೫. ಪಠಮಕಾಮಭೂಸುತ್ತಂ

೩೪೭. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಕಾಮಭೂ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡೇ ವಿಹರತಿ ಅಮ್ಬಾಟಕವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಕಾಮಭೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಕಾಮಭುಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಕಾಮಭೂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ವುತ್ತಮಿದಂ, ಗಹಪತಿ –

‘‘ನೇಲಙ್ಗೋ ಸೇತಪಚ್ಛಾದೋ, ಏಕಾರೋ ವತ್ತತೀ ರಥೋ;

ಅನೀಘಂ ಪಸ್ಸ ಆಯನ್ತಂ [ಅಪ್ಪತ್ತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)], ಛಿನ್ನಸೋತಂ ಅಬನ್ಧನ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಇಮಸ್ಸ ನು ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಕಥಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಭಾಸಿತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಗಹಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಮುಹುತ್ತಂ ಆಗಮೇಹಿ ಯಾವಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಪೇಕ್ಖಾಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಮುಹುತ್ತಂ ತುಣ್ಹೀ ಹುತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಕಾಮಭುಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘‘ನೇಲಙ್ಗ’ನ್ತಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸೀಲಾನಮೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ಸೇತಪಚ್ಛಾದೋ’ತಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ಏಕಾರೋ’ತಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸತಿಯಾ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ವತ್ತತೀ’ತಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಭಿಕ್ಕಮಪಟಿಕ್ಕಮಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ರಥೋ’ತಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಇಮಸ್ಸೇತಂ ಚಾತುಮಹಾಭೂತಿಕಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಅಧಿವಚನಂ ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಕಸಮ್ಭವಸ್ಸ ಓದನಕುಮ್ಮಾಸೂಪಚಯಸ್ಸ ಅನಿಚ್ಚುಚ್ಛಾದನಪರಿಮದ್ದನಭೇದನವಿದ್ಧಂಸನಧಮ್ಮಸ್ಸ. ರಾಗೋ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ನೀಘೋ, ದೋಸೋ ನೀಘೋ, ಮೋಹೋ ನೀಘೋ. ತೇ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಹೀನಾ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಾ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಾ ಅನಭಾವಙ್ಕತಾ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಾ. ತಸ್ಮಾ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ‘ಅನೀಘೋ’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ‘ಆಯನ್ತ’ನ್ತಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅರಹತೋ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ಸೋತೋ’ತಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ತಣ್ಹಾಯೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಸಾ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಹೀನಾ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಾ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಾ ಅನಭಾವಙ್ಕತಾ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಾ. ತಸ್ಮಾ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ‘ಛಿನ್ನಸೋತೋ’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ರಾಗೋ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಬನ್ಧನಂ, ದೋಸೋ ಬನ್ಧನಂ, ಮೋಹೋ ಬನ್ಧನಂ. ತೇ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಹೀನಾ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಾ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಾ ಅನಭಾವಙ್ಕತಾ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಾ. ತಸ್ಮಾ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ‘ಅಬನ್ಧನೋ’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಇತಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ತಂ ಭಗವತಾ ವುತ್ತಂ –

‘‘ನೇಲಙ್ಗೋ ಸೇತಪಚ್ಛಾದೋ, ಏಕಾರೋ ವತ್ತತೀ ರಥೋ;

ಅನೀಘಂ ಪಸ್ಸ ಆಯನ್ತಂ, ಛಿನ್ನಸೋತಂ ಅಬನ್ಧನ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಲಾಭಾ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಸುಲದ್ಧಂ ತೇ, ಗಹಪತಿ! ಯಸ್ಸ ತೇ ಗಮ್ಭೀರೇ ಬುದ್ಧವಚನೇ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖು ಕಮತೀ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.