೬. ಅಭಿಸಮಯವಗ್ಗೋ

೧. ನಖಸಿಖಸುತ್ತಂ

೧೧೨೧. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪರಿತ್ತಂ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸುಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯೋ ವಾಯಂ ಮಯಾ ಪರಿತ್ತೋ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸು ಆರೋಪಿತೋ, ಅಯಂ ವಾ ಮಹಾಪಥವೀ’’ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ ಯದಿದಂ – ಮಹಾಪಥವೀ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಾಯಂ ಭಗವತಾ ಪರಿತ್ತೋ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸು ಆರೋಪಿತೋ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ ಮಹಾಪಥವಿಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಭಗವತಾ ಪರಿತ್ತೋ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸು ಆರೋಪಿತೋ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅಭಿಸಮೇತಾವಿನೋ ಏತದೇವ ಬಹುತರಂ ದುಕ್ಖಂ ಯದಿದಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಅವಸಿಟ್ಠಂ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ ಪುರಿಮಂ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಯದಿದಂ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾ; ಯೋ ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ’’.

‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ…ಪೇ… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಪೋಕ್ಖರಣೀಸುತ್ತಂ

೧೧೨೨. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಪಞ್ಞಾಸಯೋಜನಾನಿ ಆಯಾಮೇನ, ಪಞ್ಞಾಸಯೋಜನಾನಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ, ಪಞ್ಞಾಸಯೋಜನಾನಿ ಉಬ್ಬೇಧೇನ, ಪುಣ್ಣಾ ಉದಕಸ್ಸ ಸಮತಿತ್ತಿಕಾ ಕಾಕಪೇಯ್ಯಾ. ತತೋ ಪುರಿಸೋ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಉದಕಂ ಉದ್ಧರೇಯ್ಯ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯಂ ವಾ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಉಬ್ಭತಂ, ಯಂ ವಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಉದಕ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ, ಯದಿದಂ – ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಉದಕಂ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಉದಕಂ ಉಬ್ಭತಂ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಉದಕಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಉದಕಂ ಉಬ್ಭತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ…ಪೇ… ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಪಠಮಸಂಭೇಜ್ಜಸುತ್ತಂ

೧೧೨೩. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯತ್ಥಿಮಾ ಮಹಾನದಿಯೋ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಗಙ್ಗಾ, ಯಮುನಾ, ಅಚಿರವತೀ, ಸರಭೂ, ಮಹೀ, ತತೋ ಪುರಿಸೋ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಉದ್ಧರೇಯ್ಯ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯಾನಿ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಉಬ್ಭತಾನಿ, ಯಂ ವಾ ಸಂಭೇಜ್ಜಉದಕ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ, ಯದಿದಂ – ಸಂಭೇಜ್ಜಉದಕಂ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಾನಿ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಉಬ್ಭತಾನಿ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ ಸಂಭೇಜ್ಜಉದಕಂ ಉಪನಿಧಾಯ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಉಬ್ಭತಾನೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ…ಪೇ… ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ದುತಿಯಸಂಭೇಜ್ಜಸುತ್ತಂ

೧೧೨೪. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯತ್ಥಿಮಾ ಮಹಾನದಿಯೋ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಗಙ್ಗಾ, ಯಮುನಾ, ಅಚಿರವತೀ, ಸರಭೂ, ಮಹೀ, ತಂ ಉದಕಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಪರಿಯಾದಾನಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯಂ ವಾ ಸಂಭೇಜ್ಜಉದಕಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ, ಯಾನಿ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಅವಸಿಟ್ಠಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ ಸಂಭೇಜ್ಜಉದಕಂ ಯದಿದಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಾನಿ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಅವಸಿಟ್ಠಾನಿ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ ಸಂಭೇಜ್ಜಉದಕಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ ಉಪನಿಧಾಯ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಅವಸಿಟ್ಠಾನೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ…ಪೇ… ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಪಠಮಮಹಾಪಥವೀಸುತ್ತಂ

೧೧೨೫. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಮಹಾಪಥವಿಯಾ ಸತ್ತ ಕೋಲಟ್ಠಿಮತ್ತಿಯೋ ಗುಳಿಕಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯಾ ವಾ ಸತ್ತ ಕೋಲಟ್ಠಿಮತ್ತಿಯೋ ಗುಳಿಕಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಾ, ಅಯಂ ವಾ ಮಹಾಪಥವೀ’’ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ, ಯದಿದಂ – ಮಹಾಪಥವೀ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಿಕಾ ಸತ್ತ ಕೋಲಟ್ಠಿಮತ್ತಿಯೋ ಗುಳಿಕಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಾ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ ಮಹಾಪಥವಿಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಸತ್ತ ಕೋಲಟ್ಠಿಮತ್ತಿಯೋ ಗುಳಿಕಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ…ಪೇ… ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ದುತಿಯಮಹಾಪಥವೀಸುತ್ತಂ

೧೧೨೬. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಪಥವೀ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಪರಿಯಾದಾನಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಠಪೇತ್ವಾ ಸತ್ತ ಕೋಲಟ್ಠಿಮತ್ತಿಯೋ ಗುಳಿಕಾ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯಂ ವಾ ಮಹಾಪಥವಿಯಾ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ, ಯಾ ವಾ ಸತ್ತ ಕೋಲಟ್ಠಿಮತ್ತಿಯೋ ಗುಳಿಕಾ ಅವಸಿಟ್ಠಾ’’ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ ಮಹಾಪಥವಿಯಾ ಯದಿದಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಿಕಾ ಸತ್ತ ಕೋಲಟ್ಠಿಮತ್ತಿಯೋ ಗುಳಿಕಾ ಅವಸಿಟ್ಠಾ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ ಮಹಾಪಥವಿಯಾ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಸತ್ತ ಕೋಲಟ್ಠಿಮತ್ತಿಯೋ ಗುಳಿಕಾ ಅವಸಿಟ್ಠಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ…ಪೇ… ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಪಠಮಮಹಾಸಮುದ್ದಸುತ್ತಂ

೧೧೨೭. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಮಹಾಸಮುದ್ದತೋ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಉದ್ಧರೇಯ್ಯ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯಾನಿ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಉಬ್ಭತಾನಿ, ಯಂ ವಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ, ಯದಿದಂ – ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಂ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಾನಿ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಉಬ್ಭತಾನಿ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಂ ಉಪನಿಧಾಯ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಉಬ್ಭತಾನೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ…ಪೇ… ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ದುತಿಯಮಹಾಸಮುದ್ದಸುತ್ತಂ

೧೧೨೮. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ [ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಪರಿಕ್ಖಯಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.) ಸಂ. ನಿ. ೨.೮೧] ಪರಿಯಾದಾನಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯಂ ವಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ, ಯಾನಿ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಅವಸಿಟ್ಠಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಂ ಯದಿದಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಾನಿ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಅವಸಿಟ್ಠಾನಿ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ ಉಪನಿಧಾಯ ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಉದಕಫುಸಿತಾನಿ ಅವಸಿಟ್ಠಾನೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ…ಪೇ… ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಪಠಮಪಬ್ಬತೂಪಮಸುತ್ತಂ

೧೧೨೯. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಹಿಮವತೋ ಪಬ್ಬತರಾಜಸ್ಸ ಸತ್ತ ಸಾಸಪಮತ್ತಿಯೋ ಪಾಸಾಣಸಕ್ಖರಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯಾ ವಾ ಸತ್ತ ಸಾಸಪಮತ್ತಿಯೋ ಪಾಸಾಣಸಕ್ಖರಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಾ, ಅಯಂ ವಾ ಹಿಮವಾ ಪಬ್ಬತರಾಜಾ’’ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ, ಯದಿದಂ – ಹಿಮವಾ ಪಬ್ಬತರಾಜಾ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಿಕಾ ಸತ್ತ ಸಾಸಪಮತ್ತಿಯೋ ಪಾಸಾಣಸಕ್ಖರಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಾ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ ಹಿಮವನ್ತಂ ಪಬ್ಬತರಾಜಾನಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಸತ್ತ ಸಾಸಪಮತ್ತಿಯೋ ಪಾಸಾಣಸಕ್ಖರಾ ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ…ಪೇ… ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ದುತಿಯಪಬ್ಬತೂಪಮಸುತ್ತಂ

೧೧೩೦. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹಿಮವಾ ಪಬ್ಬತರಾಜಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಪರಿಯಾದಾನಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಠಪೇತ್ವಾ ಸತ್ತ ಸಾಸಪಮತ್ತಿಯೋ ಪಾಸಾಣಸಕ್ಖರಾ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯಂ ವಾ ಹಿಮವತೋ ಪಬ್ಬತರಾಜಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ, ಯಾ ವಾ ಸತ್ತ ಸಾಸಪಮತ್ತಿಯೋ ಪಾಸಾಣಸಕ್ಖರಾ ಅವಸಿಟ್ಠಾ’’ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ ಹಿಮವತೋ ಪಬ್ಬತರಾಜಸ್ಸ ಯದಿದಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಿಕಾ ಸತ್ತ ಸಾಸಪಮತ್ತಿಯೋ ಪಾಸಾಣಸಕ್ಖರಾ ಅವಸಿಟ್ಠಾ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತಿ ಹಿಮವತೋ ಪಬ್ಬತರಾಜಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಸತ್ತ ಸಾಸಪಮತ್ತಿಯೋ ಪಾಸಾಣಸಕ್ಖರಾ ಅವಸಿಟ್ಠಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅಭಿಸಮೇತಾವಿನೋ ಏತದೇವ ಬಹುತರಂ ದುಕ್ಖಂ ಯದಿದಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಅವಸಿಟ್ಠಂ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ ಪುರಿಮಂ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಯದಿದಂ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾ; ಯೋ ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ’’.

‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ…ಪೇ… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ದಸಮಂ.

ಅಭಿಸಮಯವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ನಖಸಿಖಾ ಪೋಕ್ಖರಣೀ, ಸಂಭೇಜ್ಜ ಅಪರೇ ದುವೇ;

ಪಥವೀ ದ್ವೇ ಸಮುದ್ದಾ ದ್ವೇ, ದ್ವೇಮಾ ಚ ಪಬ್ಬತೂಪಮಾತಿ.