್ಗಹೋ
ಗನ್ಥಾರಮ್ಭಕಥಾ
೧. ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಮತುಲಂ, ಸಸದ್ಧಮ್ಮಗಣುತ್ತಮಂ.
ಅಭಿವಾದಿಯ ಭಾಸಿಸ್ಸಂ, ಅಭಿಧಮ್ಮತ್ಥಸಙ್ಗಹಂ.
ಚತುಪರಮತ್ಥಧಮ್ಮೋ
೨. ತತ್ಥ ವುತ್ತಾಭಿಧಮ್ಮತ್ಥಾ, ಚತುಧಾ ಪರಮತ್ಥತೋ.
ಚಿತ್ತಂ ಚೇತಸಿಕಂ ರೂಪಂ, ನಿಬ್ಬಾನಮಿತಿ ಸಬ್ಬಥಾ.
೧. ಚಿತ್ತಪರಿಚ್ಛೇದೋ
ಭೂಮಿಭೇದಚಿತ್ತಂ
೩. ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ತಾವ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಹೋತಿ ಕಾಮಾವಚರಂ ರೂಪಾವಚರಂ ಅರೂಪಾವಚರಂ ಲೋಕುತ್ತರಞ್ಚೇತಿ.
ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ
೪. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕಾಮಾವಚರಂ? ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ದಿಟ್ಠಿಗತವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ದಿಟ್ಠಿಗತವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಪಿ ಲೋಭಸಹಗತಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೫. ದೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ಪಟಿಘಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ದ್ವೇಪಿ ಪಟಿಘಸಮ್ಪಯುತ್ತಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೬. ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಮ್ಪಯುತ್ತಮೇಕಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಸಮ್ಪಯುತ್ತಮೇಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ದ್ವೇಪಿ ಮೋಮೂಹಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೭. ಇಚ್ಚೇವಂ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ದ್ವಾದಸಾಕುಸಲಚಿತ್ತಾನಿ ಸಮತ್ತಾನಿ.
೮. ಅಟ್ಠಧಾ ಲೋಭಮೂಲಾನಿ, ದೋಸಮೂಲಾನಿ ಚ ದ್ವಿಧಾ.
ಮೋಹಮೂಲಾನಿ ಚ ದ್ವೇತಿ, ದ್ವಾದಸಾಕುಸಲಾ ಸಿಯುಂ.
ಅಹೇತುಕಚಿತ್ತಂ
೯. ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ, ತಥಾ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ, ದುಕ್ಖಸಹಗತಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನಚಿತ್ತಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಸನ್ತೀರಣಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಸತ್ತಪಿ ಅಕುಸಲವಿಪಾಕಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೧೦. ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಕುಸಲವಿಪಾಕಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ, ತಥಾ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಸುಖಸಹಗತಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನಚಿತ್ತಂ, ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ಸನ್ತೀರಣಚಿತ್ತಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಸನ್ತೀರಣಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಪಿ ಕುಸಲವಿಪಾಕಾಹೇತುಕಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೧೧. ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಪಞ್ಚದ್ವಾರಾವಜ್ಜನಚಿತ್ತಂ, ತಥಾ ಮನೋದ್ವಾರಾವಜ್ಜನಚಿತ್ತಂ, ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ಹಸಿತುಪ್ಪಾದಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿಪಿ ಅಹೇತುಕಕಿರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೧೨. ಇಚ್ಚೇವ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಅಟ್ಠಾರಸಾಹೇತುಕಚಿತ್ತಾನಿ ಸಮತ್ತಾನಿ.
೧೩. ಸತ್ತಾಕುಸಲಪಾಕಾನಿ, ಪುಞ್ಞಪಾಕಾನಿ ಅಟ್ಠಧಾ.
ಕ್ರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ತೀಣೀತಿ, ಅಟ್ಠಾರಸ ಅಹೇತುಕಾ.
ಸೋಭನಚಿತ್ತಂ
೧೪. ಪಾಪಾಹೇತುಕಮುತ್ತಾನಿ, ಸೋಭನಾನೀತಿ ವುಚ್ಚರೇ.
ಏಕೂನಸಟ್ಠಿ ಚಿತ್ತಾನಿ, ಅಥೇಕನವುತೀಪಿ ವಾ.
ಕಾಮಾವಚರಸೋಭನಚಿತ್ತಂ
೧೫. ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ಞಾಣವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ. ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಞಾಣವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಪಿ ಕಾಮಾವಚರಕುಸಲಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೧೬. ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ಞಾಣವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಞಾಣವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಪಿ ಸಹೇತುಕಕಾಮಾವಚರವಿಪಾಕಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೧೭. ಸೋಮಸ್ಸಸಹಗತಂ ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ಞಾಣವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಞಾಣವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಮೇಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಪಿ ಸಹೇತುಕಕಾಮಾವಚರಕಿರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೧೮. ಇಚ್ಚೇವಂ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಚತುವೀಸತಿ ಸಹೇತುಕಕಾಮಾವಚರಕುಸಲವಿಪಾಕಕಿರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ಸಮತ್ತಾನಿ.
೧೯. ವೇದನಾಞಾಣಸಙ್ಖಾರಭೇದೇನ ಚತುವೀಸತಿ.
ಸಹೇತುಕಾಮಾವಚರಪುಞ್ಞಪಾಕಕ್ರಿಯಾ ಮತಾ.
೨೦. ಕಾಮೇ ತೇವೀಸ ಪಾಕಾನಿ, ಪುಞ್ಞಾಪುಞ್ಞಾನಿ ವೀಸತಿ.
ಏಕಾದಸ ಕ್ರಿಯಾ ಚೇತಿ, ಚತುಪಞ್ಞಾಸ ಸಬ್ಬಥಾ.
ರೂಪಾವಚರಚಿತ್ತಂ
೨೧. ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಪಠಮಜ್ಝಾನಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ವಿಚಾರಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ತತಿಯಜ್ಝಾನಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ಉಪೇಕ್ಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಪಞ್ಚಮಜ್ಝಾನಕುಸಲಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚಪಿ ರೂಪಾವಚರಕುಸಲಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೨೨. ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಪಠಮಜ್ಝಾನವಿಪಾಕಚಿತ್ತಂ, ವಿಚಾರಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ದುತಿಯಜ್ಝಾನವಿಪಾಕಚಿತ್ತಂ, ಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ತತಿಯಜ್ಝಾನವಿಪಾಕಚಿತ್ತಂ, ಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನವಿಪಾಕಚಿತ್ತಂ, ಉಪೇಕ್ಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಪಞ್ಚಮಜ್ಝಾನವಿಪಾಕಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚಪಿ ರೂಪಾವಚರವಿಪಾಕಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೨೩. ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಪಠಮಜ್ಝಾನಕಿರಿಯಚಿತ್ತಂ, ವಿಚಾರಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಕಿರಿಯಚಿತ್ತಂ, ಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ತತಿಯಜ್ಝಾನಕಿರಿಯಚಿತ್ತಂ, ಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಕಿರಿಯಚಿತ್ತಂ, ಉಪೇಕ್ಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಪಞ್ಚಮಜ್ಝಾನಕಿರಿಯಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚಪಿ ರೂಪಾವಚರಕಿರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೨೪. ಇಚ್ಚೇವಂ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಪನ್ನರಸ ರೂಪಾವಚರಕುಸಲವಿಪಾಕಕಿರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ಸಮತ್ತಾನಿ.
೨೫. ಪಞ್ಚಧಾ ಝಾನಭೇದೇನ, ರೂಪಾವಚರಮಾನಸಂ.
ಪುಞ್ಞಪಾಕಕ್ರಿಯಾಭೇದಾ, ತಂ ಪಞ್ಚದಸಧಾ ಭವೇ.
ಅರೂಪಾವಚರಚಿತ್ತಂ
೨೬. ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಕುಸಲಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿಪಿ ಅರೂಪಾವಚರಕುಸಲಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೨೭. ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನವಿಪಾಕಚಿತ್ತಂ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನವಿಪಾಕಚಿತ್ತಂ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನವಿಪಾಕಚಿತ್ತಂ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನವಿಪಾಕಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿಪಿ ಅರೂಪಾವಚರವಿಪಾಕಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೨೮. ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಕಿರಿಯಚಿತ್ತಂ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಕಿರಿಯಚಿತ್ತಂ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಕಿರಿಯಚಿತ್ತಂ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಕಿರಿಯಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿಪಿ ಅರೂಪಾವಚರಕಿರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೨೯. ಇಚ್ಚೇವಂ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ದ್ವಾದಸ ಅರೂಪಾವಚರಕುಸಲವಿಪಾಕಕಿರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ಸಮತ್ತಾನಿ.
೩೦. ಆಲಮ್ಬಣಪ್ಪಭೇದೇನ, ಚತುಧಾರುಪ್ಪಮಾನಸಂ.
ಪುಞ್ಞಪಾಕಕ್ರಿಯಾಭೇದಾ, ಪುನ ದ್ವಾದಸಧಾ ಠಿತಂ.
ಲೋಕುತ್ತರಚಿತ್ತಂ
೩೧. ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ, ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ, ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ, ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿಪಿ ಲೋಕುತ್ತರಕುಸಲಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೩೨. ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಚಿತ್ತಂ, ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಚಿತ್ತಂ, ಅನಾಗಾಮಿಫಲಚಿತ್ತಂ, ಅರಹತ್ತಫಲಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿಪಿ ಲೋಕುತ್ತರವಿಪಾಕಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೩೩. ಇಚ್ಚೇವಂ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಅಟ್ಠ ಲೋಕುತ್ತರಕುಸಲವಿಪಾಕಚಿತ್ತಾನಿ ಸಮತ್ತಾನಿ.
೩೪. ಚತುಮಗ್ಗಪ್ಪಭೇದೇನ, ಚತುಧಾ ಕುಸಲಂ ತಥಾ.
ಪಾಕಂ ತಸ್ಸ ಫಲತ್ತಾತಿ, ಅಟ್ಠಧಾನುತ್ತರಂ ಮತಂ.
ಚಿತ್ತಗಣನಸಙ್ಗಹೋ
೩೫. ದ್ವಾದಸಾಕುಸಲಾನೇವಂ, ಕುಸಲಾನೇಕವೀಸತಿ.
ಛತ್ತಿಂಸೇವ ವಿಪಾಕಾನಿ, ಕ್ರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ವೀಸತಿ.
೩೬. ಚತುಪಞ್ಞಾಸಧಾ ಕಾಮೇ, ರೂಪೇ ಪನ್ನರಸೀರಯೇ.
ಚಿತ್ತಾನಿ ದ್ವಾದಸಾರುಪ್ಪೇ, ಅಟ್ಠಧಾನುತ್ತರೇ ತಥಾ.
೩೭. ಇತ್ಥಮೇಕೂನನವುತಿಪಭೇದಂ ಪನ ಮಾನಸಂ.
ಏಕವೀಸಸತಂ ವಾಥ, ವಿಭಜನ್ತಿ ವಿಚಕ್ಖಣಾ.
ವಿತ್ಥಾರಗಣನಾ
೩೮. ಕಥಮೇಕೂನನವುತಿವಿಧಂ ಚಿತ್ತಂ ಏಕವೀಸಸತಂ ಹೋತಿ? ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಪಠಮಜ್ಝಾನಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ, ವಿಚಾರಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ, ಪೀತಿಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ತತಿಯಜ್ಝಾನಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ, ಸುಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ, ಉಪೇಕ್ಖೇಕಗ್ಗತಾಸಹಿತಂ ಪಞ್ಚಮಜ್ಝಾನಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚಪಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಚಿತ್ತಾನಿ ನಾಮ.
೩೯. ತಥಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಚಿತ್ತಞ್ಚೇತಿ ಸಮವೀಸತಿ ಮಗ್ಗಚಿತ್ತಾನಿ.
೪೦. ತಥಾ ಫಲಚಿತ್ತಾನಿ ಚೇತಿ ಸಮಚತ್ತಾಲೀಸ ಲೋಕುತ್ತರಚಿತ್ತಾನಿ ಭವನ್ತೀತಿ.
೪೧. ಝಾನಙ್ಗಯೋಗಭೇದೇನ, ಕತ್ವೇಕೇಕನ್ತು ಪಞ್ಚಧಾ.
ವುಚ್ಚತಾನುತ್ತರಂ ಚಿತ್ತಂ, ಚತ್ತಾಲೀಸವಿಧನ್ತಿ ಚ.
೪೨. ಯಥಾ ಚ ರೂಪಾವಚರಂ, ಗಯ್ಹತಾನುತ್ತರಂ ತಥಾ.
ಪಠಮಾದಿಝಾನಭೇದೇ, ಆರುಪ್ಪಞ್ಚಾಪಿ ಪಞ್ಚಮೇ.
ಏಕಾದಸವಿಧಂ ತಸ್ಮಾ, ಪಠಮಾದಿಕಮೀರಿತಂ;
ಝಾನಮೇಕೇಕಮನ್ತೇ ತು, ತೇವೀಸತಿವಿಧಂ ಭವೇ.
೪೩. ಸತ್ತತಿಂಸವಿಧಂ ಪುಞ್ಞಂ, ದ್ವಿಪಞ್ಞಾಸವಿಧಂ ತಥಾ.
ಪಾಕಮಿಚ್ಚಾಹು ಚಿತ್ತಾನಿ, ಏಕವೀಸಸತಂ ಬುಧಾ.
ಇತಿ ಅಭಿಧಮ್ಮತ್ಥಸಙ್ಗಹೇ ಚಿತ್ತಸಙ್ಗಹವಿಭಾಗೋ ನಾಮ
ಪಠಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ.
೨. ಚೇತಸಿಕಪರಿಚ್ಛೇದೋ
ಸಮ್ಪಯೋಗಲಕ್ಖಣಂ
೧. ಏಕುಪ್ಪಾದನಿರೋಧಾ ಚ, ಏಕಾಲಮ್ಬಣವತ್ಥುಕಾ.
ಚೇತೋಯುತ್ತಾ ದ್ವಿಪಞ್ಞಾಸ, ಧಮ್ಮಾ ಚೇತಸಿಕಾ ಮತಾ.
ಅಞ್ಞಸಮಾನಚೇತಸಿಕಂ
೨. ಕಥಂ? ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಏಕಗ್ಗತಾ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಮನಸಿಕಾರೋ ಚೇತಿ ಸತ್ತಿಮೇ ಚೇತಸಿಕಾ ಸಬ್ಬಚಿತ್ತಸಾಧಾರಣಾ ನಾಮ.
೩. ವಿತಕ್ಕೋ ವಿಚಾರೋ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ವೀರಿಯಂ ಪೀತಿ ಛನ್ದೋ ಚಾತಿ ಛ ಇಮೇ ಚೇತಸಿಕಾ ಪಕಿಣ್ಣಕಾ ನಾಮ.
೪. ಏವಮೇತೇ ತೇರಸ ಚೇತಸಿಕಾ ಅಞ್ಞಸಮಾನಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.
ಅಕುಸಲಚೇತಸಿಕಂ
೫. ಮೋಹೋ ಅಹಿರಿಕಂ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ ಲೋಭೋ ದಿಟ್ಠಿ ಮಾನೋ ದೋಸೋ ಇಸ್ಸಾ ಮಚ್ಛರಿಯಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಥಿನಂ ಮಿದ್ಧಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಚೇತಿ ಚುದ್ದಸಿಮೇ ಚೇತಸಿಕಾ ಅಕುಸಲಾ ನಾಮ.
ಸೋಭನಚೇತಸಿಕಂ
೬. ಸದ್ಧಾ ಸತಿ ಹಿರೀ ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅಲೋಭೋ ಅದೋಸೋ ತತ್ರಮಜ್ಝತ್ತತಾ ಕಾಯಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಚಿತ್ತಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಕಾಯಲಹುತಾ ಚಿತ್ತಲಹುತಾ ಕಾಯಮುದುತಾ ಚಿತ್ತಮುದುತಾ ಕಾಯಕಮ್ಮಞ್ಞತಾ ಚಿತ್ತಕಮ್ಮಞ್ಞತಾ ಕಾಯಪಾಗುಞ್ಞತಾ ಚಿತ್ತಪಾಗುಞ್ಞತಾ ಕಾಯುಜುಕತಾ ಚಿತ್ತುಜುಕತಾ ಚೇತಿ ಏಕೂನವೀಸತಿಮೇ ಚೇತಸಿಕಾ ಸೋಭನಸಾಧಾರಣಾ ನಾಮ.
೭. ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಚೇತಿ ತಿಸ್ಸೋ ವಿರತಿಯೋ ನಾಮ.
೮. ಕರುಣಾ ಮುದಿತಾ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾಯೋ ನಾಮಾತಿ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪಞ್ಚವೀಸತಿಮೇ ಚೇತಸಿಕಾ ಸೋಭನಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.
೯. ಏತ್ತಾವತಾ ಚ –
ತೇರಸಞ್ಞಸಮಾನಾ ಚ, ಚುದ್ದಸಾಕುಸಲಾ ತಥಾ;
ಸೋಭನಾ ಪಞ್ಚವೀಸಾತಿ, ದ್ವಿಪಞ್ಞಾಸ ಪವುಚ್ಚರೇ.
ಸಮ್ಪಯೋಗನಯೋ
೧೦. ತೇಸಂ ಚಿತ್ತಾವಿಯುತ್ತಾನಂ, ಯಥಾಯೋಗಮಿತೋ ಪರಂ.
ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೇಸು ಪಚ್ಚೇಕಂ, ಸಮ್ಪಯೋಗೋ ಪವುಚ್ಚತಿ.
೧೧. ಸತ್ತ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಯುಜ್ಜನ್ತಿ, ಯಥಾಯೋಗಂ ಪಕಿಣ್ಣಕಾ.
ಚುದ್ದಸಾಕುಸಲೇಸ್ವೇವ, ಸೋಭನೇಸ್ವೇವ ಸೋಭನಾ.
ಅಞ್ಞಸಮಾನಚೇತಸಿಕಸಮ್ಪಯೋಗನಯೋ
೧೨. ಕಥಂ? ಸಬ್ಬಚಿತ್ತಸಾಧಾರಣಾ ತಾವ ಸತ್ತಿಮೇ ಚೇತಸಿಕಾ ಸಬ್ಬೇಸುಪಿ ಏಕೂನನವುತಿಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೇಸು ಲಬ್ಭನ್ತಿ.
೧೩. ಪಕಿಣ್ಣಕೇಸು ಪನ ವಿತಕ್ಕೋ ತಾವ ದ್ವಿಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣವಜ್ಜಿತಕಾಮಾವಚರಚಿತ್ತೇಸು ಚೇವ ಏಕಾದಸಸು ಪಠಮಜ್ಝಾನಚಿತ್ತೇಸು ಚೇತಿ ಪಞ್ಚಪಞ್ಞಾಸಚಿತ್ತೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.
೧೪. ವಿಚಾರೋ ಪನ ತೇಸು ಚೇವ ಏಕಾದಸಸು ದುತಿಯಜ್ಝಾನಚಿತ್ತೇಸು ಚಾತಿ ಛಸಟ್ಠಿಚಿತ್ತೇಸು.
೧೫. ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ದ್ವಿಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಹಗತವಜ್ಜಿತಚಿತ್ತೇಸು.
೧೬. ವೀರಿಯಂ ಪಞ್ಚದ್ವಾರಾವಜ್ಜನದ್ವಿಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನಸನ್ತೀರಣವಜ್ಜಿತಚಿತ್ತೇಸು.
೧೭. ಪೀತಿ ದೋಮನಸ್ಸುಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನವಜ್ಜಿತಚಿತ್ತೇಸು.
೧೮. ಛನ್ದೋ ಅಹೇತುಕಮೋಮೂಹವಜ್ಜಿತಚಿತ್ತೇಸೂತಿ.
೧೯. ತೇ ಪನ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ –
ಛಸಟ್ಠಿ ಪಞ್ಚಪಞ್ಞಾಸ, ಏಕಾದಸ ಚ ಸೋಳಸ;
ಸತ್ತತಿ ವೀಸತಿ ಚೇವ, ಪಕಿಣ್ಣಕವಿವಜ್ಜಿತಾ.
ಪಞ್ಚಪಞ್ಞಾಸ ಛಸಟ್ಠಿಟ್ಠಸತ್ತತಿ ತಿಸತ್ತತಿ;
ಏಕಪಞ್ಞಾಸ ಚೇಕೂನಸತ್ತತಿ ಸಪಕಿಣ್ಣಕಾ.
ಅಕುಸಲಚೇತಸಿಕಸಮ್ಪಯೋಗನಯೋ
೨೦. ಅಕುಸಲೇಸು ಪನ ಮೋಹೋ ಅಹಿರಿಕಂ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಞ್ಚಾತಿ ಚತ್ತಾರೋಮೇ ಚೇತಸಿಕಾ ಸಬ್ಬಾಕುಸಲಸಾಧಾರಣಾ ನಾಮ, ಸಬ್ಬೇಸುಪಿ ದ್ವಾದಸಾ ಕುಸಲೇಸು ಲಬ್ಭನ್ತಿ.
೨೧. ಲೋಭೋ ಅಟ್ಠಸು ಲೋಭಸಹಗತಚಿತ್ತೇಸ್ವೇವ ಲಬ್ಭತಿ.
೨೨. ದಿಟ್ಠಿ ಚತೂಸು ದಿಟ್ಠಿಗತಸಮ್ಪಯುತ್ತೇಸು.
೨೩. ಮಾನೋ ಚತೂಸು ದಿಟ್ಠಿಗತವಿಪ್ಪಯುತ್ತೇಸು.
೨೪. ದೋಸೋ ಇಸ್ಸಾ ಮಚ್ಛರಿಯಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಞ್ಚಾತಿ ದ್ವೀಸು ಪಟಿಘಸಮ್ಪಯುತ್ತಚಿತ್ತೇಸು.
೨೫. ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಪಞ್ಚಸು ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಚಿತ್ತೇಸು.
೨೬. ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಹಗತಚಿತ್ತೇಯೇವಾತಿ.
೨೭. ಸಬ್ಬಾಪುಞ್ಞೇಸು ಚತ್ತಾರೋ,
ಲೋಭಮೂಲೇ ತಯೋ ಗತಾ;
ದೋಸಮೂಲೇಸು ಚತ್ತಾರೋ,
ಸಸಙ್ಖಾರೇ ದ್ವಯಂ ತಥಾ.
ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ-ಚಿತ್ತೇ ಚಾತಿ ಚತುದ್ದಸ;
ದ್ವಾದಸಾಕುಲೇಸ್ವೇವ, ಸಮ್ಪಯುಜ್ಜನ್ತಿ ಪಞ್ಚಧಾ.
ಸೋಭನಚೇತಸಿಕಸಮ್ಪಯೋಗನಯೋ
೨೮. ಸೋಭನೇಸು ಪನ ಸೋಭನಸಾಧಾರಣಾ ತಾವ ಏಕೂನವೀಸತಿಮೇ ಚೇತಸಿಕಾ ಸಬ್ಬೇಸುಪಿ ಏಕೂನಸಟ್ಠಿಸೋಭನಚಿತ್ತೇಸು ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ.
೨೯. ವಿರತಿಯೋ ಪನ ತಿಸ್ಸೋಪಿ ಲೋಕುತ್ತರಚಿತ್ತೇಸು ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ನಿಯತಾ ಏಕತೋವ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಲೋಕಿಯೇಸು ಪನ ಕಾಮಾವಚರಕುಸಲೇಸ್ವೇವ ಕದಾಚಿ ಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ.
೩೦. ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾಯೋ ಪನ ದ್ವಾದಸಸು ಪಞ್ಚಮಜ್ಝಾನವಜ್ಜಿತಮಹಗ್ಗತಚಿತ್ತೇಸು ಚೇವ ಕಾಮಾವಚರಕುಸಲೇಸು ಚ ಸಹೇತುಕಕಾಮಾವಚರಕಿರಿಯಚಿತ್ತೇಸು ಚಾತಿ ಅಟ್ಠವೀಸತಿಚಿತ್ತೇಸ್ವೇವ ಕದಾಚಿ ನಾನಾ ಹುತ್ವಾ ಜಾಯನ್ತಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇಸು ಪನೇತ್ಥ ಕರುಣಾಮುದಿತಾ ನ ಸನ್ತೀತಿ ಕೇಚಿ ವದನ್ತಿ.
೩೧. ಪಞ್ಞಾ ಪನ ದ್ವಾದಸಸು ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾಮಾವಚರಚಿತ್ತೇಸು ಚೇವ ಸಬ್ಬೇಸುಪಿ ಪಞ್ಚತಿಂಸಮಹಗ್ಗತಲೋಕುತ್ತರಚಿತ್ತೇಸು ಚಾತಿ ಸತ್ತಚತ್ತಾಲೀಸಚಿತ್ತೇಸು ಸಮ್ಪಯೋಗಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ.
೩೨. ಏಕೂನವೀಸತಿ ಧಮ್ಮಾ, ಜಾಯನ್ತೇಕೂನಸಟ್ಠಿಸು.
ತಯೋ ಸೋಳಸಚಿತ್ತೇಸು, ಅಟ್ಠವೀಸತಿಯಂ ದ್ವಯಂ.
ಪಞ್ಞಾ ಪಕಾಸಿತಾ, ಸತ್ತಚತ್ತಾಲೀಸವಿಧೇಸುಪಿ;
ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಚತುಧೇವಂ, ಸೋಭನೇಸ್ವೇವ ಸೋಭನಾ.
೩೩. ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛೇರಕುಕ್ಕುಚ್ಚ-ವಿರತಿಕರುಣಾದಯೋ.
ನಾನಾ ಕದಾಚಿ ಮಾನೋ ಚ, ಥಿನ ಮಿದ್ಧಂ ತಥಾ ಸಹ.
೩೪. ಯಥಾವುತ್ತಾನುಸಾರೇನ, ಸೇಸಾ ನಿಯತಯೋಗಿನೋ.
ಸಙ್ಗಹಞ್ಚ ಪವಕ್ಖಾಮಿ, ತೇಸಂ ದಾನಿ ಯಥಾರಹಂ.
ಸಙ್ಗಹನಯೋ
೩೫. ಛತ್ತಿಂಸಾನುತ್ತರೇ ಧಮ್ಮಾ, ಪಞ್ಚತಿಂಸ ಮಹಗ್ಗತೇ.
ಅಟ್ಠತಿಂಸಾಪಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಕಾಮಾವಚರಸೋಭನೇ.
ಸತ್ತವೀಸತಿಪುಞ್ಞಮ್ಹಿ, ದ್ವಾದಸಾಹೇತುಕೇತಿ ಚ;
ಯಥಾಸಮ್ಭವಯೋಗೇನ, ಪಞ್ಚಧಾ ತತ್ಥ ಸಙ್ಗಹೋ.
ಲೋಕುತ್ತರಚಿತ್ತಸಙ್ಗಹನಯೋ
೩೬. ಕಥಂ? ಲೋಕುತ್ತರೇಸು ತಾವ ಅಟ್ಠಸು ಪಠಮಜ್ಝಾನಿಕಚಿತ್ತೇಸು ಅಞ್ಞಸಮಾನಾ ತೇರಸ ಚೇತಸಿಕಾ, ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾವಜ್ಜಿತಾ ತೇವೀಸತಿ ಸೋಭನಚೇತಸಿಕಾ ಚೇತಿ ಛತ್ತಿಂಸ ಧಮ್ಮಾ ಸಙ್ಗಹಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಿಕಚಿತ್ತೇಸು ವಿತಕ್ಕವಜ್ಜಾ, ತತಿಯಜ್ಝಾನಿಕಚಿತ್ತೇಸು ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರವಜ್ಜಾ, ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಿಕಚಿತ್ತೇಸು ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಪೀತಿವಜ್ಜಾ, ಪಞ್ಚಮಜ್ಝಾನಿಕಚಿತ್ತೇಸುಪಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಾ ತೇ ಏವ ಸಙ್ಗಯ್ಹನ್ತೀತಿ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಅಟ್ಠಸು ಲೋಕುತ್ತರಚಿತ್ತೇಸು ಪಞ್ಚಕಜ್ಝಾನವಸೇನ ಪಞ್ಚಧಾವ ಸಙ್ಗಹೋ ಹೋತೀತಿ.
೩೭. ಛತ್ತಿಂಸ ಪಞ್ಚತಿಂಸ ಚ, ಚತುತ್ತಿಂಸ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ.
ತೇತ್ತಿಂಸದ್ವಯಮಿಚ್ಚೇವಂ, ಪಞ್ಚಧಾನುತ್ತರೇ ಠಿತಾ.