೮. ಲೋಕಾಯತಿಕಸುತ್ತಂ

೪೮. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ಲೋಕಾಯತಿಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಲೋಕಾಯತಿಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸಬ್ಬಮತ್ಥೀ’’ತಿ? ‘‘‘ಸಬ್ಬಮತ್ಥೀ’ತಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಜೇಟ್ಠಮೇತಂ ಲೋಕಾಯತಂ’’.

‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸಬ್ಬಂ ನತ್ಥೀ’’ತಿ? ‘‘‘ಸಬ್ಬಂ ನತ್ಥೀ’ತಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದುತಿಯಮೇತಂ ಲೋಕಾಯತಂ’’.

‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸಬ್ಬಮೇಕತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘‘ಸಬ್ಬಮೇಕತ್ತ’ನ್ತಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತತಿಯಮೇತಂ ಲೋಕಾಯತಂ’’.

‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸಬ್ಬಂ ಪುಥುತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘‘ಸಬ್ಬಂ ಪುಥುತ್ತ’ನ್ತಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಚತುತ್ಥಮೇತಂ ಲೋಕಾಯತಂ’’.

‘‘ಏತೇ ತೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಉಭೋ ಅನ್ತೇ ಅನುಪಗಮ್ಮ ಮಜ್ಝೇನ ತಥಾಗತೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾ; ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ…ಪೇ… ಏವಮೇತಸ್ಸ ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ ಹೋತಿ. ಅವಿಜ್ಜಾಯ ತ್ವೇವ ಅಸೇಸವಿರಾಗನಿರೋಧಾ ಸಙ್ಖಾರನಿರೋಧೋ; ಸಙ್ಖಾರನಿರೋಧಾ ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧೋ…ಪೇ… ಏವಮೇತಸ್ಸ ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ನಿರೋಧೋ ಹೋತೀ’’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಲೋಕಾಯತಿಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ… ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.