೬. ಅರಿಟ್ಠಸುತ್ತಂ

೯೮೨. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭಾವೇಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ’’ನ್ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಅರಿಟ್ಠೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಾವೇಮಿ ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಯಥಾ ಕಥಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಅರಿಟ್ಠ, ಭಾವೇಸಿ ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅತೀತೇಸು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಕಾಮೇಸು ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ ಪಹೀನೋ, ಅನಾಗತೇಸು ಮೇ ಕಾಮೇಸು ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ ವಿಗತೋ, ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ [ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಬಹಿದ್ಧಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)] ಚ ಮೇ ಧಮ್ಮೇಸು ಪಟಿಘಸಞ್ಞಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿನೀತಾ. ಸೋ [ಸೋಹಂ (?)] ಸತೋವ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಸತೋವ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮಿ. ಏವಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಾವೇಮಿ ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ’’ನ್ತಿ.

‘‘‘ಅತ್ಥೇಸಾ, ಅರಿಟ್ಠ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ, ನೇಸಾ ನತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ. ಅಪಿ ಚ, ಅರಿಟ್ಠ, ಯಥಾ ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಹೋತಿ ತಂ ಸುಣಾಹಿ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಹಿ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಅರಿಟ್ಠೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಅರಿಟ್ಠ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಅರಿಟ್ಠ, ಭಿಕ್ಖು ಅರಞ್ಞಗತೋ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಗತೋ ವಾ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತೋ ವಾ ನಿಸೀದತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಉಜುಂ ಕಾಯಂ ಪಣಿಧಾಯ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ. ಸೋ ಸತೋವ ಅಸ್ಸಸತಿ, ಸತೋವ ಪಸ್ಸಸತಿ. ದೀಘಂ ವಾ ಅಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ದೀಘಂ ಅಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ‘ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಅರಿಟ್ಠ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.