೧೪. ದುಕ್ಖಪಞ್ಹಾಸುತ್ತಂ

೩೨೭. ‘‘‘ದುಕ್ಖಂ, ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕತಮಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ? ‘‘ತಿಸ್ಸೋ ಇಮಾ, ಆವುಸೋ, ದುಕ್ಖತಾ. ದುಕ್ಖದುಕ್ಖತಾ, ಸಙ್ಖಾರದುಕ್ಖತಾ, ವಿಪರಿಣಾಮದುಕ್ಖತಾ – ಇಮಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತಿಸ್ಸೋ ದುಕ್ಖತಾ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನಾವುಸೋ ಮಗ್ಗೋ ಅತ್ಥಿ ಪಟಿಪದಾ, ಏತಾಸಂ ದುಕ್ಖತಾನಂ ಪರಿಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಅತ್ಥಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಮಗ್ಗೋ ಅತ್ಥಿ ಪಟಿಪದಾ, ಏತಾಸಂ ದುಕ್ಖತಾನಂ ಪರಿಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಕತಮೋ ಪನಾವುಸೋ, ಮಗ್ಗೋ ಕತಮಾ ಪಟಿಪದಾ, ಏತಾಸಂ ದುಕ್ಖತಾನಂ ಪರಿಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಯಮೇವ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ, ಏತಾಸಂ ದುಕ್ಖತಾನಂ ಪರಿಞ್ಞಾಯ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ಸಮ್ಮಾಸತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ, ಏತಾಸಂ ದುಕ್ಖತಾನಂ ಪರಿಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಭದ್ದಕೋ, ಆವುಸೋ, ಮಗ್ಗೋ ಭದ್ದಿಕಾ ಪಟಿಪದಾ, ಏತಾಸಂ ದುಕ್ಖತಾನಂ ಪರಿಞ್ಞಾಯ. ಅಲಞ್ಚ ಪನಾವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅಪ್ಪಮಾದಾಯಾ’’ತಿ. ಚುದ್ದಸಮಂ.