೪. ಚತುತ್ಥವಗ್ಗೋ

೧. ಭಿನ್ದಿಸುತ್ತಂ

೧೮೦. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ದಾರುಣೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ. ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇನ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿಣ್ಣಚಿತ್ತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತೋ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿ. ಏವಂ ದಾರುಣೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ…ಪೇ… ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಕುಸಲಮೂಲಸುತ್ತಂ

೧೮೧. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ದಾರುಣೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ. ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇನ ಅಭಿಭೂತಸ್ಸ ಪರಿಯಾದಿಣ್ಣಚಿತ್ತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಕುಸಲಮೂಲಂ ಸಮುಚ್ಛೇದಮಗಮಾ. ಏವಂ ದಾರುಣೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ…ಪೇ… ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಕುಸಲಧಮ್ಮಸುತ್ತಂ

೧೮೨. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ದಾರುಣೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ. ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇನ ಅಭಿಭೂತಸ್ಸ ಪರಿಯಾದಿಣ್ಣಚಿತ್ತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಕುಸಲೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮುಚ್ಛೇದಮಗಮಾ. ಏವಂ ದಾರುಣೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ…ಪೇ… ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಸುಕ್ಕಧಮ್ಮಸುತ್ತಂ

೧೮೩. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ದಾರುಣೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ. ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇನ ಅಭಿಭೂತಸ್ಸ ಪರಿಯಾದಿಣ್ಣಚಿತ್ತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಸುಕ್ಕೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮುಚ್ಛೇದಮಗಮಾ. ಏವಂ ದಾರುಣೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ…ಪೇ… ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸುತ್ತಂ

೧೮೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೇ ಪಬ್ಬತೇ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇ ದೇವದತ್ತೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ದೇವದತ್ತಂ ಆರಬ್ಭ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅತ್ತವಧಾಯ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ, ಪರಾಭವಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ’’.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕದಲೀ ಅತ್ತವಧಾಯ ಫಲಂ ದೇತಿ, ಪರಾಭವಾಯ ಫಲಂ ದೇತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ತವಧಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ, ಪರಾಭವಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಳು ಅತ್ತವಧಾಯ ಫಲಂ ದೇತಿ, ಪರಾಭವಾಯ ಫಲಂ ದೇತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ತವಧಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ, ಪರಾಭವಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಳೋ ಅತ್ತವಧಾಯ ಫಲಂ ದೇತಿ, ಪರಾಭವಾಯ ಫಲಂ ದೇತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ತವಧಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ, ಪರಾಭವಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸ್ಸತರೀ ಅತ್ತವಧಾಯ ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಪರಾಭವಾಯ ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹಾತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ತವಧಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ, ಪರಾಭವಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ. ಏವಂ ದಾರುಣೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಫಲಂ ವೇ ಕದಲಿಂ ಹನ್ತಿ, ಫಲಂ ವೇಳುಂ ಫಲಂ ನಳಂ;

ಸಕ್ಕಾರೋ ಕಾಪುರಿಸಂ ಹನ್ತಿ, ಗಬ್ಭೋ ಅಸ್ಸತರಿಂ ಯಥಾತಿ’’. ಪಞ್ಚಮಂ;

೬. ಪಞ್ಚರಥಸತಸುತ್ತಂ

೧೮೫. ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಅಜಾತಸತ್ತುಕುಮಾರೋ ಪಞ್ಚಹಿ ರಥಸತೇಹಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಞ್ಚ ಚ ಥಾಲಿಪಾಕಸತಾನಿ ಭತ್ತಾಭಿಹಾರೋ ಅಭಿಹರೀಯತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ದೇವದತ್ತಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಅಜಾತಸತ್ತುಕುಮಾರೋ ಪಞ್ಚಹಿ ರಥಸತೇಹಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಞ್ಚ ಚ ಥಾಲಿಪಾಕಸತಾನಿ ಭತ್ತಾಭಿಹಾರೋ ಅಭಿಹರೀಯತೀ’’ತಿ. ‘‘ಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಂ ಪಿಹಯಿತ್ಥ. ಯಾವಕೀವಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಅಜಾತಸತ್ತುಕುಮಾರೋ ಪಞ್ಚಹಿ ರಥಸತೇಹಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಗಮಿಸ್ಸತಿ, ಪಞ್ಚ ಚ ಥಾಲಿಪಾಕಸತಾನಿ ಭತ್ತಾಭಿಹಾರೋ ಆಹರೀಯಿಸ್ಸತಿ, ಹಾನಿಯೇವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ವುದ್ಧಿ’’.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಣ್ಡಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುರಸ್ಸ ನಾಸಾಯ ಪಿತ್ತಂ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯುಂ, ಏವಞ್ಹಿ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಕ್ಕುರೋ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಚಣ್ಡತರೋ ಅಸ್ಸ; ಏವಮೇವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವಕೀವಞ್ಚ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಅಜಾತಸತ್ತುಕುಮಾರೋ ಪಞ್ಚಹಿ ರಥಸತೇಹಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಗಮಿಸ್ಸತಿ, ಪಞ್ಚ ಚ ಥಾಲಿಪಾಕಸತಾನಿ ಭತ್ತಾಭಿಹಾರೋ ಆಹರೀಯಿಸ್ಸತಿ, ಹಾನಿಯೇವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ವುದ್ಧಿ. ಏವಂ ದಾರುಣೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ…ಪೇ… ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಮಾತುಸುತ್ತಂ

೧೮೬. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ದಾರುಣೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಕಟುಕೋ ಫರುಸೋ ಅನ್ತರಾಯಿಕೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ. ಇಧಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಏವಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ – ‘ನ ಚಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಮಾತುಪಿ ಹೇತು ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾ ಭಾಸೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ತಮೇನಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇನ ಅಭಿಭೂತಂ ಪರಿಯಾದಿಣ್ಣಚಿತ್ತಂ ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾ ಭಾಸನ್ತಂ. ಏವಂ ದಾರುಣೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಕಟುಕೋ ಫರುಸೋ ಅನ್ತರಾಯಿಕೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಂ ಪಜಹಿಸ್ಸಾಮ. ನ ಚ ನೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಾಯ ಠಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮-೧೩. ಪಿತುಸುತ್ತಾದಿಛಕ್ಕಂ

೧೮೭. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ದಾರುಣೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಕಟುಕೋ ಫರುಸೋ ಅನ್ತರಾಯಿಕೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ. ಇಧಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಏವಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ – ‘ನ ಚಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಿತುಪಿ ಹೇತು…ಪೇ… ಭಾತುಪಿ ಹೇತು… ಭಗಿನಿಯಾಪಿ ಹೇತು… ಪುತ್ತಸ್ಸಪಿ ಹೇತು… ಧೀತುಯಾಪಿ ಹೇತು… ಪಜಾಪತಿಯಾಪಿ ಹೇತು ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾ ಭಾಸೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ತಮೇನಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇನ ಅಭಿಭೂತಂ ಪರಿಯಾದಿಣ್ಣಚಿತ್ತಂ ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾ ಭಾಸನ್ತಂ. ಏವಂ ದಾರುಣೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಕಟುಕೋ ಫರುಸೋ ಅನ್ತರಾಯಿಕೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಂ ಪಜಹಿಸ್ಸಾಮ, ನ ಚ ನೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೋ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಾಯ ಠಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ತೇರಸಮಂ.

ಚತುತ್ಥೋ ವಗ್ಗೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಭಿನ್ದಿ ಮೂಲಂ ದುವೇ ಧಮ್ಮಾ, ಪಕ್ಕನ್ತಂ ರಥ ಮಾತರಿ;

ಪಿತಾ ಭಾತಾ ಚ ಭಗಿನೀ, ಪುತ್ತೋ ಧೀತಾ ಪಜಾಪತೀತಿ.

ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.