೩. ಉಪನಿಸಸುತ್ತಂ

೨೩. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಜಾನತೋ ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅಜಾನತೋ ನೋ ಅಪಸ್ಸತೋ. ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಕಿಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ? ಇತಿ ರೂಪಂ ಇತಿ ರೂಪಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ ಇತಿ ರೂಪಸ್ಸ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೋ, ಇತಿ ವೇದನಾ…ಪೇ… ಇತಿ ಸಞ್ಞಾ… ಇತಿ ಸಙ್ಖಾರಾ… ಇತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಇತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ ಇತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೋತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ’’.

‘‘ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಯಸ್ಮಿಂ ಖಯೇಞ್ಞಾಣಂ, ತಮ್ಪಿ ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಯೇಞಾಣಸ್ಸ ಉಪನಿಸಾ? ‘ವಿಮುತ್ತೀ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ವಿಮುತ್ತಿಮ್ಪಾಹಂ [ವಿಮುತ್ತಿಮ್ಪಹಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಉಪನಿಸಾ? ‘ವಿರಾಗೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ವಿರಾಗಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿರಾಗಸ್ಸ ಉಪನಿಸಾ? ‘ನಿಬ್ಬಿದಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ನಿಬ್ಬಿದಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಬ್ಬಿದಾಯ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಸಮಾಧೀ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಸಮಾಧಿಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ.

‘‘ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಸುಖ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಸುಖಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಖಸ್ಸ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಪಸ್ಸದ್ಧೀ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಪಸ್ಸದ್ಧಿಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸದ್ಧಿಯಾ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಪೀತೀ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಪೀತಿಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪೀತಿಯಾ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಪಾಮೋಜ್ಜ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಪಾಮೋಜ್ಜಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾಮೋಜ್ಜಸ್ಸ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಸದ್ಧಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಸದ್ಧಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ.

‘‘ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಾಯ ಉಪನಿಸಾ? ‘ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ದುಕ್ಖಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಜಾತೀ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಜಾತಿಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾತಿಯಾ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಭವೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಭವಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭವಸ್ಸ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಉಪಾದಾನ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಉಪಾದಾನಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಾದಾನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಾ? ‘ತಣ್ಹಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ತಣ್ಹಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸಂ.

‘‘ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಣ್ಹಾಯ ಉಪನಿಸಾ? ‘ವೇದನಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ…ಪೇ… ‘ಫಸ್ಸೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ… ‘ಸಳಾಯತನ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ… ‘ನಾಮರೂಪ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ… ‘ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ… ‘ಸಙ್ಖಾರಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ಸಙ್ಖಾರೇಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಉಪನಿಸೇ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನುಪನಿಸೇ. ಕಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಉಪನಿಸಾ? ‘ಅವಿಜ್ಜಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ.

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅವಿಜ್ಜೂಪನಿಸಾ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಙ್ಖಾರೂಪನಿಸಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ವಿಞ್ಞಾಣೂಪನಿಸಂ ನಾಮರೂಪಂ, ನಾಮರೂಪೂಪನಿಸಂ ಸಳಾಯತನಂ, ಸಳಾಯತನೂಪನಿಸೋ ಫಸ್ಸೋ, ಫಸ್ಸೂಪನಿಸಾ ವೇದನಾ, ವೇದನೂಪನಿಸಾ ತಣ್ಹಾ, ತಣ್ಹೂಪನಿಸಂ ಉಪಾದಾನಂ, ಉಪಾದಾನೂಪನಿಸೋ ಭವೋ, ಭವೂಪನಿಸಾ ಜಾತಿ, ಜಾತೂಪನಿಸಂ ದುಕ್ಖಂ, ದುಕ್ಖೂಪನಿಸಾ ಸದ್ಧಾ, ಸದ್ಧೂಪನಿಸಂ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ, ಪಾಮೋಜ್ಜೂಪನಿಸಾ ಪೀತಿ, ಪೀತೂಪನಿಸಾ ಪಸ್ಸದ್ಧಿ, ಪಸ್ಸದ್ಧೂಪನಿಸಂ ಸುಖಂ, ಸುಖೂಪನಿಸೋ ಸಮಾಧಿ, ಸಮಾಧೂಪನಿಸಂ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಂ, ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನೂಪನಿಸಾ ನಿಬ್ಬಿದಾ, ನಿಬ್ಬಿದೂಪನಿಸೋ ವಿರಾಗೋ, ವಿರಾಗೂಪನಿಸಾ ವಿಮುತ್ತಿ, ವಿಮುತ್ತೂಪನಿಸಂ ಖಯೇಞಾಣಂ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪರಿಪಬ್ಬತೇ ಥುಲ್ಲಫುಸಿತಕೇ ದೇವೇ ವಸ್ಸನ್ತೇ ತಂ ಉದಕಂ ಯಥಾನಿನ್ನಂ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಪಬ್ಬತಕನ್ದರಪದರಸಾಖಾ ಪರಿಪೂರೇತಿ. ಪಬ್ಬತಕನ್ದರಪದರಸಾಖಾಪರಿಪೂರಾ ಕುಸೋಬ್ಭೇ [ಕುಸ್ಸುಬ್ಭೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಕುಸುಬ್ಭೇ (ಪೀ.) ಣ್ವಾದಿ ೧೨೯ ಸುತ್ತಂ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಂ] ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ. ಕುಸೋಬ್ಭಾ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾಸೋಬ್ಭೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ. ಮಹಾಸೋಬ್ಭಾ ಪರಿಪೂರಾ ಕುನ್ನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ. ಕುನ್ನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ. ಮಹಾನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ.

‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅವಿಜ್ಜೂಪನಿಸಾ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಙ್ಖಾರೂಪನಿಸಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ವಿಞ್ಞಾಣೂಪನಿಸಂ ನಾಮರೂಪಂ, ನಾಮರೂಪೂಪನಿಸಂ ಸಳಾಯತನಂ, ಸಳಾಯತನೂಪನಿಸೋ ಫಸ್ಸೋ, ಫಸ್ಸೂಪನಿಸಾ ವೇದನಾ, ವೇದನೂಪನಿಸಾ ತಣ್ಹಾ, ತಣ್ಹೂಪನಿಸಂ ಉಪಾದಾನಂ, ಉಪಾದಾನೂಪನಿಸೋ ಭವೋ, ಭವೂಪನಿಸಾ ಜಾತಿ, ಜಾತೂಪನಿಸಂ ದುಕ್ಖಂ, ದುಕ್ಖೂಪನಿಸಾ ಸದ್ಧಾ, ಸದ್ಧೂಪನಿಸಂ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ, ಪಾಮೋಜ್ಜೂಪನಿಸಾ ಪೀತಿ, ಪೀತೂಪನಿಸಾ ಪಸ್ಸದ್ಧಿ, ಪಸ್ಸದ್ಧೂಪನಿಸಂ ಸುಖಂ, ಸುಖೂಪನಿಸೋ ಸಮಾಧಿ, ಸಮಾಧೂಪನಿಸಂ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಂ, ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನೂಪನಿಸಾ ನಿಬ್ಬಿದಾ, ನಿಬ್ಬಿದೂಪನಿಸೋ ವಿರಾಗೋ, ವಿರಾಗೂಪನಿಸಾ ವಿಮುತ್ತಿ, ವಿಮುತ್ತೂಪನಿಸಂ ಖಯೇಞಾಣ’’ನ್ತಿ. ತತಿಯಂ.