೪. ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸುತ್ತಂ

೮೨೬. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಪುಬ್ಬಾರಾಮೇ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೇಟ್ಠಾಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೇ ವಿಹರನ್ತಿ ಉದ್ಧತಾ ಉನ್ನಳಾ ಚಪಲಾ ಮುಖರಾ ವಿಕಿಣ್ಣವಾಚಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾ ಅಸಮಾಹಿತಾ ಭನ್ತಚಿತ್ತಾ [ವಿಬ್ಭನ್ತಚಿತ್ತಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಪಾಕತಿನ್ದ್ರಿಯಾ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏತೇ ಖೋ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಹೇಟ್ಠಾಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೇ ವಿಹರನ್ತಿ ಉದ್ಧತಾ ಉನ್ನಳಾ ಚಪಲಾ ಮುಖರಾ ವಿಕಿಣ್ಣವಾಚಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾ ಅಸಮಾಹಿತಾ ಭನ್ತಚಿತ್ತಾ ಪಾಕತಿನ್ದ್ರಿಯಾ. ಗಚ್ಛ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಂವೇಜೇಹೀ’’ತಿ.

‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ತಥಾರೂಪಂ ಇದ್ಧಾಭಿಸಙ್ಖಾರಂ ಅಭಿಸಙ್ಖಾರೇಸಿ [ಅಭಿಸಙ್ಖರೇಸಿ (ಸ್ಯಾ. ಪೀ. ಕ.)] ಯಥಾ ಪಾದಙ್ಗುಟ್ಠಕೇನ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದಂ ಸಙ್ಕಮ್ಪೇಸಿ ಸಮ್ಪಕಮ್ಪೇಸಿ ಸಮ್ಪಚಾಲೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಂವಿಗ್ಗಾ ಲೋಮಹಟ್ಠಜಾತಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ, ಭೋ, ಅಬ್ಭುತಂ ವತ, ಭೋ! ನಿವಾತಞ್ಚ ವತ ಅಯಞ್ಚ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೋ ಗಮ್ಭೀರನೇಮೋ ಸುನಿಖಾತೋ ಅಚಲೋ ಅಸಮ್ಪಕಮ್ಪೀ, ಅಥ ಚ ಪನ ಸಙ್ಕಮ್ಪಿತೋ ಸಮ್ಪಕಮ್ಪಿತೋ ಸಮ್ಪಚಾಲಿತೋ’’ತಿ!

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ನು ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂವಿಗ್ಗಾ ಲೋಮಹಟ್ಠಜಾತಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ ಭನ್ತೇ! ನಿವಾತಞ್ಚ ವತ ಅಯಞ್ಚ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೋ ಗಮ್ಭೀರನೇಮೋ ಸುನಿಖಾತೋ ಅಚಲೋ ಅಸಮ್ಪಕಮ್ಪೀ, ಅಥ ಚ ಪನ ಸಙ್ಕಮ್ಪಿತೋ ಸಮ್ಪಕಮ್ಪಿತೋ ಸಮ್ಪಚಾಲಿತೋ’’ತಿ! ‘‘ತುಮ್ಹೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂವೇಜೇತುಕಾಮೇನ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಾದಙ್ಗುಟ್ಠಕೇನ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೋ, ಸಙ್ಕಮ್ಪಿತೋ ಸಮ್ಪಕಮ್ಪಿತೋ ಸಮ್ಪಚಾಲಿತೋ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ’’ತಿ? ‘‘ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ, ಭಗವಂನೇತ್ತಿಕಾ ಭಗವಂಪಟಿಸರಣಾ. ಸಾಧು ವತ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂಯೇವ ಪಟಿಭಾತು ಏತಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ. ಭಗವತೋ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಣಾಥ. ಚತುನ್ನಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ. ಕತಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪ್ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ – ‘ಇತಿ ಮೇ ವೀಮಂಸಾ ನ ಚ ಅತಿಲೀನಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಅತಿಪ್ಪಗ್ಗಹಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ; ನ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಂಖಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ’. ಪಚ್ಛಾಪುರೇಸಞ್ಞೀ ಚ ವಿಹರತಿ – ಯಥಾ ಪುರೇ ತಥಾ ಪಚ್ಛಾ, ಯಥಾ ಪಚ್ಛಾ ತಥಾ ಪುರೇ; ಯಥಾ ಅಧೋ ತಥಾ ಉದ್ಧಂ ಯಥಾ ಉದ್ಧಂ ತಥಾ ಅಧೋ; ಯಥಾ ದಿವಾ ತಥಾ ರತ್ತಿಂ, ಯಥಾ ರತ್ತಿಂ ತಥಾ ದಿವಾ. ಇತಿ ವಿವಟೇನ ಚೇತಸಾ ಅಪರಿಯೋನದ್ಧೇನ ಸಪ್ಪಭಾಸಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ. ಇಮೇಸಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ…ಪೇ… ಇಮೇಸಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಬಹುಲೀಕತತ್ತಾ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.