೧೧. ಪಞ್ಚಗತಿಪೇಯ್ಯಾಲವಗ್ಗೋ
೧. ಮನುಸ್ಸಚುತಿನಿರಯಸುತ್ತಂ
೧೧೭೨. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪರಿತ್ತಂ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸುಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ – ಯೋ ವಾಯಂ ಮಯಾ ಪರಿತ್ತೋ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸು ಆರೋಪಿತೋ, ಅಯಂ ವಾ ಮಹಾಪಥವೀ’’ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ, ಯದಿದಂ – ಮಹಾಪಥವೀ; ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಾಯಂ ಭಗವತಾ ಪರಿತ್ತೋ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸು ಆರೋಪಿತೋ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಉಪನಿಧಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ, ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ ಮಹಾಪಥವಿಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಭಗವತಾ ಪರಿತ್ತೋ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸು ಆರೋಪಿತೋ’’ತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ಪಠಮಂ.
೨. ಮನುಸ್ಸಚುತಿತಿರಚ್ಛಾನಸುತ್ತಂ
೧೧೭೩. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಚುತಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ದುತಿಯಂ.
೩. ಮನುಸ್ಸಚುತಿಪೇತ್ತಿವಿಸಯಸುತ್ತಂ
೧೧೭೪. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಚುತಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ತತಿಯಂ.
೪-೫-೬. ಮನುಸ್ಸಚುತಿದೇವನಿರಯಾದಿಸುತ್ತಂ
೧೧೭೫-೧೧೭೭. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಚುತಾ ದೇವೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ಛಟ್ಠಂ.
೭-೯. ದೇವಚುತಿನಿರಯಾದಿಸುತ್ತಂ
೧೧೭೮-೧೧೮೦. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ದೇವಾ ಚುತಾ ದೇವೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ದೇವಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ನವಮಂ.
೧೦-೧೨. ದೇವಮನುಸ್ಸನಿರಯಾದಿಸುತ್ತಂ
೧೧೮೧-೧೧೮೩. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ದೇವಾ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ದೇವಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ದ್ವಾದಸಮಂ.
೧೩-೧೫. ನಿರಯಮನುಸ್ಸನಿರಯಾದಿಸುತ್ತಂ
೧೧೮೪-೧೧೮೬. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ನಿರಯಾ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ನಿರಯಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ಪನ್ನರಸಮಂ.
೧೬-೧೮. ನಿರಯದೇವನಿರಯಾದಿಸುತ್ತಂ
೧೧೮೭-೧೧೮೯. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ನಿರಯಾ ಚುತಾ ದೇವೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ನಿರಯಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ಅಟ್ಠಾರಸಮಂ.
೧೯-೨೧. ತಿರಚ್ಛಾನಮನುಸ್ಸನಿರಯಾದಿಸುತ್ತಂ
೧೧೯೦-೧೧೯೨. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ಏಕವೀಸತಿಮಂ.
೨೨-೨೪. ತಿರಚ್ಛಾನದೇವನಿರಯಾದಿಸುತ್ತಂ
೧೧೯೩-೧೧೯೫. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಚುತಾ ದೇವೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ಚತುವೀಸತಿಮಂ.
೨೫-೨೭. ಪೇತ್ತಿಮನುಸ್ಸನಿರಯಾದಿಸುತ್ತಂ
೧೧೯೬-೧೧೯೮. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಾ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ಸತ್ತವೀಸತಿಮಂ.
೨೮-೨೯. ಪೇತ್ತಿದೇವನಿರಯಾದಿಸುತ್ತಂ
೧೧೯೯-೧೨೦೦. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಾ ಚುತಾ ದೇವೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಾ ಚುತಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಾ ಚುತಾ ದೇವೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಾ ಚುತಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ…ಪೇ…. ಏಕೂನತಿಂಸತಿಮಂ.
೩೦. ಪೇತ್ತಿದೇವಪೇತ್ತಿವಿಸಯಸುತ್ತಂ
೧೨೦೧. …ಪೇ… ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಾ ಚುತಾ ದೇವೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಾ ಚುತಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಅದಿಟ್ಠತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಂ. ಕತಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ? ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಅರಿಯಸಚ್ಚಸ್ಸ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯಸ್ಸ ಅರಿಯಸಚ್ಚಸ್ಸ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಸ್ಸ ಅರಿಯಸಚ್ಚಸ್ಸ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಅರಿಯಸಚ್ಚಸ್ಸ’’.
‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’ತಿ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’ತಿ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ. ತಿಂಸತಿಮಂ.
ಪಞ್ಚಗತಿಪೇಯ್ಯಾಲವಗ್ಗೋ ಏಕಾದಸಮೋ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಮನುಸ್ಸತೋ ಚುತಾ ಛಾಪಿ, ದೇವಾ ಚುತಾ ನಿರಯತೋ;
ತಿರಚ್ಛಾನಪೇತ್ತಿವಿಸಯಾ, ತಿಂಸಮತ್ತೋ ಗತಿವಗ್ಗೋತಿ.
ಸಚ್ಚಸಂಯುತ್ತಂ ದ್ವಾದಸಮಂ.