೫. ಕಸ್ಸಪಸಂಯುತ್ತಂ

೧. ಸನ್ತುಟ್ಠಸುತ್ತಂ

೧೪೪. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಸನ್ತುಟ್ಠಾಯಂ [ಸನ್ತುಟ್ಠೋಯಂ (ಸೀ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸ್ಸಪೋ ಇತರೀತರೇನ ಚೀವರೇನ, ಇತರೀತರಚೀವರಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ; ನ ಚ ಚೀವರಹೇತು ಅನೇಸನಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಆಪಜ್ಜತಿ; ಅಲದ್ಧಾ ಚ ಚೀವರಂ ನ ಪರಿತಸ್ಸತಿ; ಲದ್ಧಾ ಚ ಚೀವರಂ ಅಗಧಿತೋ [ಅಗಥಿತೋ (ಸೀ.)] ಅಮುಚ್ಛಿತೋ ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಆದೀನವದಸ್ಸಾವೀ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞೋ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ’’.

‘‘ಸನ್ತುಟ್ಠಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸ್ಸಪೋ ಇತರೀತರೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇನ, ಇತರೀತರಪಿಣ್ಡಪಾತಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ; ನ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಹೇತು ಅನೇಸನಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಆಪಜ್ಜತಿ; ಅಲದ್ಧಾ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ನ ಪರಿತಸ್ಸತಿ; ಲದ್ಧಾ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಅಗಧಿತೋ ಅಮುಚ್ಛಿತೋ ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಆದೀನವದಸ್ಸಾವೀ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞೋ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ.

‘‘ಸನ್ತುಟ್ಠಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸ್ಸಪೋ ಇತರೀತರೇನ ಸೇನಾಸನೇನ, ಇತರೀತರಸೇನಾಸನಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ; ನ ಚ ಸೇನಾಸನಹೇತು ಅನೇಸನಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಆಪಜ್ಜತಿ; ಅಲದ್ಧಾ ಚ ಸೇನಾಸನಂ ನ ಪರಿತಸ್ಸತಿ; ಲದ್ಧಾ ಚ ಸೇನಾಸನಂ ಅಗಧಿತೋ ಅಮುಚ್ಛಿತೋ ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಆದೀನವದಸ್ಸಾವೀ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞೋ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ.

‘‘ಸನ್ತುಟ್ಠಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸ್ಸಪೋ ಇತರೀತರೇನ ಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇನ, ಇತರೀತರಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ; ನ ಚ ಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಹೇತು ಅನೇಸನಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಆಪಜ್ಜತಿ; ಅಲದ್ಧಾ ಚ ಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ ನ ಪರಿತಸ್ಸತಿ; ಲದ್ಧಾ ಚ ಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಅಗಧಿತೋ ಅಮುಚ್ಛಿತೋ ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಆದೀನವದಸ್ಸಾವೀ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞೋ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ.

‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಸನ್ತುಟ್ಠಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮ ಇತರೀತರೇನ ಚೀವರೇನ, ಇತರೀತರಚೀವರಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ; ನ ಚ ಚೀವರಹೇತು ಅನೇಸನಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮ; ಅಲದ್ಧಾ ಚ ಚೀವರಂ ನ ಚ ಪರಿತಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮ; ಲದ್ಧಾ ಚ ಚೀವರಂ ಅಗಧಿತಾ ಅಮುಚ್ಛಿತಾ ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನಾ ಆದೀನವದಸ್ಸಾವಿನೋ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮ’’’. (ಏವಂ ಸಬ್ಬಂ ಕಾತಬ್ಬಂ).

‘‘‘ಸನ್ತುಟ್ಠಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮ ಇತರೀತರೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇನ…ಪೇ… ಸನ್ತುಟ್ಠಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮ ಇತರೀತರೇನ ಸೇನಾಸನೇನ…ಪೇ… ಸನ್ತುಟ್ಠಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮ ಇತರೀತರೇನ ಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇನ, ಇತರೀತರಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ; ನ ಚ ಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಹೇತು ಅನೇಸನಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮ ಅಲದ್ಧಾ ಚ ಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ ನ ಪರಿತಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮ; ಲದ್ಧಾ ಚ ಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಅಗಧಿತಾ ಅಮುಚ್ಛಿತಾ ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನಾ ಆದೀನವದಸ್ಸಾವಿನೋ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಕಸ್ಸಪೇನ ವಾ ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓವದಿಸ್ಸಾಮಿ ಯೋ ವಾ ಪನಸ್ಸ [ಯೋ ವಾ ಪನ (ಸೀ.), ಯೋ ವಾ (ಪೀ.)] ಕಸ್ಸಪಸದಿಸೋ, ಓವದಿತೇಹಿ ಚ ಪನ ವೋ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಸುತ್ತಂ

೧೪೫. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರನ್ತಿ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವುಚ್ಚತಿ ಹಿದಂ, ಆವುಸೋ ಕಸ್ಸಪ, ಅನಾತಾಪೀ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ ಅಭಬ್ಬೋ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ; ಆತಾಪೀ ಚ ಖೋ ಓತ್ತಪ್ಪೀ ಭಬ್ಬೋ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ಭಬ್ಬೋ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅನಾತಾಪೀ ಹೋತಿ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ ಅಭಬ್ಬೋ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ; ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚ ಪನಾವುಸೋ, ಆತಾಪೀ ಹೋತಿ ಓತ್ತಪ್ಪೀ ಭಬ್ಬೋ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ಭಬ್ಬೋ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಇಧಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಅನುಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಆತಪ್ಪಂ ಕರೋತಿ, ‘ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಪ್ಪಹೀಯಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಆತಪ್ಪಂ ಕರೋತಿ, ‘ಅನುಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾನುಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಆತಪ್ಪಂ ಕರೋತಿ, ‘ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ನಿರುಜ್ಝಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಆತಪ್ಪಂ ಕರೋತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅನಾತಾಪೀ ಹೋತಿ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚಾವುಸೋ, ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ ಹೋತಿ? ಇಧಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಅನುಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ, ‘ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಪ್ಪಹೀಯಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ, ‘ಅನುಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾನುಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ, ‘ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ನಿರುಜ್ಝಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅನಾತಾಪೀ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ ಅಭಬ್ಬೋ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ.

‘‘ಕಥಞ್ಚಾವುಸೋ, ಆತಾಪೀ ಹೋತಿ? ಇಧಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಅನುಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ಆತಪ್ಪಂ ಕರೋತಿ, ‘ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಪ್ಪಹೀಯಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ಆತಪ್ಪಂ ಕರೋತಿ, ಅನುಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ…ಪೇ… ಆತಪ್ಪಂ ಕರೋತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಆತಾಪೀ ಹೋತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚಾವುಸೋ, ಓತ್ತಪ್ಪೀ ಹೋತಿ? ಇಧಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಅನುಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ, ‘ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಪ್ಪಹೀಯಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ, ‘ಅನುಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅನುಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ, ‘ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ನಿರುಜ್ಝಮಾನಾ ಅನತ್ಥಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಓತ್ತಪ್ಪೀ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಆತಾಪೀ ಓತ್ತಪ್ಪೀ ಭಬ್ಬೋ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ಭಬ್ಬೋ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಚನ್ದೂಪಮಸುತ್ತಂ

೧೪೬. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಚನ್ದೂಪಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಥ – ಅಪಕಸ್ಸೇವ ಕಾಯಂ, ಅಪಕಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ, ನಿಚ್ಚನವಕಾ ಕುಲೇಸು ಅಪ್ಪಗಬ್ಭಾ [ಅಪ್ಪಗಬ್ಬಾ (ಕ.)]. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಜರುದಪಾನಂ ವಾ ಓಲೋಕೇಯ್ಯ ಪಬ್ಬತವಿಸಮಂ ವಾ ನದೀವಿದುಗ್ಗಂ ವಾ – ಅಪಕಸ್ಸೇವ ಕಾಯಂ, ಅಪಕಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚನ್ದೂಪಮಾ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಥ – ಅಪಕಸ್ಸೇವ ಕಾಯಂ, ಅಪಕಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ, ನಿಚ್ಚನವಕಾ ಕುಲೇಸು ಅಪ್ಪಗಬ್ಭಾ’’.

‘‘ಕಸ್ಸಪೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚನ್ದೂಪಮೋ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ – ಅಪಕಸ್ಸೇವ ಕಾಯಂ, ಅಪಕಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ, ನಿಚ್ಚನವಕೋ ಕುಲೇಸು ಅಪ್ಪಗಬ್ಭೋ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಥಂರೂಪೋ ಭಿಕ್ಖು ಅರಹತಿ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ ಭಗವಂನೇತ್ತಿಕಾ ಭಗವಂಪಟಿಸರಣಾ. ಸಾಧು ವತ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂಯೇವ ಪಟಿಭಾತು ಏತಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ. ಭಗವತೋ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಕಾಸೇ ಪಾಣಿಂ ಚಾಲೇಸಿ. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಯಂ ಆಕಾಸೇ ಪಾಣಿ ನ ಸಜ್ಜತಿ ನ ಗಯ್ಹತಿ ನ ಬಜ್ಝತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತೋ ಕುಲೇಸು ಚಿತ್ತಂ ನ ಸಜ್ಜತಿ ನ ಗಯ್ಹತಿ ನ ಬಜ್ಝತಿ – ‘ಲಭನ್ತು ಲಾಭಕಾಮಾ, ಪುಞ್ಞಕಾಮಾ ಕರೋನ್ತು ಪುಞ್ಞಾನೀ’ತಿ; ಯಥಾಸಕೇನ ಲಾಭೇನ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಸುಮನೋ, ಏವಂ ಪರೇಸಂ ಲಾಭೇನ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಸುಮನೋ; ಏವರೂಪೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅರಹತಿ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಂ.

‘‘ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತೋ ಕುಲೇಸು ಚಿತ್ತಂ ನ ಸಜ್ಜತಿ ನ ಗಯ್ಹತಿ ನ ಬಜ್ಝತಿ – ‘ಲಭನ್ತು ಲಾಭಕಾಮಾ, ಪುಞ್ಞಕಾಮಾ ಕರೋನ್ತು ಪುಞ್ಞಾನೀ’ತಿ; ಯಥಾಸಕೇನ ಲಾಭೇನ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಸುಮನೋ; ಏವಂ ಪರೇಸಂ ಲಾಭೇನ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಸುಮನೋ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಥಂರೂಪಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಹೋತಿ, ಕಥಂರೂಪಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ ಭಗವಂನೇತ್ತಿಕಾ ಭಗವಂಪಟಿಸರಣಾ. ಸಾಧು ವತ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂಯೇವ ಪಟಿಭಾತು ಏತಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ. ಭಗವತೋ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಚಿತ್ತೋ ಪರೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಅಹೋ ವತ ಮೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣೇಯ್ಯುಂ, ಸುತ್ವಾ ಚ ಪನ ಧಮ್ಮಂ ಪಸೀದೇಯ್ಯುಂ, ಪಸನ್ನಾ ಚ ಮೇ ಪಸನ್ನಾಕಾರಂ ಕರೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ; ಏವರೂಪಸ್ಸ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಹೋತಿ.

‘‘ಯೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಚಿತ್ತೋ ಪರೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮೋ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ [ವಿಞ್ಞೂಹಿ (?)]. ಅಹೋ, ವತ ಮೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣೇಯ್ಯುಂ, ಸುತ್ವಾ ಚ ಪನ ಧಮ್ಮಂ ಆಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ಆಜಾನಿತ್ವಾ ಚ ಪನ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ. ಇತಿ ಧಮ್ಮಸುಧಮ್ಮತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪರೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಕಾರುಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಅನುದ್ದಯಂ [ಅನುದಯಂ (ಬಹೂಸು) ದ್ವಿತ್ತಕಾರಣಂ ಪನ ಗವೇಸಿತಬ್ಬಂ] ಪಟಿಚ್ಚ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ ಪರೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ಏವರೂಪಸ್ಸ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಹೋತಿ.

‘‘ಕಸ್ಸಪೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂಚಿತ್ತೋ ಪರೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮೋ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ. ಅಹೋ, ವತ ಮೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣೇಯ್ಯುಂ, ಸುತ್ವಾ ಚ ಪನ ಧಮ್ಮಂ ಆಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ಆಜಾನಿತ್ವಾ ಚ ಪನ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ. ಇತಿ ಧಮ್ಮಸುಧಮ್ಮತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪರೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಕಾರುಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಅನುದ್ದಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ ಪರೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ಕಸ್ಸಪೇನ ವಾ ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓವದಿಸ್ಸಾಮಿ ಯೋ ವಾ ಪನಸ್ಸ ಕಸ್ಸಪಸದಿಸೋ, ಓವದಿತೇಹಿ ಚ ಪನ ವೋ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಕುಲೂಪಕಸುತ್ತಂ

೧೪೭. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಥಂರೂಪೋ ಭಿಕ್ಖು ಅರಹತಿ ಕುಲೂಪಕೋ ಹೋತುಂ, ಕಥಂರೂಪೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಅರಹತಿ ಕುಲೂಪಕೋ ಹೋತು’’ನ್ತಿ? ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ…ಪೇ… ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಚಿತ್ತೋ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ – ‘ದೇನ್ತುಯೇವ ಮೇ, ಮಾ ನಾದಂಸು; ಬಹುಕಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ಥೋಕಂ; ಪಣೀತಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ಲೂಖಂ; ಸೀಘಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ದನ್ಧಂ; ಸಕ್ಕಚ್ಚಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚ’ನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂಚಿತ್ತಸ್ಸ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತೋ ನ ದೇನ್ತಿ, ತೇನ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಥೋಕಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಬಹುಕಂ…ಪೇ… ಲೂಖಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಪಣೀತಂ… ದನ್ಧಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಸೀಘಂ, ತೇನ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ; ತೇನ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಏವರೂಪೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ನ ಅರಹತಿ ಕೂಲೂಪಕೋ ಹೋತುಂ.

‘‘ಯೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂಚಿತ್ತೋ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ – ‘ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾ ಪರಕುಲೇಸು – ದೇನ್ತುಯೇವ ಮೇ, ಮಾ ನಾದಂಸು; ಬಹುಕಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ಥೋಕಂ; ಪಣೀತಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ಲೂಖಂ; ದೀಘಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ದನ್ಧಂ; ಸಕ್ಕಚ್ಚಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚ’ನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂಚಿತ್ತಸ್ಸ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತೋ ನ ದೇನ್ತಿ; ತೇನ ಭಿಕ್ಖು ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಥೋಕಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಬಹುಕಂ; ತೇನ ಭಿಕ್ಖು ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಲೂಖಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಪಣೀತಂ; ತೇನ ಭಿಕ್ಖು ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ದನ್ಧಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಸೀಘಂ; ತೇನ ಭಿಕ್ಖು ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ; ತೇನ ಭಿಕ್ಖು ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಏವರೂಪೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅರಹತಿ ಕುಲೂಪಕೋ ಹೋತುಂ.

‘‘ಕಸ್ಸಪೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂಚಿತ್ತೋ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ – ‘ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾ ಪರಕುಲೇಸು – ದೇನ್ತುಯೇವ ಮೇ, ಮಾ ನಾದಂಸು; ಬಹುಕಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ಥೋಕಂ; ಪಣೀತಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ಲೂಖಂ; ಸೀಘಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ದನ್ಧಂ; ಸಕ್ಕಚ್ಚಞ್ಞೇವ ಮೇ ದೇನ್ತು, ಮಾ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚ’ನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಏವಂಚಿತ್ತಸ್ಸ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತೋ ನ ದೇನ್ತಿ; ತೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಥೋಕಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಬಹುಕಂ; ತೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಲೂಖಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಪಣೀತಂ; ತೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ದನ್ಧಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಸೀಘಂ; ತೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ದೇನ್ತಿ, ನೋ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ; ತೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ನ ಸನ್ದೀಯತಿ; ಸೋ ನ ತತೋನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಕಸ್ಸಪೇನ ವಾ ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓವದಿಸ್ಸಾಮಿ ಯೋ ವಾ ಪನಸ್ಸ ಕಸ್ಸಪಸದಿಸೋ. ಓವದಿತೇಹಿ ಚ ಪನ ವೋ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಜಿಣ್ಣಸುತ್ತಂ

೧೪೮. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ…ಪೇ… ರಾಜಗಹೇ ವೇಳುವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಜಿಣ್ಣೋಸಿ ದಾನಿ ತ್ವಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಗರುಕಾನಿ ಚ ತೇ ಇಮಾನಿ ಸಾಣಾನಿ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ನಿಬ್ಬಸನಾನಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ ತ್ವಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಗಹಪತಾನಿ [ಗಹಪತಿಕಾನಿ (ಸೀ.)] ಚೇವ ಚೀವರಾನಿ ಧಾರೇಹಿ, ನಿಮನ್ತನಾನಿ ಚ ಭುಞ್ಜಾಹಿ, ಮಮ ಚ ಸನ್ತಿಕೇ ವಿಹರಾಹೀ’’ತಿ.

‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ದೀಘರತ್ತಂ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಚೇವ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಚೇವ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಚೇವ ಪಂಸುಕೂಲಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ತೇಚೀವರಿಕೋ ಚೇವ ತೇಚೀವರಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಚೇವ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಚೇವ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪವಿವಿತ್ತೋ ಚೇವ ಪವಿವೇಕಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಚೇವ ಅಸಂಸಗ್ಗಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಚೇವ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ [ವೀರಿಯಾರಬ್ಭಸ್ಸ (ಕ.)] ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಿಂ [ಕಂ (ಕ.)] ಪನ ತ್ವಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ದೀಘರತ್ತಂ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಚೇವ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಚೇವ…ಪೇ… ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಚೇವ… ತೇಚೀವರಿಕೋ ಚೇವ… ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಚೇವ… ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಚೇವ… ಪವಿವಿತ್ತೋ ಚೇವ… ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಚೇವ… ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಚೇವ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ’’ತಿ?

‘‘ದ್ವೇ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥವಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ದೀಘರತ್ತಂ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಚೇವ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಚೇವ…ಪೇ… ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಚೇವ… ತೇಚೀವರಿಕೋ ಚೇವ… ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಚೇವ… ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಚೇವ… ಪವಿವಿತ್ತೋ ಚೇವ… ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಚೇವ… ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಚೇವ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ. ಅತ್ತನೋ ಚ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ, ಪಚ್ಛಿಮಞ್ಚ ಜನತಂ ಅನುಕಮ್ಪಮಾನೋ – ‘ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಜನತಾ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ’ [ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]. ‘ಯೇ ಕಿರ ತೇ ಅಹೇಸುಂ ಬುದ್ಧಾನುಬುದ್ಧಸಾವಕಾ ತೇ ದೀಘರತ್ತಂ ಆರಞ್ಞಿಕಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ…ಪೇ… ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ …ಪೇ… ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ… ತೇಚೀವರಿಕಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ… ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ… ಸನ್ತುಟ್ಠಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ… ಪವಿವಿತ್ತಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ… ಅಸಂಸಟ್ಠಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ… ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ’ತಿ. ತೇ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇಸಂ ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ.

‘‘ಇಮೇ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದ್ವೇ ಅತ್ಥವಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ದೀಘರತ್ತಂ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಚೇವ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಚೇವ…ಪೇ… ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಚೇವ… ತೇಚೀವರಿಕೋ ಚೇವ… ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಚೇವ… ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಚೇವ… ಪವಿವಿತ್ತೋ ಚೇವ… ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಚೇವ… ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಚೇವ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ’’ತಿ.

‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಕಸ್ಸಪ. ಬಹುಜನಹಿತಾಯ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಪಟಿಪನ್ನೋ ಬಹುಜನಸುಖಾಯ ಲೋಕಾನುಕಮ್ಪಾಯ ಅತ್ಥಾಯ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ. ತಸ್ಮಾತಿಹ ತ್ವಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಸಾಣಾನಿ ಚೇವ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ಧಾರೇಹಿ ನಿಬ್ಬಸನಾನಿ, ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚ ಚರಾಹಿ, ಅರಞ್ಞೇ ಚ ವಿಹರಾಹೀ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಓವಾದಸುತ್ತಂ

೧೪೯. ರಾಜಗಹೇ ವೇಳುವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಓವದ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂ; ಕರೋಹಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ. ಅಹಂ ವಾ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದೇಯ್ಯಂ ತ್ವಂ ವಾ; ಅಹಂ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕರೇಯ್ಯಂ ತ್ವಂ ವಾ’’ತಿ.

‘‘ದುಬ್ಬಚಾ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಏತರಹಿ ಭಿಕ್ಖೂ, ದೋವಚಸ್ಸಕರಣೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಅಕ್ಖಮಾ, ಅಪ್ಪದಕ್ಖಿಣಗ್ಗಾಹಿನೋ ಅನುಸಾಸನಿಂ. ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅದ್ದಸಂ ಭಣ್ಡಞ್ಚ [ಭಣ್ಡುಞ್ಚ (ಸೀ.)] ನಾಮ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಂ ಅಭಿಜಿಕಞ್ಚ [ಆಭಿಞ್ಜಿಕಞ್ಚ (ಸೀ. ಕ.), ಆಭಿಜ್ಜಿಕಞ್ಚ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ನಾಮ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನುರುದ್ಧಸ್ಸ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸುತೇನ ಅಚ್ಚಾವದನ್ತೇ – ‘ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ಬಹುತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಸುನ್ದರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಚಿರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಮ ವಚನೇನ ಭಣ್ಡಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಂ ಅಭಿಜಿಕಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನುರುದ್ಧಸ್ಸ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಂ ಆಮನ್ತೇಹಿ – ‘ಸತ್ಥಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತೇ ಆಮನ್ತೇತೀ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸತ್ಥಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತೇ ಆಮನ್ತೇತೀ’’ತಿ.

‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೇ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸುತೇನ ಅಚ್ಚಾವದಥ – ‘ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ಬಹುತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಸುನ್ದರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಚಿರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸಿತಂ ಆಜಾನಾಥ – ‘ಏಥ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸುತೇನ ಅಚ್ಚಾವದಥ – ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ಬಹುತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಸುನ್ದರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಚಿರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ನೋ ಚೇ ಕಿರ ಮೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸಿತಂ ಆಜಾನಾಥ, ಅಥ ಕಿಂ ಚರಹಿ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಕಿಂ ಜಾನನ್ತಾ ಕಿಂ ಪಸ್ಸನ್ತಾ ಏವಂ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಸಮಾನಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸುತೇನ ಅಚ್ಚಾವದಥ – ‘ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ಬಹುತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಸುನ್ದರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಚಿರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಾದೇಸು ಸಿರಸಾ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಅಚ್ಚಯೋ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಚ್ಚಗಮಾ, ಯಥಾಬಾಲೇ ಯಥಾಮೂಳ್ಹೇ ಯಥಾಅಕುಸಲೇ [ಯಥಾ ಬಾಲೇ ಯಥಾ ಮೂಳ್ಹೇ ಯಥಾ ಅಕುಸಲೇ (ಪೀ.), ಯಥಾಬಾಲಂ ಯಥಾಮೂಳ್ಹಂ ಯಥಾಅಕುಸಲಂ (?)], ಯೇ ಮಯಂ ಏವಂ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಸಮಾನಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸುತೇನ ಅಚ್ಚಾವದಿಮ್ಹ – ‘ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ಬಹುತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಸುನ್ದರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಚಿರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ತೇಸಂ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಆಯತಿಂ ಸಂವರಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ತಗ್ಘ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಚ್ಚಯೋ ಅಚ್ಚಗಮಾ ಯಥಾಬಾಲೇ ಯಥಾಮೂಳ್ಹೇ ಯಥಾಅಕುಸಲೇ, ಯೇ ತುಮ್ಹೇ ಏವಂ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಸಮಾನಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸುತೇನ ಅಚ್ಚಾವದಿತ್ಥ – ‘ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ಬಹುತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಸುನ್ದರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ಚಿರತರಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಯತೋ ಚ ಖೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದಿಸ್ವಾ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರೋಥ, ತಂ ವೋ ಮಯಂ [ಮಯಂ ಅಚ್ಚಯಂ (ಸೀ.)] ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ. ವುದ್ಧಿ ಹೇಸಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಯೋ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದಿಸ್ವಾ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರೋತಿ ಆಯತಿಞ್ಚ ಸಂವರಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ದುತಿಯಓವಾದಸುತ್ತಂ

೧೫೦. ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ [ಸಾವತ್ಥಿ, ತತ್ರ-ಏತದವೋಚ (ಸೀ.)]. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಓವದ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂ; ಕರೋಹಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ. ಅಹಂ ವಾ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದೇಯ್ಯಂ ತ್ವಂ ವಾ; ಅಹಂ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕರೇಯ್ಯಂ ತ್ವಂ ವಾ’’ತಿ.

‘‘ದುಬ್ಬಚಾ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಏತರಹಿ ಭಿಕ್ಖೂ, ದೋವಚಸ್ಸಕರಣೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಅಕ್ಖಮಾ ಅಪ್ಪದಕ್ಖಿಣಗ್ಗಾಹಿನೋ ಅನುಸಾಸನಿಂ. ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಭನ್ತೇ, ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ [ಹಿರಿ (ಸಬ್ಬತ್ಥ)] ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ [ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ (ಸೀ.)], ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ವುದ್ಧಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಕಾಳಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾಯತೇವ ವಣ್ಣೇನ, ಹಾಯತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ, ಹಾಯತಿ ಆಭಾಯ, ಹಾಯತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ… ಹಿರೀ ನತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ … ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ… ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ವುದ್ಧಿ.

‘‘‘ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಅಹಿರಿಕೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಕುಸೀತೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಕೋಧನೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಉಪನಾಹೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ನ ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವಾದಕಾ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಭನ್ತೇ, ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವಡ್ಢತೇವ ವಣ್ಣೇನ, ವಡ್ಢತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ, ವಡ್ಢತಿ ಆಭಾಯ, ವಡ್ಢತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು… ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ…ಪೇ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘‘ಸದ್ಧೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಹಿರಿಮಾ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಓತ್ತಪ್ಪೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಪಞ್ಞವಾ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಅಕ್ಕೋಧನೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಅನುಪನಾಹೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವಾದಕಾ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಕಸ್ಸಪ. ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ… ಹಿರೀ ನತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ವುದ್ಧಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಕಾಳಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾಯತೇವ ವಣ್ಣೇನ…ಪೇ… ಹಾಯತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ… ಹಿರೀ ನತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ವುದ್ಧಿ. ‘ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ಅಹಿರಿಕೋ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ… ಕುಸೀತೋ… ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ… ಕೋಧನೋ… ‘ಉಪನಾಹೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ನ ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವಾದಕಾ’ತಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ… ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವಡ್ಢತೇವ ವಣ್ಣೇನ, ವಡ್ಢತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ, ವಡ್ಢತಿ ಆಭಾಯ, ವಡ್ಢತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘‘ಸದ್ಧೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ಹಿರಿಮಾ…ಪೇ… ಓತ್ತಪ್ಪೀ… ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ… ಪಞ್ಞವಾ… ಅಕ್ಕೋಧನೋ… ‘ಅನುಪನಾಹೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವಾದಕಾ’ತಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ತತಿಯಓವಾದಸುತ್ತಂ

೧೫೧. ರಾಜಗಹೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ [ಸಾವತ್ಥಿ, ಆರಾಮೇ (ಸೀ.)]. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಓವದ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂ; ಕರೋಹಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ. ಅಹಂ ವಾ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಓವದೇಯ್ಯಂ ತ್ವಂ ವಾ; ಅಹಂ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕರೇಯ್ಯಂ ತ್ವಂ ವಾ’’ತಿ.

‘‘ದುಬ್ಬಚಾ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಏತರಹಿ ಭಿಕ್ಖೂ, ದೋವಚಸ್ಸಕರಣೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಅಕ್ಖಮಾ, ಅಪ್ಪದಕ್ಖಿಣಗ್ಗಾಹಿನೋ ಅನುಸಾಸನೀ’’ನ್ತಿ. ‘‘ತಥಾ ಹಿ ಪನ, ಕಸ್ಸಪ, ಪುಬ್ಬೇ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಞ್ಞಿಕಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ಪಂಸುಕೂಲಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ತೇಚೀವರಿಕಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ತೇಚೀವರಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ಸನ್ತುಟ್ಠಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ಪವಿವಿತ್ತಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ಪವಿವೇಕಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ಅಸಂಸಟ್ಠಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ಅಸಂಸಗ್ಗಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಚೇವ ಅಹೇಸುಂ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ.

‘‘ತತ್ರ ಯೋ ಹೋತಿ ಭಿಕ್ಖು ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಚೇವ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಚೇವ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಚೇವ ಪಂಸುಕೂಲಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ತೇಚೀವರಿಕೋ ಚೇವ ತೇಚೀವರಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಚೇವ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಚೇವ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪವಿವಿತ್ತೋ ಚೇವ ಪವಿವೇಕಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಚೇವ ಅಸಂಸಗ್ಗಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಚೇವ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ತಂ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ – ‘ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ನಾಮಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಭದ್ದಕೋ ವತಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ ವತಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು; ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಇದಂ ಆಸನಂ ನಿಸೀದಾಹೀ’’’ತಿ.

‘‘ತತ್ರ, ಕಸ್ಸಪ, ನವಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯೋ ಕಿರ ಸೋ ಹೋತಿ ಭಿಕ್ಖು ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಚೇವ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಚೇವ…ಪೇ… ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಚೇವ… ತೇಚೀವರಿಕೋ ಚೇವ… ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಚೇವ… ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಚೇವ… ಪವಿವಿತ್ತೋ ಚೇವ… ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಚೇವ… ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಚೇವ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ತಂ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ – ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ನಾಮಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಭದ್ದಕೋ ವತಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ ವತಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು; ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಇದಂ ಆಸನಂ ನಿಸೀದಾಹೀ’ತಿ. ತೇ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತಿ; ತೇಸಂ ತಂ ಹೋತಿ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ.

‘‘ಏತರಹಿ ಪನ, ಕಸ್ಸಪ, ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಚೇವ ಆರಞ್ಞಿಕಾ ನ ಚ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ನ ಚೇವ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾ ನ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕತ್ತಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ನ ಚೇವ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ ನ ಚ ಪಂಸುಕೂಲಿಕತ್ತಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ನ ಚೇವ ತೇಚೀವರಿಕಾ ನ ಚ ತೇಚೀವರಿಕತ್ತಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ನ ಚೇವ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ ನ ಚ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ನ ಚೇವ ಸನ್ತುಟ್ಠಾ ನ ಚ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ನ ಚೇವ ಪವಿವಿತ್ತಾ ನ ಚ ಪವಿವೇಕಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ನ ಚೇವ ಅಸಂಸಟ್ಠಾ ನ ಚ ಅಸಂಸಗ್ಗಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ, ನ ಚೇವ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ನ ಚ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ.

‘‘ತತ್ರ ಯೋ ಹೋತಿ ಭಿಕ್ಖು ಞಾತೋ ಯಸಸ್ಸೀ ಲಾಭೀ ಚೀವರ-ಪಿಣ್ಡಪಾತ-ಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ ತಂ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ – ‘ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ನಾಮಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಭದ್ದಕೋ ವತಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಕಾಮೋ ವತಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು; ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಇದಂ ಆಸನಂ ನಿಸೀದಾಹೀ’’’ತಿ.

‘‘ತತ್ರ, ಕಸ್ಸಪ, ನವಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯೋ ಕಿರ ಸೋ ಹೋತಿ ಭಿಕ್ಖು ಞಾತೋ ಯಸಸ್ಸೀ ಲಾಭೀ ಚೀವರ-ಪಿಣ್ಡಪಾತ-ಸೇನಾಸನ-ಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ ತಂ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ – ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಕೋ ನಾಮಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಭದ್ದಕೋ ವತಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಕಾಮೋ ವತಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು; ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಇದಂ ಆಸನಂ ನಿಸೀದಾಹೀ’ತಿ. ತೇ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತಿ. ತೇಸಂ ತಂ ಹೋತಿ ದೀಘರತ್ತಂ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ. ಯಞ್ಹಿ ತಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಉಪದ್ದುತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೂಪದ್ದವೇನ ಅಭಿಪತ್ಥನಾ [ಅಭಿಭವನಾ (ಸೀ.)] ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಅಭಿಪತ್ಥನೇನಾ’ತಿ [ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಅಭಿಭವನೇನಾತಿ (ಸೀ.)], ಏತರಹಿ ತಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಉಪದ್ದುತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೂಪದ್ದವೇನ ಅಭಿಪತ್ಥನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಅಭಿಪತ್ಥನೇನಾ’’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಝಾನಾಭಿಞ್ಞಸುತ್ತಂ

೧೫೨. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ’’.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಚ ವಿಹರಾಮಿ ಸತೋ ಚ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸುಖಞ್ಚ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಸಂವೇದೇಮಿ, ಯಂ ತಂ ಅರಿಯಾ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖವಿಹಾರೀ’ತಿ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಚ ವಿಹರತಿ ಸತೋ ಚ ಸಮ್ಪಜಾನೋ, ಸುಖಞ್ಚ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಯಂ ತಂ ಅರಿಯಾ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖವಿಹಾರೀ’ತಿ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ಪುಬ್ಬೇವ ಸೋಮನಸ್ಸದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ …ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಸಞ್ಞಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾ ಪಟಿಘಸಞ್ಞಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾನಂ ಅಮನಸಿಕಾರಾ ಅನನ್ತೋ ಆಕಾಸೋತಿ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಸಞ್ಞಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾ…ಪೇ… ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಅನನ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಅನನ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಸಬ್ಬಸೋ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀ’ತಿ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ…ಪೇ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ…ಪೇ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಸಬ್ಬಸೋ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋಮಿ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋಮಿ, ಬಹುಧಾಪಿ ಹುತ್ವಾ ಏಕೋ ಹೋಮಿ; ಆವಿಭಾವಂ, ತಿರೋಭಾವಂ, ತಿರೋಕುಟ್ಟಂ, ತಿರೋಪಾಕಾರಂ, ತಿರೋಪಬ್ಬತಂ, ಅಸಜ್ಜಮಾನೋ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಆಕಾಸೇ; ಪಥವಿಯಾಪಿ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಿಮುಜ್ಜಂ ಕರೋಮಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಉದಕೇ; ಉದಕೇಪಿ ಅಭಿಜ್ಜಮಾನೇ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪಥವಿಯಂ; ಆಕಾಸೇಪಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನ ಕಮಾಮಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪಕ್ಖೀ ಸಕುಣೋ; ಇಮೇಪಿ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯೇ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೇ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೇ ಪಾಣಿನಾ ಪರಿಮಸಾಮಿ ಪರಿಮಜ್ಜಾಮಿ; ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ…ಪೇ… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ ವಿಸುದ್ಧಾಯ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಿಕಾಯ ಉಭೋ ಸದ್ದೇ ಸುಣಾಮಿ, ದಿಬ್ಬೇ ಚ ಮಾನುಸೇ ಚ, ಯೇ ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ಚ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ…ಪೇ… ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ಚ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಪರಸತ್ತಾನಂ ಪರಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ – ಸರಾಗಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸರಾಗಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾಮಿ, ವೀತರಾಗಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ವೀತರಾಗಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾಮಿ, ಸದೋಸಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ…ಪೇ… ವೀತದೋಸಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಸಮೋಹಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ವೀತಮೋಹಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಸಂಖಿತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ವಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಮಹಗ್ಗತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಅಮಹಗ್ಗತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಸಉತ್ತರಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಅನುತ್ತರಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಸಮಾಹಿತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಅಸಮಾಹಿತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ವಿಮುತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಅವಿಮುತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಅವಿಮುತ್ತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ಪರಸತ್ತಾನಂ ಪರಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ – ಸರಾಗಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸರಾಗಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಅವಿಮುತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಅವಿಮುತ್ತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರಾಮಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಏಕಮ್ಪಿ ಜಾತಿಂ ದ್ವೇಪಿ ಜಾತಿಯೋ ತಿಸ್ಸೋಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಚತಸ್ಸೋಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಪಞ್ಚಪಿ ಜಾತಿಯೋ ದಸಪಿ ಜಾತಿಯೋ ವೀಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಯೋ ತಿಂಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಚತ್ತಾಲೀಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಜಾತಿಸತಮ್ಪಿ ಜಾತಿಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ, ಅನೇಕೇಪಿ ಸಂವಟ್ಟಕಪ್ಪೇ ಅನೇಕೇಪಿ ವಿವಟ್ಟಕಪ್ಪೇ ಅನೇಕೇಪಿ ಸಂವಟ್ಟವಿವಟ್ಟಕಪ್ಪೇ – ‘ಅಮುತ್ರಾಸಿಂ ಏವಂನಾಮೋ ಏವಂಗೋತ್ತೋ ಏವಂವಣ್ಣೋ ಏವಮಾಹಾರೋ ಏವಂಸುಖದುಕ್ಖಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಏವಮಾಯುಪರಿಯನ್ತೋ, ಸೋ ತತೋ ಚುತೋ ಅಮುತ್ರ ಉದಪಾದಿಂ; ತತ್ರಾಪಾಸಿಂ ಏವಂನಾಮೋ ಏವಂಗೋತ್ತೋ ಏವಂವಣ್ಣೋ ಏವಮಾಹಾರೋ ಏವಂಸುಖದುಕ್ಖಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಏವಮಾಯುಪರಿಯನ್ತೋ, ಸೋ ತತೋ ಚುತೋ ಇಧೂಪಪನ್ನೋ’ತಿ. ಇತಿ ಸಾಕಾರಂ ಸಉದ್ದೇಸಂ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಏಕಮ್ಪಿ ಜಾತಿಂ…ಪೇ… ಇತಿ ಸಾಕಾರಂ ಸಉದ್ದೇಸಂ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಕೇನ ಸತ್ತೇ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಚವಮಾನೇ ಉಪಪಜ್ಜಮಾನೇ ಹೀನೇ ಪಣೀತೇ ಸುವಣ್ಣೇ ದುಬ್ಬಣ್ಣೇ, ಸುಗತೇ ದುಗ್ಗತೇ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗೇ ಸತ್ತೇ ಪಜಾನಾಮಿ – ‘ಇಮೇ ವತ, ಭೋನ್ತೋ, ಸತ್ತಾ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಅರಿಯಾನಂ ಉಪವಾದಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಮ್ಮಸಮಾದಾನಾ; ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪನ್ನಾ, ಇಮೇ ವಾ ಪನ, ಭೋನ್ತೋ, ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸುಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ವಚೀಸುಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಮನೋಸುಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಅರಿಯಾನಂ ಅನುಪವಾದಕಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಮ್ಮಸಮಾದಾನಾ; ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪನ್ನಾ’ತಿ. ಇತಿ ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಕೇನ ಸತ್ತೇ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಚವಮಾನೇ ಉಪಪಜ್ಜಮಾನೇ ಹೀನೇ ಪಣೀತೇ ಸುವಣ್ಣೇ ದುಬ್ಬಣ್ಣೇ, ಸುಗತೇ ದುಗ್ಗತೇ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗೇ ಸತ್ತೇ ಪಜಾನಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಕೇನ ಸತ್ತೇ ಪಸ್ಸತಿ ಚವಮಾನೇ…ಪೇ… ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗೇ ಸತ್ತೇ ಪಜಾನಾತಿ.

‘‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ಉಪಸ್ಸಯಸುತ್ತಂ

೧೫೩. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಯಾಮ, ಭನ್ತೇ ಕಸ್ಸಪ, ಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಗಚ್ಛ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಬಹುಕಿಚ್ಚೋ ತ್ವಂ ಬಹುಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಯಾಮ, ಭನ್ತೇ ಕಸ್ಸಪ, ಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಗಚ್ಛ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಬಹುಕಿಚ್ಚೋ ತ್ವಂ ಬಹುಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಯಾಮ, ಭನ್ತೇ ಕಸ್ಸಪ, ಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಆಯಸ್ಮತಾ ಆನನ್ದೇನ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೇನ ಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಅಥ ಖೋ ಥುಲ್ಲತಿಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಅನತ್ತಮನಾ ಅನತ್ತಮನವಾಚಂ ನಿಚ್ಛಾರೇಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ಪನ ಅಯ್ಯೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಆನನ್ದಸ್ಸ ವೇದೇಹಮುನಿನೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಧಮ್ಮಂ ಭಾಸಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞತಿ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಸೂಚಿವಾಣಿಜಕೋ ಸೂಚಿಕಾರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಸೂಚಿಂ ವಿಕ್ಕೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವ ಅಯ್ಯೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಆನನ್ದಸ್ಸ ವೇದೇಹಮುನಿನೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಧಮ್ಮಂ ಭಾಸಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ.

ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಥುಲ್ಲತಿಸ್ಸಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಇಮಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಮಾನಾಯ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಅಹಂ ಸೂಚಿವಾಣಿಜಕೋ, ತ್ವಂ ಸೂಚಿಕಾರೋ; ಉದಾಹು ಅಹಂ ಸೂಚಿಕಾರೋ, ತ್ವಂ ಸೂಚಿವಾಣಿಜಕೋ’’ತಿ? ‘‘ಖಮ, ಭನ್ತೇ ಕಸ್ಸಪ, ಬಾಲೋ ಮಾತುಗಾಮೋ’’ತಿ. ‘‘ಆಗಮೇಹಿ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಮಾ ತೇ ಸಙ್ಘೋ ಉತ್ತರಿ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಅಪಿ ನು ತ್ವಂ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಉಪನೀತೋ – ‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಆನನ್ದೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಉಪನೀತೋ – ‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’ತಿ…ಪೇ…. (ನವನ್ನಂ ಅನುಪುಬ್ಬವಿಹಾರಸಮಾಪತ್ತೀನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಞ್ಚ ಅಭಿಞ್ಞಾನಂ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.)

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಅಪಿ ನು ತ್ವಂ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಉಪನೀತೋ – ‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಆನನ್ದೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಉಪನೀತೋ – ‘ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಕಸ್ಸಪೋಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’’ತಿ.

‘‘ಸತ್ತರತನಂ ವಾ, ಆವುಸೋ, ನಾಗಂ ಅಡ್ಢಟ್ಠಮರತನಂ ವಾ ತಾಲಪತ್ತಿಕಾಯ ಛಾದೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ, ಯೋ ಮೇ ಛ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಛಾದೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಚವಿತ್ಥ ಚ ಪನ ಥುಲ್ಲತಿಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಮ್ಹಾತಿ. ದಸಮಂ.

೧೧. ಚೀವರಸುತ್ತಂ

೧೫೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ದಕ್ಖಿಣಗಿರಿಸ್ಮಿಂ ಚಾರಿಕಂ ಚರತಿ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ತಿಂಸಮತ್ತಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿನೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾಯ ಹೀನಾಯಾವತ್ತಾ ಭವನ್ತಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಕುಮಾರಭೂತಾ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ದಕ್ಖಿಣಗಿರಿಸ್ಮಿಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ಚಾರಿಕಂ ಚರಿತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ವೇಳುವನಂ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಅತ್ಥವಸೇ ಪಟಿಚ್ಚ ಭಗವತಾ ಕುಲೇಸು ತಿಕಭೋಜನಂ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ?

‘‘ತಯೋ ಖೋ, ಭನ್ತೇ ಕಸ್ಸಪ, ಅತ್ಥವಸೇ ಪಟಿಚ್ಚ ಭಗವತಾ ಕುಲೇಸು ತಿಕಭೋಜನಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ – ದುಮ್ಮಙ್ಕೂನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ನಿಗ್ಗಹಾಯ ಪೇಸಲಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ, ಮಾ ಪಾಪಿಚ್ಛಾ ಪಕ್ಖಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯುಂ [ವಿನಯಪಿಟಕೇ ಚೂಳವಗ್ಗೇ ಸಂಘಭೇದಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವಜಿರಬುದ್ಧಿಯಂ ಅಞ್ಞಥಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ದಸ್ಸಿತೋ], ಕುಲಾನುದ್ದಯತಾಯ ಚ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭನ್ತೇ ಕಸ್ಸಪ, ತಯೋ ಅತ್ಥವಸೇ ಪಟಿಚ್ಚ ಭಗವತಾ ಕುಲೇಸು ತಿಕಭೋಜನಂ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಅಥ ಕಿಞ್ಚರಹಿ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಇಮೇಹಿ ನವೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರೇಹಿ ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞೂಹಿ ಜಾಗರಿಯಂ ಅನನುಯುತ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಾರಿಕಂ ಚರಸಿ? ಸಸ್ಸಘಾತಂ ಮಞ್ಞೇ ಚರಸಿ, ಕುಲೂಪಘಾತಂ ಮಞ್ಞೇ ಚರಸಿ. ಓಲುಜ್ಜತಿ [ಉಲ್ಲುಜ್ಜತಿ (ಸೀ. ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಚ)] ಖೋ ತೇ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಪರಿಸಾ; ಪಲುಜ್ಜನ್ತಿ ಖೋ ತೇ, ಆವುಸೋ, ನವಪ್ಪಾಯಾ. ನ ವಾಯಂ ಕುಮಾರಕೋ ಮತ್ತಮಞ್ಞಾಸೀ’’ತಿ.

‘‘ಅಪಿ ಮೇ, ಭನ್ತೇ ಕಸ್ಸಪ, ಸಿರಸ್ಮಿಂ ಪಲಿತಾನಿ ಜಾತಾನಿ. ಅಥ ಚ ಪನ ಮಯಂ ಅಜ್ಜಾಪಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಕುಮಾರಕವಾದಾ ನ ಮುಚ್ಚಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ತಥಾ ಹಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಇಮೇಹಿ ನವೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರೇಹಿ ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞೂಹಿ ಜಾಗರಿಯಂ ಅನನುಯುತ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಾರಿಕಂ ಚರಸಿ, ಸಸ್ಸಘಾತಂ ಮಞ್ಞೇ ಚರಸಿ, ಕುಲೂಪಘಾತಂ ಮಞ್ಞೇ ಚರಸಿ. ಓಲುಜ್ಜತಿ ಖೋ ತೇ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಪರಿಸಾ; ಪಲುಜ್ಜನ್ತಿ ಖೋ ತೇ, ಆವುಸೋ, ನವಪ್ಪಾಯಾ. [ಪಲುಜ್ಜತಿ ಖೋ ತೇ ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ ಪರಿಸಾ (ಕ. ಸೀ.)] ನ ವಾಯಂ ಕುಮಾರಕೋ ಮತ್ತಮಞ್ಞಾಸೀ’’ತಿ.

ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಥುಲ್ಲನನ್ದಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ – ‘‘ಅಯ್ಯೇನ ಕಿರ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೇನ ಅಯ್ಯೋ ಆನನ್ದೋ ವೇದೇಹಮುನಿ ಕುಮಾರಕವಾದೇನ ಅಪಸಾದಿತೋ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಥುಲ್ಲನನ್ದಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಅನತ್ತಮನಾ ಅನತ್ತಮನವಾಚಂ ನಿಚ್ಛಾರೇಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ಪನ ಅಯ್ಯೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಸಮಾನೋ ಅಯ್ಯಂ ಆನನ್ದಂ ವೇದೇಹಮುನಿಂ ಕುಮಾರಕವಾದೇನ ಅಪಸಾದೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ! ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಥುಲ್ಲನನ್ದಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಇಮಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಮಾನಾಯ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತಗ್ಘಾವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಥುಲ್ಲನನ್ದಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸಹಸಾ ಅಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ವಾಚಾ ಭಾಸಿತಾ. ಯತ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಕೇಸಮಸ್ಸುಂ ಓಹಾರೇತ್ವಾ ಕಾಸಾಯಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಅಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಅಞ್ಞಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಉದ್ದಿಸಿತಾ [ಉದ್ದಿಸಿತುಂ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)], ಅಞ್ಞತ್ರ ತೇನ ಭಗವತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ. ಪುಬ್ಬೇ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಅಗಾರಿಕಭೂತಸ್ಸ ಸತೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಸಮ್ಬಾಧೋ ಘರಾವಾಸೋ ರಜಾಪಥೋ [ರಜೋಪಥೋ (ಸೀ.)], ಅಬ್ಭೋಕಾಸೋ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ. ನಯಿದಂ ಸುಕರಂ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಾ ಏಕನ್ತಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಏಕನ್ತಪರಿಸುದ್ಧಂ ಸಙ್ಖಲಿಖಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿತುಂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಕೇಸಮಸ್ಸುಂ ಓಹಾರೇತ್ವಾ ಕಾಸಾಯಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಅಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಪಟಪಿಲೋತಿಕಾನಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಕಾರೇತ್ವಾ [ಕರಿತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಯೇ ಲೋಕೇ ಅರಹನ್ತೋ ತೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಕೇಸಮಸ್ಸುಂ ಓಹಾರೇತ್ವಾ ಕಾಸಾಯಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಅಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿಂ.

ಸೋ ಏವಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಸಮಾನೋ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅದ್ದಸಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅನ್ತರಾ ಚ ರಾಜಗಹಂ ಅನ್ತರಾ ಚ ನಾಳನ್ದಂ ಬಹುಪುತ್ತೇ ಚೇತಿಯೇ ನಿಸಿನ್ನಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಮೇ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಸತ್ಥಾರಞ್ಚ ವತಾಹಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ, ಭಗವನ್ತಮೇವ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ; ಸುಗತಞ್ಚ ವತಾಹಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ, ಭಗವನ್ತಮೇವ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ; ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಞ್ಚ ವತಾಹಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ; ಭಗವನ್ತಮೇವ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ತತ್ಥೇವ ಭಗವತೋ ಪಾದೇಸು ಸಿರಸಾ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಸತ್ಥಾ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ, ಸಾವಕೋಹಮಸ್ಮಿ; ಸತ್ಥಾ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ, ಸಾವಕೋಹಮಸ್ಮೀ’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಮಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘ಯೋ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಏವಂ ಸಬ್ಬಚೇತಸಾ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸಾವಕಂ ಅಜಾನಞ್ಞೇವ ವದೇಯ್ಯ ಜಾನಾಮೀತಿ, ಅಪಸ್ಸಞ್ಞೇವ ವದೇಯ್ಯ ಪಸ್ಸಾಮೀತಿ, ಮುದ್ಧಾಪಿ ತಸ್ಸ ವಿಪತೇಯ್ಯ. ಅಹಂ ಖೋ ಪನ, ಕಸ್ಸಪ, ಜಾನಞ್ಞೇವ ವದಾಮಿ ಜಾನಾಮೀತಿ, ಪಸ್ಸಞ್ಞೇವ ವದಾಮಿ ಪಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ.

ತಸ್ಮಾತಿಹ ತೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ತಿಬ್ಬಂ ಮೇ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಥೇರೇಸು ನವೇಸು ಮಜ್ಝಿಮೇಸೂ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ತೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ.

ತಸ್ಮಾತಿಹ ತೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಿಸ್ಸಾಮಿ ಕುಸಲೂಪಸಂಹಿತಂ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅಟ್ಠಿಂ ಕತ್ವಾ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಚೇತಸಾ ಸಮನ್ನಾಹರಿತ್ವಾ ಓಹಿತಸೋತೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ತೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ.

ತಸ್ಮಾತಿಹ ತೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಸಾತಸಹಗತಾ ಚ ಮೇ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ನ ವಿಜಹಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ತೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ ಮಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವಾ ಇಮಿನಾ ಓವಾದೇನ ಓವದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಸತ್ತಾಹಮೇವ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸರಣೋ [ಸಾಣೋ (ಸೀ.)] ರಟ್ಠಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಿಂ’’. ಅಟ್ಠಮಿಯಾ ಅಞ್ಞಾ ಉದಪಾದಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವಾ ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮ್ಮ ಯೇನ ಅಞ್ಞತರಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಪಟಪಿಲೋತಿಕಾನಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಚತುಗ್ಗುಣಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ನಿಸೀದತು, ಯಂ ಮಮಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’ತಿ. ನಿಸೀದಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಮಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘ಮುದುಕಾ ಖೋ ತ್ಯಾಯಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಪಟಪಿಲೋತಿಕಾನಂ ಸಙ್ಘಾಟೀ’ತಿ. ‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಪಟಪಿಲೋತಿಕಾನಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’ತಿ. ‘ಧಾರೇಸ್ಸಸಿ ಪನ ಮೇ ತ್ವಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಸಾಣಾನಿ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ನಿಬ್ಬಸನಾನೀ’ತಿ. ‘ಧಾರೇಸ್ಸಾಮಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಸಾಣಾನಿ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ನಿಬ್ಬಸನಾನೀ’ತಿ. ‘‘ಸೋ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಪಟಪಿಲೋತಿಕಾನಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಭಗವತೋ ಪಾದಾಸಿಂ. ಅಹಂ ಪನ ಭಗವತೋ ಸಾಣಾನಿ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ನಿಬ್ಬಸನಾನಿ ಪಟಿಪಜ್ಜಿಂ’’.

‘‘ಯಞ್ಹಿ ತಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಭಗವತೋ ಪುತ್ತೋ ಓರಸೋ ಮುಖತೋ ಜಾತೋ ಧಮ್ಮಜೋ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತೋ ಧಮ್ಮದಾಯಾದೋ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾನಿ [ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಾ (ಸೀ.)] ಸಾಣಾನಿ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ನಿಬ್ಬಸನಾನೀ’ತಿ, ಮಮಂ ತಂ ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಭಗವತೋ ಪುತ್ತೋ ಓರಸೋ ಮುಖತೋ ಜಾತೋ ಧಮ್ಮಜೋ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತೋ ಧಮ್ಮದಾಯಾದೋ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾನಿ ಸಾಣಾನಿ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ನಿಬ್ಬಸನಾನೀ’’’ತಿ.

‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಅಹಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯಾವದೇ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ…ಪೇ… (ನವನ್ನಂ ಅನುಪುಬ್ಬವಿಹಾರಸಮಾಪತ್ತಿನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಞ್ಚ ಅಭಿಞ್ಞಾನಂ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ).

‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ; ಸತ್ತರತನಂ ವಾ, ಆವುಸೋ, ನಾಗಂ ಅಡ್ಢಟ್ಠಮರತನಂ ವಾ ತಾಲಪತ್ತಿಕಾಯ ಛಾದೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ, ಯೋ ಮೇ ಛ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಛಾದೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಚವಿತ್ಥ ಚ ಪನ ಥುಲ್ಲನನ್ದಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಮ್ಹಾತಿ. ಏಕಾದಸಮಂ.

೧೨. ಪರಂಮರಣಸುತ್ತಂ

೧೫೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರನ್ತಿ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ ಕಸ್ಸಪ, ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಖೋ ಏತಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತಾ – ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನಾವುಸೋ, ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ – ‘ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಖೋ ಏತಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತಾ – ‘ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನಾವುಸೋ, ನೇವ ಹೋತಿ, ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ – ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’’ತಿ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ ಚೇತಂ, ಆವುಸೋ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹೇತಂ, ಆವುಸೋ, ಅತ್ಥಸಂಹಿತಂ ನಾದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಕಂ ನ ನಿಬ್ಬಿದಾಯ ನ ವಿರಾಗಾಯ ನ ನಿರೋಧಾಯ ನ ಉಪಸಮಾಯ ನ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ನ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ನ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ. ತಸ್ಮಾ ತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ.

‘‘ಅಥ ಕಿಞ್ಚರಹಾವುಸೋ, ಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ? ‘‘ಇದಂ ‘ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ; ಅಯಂ ‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’ತಿ ಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ; ಅಯಂ ‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’ತಿ ಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ; ಅಯಂ ‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ ಚೇತಂ, ಆವುಸೋ, ಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ? ‘‘ಏತಞ್ಹಿ, ಆವುಸೋ, ಅತ್ಥಸಂಹಿತಂ ಏತಂ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಕಂ ಏತಂ ನಿಬ್ಬಿದಾಯ ವಿರಾಗಾಯ ನಿರೋಧಾಯ ಉಪಸಮಾಯ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ. ತಸ್ಮಾ ತಂ ಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ. ದ್ವಾದಸಮಂ.

೧೩. ಸದ್ಧಮ್ಮಪ್ಪತಿರೂಪಕಸುತ್ತಂ

೧೫೬. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪತರಾನಿ ಚೇವ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಬಹುತರಾ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಞಾಯ ಸಣ್ಠಹಿಂಸು? ಕೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನೇತರಹಿ ಬಹುತರಾನಿ ಚೇವ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಅಪ್ಪತರಾ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಞಾಯ ಸಣ್ಠಹನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಞ್ಚೇತಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಹೋತಿ ಸತ್ತೇಸು ಹಾಯಮಾನೇಸು ಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಅನ್ತರಧಾಯಮಾನೇ, ಬಹುತರಾನಿ ಚೇವ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಅಪ್ಪತರಾ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಞಾಯ ಸಣ್ಠಹನ್ತಿ. ನ ತಾವ, ಕಸ್ಸಪ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾನಂ ಹೋತಿ ಯಾವ ನ ಸದ್ಧಮ್ಮಪ್ಪತಿರೂಪಕಂ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಯತೋ ಚ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಸದ್ಧಮ್ಮಪ್ಪತಿರೂಪಕಂ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಅಥ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾನಂ ಹೋತಿ’’.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ನ ತಾವ ಜಾತರೂಪಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾನಂ ಹೋತಿ ಯಾವ ನ ಜಾತರೂಪಪ್ಪತಿರೂಪಕಂ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಯತೋ ಚ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಜಾತರೂಪಪ್ಪತಿರೂಪಕಂ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಅಥ ಜಾತರೂಪಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾನಂ ಹೋತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ನ ತಾವ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾನಂ ಹೋತಿ ಯಾವ ನ ಸದ್ಧಮ್ಮಪ್ಪತಿರೂಪಕಂ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಯತೋ ಚ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಸದ್ಧಮ್ಮಪ್ಪತಿರೂಪಕಂ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಅಥ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾನಂ ಹೋತಿ.

‘‘ನ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಪಥವೀಧಾತು ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅನ್ತರಧಾಪೇತಿ, ನ ಆಪೋಧಾತು ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅನ್ತರಧಾಪೇತಿ, ನ ತೇಜೋಧಾತು ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅನ್ತರಧಾಪೇತಿ, ನ ವಾಯೋಧಾತು ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅನ್ತರಧಾಪೇತಿ; ಅಥ ಖೋ ಇಧೇವ ತೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಮೋಘಪುರಿಸಾ ಯೇ ಇಮಂ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅನ್ತರಧಾಪೇನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ನಾವಾ ಆದಿಕೇನೇವ ಓಪಿಲವತಿ; ನ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಏವಂ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾನಂ ಹೋತಿ.

‘‘ಪಞ್ಚ ಖೋಮೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಓಕ್ಕಮನಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಅನ್ತರಧಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಇಧ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಉಪಾಸಕಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯೋ ಸತ್ಥರಿ ಅಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ, ಧಮ್ಮೇ ಅಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ, ಸಙ್ಘೇ ಅಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ಅಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ, ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ ಅಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ – ಇಮೇ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಪಞ್ಚ ಓಕ್ಕಮನಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಅನ್ತರಧಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ.

‘‘ಪಞ್ಚ ಖೋಮೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಧಮ್ಮಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಠಿತಿಯಾ ಅಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಅನನ್ತರಧಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಇಧ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಉಪಾಸಕಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯೋ ಸತ್ಥರಿ ಸಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಸಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ, ಧಮ್ಮೇ ಸಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಸಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ, ಸಙ್ಘೇ ಸಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಸಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ಸಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಸಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ, ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ ಸಗಾರವಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಸಪ್ಪತಿಸ್ಸಾ – ಇಮೇ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಠಿತಿಯಾ ಅಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಅನನ್ತರಧಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿ. ತೇರಸಮಂ.

ಕಸ್ಸಪಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.