೫. ವಕ್ಕಲಿಸುತ್ತಂ
೮೭. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ವಕ್ಕಲಿ ಕುಮ್ಭಕಾರನಿವೇಸನೇ ವಿಹರತಿ ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಕ್ಕಲಿ ಉಪಟ್ಠಾಕೇ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಥ ತುಮ್ಹೇ, ಆವುಸೋ, ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಥ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಮ ವಚನೇನ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದಥ – ‘ವಕ್ಕಲಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ, ಸೋ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ವದೇಥ – ‘ಸಾಧು ಕಿರ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಯೇನ ವಕ್ಕಲಿ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮತು; ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ವಕ್ಕಲಿಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ವಕ್ಕಲಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ, ಸೋ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತಿ; ಏವಞ್ಚ ಪನ ವದೇತಿ – ‘ಸಾಧು ಕಿರ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಯೇನ ವಕ್ಕಲಿ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮತು; ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ.
ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ವಕ್ಕಲಿ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಕ್ಕಲಿ ಭಗವನ್ತಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಮಞ್ಚಕೇ ಸಮಧೋಸಿ [ಸಮಞ್ಚೋಸಿ (ಸೀ.), ಸಮಞ್ಚೋಪಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.) ಸಂ + ಧೂ + ಈ = ಸಮಧೋಸಿ]. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಕ್ಕಲಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಲಂ, ವಕ್ಕಲಿ, ಮಾ ತ್ವಂ ಮಞ್ಚಕೇ ಸಮಧೋಸಿ. ಸನ್ತಿಮಾನಿ ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞತ್ತಾನಿ; ತತ್ಥಾಹಂ ನಿಸೀದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಕ್ಕಲಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಚ್ಚಿ ತೇ, ವಕ್ಕಲಿ, ಖಮನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿ ಯಾಪನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತಿ, ನೋ ಅಭಿಕ್ಕಮನ್ತಿ; ಪಟಿಕ್ಕಮೋಸಾನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ನೋ ಅಭಿಕ್ಕಮೋ’’ತಿ? ‘‘ನ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಖಮನೀಯಂ, ನ ಯಾಪನೀಯಂ; ಬಾಳ್ಹಾ ಮೇ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಅಭಿಕ್ಕಮನ್ತಿ, ನೋ ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತಿ; ಅಭಿಕ್ಕಮೋಸಾನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ನೋ ಪಟಿಕ್ಕಮೋ’’ತಿ. ‘‘ಕಚ್ಚಿ ತೇ, ವಕ್ಕಲಿ, ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ, ನ ಕೋಚಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ’’ತಿ? ‘‘ತಗ್ಘ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅನಪ್ಪಕಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ, ಅನಪ್ಪಕೋ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ’’ತಿ. ‘‘ಕಚ್ಚಿ ಪನ ತಂ, ವಕ್ಕಲಿ, ಅತ್ತಾ ಸೀಲತೋ ನ ಉಪವದತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ತಾ ಸೀಲತೋ ಉಪವದತೀ’’ತಿ. ‘‘ನೋ ಚೇ ಕಿರ ತಂ, ವಕ್ಕಲಿ, ಅತ್ತಾ ಸೀಲತೋ ಉಪವದತಿ; ಅಥ ಕಿಞ್ಚ ತೇ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಕೋ ಚ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ’’ತಿ? ‘‘ಚಿರಪಟಿಕಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಕಾಮೋ, ನತ್ಥಿ ಚ ಮೇ ಕಾಯಸ್ಮಿಂ ತಾವತಿಕಾ ಬಲಮತ್ತಾ, ಯಾವತಾಹಂ [ಯಾಹಂ (ಸೀ.), ಯಾಯಾಹಂ (ಪೀ.)] ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಅಲಂ, ವಕ್ಕಲಿ, ಕಿಂ ತೇ ಇಮಿನಾ ಪೂತಿಕಾಯೇನ ದಿಟ್ಠೇನ? ಯೋ ಖೋ, ವಕ್ಕಲಿ, ಧಮ್ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸೋ ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ; ಯೋ ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸೋ ಧಮ್ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ. ಧಮ್ಮಞ್ಹಿ, ವಕ್ಕಲಿ, ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ; ಮಂ ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಧಮ್ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ.
‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ವಕ್ಕಲಿ, ರೂಪಂ ನಿಚ್ಚಂ ವಾ ಅನಿಚ್ಚಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಅನಿಚ್ಚಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯಂ ಪನಾನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ತಂ ಸುಖಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ದುಕ್ಖಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯಂ ಪನಾನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ಕಲ್ಲಂ ನು ತಂ ಸಮನುಪಸ್ಸಿತುಂ – ‘ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ವೇದನಾ… ಸಞ್ಞಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ನಿಚ್ಚಂ ವಾ ಅನಿಚ್ಚಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಅನಿಚ್ಚಂ, ಭನ್ತೇ’’…ಪೇ… ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ…ಪೇ… ಏವಂ ಪಸ್ಸಂ…ಪೇ… ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾತೀ’’ತಿ.
ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಕ್ಕಲಿಂ ಇಮಿನಾ ಓವಾದೇನ ಓವದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಯೇನ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೋ ಪಬ್ಬತೋ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಕ್ಕಲಿ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಉಪಟ್ಠಾಕೇ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಥ ಮಂ, ಆವುಸೋ, ಮಞ್ಚಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಯೇನ ಇಸಿಗಿಲಿಪಸ್ಸಂ ಕಾಳಸಿಲಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಥ. ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಮಾದಿಸೋ ಅನ್ತರಘರೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ವಕ್ಕಲಿಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಕ್ಕಲಿಂ ಮಞ್ಚಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಯೇನ ಇಸಿಗಿಲಿಪಸ್ಸಂ ಕಾಳಸಿಲಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತಞ್ಚ ರತ್ತಿಂ ತಞ್ಚ ದಿವಾವಸೇಸಂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೇ ಪಬ್ಬತೇ ವಿಹಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ದ್ವೇ ದೇವತಾಯೋ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತವಣ್ಣಾ ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ ಓಭಾಸೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಾ ಖೋ ಏಕಾ ದೇವತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವಕ್ಕಲಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿಮೋಕ್ಖಾಯ ಚೇತೇತೀ’’ತಿ. ಅಪರಾ ದೇವತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸೋ ಹಿ ನೂನ, ಭನ್ತೇ, ಸುವಿಮುತ್ತೋ ವಿಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚುಂ ತಾ ದೇವತಾಯೋ. ಇದಂ ವತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿಂಸು.
ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಥ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇನ ವಕ್ಕಲಿ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಥ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವಕ್ಕಲಿಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏವಂ ವದೇಥ –
‘‘‘ಸುಣಾವುಸೋ ತ್ವಂ, ವಕ್ಕಲಿ, ಭಗವತೋ ವಚನಂ ದ್ವಿನ್ನಞ್ಚ ದೇವತಾನಂ. ಇಮಂ, ಆವುಸೋ, ರತ್ತಿಂ ದ್ವೇ ದೇವತಾಯೋ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತವಣ್ಣಾ ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ ಓಭಾಸೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಏಕಾ ದೇವತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ವಕ್ಕಲಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿಮೋಕ್ಖಾಯ ಚೇತೇತೀತಿ. ಅಪರಾ ದೇವತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ಸೋ ಹಿ ನೂನ, ಭನ್ತೇ, ಸುವಿಮುತ್ತೋ ವಿಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತೀತಿ. ಭಗವಾ ಚ ತಂ, ಆವುಸೋ ವಕ್ಕಲಿ, ಏವಮಾಹ – ಮಾ ಭಾಯಿ, ವಕ್ಕಲಿ; ಮಾ ಭಾಯಿ, ವಕ್ಕಲಿ! ಅಪಾಪಕಂ ತೇ ಮರಣಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಪಾಪಿಕಾ ಕಾಲಕಿರಿಯಾ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ವಕ್ಕಲಿ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಕ್ಕಲಿಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಸುಣಾವುಸೋ ವಕ್ಕಲಿ, ಭಗವತೋ ವಚನಂ ದ್ವಿನ್ನಞ್ಚ ದೇವತಾನ’’ನ್ತಿ.
ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಕ್ಕಲಿ ಉಪಟ್ಠಾಕೇ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಥ ಮಂ, ಆವುಸೋ, ಮಞ್ಚಕಾ ಓರೋಪೇಥ. ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಮಾದಿಸೋ ಉಚ್ಚೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾಸನಂ ಸೋತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾ’’ತಿ! ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ವಕ್ಕಲಿಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಕ್ಕಲಿಂ ಮಞ್ಚಕಾ ಓರೋಪೇಸುಂ. ‘‘ಇಮಂ, ಆವುಸೋ, ರತ್ತಿಂ ದ್ವೇ ದೇವತಾಯೋ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಏಕಾ ದೇವತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘ವಕ್ಕಲಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿಮೋಕ್ಖಾಯ ಚೇತೇತೀ’ತಿ. ಅಪರಾ ದೇವತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಸೋ ಹಿ ನೂನ, ಭನ್ತೇ, ಸುವಿಮುತ್ತೋ ವಿಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಭಗವಾ ಚ ತಂ, ಆವುಸೋ ವಕ್ಕಲಿ, ಏವಮಾಹ – ‘ಮಾ ಭಾಯಿ, ವಕ್ಕಲಿ; ಮಾ ಭಾಯಿ, ವಕ್ಕಲಿ! ಅಪಾಪಕಂ ತೇ ಮರಣಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಪಾಪಿಕಾ ಕಾಲಕಿರಿಯಾ’’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಾವುಸೋ, ಮಮ ವಚನೇನ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದಥ – ‘ವಕ್ಕಲಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ. ಸೋ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ವದೇಥ – ‘ರೂಪಂ ಅನಿಚ್ಚಂ. ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ನ ಕಙ್ಖಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ವೇದನಾ ಅನಿಚ್ಚಾ. ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ನ ಕಙ್ಖಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ಸಞ್ಞಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾ. ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ನ ಕಙ್ಖಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ. ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ನ ಕಙ್ಖಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮೀ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ವಕ್ಕಲಿಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಕ್ಕಲಿ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇಸು ತೇಸು ಭಿಕ್ಖೂಸು ಸತ್ಥಂ ಆಹರೇಸಿ.
ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ವಕ್ಕಲಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ; ಸೋ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತಿ; ಏವಞ್ಚ ವದೇತಿ – ‘ರೂಪಂ ಅನಿಚ್ಚಂ. ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ನ ಕಙ್ಖಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ವೇದನಾ… ಸಞ್ಞಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ … ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ. ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ನ ಕಙ್ಖಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮಿ. ಯದನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮೀ’’’ತಿ.
ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆಯಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇನ ಇಸಿಗಿಲಿಪಸ್ಸಂ ಕಾಳಸಿಲಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮ; ಯತ್ಥ ವಕ್ಕಲಿನಾ ಕುಲಪುತ್ತೇನ ಸತ್ಥಮಾಹರಿತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಯೇನ ಇಸಿಗಿಲಿಪಸ್ಸಂ ಕಾಳಸಿಲಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಕ್ಕಲಿಂ ದೂರತೋವ ಮಞ್ಚಕೇ ವಿವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಂ ಸೇಮಾನಂ.
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಧೂಮಾಯಿತತ್ತಂ ತಿಮಿರಾಯಿತತ್ತಂ ಗಚ್ಛತೇವ ಪುರಿಮಂ ದಿಸಂ, ಗಚ್ಛತಿ ಪಚ್ಛಿಮಂ ದಿಸಂ, ಗಚ್ಛತಿ ಉತ್ತರಂ ದಿಸಂ, ಗಚ್ಛತಿ ದಕ್ಖಿಣಂ ದಿಸಂ, ಗಚ್ಛತಿ ಉದ್ಧಂ ದಿಸಂ, ಗಚ್ಛತಿ ಅಧೋ ದಿಸಂ, ಗಚ್ಛತಿ ಅನುದಿಸಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ಧೂಮಾಯಿತತ್ತಂ ತಿಮಿರಾಯಿತತ್ತಂ ಗಚ್ಛತೇವ ಪುರಿಮಂ ದಿಸಂ…ಪೇ… ಗಚ್ಛತಿ ಅನುದಿಸ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಏಸೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ವಕ್ಕಲಿಸ್ಸ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಮನ್ವೇಸತಿ [ಸಮನ್ನೇಸತಿ (ಕ. ಸೀ. ಪೀ.)] – ‘ಕತ್ಥ ವಕ್ಕಲಿಸ್ಸ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪತಿಟ್ಠಿತ’ನ್ತಿ? ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ವಕ್ಕಲಿ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.