೩. ಅಯೋಗುಳವಗ್ಗೋ

೧. ಮಗ್ಗಸುತ್ತಂ

೮೩೩. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ‘‘ಪುಬ್ಬೇವ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಬೋಧಾ ಅನಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸೇವ ಸತೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಕೋ ನು ಖೋ ಮಗ್ಗೋ, ಕಾ ಪಟಿಪದಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಯಾ’ತಿ? ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಇತಿ ಮೇ ಛನ್ದೋ ನ ಚ ಅತಿಲೀನೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅತಿಪ್ಪಗ್ಗಹಿತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಂಖಿತ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಪಚ್ಛಾಪುರೇಸಞ್ಞೀ ಚ ವಿಹರತಿ – ಯಥಾ ಪುರೇ ತಥಾ ಪಚ್ಛಾ, ಯಥಾ ಪಚ್ಛಾ ತಥಾ ಪುರೇ; ಯಥಾ ಅಧೋ ತಥಾ ಉದ್ಧಂ, ಯಥಾ ಉದ್ಧಂ ತಥಾ ಅಧೋ; ಯಥಾ ದಿವಾ ತಥಾ ರತ್ತಿಂ, ಯಥಾ ರತ್ತಿಂ ತಥಾ ದಿವಾ. ಇತಿ ವಿವಟೇನ ಚೇತಸಾ ಅಪರಿಯೋನದ್ಧೇನ ಸಪ್ಪಭಾಸಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ. ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಇತಿ ಮೇ ವೀಮಂಸಾ ನ ಚ ಅತಿಲೀನಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅತಿಪ್ಪಗ್ಗಹಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಂಖಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಪಚ್ಛಾಪುರೇಸಞ್ಞೀ ಚ ವಿಹರತಿ – ಯಥಾ ಪುರೇ ತಥಾ ಪಚ್ಛಾ, ಯಥಾ ಪಚ್ಛಾ ತಥಾ ಪುರೇ; ಯಥಾ ಅಧೋ ತಥಾ ಉದ್ಧಂ, ಯಥಾ ಉದ್ಧಂ ತಥಾ ಅಧೋ; ಯಥಾ ದಿವಾ ತಥಾ ರತ್ತಿಂ ಯಥಾ ರತ್ತಿಂ ತಥಾ ದಿವಾ’ – ಇತಿ ವಿವಟೇನ ಚೇತಸಾ ಅಪರಿಯೋನದ್ಧೇನ ಸಪ್ಪಭಾಸಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ.

‘‘ಏವಂ ಭಾವಿತೇಸು ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಚತೂಸು ಇದ್ಧಿಪಾದೇಸು ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತೇಸು ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ, ಬಹುಧಾಪಿ ಹುತ್ವಾ ಏಕೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ. ಏವಂ ಭಾವಿತೇಸು ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಚತೂಸು ಇದ್ಧಿಪಾದೇಸು ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತೇಸು, ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

(ಛಪಿ ಅಭಿಞ್ಞಾಯೋ ವಿತ್ಥಾರೇತಬ್ಬಾ).

೨. ಅಯೋಗುಳಸುತ್ತಂ

೮೩೪. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಜಾನಾತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಮನೋಮಯೇನ ಕಾಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಭಿಜಾನಾಮಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಆನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಯಾ ಮನೋಮಯೇನ ಕಾಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಭಿಜಾನಾತಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಇಮಿನಾ ಚಾತುಮಹಾಭೂತಿಕೇನ ಕಾಯೇನ ಇದ್ಧಿಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಭಿಜಾನಾಮಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಆನನ್ದ, ಇಮಿನಾ ಚಾತುಮಹಾಭೂತಿಕೇನ [ಚಾತುಮ್ಮಹಾಭೂತಿಕೇನ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಕಾಯೇನ ಇದ್ಧಿಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾ’’ತಿ.

‘‘ಯಞ್ಚ ಖೋ, ಓಮಾತಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಮನೋಮಯೇನ ಕಾಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಂ, ಯಞ್ಚ ಖೋ ಅಭಿಜಾನಾತಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಇಮಿನಾ ಚಾತುಮಹಾಭೂತಿಕೇನ ಕಾಯೇನ ಇದ್ಧಿಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾ, ತಯಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಅಚ್ಛರಿಯಞ್ಚೇವ ಅಬ್ಭುತಞ್ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಚೇವ, ಆನನ್ದ, ತಥಾಗತಾ ಅಚ್ಛರಿಯಧಮ್ಮಸಮನ್ನಾಗತಾ ಚ, ಅಬ್ಭುತಾ ಚೇವ, ಆನನ್ದ, ತಥಾಗತಾ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಸಮನ್ನಾಗತಾ ಚ’’.

‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಆನನ್ದ, ಸಮಯೇ ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತೇ ಸಮೋದಹತಿ [ಸಮಾದಹತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಕಾಯೇ ಸಮೋದಹತಿ, ಸುಖಸಞ್ಞಞ್ಚ ಲಹುಸಞ್ಞಞ್ಚ ಕಾಯೇ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ; ತಸ್ಮಿಂ, ಆನನ್ದ, ಸಮಯೇ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಲಹುತರೋ ಚೇವ ಹೋತಿ ಮುದುತರೋ ಚ ಕಮ್ಮನಿಯತರೋ ಚ ಪಭಸ್ಸರತರೋ ಚ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಅಯೋಗುಳೋ ದಿವಸಂ ಸನ್ತತ್ತೋ ಲಹುತರೋ ಚೇವ ಹೋತಿ ಮುದುತರೋ ಚ ಕಮ್ಮನಿಯತರೋ ಚ ಪಭಸ್ಸರತರೋ ಚ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತೇ ಸಮೋದಹತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಕಾಯೇ ಸಮೋದಹತಿ, ಸುಖಸಞ್ಞಞ್ಚ ಲಹುಸಞ್ಞಞ್ಚ ಕಾಯೇ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ; ತಸ್ಮಿಂ, ಆನನ್ದ, ಸಮಯೇ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಲಹುತರೋ ಚೇವ ಹೋತಿ ಮುದುತರೋ ಚ ಕಮ್ಮನಿಯತರೋ ಚ ಪಭಸ್ಸರತರೋ ಚ.

‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಆನನ್ದ, ಸಮಯೇ ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತೇ ಸಮೋದಹತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಕಾಯೇ ಸಮೋದಹತಿ, ಸುಖಸಞ್ಞಞ್ಚ ಲಹುಸಞ್ಞಞ್ಚ ಕಾಯೇ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ; ತಸ್ಮಿಂ, ಆನನ್ದ, ಸಮಯೇ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಅಪ್ಪಕಸಿರೇನೇವ ಪಥವಿಯಾ ವೇಹಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಸೋ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ, ಬಹುಧಾಪಿ ಹುತ್ವಾ ಏಕೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ತೂಲಪಿಚು ವಾ ಕಪ್ಪಾಸಪಿಚು ವಾ ಲಹುಕೋ ವಾತೂಪಾದಾನೋ ಅಪ್ಪಕಸಿರೇನೇವ ಪಥವಿಯಾ ವೇಹಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತೇ ಸಮೋದಹತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಕಾಯೇ ಸಮೋದಹತಿ, ಸುಖಸಞ್ಞಞ್ಚ ಲಹುಸಞ್ಞಞ್ಚ ಕಾಯೇ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ; ತಸ್ಮಿಂ, ಆನನ್ದ, ಸಮಯೇ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಅಪ್ಪಕಸಿರೇನೇವ ಪಥವಿಯಾ ವೇಹಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಸೋ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಭಿಕ್ಖುಸುತ್ತಂ

೮೩೫. ‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಾ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ …ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಸುದ್ಧಿಕಸುತ್ತಂ

೮೩೬. ‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಾ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಪಠಮಫಲಸುತ್ತಂ

೮೩೭. ‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಾ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ …ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಲಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಫಲಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಞ್ಞಾ, ಸತಿ ವಾ ಉಪಾದಿಸೇಸೇ ಅನಾಗಾಮಿತಾ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ದುತಿಯಫಲಸುತ್ತಂ

೮೩೮. ‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಾ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ …ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಸತ್ತ ಫಲಾ ಸತ್ತಾನಿಸಂಸಾ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ.

‘‘ಕತಮೇ ಸತ್ತ ಫಲಾ ಸತ್ತಾನಿಸಂಸಾ? ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಪಟಿಕಚ್ಚ [ಪಟಿಗಚ್ಚ (ಸೀ.), ಪಟಿಹಚ್ಚ (ಪೀ.)] ಅಞ್ಞಂ ಆರಾಧೇತಿ ನೋ ಚೇ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಪಟಿಕಚ್ಚ ಅಞ್ಞಂ ಆರಾಧೇತಿ; ಅಥ ಮರಣಕಾಲೇ ಅಞ್ಞಂ ಆರಾಧೇತಿ, ನೋ ಚೇ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಪಟಿಕಚ್ಚ ಅಞ್ಞಂ ಆರಾಧೇತಿ, ನೋ ಚೇ ಮರಣಕಾಲೇ ಅಞ್ಞಂ ಆರಾಧೇತಿ; ಅಥ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ, ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ, ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ, ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ, ಉದ್ಧಂಸೋತೋ ಹೋತಿ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಇಮೇ ಸತ್ತ ಫಲಾ ಸತ್ತಾನಿಸಂಸಾ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಪಠಮಆನನ್ದಸುತ್ತಂ

೮೩೯. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕತಮಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಇದ್ಧಿ, ಕತಮೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ, ಕತಮಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ, ಕತಮಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ? ‘‘ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ, ಬಹುಧಾಪಿ ಹುತ್ವಾ ಏಕೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿ’’.

‘‘ಕತಮೋ ಚಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದೋ? ಯೋ, ಆನನ್ದ, ಮಗ್ಗೋ ಯಾ ಪಟಿಪದಾ ಇದ್ಧಿಲಾಭಾಯ ಇದ್ಧಿಪಟಿಲಾಭಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ? ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಚಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ದುತಿಯಆನನ್ದಸುತ್ತಂ

೮೪೦. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕತಮಾ ನು ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಇದ್ಧಿ, ಕತಮೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ, ಕತಮಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ, ಕತಮಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ? ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ ಭಗವಂನೇತ್ತಿಕಾ…ಪೇ….

‘‘ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿ.

‘‘ಕತಮೋ ಚಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದೋ? ಯೋ, ಆನನ್ದ, ಮಗ್ಗೋ ಯಾ ಪಟಿಪದಾ ಇದ್ಧಿಲಾಭಾಯ ಇದ್ಧಿಪಟಿಲಾಭಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ? ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಚಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಾನನ್ದ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಪಠಮಭಿಕ್ಖುಸುತ್ತಂ

೮೪೧. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಕತಮಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಇದ್ಧಿ, ಕತಮೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ, ಕತಮಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ, ಕತಮಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ?

‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದೋ? ಯೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ, ಯಾ ಪಟಿಪದಾ ಇದ್ಧಿಲಾಭಾಯ ಇದ್ಧಿಪಟಿಲಾಭಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ದುತಿಯಭಿಕ್ಖುಸುತ್ತಂ

೮೪೨. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೇ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕತಮಾ ನು ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿ, ಕತಮೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ, ಕತಮಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ, ಕತಮಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ? ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ ಭಗವಂನೇತ್ತಿಕಾ…ಪೇ….

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದೋ? ಯೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ, ಯಾ ಪಟಿಪದಾ ಇದ್ಧಿಲಾಭಾಯ ಇದ್ಧಿಪಟಿಲಾಭಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಭಾವನಾಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ. ದಸಮಂ.

೧೧. ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸುತ್ತಂ

೮೪೩. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ’’ತಿ? ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ ಭಗವಂನೇತ್ತಿಕಾ…ಪೇ… ‘‘ಚತುನ್ನಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ’’.

‘‘ಕತಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ‘ಇತಿ ಮೇ ಛನ್ದೋ ನ ಚ ಅತಿಲೀನೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅತಿಪ್ಪಗ್ಗಹಿತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಂಖಿತ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ’. ಪಚ್ಛಾಪುರೇಸಞ್ಞೀ ಚ ವಿಹರತಿ – ‘ಯಥಾ ಪುರೇ ತಥಾ ಪಚ್ಛಾ, ಯಥಾ ಪಚ್ಛಾ ತಥಾ ಪುರೇ; ಯಥಾ ಅಧೋ ತಥಾ ಉದ್ಧಂ, ಯಥಾ ಉದ್ಧಂ ತಥಾ ಅಧೋ; ಯಥಾ ದಿವಾ ತಥಾ ರತ್ತಿಂ, ಯಥಾ ರತ್ತಿಂ ತಥಾ ದಿವಾ’. ಇತಿ ವಿವಟೇನ ಚೇತಸಾ ಅಪರಿಯೋನದ್ಧೇನ ಸಪ್ಪಭಾಸಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ. ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ‘ಇತಿ ಮೇ ವೀಮಂಸಾ ನ ಚ ಅತಿಲೀನಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅತಿಪ್ಪಗ್ಗಹಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಂಖಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ’…ಪೇ… ಇತಿ ವಿವಟೇನ ಚೇತಸಾ ಅಪರಿಯೋನದ್ಧೇನ ಸಪ್ಪಭಾಸಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ.

‘‘ಇಮೇಸಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಏವಂ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ, ಬಹುಧಾಪಿ ಹುತ್ವಾ ಏಕೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ. ಇಮೇಸಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ಏಕಾದಸಮಂ.

೧೨. ತಥಾಗತಸುತ್ತಂ

೮೪೪. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ತಥಾಗತೋ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ’’ತಿ? ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ…ಪೇ… ‘‘ಚತುನ್ನಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ತಥಾಗತೋ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ’’.

‘‘ಕತಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ‘ಇತಿ ಮೇ ಛನ್ದೋ ನ ಚ ಅತಿಲೀನೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅತಿಪ್ಪಗ್ಗಹಿತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಂಖಿತ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ’. ಪಚ್ಛಾಪುರೇಸಞ್ಞೀ ಚ ವಿಹರತಿ – ‘ಯಥಾ ಪುರೇ ತಥಾ ಪಚ್ಛಾ, ಯಥಾ ಪಚ್ಛಾ ತಥಾ ಪುರೇ; ಯಥಾ ಅಧೋ ತಥಾ ಉದ್ಧಂ, ಯಥಾ ಉದ್ಧಂ ತಥಾ ಅಧೋ; ಯಥಾ ದಿವಾ ತಥಾ ರತ್ತಿಂ, ಯಥಾ ರತ್ತಿಂ ತಥಾ ದಿವಾ’. ಇತಿ ವಿವಟೇನ ಚೇತಸಾ ಅಪರಿಯೋನದ್ಧೇನ ಸಪ್ಪಭಾಸಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ. ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ‘ಇತಿ ಮೇ ವೀಮಂಸಾ ನ ಚ ಅತಿಲೀನಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅತಿಪಗ್ಗಹಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಂಖಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ’. ಪಚ್ಛಾಪುರೇಸಞ್ಞೀ ಚ ವಿಹರತಿ – ‘ಯಥಾ ಪುರೇ ತಥಾ ಪಚ್ಛಾ, ಯಥಾ ಪಚ್ಛಾ ತಥಾ ಪುರೇ; ಯಥಾ ಅಧೋ ತಥಾ ಉದ್ಧಂ, ಯಥಾ ಉದ್ಧಂ ತಥಾ ಅಧೋ; ಯಥಾ ದಿವಾ ತಥಾ ರತ್ತಿಂ, ಯಥಾ ರತ್ತಿಂ ತಥಾ ದಿವಾ’. ಇತಿ ವಿವಟೇನ ಚೇತಸಾ ಅಪರಿಯೋನದ್ಧೇನ ಸಪ್ಪಭಾಸಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ತಥಾಗತೋ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ.

‘‘ಇಮೇಸಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ತಥಾಗತೋ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ. ಇಮೇಸಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ತಥಾಗತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ದ್ವಾದಸಮಂ.

(ಛಪಿ ಅಭಿಞ್ಞಾಯೋ ವಿತ್ಥಾರೇತಬ್ಬಾ).

ಅಯೋಗುಳವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಮಗ್ಗೋ ಅಯೋಗುಳೋ ಭಿಕ್ಖು, ಸುದ್ಧಿಕಞ್ಚಾಪಿ ದ್ವೇ ಫಲಾ;

ದ್ವೇ ಚಾನನ್ದಾ ದುವೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತಥಾಗತೋತಿ.