೧೦. ದುತಿಯಅರಿಯಸಾವಕಸುತ್ತಂ
೫೦. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತವತೋ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಕಿಂ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಸುಪ್ಪಾದಾ ಕಿಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ಹೋನ್ತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ನಾಮರೂಪಂ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಸಳಾಯತನಂ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ವೇದನಾ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ತಣ್ಹಾ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಉಪಾದಾನಂ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಭವೋ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಜಾತಿ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಜರಾಮರಣಂ ಹೋತೀ’’’ತಿ?
‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತವತೋ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಞಾಣಮೇವೇತ್ಥ ಹೋತಿ – ‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಇದಂ ಹೋತಿ, ಇಮಸ್ಸುಪ್ಪಾದಾ ಇದಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಸತಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ಹೋನ್ತಿ; ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೋತಿ; ವಿಞ್ಞಾಣೇ ಸತಿ ನಾಮರೂಪಂ ಹೋತಿ; ನಾಮರೂಪೇ ಸತಿ ಸಳಾಯತನಂ ಹೋತಿ; ಸಳಾಯತನೇ ಸತಿ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ; ಫಸ್ಸೇ ಸತಿ ವೇದನಾ ಹೋತಿ; ವೇದನಾಯ ಸತಿ ತಣ್ಹಾ ಹೋತಿ; ತಣ್ಹಾಯ ಸತಿ ಉಪಾದಾನಂ ಹೋತಿ; ಉಪಾದಾನೇ ಸತಿ ಭವೋ ಹೋತಿ; ಭವೇ ಸತಿ ಜಾತಿ ಹೋತಿ; ಜಾತಿಯಾ ಸತಿ ಜರಾಮರಣಂ ಹೋತೀ’ತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಏವಮಯಂ ಲೋಕೋ ಸಮುದಯತೀ’’’ತಿ.
‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತವತೋ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಕಿಂ ನ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಸ ನಿರೋಧಾ ಕಿಂ ನಿರುಜ್ಝತಿ? ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ನ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ನಾಮರೂಪಂ ನ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಸಳಾಯತನಂ ನ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಫಸ್ಸೋ ನ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ವೇದನಾ ನ ಹೋತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ತಣ್ಹಾ ನ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಉಪಾದಾನಂ… ಭವೋ… ಜಾತಿ… ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಜರಾಮರಣಂ ನ ಹೋತೀ’’’ತಿ?
‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತವತೋ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಞಾಣಮೇವೇತ್ಥ ಹೋತಿ – ‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಇದಂ ನ ಹೋತಿ, ಇಮಸ್ಸ ನಿರೋಧಾ ಇದಂ ನಿರುಜ್ಝತಿ. ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಅಸತಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ನ ಹೋನ್ತಿ; ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಅಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ನ ಹೋತಿ; ವಿಞ್ಞಾಣೇ ಅಸತಿ ನಾಮರೂಪಂ ನ ಹೋತಿ; ನಾಮರೂಪೇ ಅಸತಿ ಸಳಾಯತನಂ ನ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಜಾತಿಯಾ ಅಸತಿ ಜರಾಮರಣಂ ನ ಹೋತೀ’ತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಏವಮಯಂ ಲೋಕೋ ನಿರುಜ್ಝತೀ’’’ತಿ.
‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಇತಿಪಿ, ದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನೋ ಇತಿಪಿ, ಆಗತೋ ಇಮಂ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಇತಿಪಿ, ಪಸ್ಸತಿ ಇಮಂ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಇತಿಪಿ, ಸೇಕ್ಖೇನ ಞಾಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇತಿಪಿ, ಸೇಕ್ಖಾಯ ವಿಜ್ಜಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇತಿಪಿ, ಧಮ್ಮಸೋತಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ಇತಿಪಿ, ಅರಿಯೋ ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಪಞ್ಞೋ ಇತಿಪಿ, ಅಮತದ್ವಾರಂ ಆಹಚ್ಚ ತಿಟ್ಠತಿ ಇತಿಪೀ’’ತಿ. ದಸಮಂ.
ಗಹಪತಿವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ದ್ವೇ ಪಞ್ಚವೇರಭಯಾ ವುತ್ತಾ, ದುಕ್ಖಂ ಲೋಕೋ ಚ ಞಾತಿಕಂ;
ಅಞ್ಞತರಂ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿ ಚ, ಲೋಕಾಯತಿಕೇನ ಅಟ್ಠಮಂ;
ದ್ವೇ ಅರಿಯಸಾವಕಾ ವುತ್ತಾ, ವಗ್ಗೋ ತೇನ ಪವುಚ್ಚತೀತಿ.