೧೦. ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಸುತ್ತಂ

೩೭೬. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚುಂ –

‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚತೂಸು ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇಸು ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಚಿತ್ತಾ [ಸುಪಟ್ಠಿತಚಿತ್ತಾ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)] ವಿಹರನ್ತಿಯೋ ಉಳಾರಂ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸಂ ಸಞ್ಜಾನನ್ತೀ’’ತಿ [ಸಮ್ಪಜಾನನ್ತೀತಿ (ಕ.)]. ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಭಗಿನಿಯೋ, ಏವಮೇತಂ, ಭಗಿನಿಯೋ! ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ, ಭಗಿನಿಯೋ, ಭಿಕ್ಖು ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ವಾ ಚತೂಸು ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇಸು ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಚಿತ್ತೋ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ‘ಉಳಾರಂ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸಂ ಸಞ್ಜಾನಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿಂ. ಅಥ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಯೇನಾಹಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಮಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚತೂಸು ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇಸು ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಚಿತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿಯೋ ಉಳಾರಂ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸಂ ಸಞ್ಜಾನನ್ತೀ’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಏವಮೇತಂ, ಭಗಿನಿಯೋ, ಏವಮೇತಂ, ಭಗಿನಿಯೋ! ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ, ಭಗಿನಿಯೋ, ಭಿಕ್ಖು ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ವಾ ಚತೂಸು ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇಸು ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಚಿತ್ತೋ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ಉಳಾರಂ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸಂ ಸಞ್ಜಾನಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ.

‘‘ಏವಮೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಏವಮೇತಂ, ಆನನ್ದ! ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ವಾ ಚತೂಸು ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇಸು ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಚಿತ್ತೋ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ‘ಉಳಾರಂ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸಂ ಸಞ್ಜಾನಿಸ್ಸತಿ’’’ [ಸಞ್ಜಾನಿಸ್ಸತೀತಿ (ಬಹೂಸು)].

‘‘ಕತಮೇಸು ಚತೂಸು? ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ, ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ. ತಸ್ಸ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸಿನೋ ವಿಹರತೋ ಕಾಯಾರಮ್ಮಣೋ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಯಸ್ಮಿಂ ಪರಿಳಾಹೋ, ಚೇತಸೋ ವಾ ಲೀನತ್ತಂ, ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕ್ಖಿಪತಿ. ತೇನಾನನ್ದ [ತೇನಹಾನನ್ದ (ಸೀ.)], ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಪಸಾದನೀಯೇ ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಣಿದಹಿತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಸ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಪಸಾದನೀಯೇ ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಣಿದಹತೋ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ [ವೇದಿಯತಿ (ಸೀ.)]. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯಸ್ಸ ಖ್ವಾಹಂ ಅತ್ಥಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಣಿದಹಿಂ, ಸೋ ಮೇ ಅತ್ಥೋ ಅಭಿನಿಪ್ಫನ್ನೋ. ಹನ್ದ, ದಾನಿ ಪಟಿಸಂಹರಾಮೀ’ತಿ. ಸೋ ಪಟಿಸಂಹರತಿ ಚೇವ ನ ಚ ವಿತಕ್ಕೇತಿ ನ ಚ ವಿಚಾರೇತಿ. ‘ಅವಿತಕ್ಕೋಮ್ಹಿ ಅವಿಚಾರೋ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸತಿಮಾ ಸುಖಮಸ್ಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ’’.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ವೇದನಾಸು…ಪೇ… ಚಿತ್ತೇ…ಪೇ… ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ, ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ. ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸಿನೋ ವಿಹರತೋ ಧಮ್ಮಾರಮ್ಮಣೋ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಯಸ್ಮಿಂ ಪರಿಳಾಹೋ, ಚೇತಸೋ ವಾ ಲೀನತ್ತಂ, ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕ್ಖಿಪತಿ. ತೇನಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಪಸಾದನೀಯೇ ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಣಿದಹಿತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಸ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಪಸಾದನೀಯೇ ನಿಮಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಣಿದಹತೋ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯಸ್ಸ ಖ್ವಾಹಂ ಅತ್ಥಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಣಿದಹಿಂ, ಸೋ ಮೇ ಅತ್ಥೋ ಅಭಿನಿಪ್ಫನ್ನೋ. ಹನ್ದ, ದಾನಿ ಪಟಿಸಂಹರಾಮೀ’ತಿ. ಸೋ ಪಟಿಸಂಹರತಿ ಚೇವ ನ ಚ ವಿತಕ್ಕೇತಿ ನ ಚ ವಿಚಾರೇತಿ. ‘ಅವಿತಕ್ಕೋಮ್ಹಿ ಅವಿಚಾರೋ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸತಿಮಾ ಸುಖಮಸ್ಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಪಣಿಧಾಯ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚಾನನ್ದ, ಅಪ್ಪಣಿಧಾಯ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ? ಬಹಿದ್ಧಾ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಚಿತ್ತಂ ಅಪ್ಪಣಿಧಾಯ ‘ಅಪ್ಪಣಿಹಿತಂ ಮೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಥ ಪಚ್ಛಾಪುರೇ ‘ಅಸಂಖಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಅಪ್ಪಣಿಹಿತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಥ ಚ ಪನ ‘ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಾಮಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖಮಸ್ಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಬಹಿದ್ಧಾ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಚಿತ್ತಂ ಅಪ್ಪಣಿಧಾಯ ‘ಅಪ್ಪಣಿಹಿತಂ ಮೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಥ ಪಚ್ಛಾಪುರೇ ‘ಅಸಂಖಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಅಪ್ಪಣಿಹಿತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಥ ಚ ಪನ ‘ವೇದನಾಸು ವೇದನಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಾಮಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖಮಸ್ಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಬಹಿದ್ಧಾ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಚಿತ್ತಂ ಅಪ್ಪಣಿಧಾಯ ‘ಅಪ್ಪಣಿಹಿತಂ ಮೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಥ ಪಚ್ಛಾಪುರೇ ‘ಅಸಂಖಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಅಪ್ಪಣಿಹಿತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಥ ಚ ಪನ ‘ಚಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಾಮಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖಮಸ್ಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಬಹಿದ್ಧಾ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಚಿತ್ತಂ ಅಪ್ಪಣಿಧಾಯ ‘ಅಪ್ಪಣಿಹಿತಂ ಮೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಥ ಪಚ್ಛಾಪುರೇ ‘ಅಸಂಖಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಅಪ್ಪಣಿಹಿತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಥ ಚ ಪನ ‘ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಾಮಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖಮಸ್ಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಅಪ್ಪಣಿಧಾಯ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ.

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ದೇಸಿತಾ ಮಯಾ ಪಣಿಧಾಯ ಭಾವನಾ, ದೇಸಿತಾ ಅಪ್ಪಣಿಧಾಯ ಭಾವನಾ. ಯಂ, ಆನನ್ದ, ಸತ್ಥಾರಾ ಕರಣೀಯಂ ಸಾವಕಾನಂ ಹಿತೇಸಿನಾ ಅನುಕಮ್ಪಕೇನ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಕತಂ ವೋ ತಂ ಮಯಾ. ಏತಾನಿ, ಆನನ್ದ, ರುಕ್ಖಮೂಲಾನಿ, ಏತಾನಿ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಾನಿ! ಝಾಯಥಾನನ್ದ, ಮಾ ಪಮಾದತ್ಥ; ಮಾ ಪಚ್ಛಾ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಿನೋ ಅಹುವತ್ಥ! ಅಯಂ ವೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನುಸಾಸನೀ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದೀತಿ. ದಸಮಂ.

ಅಮ್ಬಪಾಲಿವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಅಮ್ಬಪಾಲಿ ಸತೋ ಭಿಕ್ಖು, ಸಾಲಾ ಕುಸಲರಾಸಿ ಚ;

ಸಕುಣಗ್ಧಿ ಮಕ್ಕಟೋ ಸೂದೋ, ಗಿಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋತಿ.