೭. ಅಚೇಲಕಸ್ಸಪಸುತ್ತಂ

೧೭. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ರಾಜಗಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವನ್ತಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾಮ ಮಯಂ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಕಞ್ಚಿದೇವ [ಕಿಞ್ಚಿದೇವ (ಕ.)] ದೇಸಂ, ಸಚೇ ನೋ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಓಕಾಸಂ ಕರೋತಿ ಪಞ್ಹಸ್ಸ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಅಕಾಲೋ ಖೋ ತಾವ, ಕಸ್ಸಪ, ಪಞ್ಹಸ್ಸ; ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಮ್ಹಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ ‘‘ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾಮ ಮಯಂ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಕಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ, ಸಚೇ ನೋ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಓಕಾಸಂ ಕರೋತಿ ಪಞ್ಹಸ್ಸ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಕಾಲೋ ಖೋ ತಾವ, ಕಸ್ಸಪ, ಪಞ್ಹಸ್ಸ; ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಮ್ಹಾ’’ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ…ಪೇ… ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಮ್ಹಾತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನ ಖೋ ಪನ ಮಯಂ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಬಹುದೇವ ಪುಚ್ಛಿತುಕಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಪುಚ್ಛ, ಕಸ್ಸಪ, ಯದಾಕಙ್ಖಸೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ‘ಸಯಂಕತಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ? ‘ಮಾ ಹೇವಂ, ಕಸ್ಸಪಾ’ತಿ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ‘ಕಿಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಪರಂಕತಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ? ‘ಮಾ ಹೇವಂ, ಕಸ್ಸಪಾ’ತಿ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸಯಂಕತಞ್ಚ ಪರಂಕತಞ್ಚ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ? ‘ಮಾ ಹೇವಂ, ಕಸ್ಸಪಾ’ತಿ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ‘ಕಿಂ ಪನ ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಸಯಂಕಾರಂ ಅಪರಂಕಾರಂ ಅಧಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ? ‘ಮಾ ಹೇವಂ, ಕಸ್ಸಪಾ’ತಿ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನತ್ಥಿ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ? ‘ನ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ನತ್ಥಿ ದುಕ್ಖಂ. ಅತ್ಥಿ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ. ‘ತೇನ ಹಿ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ದುಕ್ಖಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನ ಪಸ್ಸತೀ’ತಿ. ‘ನ ಖ್ವಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ದುಕ್ಖಂ ನ ಜಾನಾಮಿ, ನ ಪಸ್ಸಾಮಿ. ಜಾನಾಮಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ದುಕ್ಖಂ; ಪಸ್ಸಾಮಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ದುಕ್ಖ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಕಿ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ‘ಸಯಂಕತಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ‘ಮಾ ಹೇವಂ, ಕಸ್ಸಪಾ’ತಿ ವದೇಸಿ. ‘ಕಿಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಪರಂಕತಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ‘ಮಾ ಹೇವಂ, ಕಸ್ಸಪಾ’ತಿ ವದೇಸಿ. ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸಯಂಕತಞ್ಚ ಪರಂಕತಞ್ಚ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ‘ಮಾ ಹೇವಂ, ಕಸ್ಸಪಾ’ತಿ ವದೇಸಿ. ‘ಕಿಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಸಯಂಕಾರಂ ಅಪರಂಕಾರಂ ಅಧಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ‘ಮಾ ಹೇವಂ, ಕಸ್ಸಪಾ’ತಿ ವದೇಸಿ. ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನತ್ಥಿ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ‘ನ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ನತ್ಥಿ ದುಕ್ಖಂ, ಅತ್ಥಿ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ವದೇಸಿ. ‘ತೇನ ಹಿ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ದುಕ್ಖಂ ನ ಜಾನಾತಿ ನ ಪಸ್ಸತೀ’ತಿ ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ‘ನ ಖ್ವಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ದುಕ್ಖಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ನ ಪಸ್ಸಾಮಿ. ಜಾನಾಮಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ದುಕ್ಖಂ; ಪಸ್ಸಾಮಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ವದೇಸಿ. ಆಚಿಕ್ಖತು ಚ [ಅಯಂ ಚಕಾರೋ ಸೀ. ಪೋತ್ಥಕೇ ನತ್ಥಿ] ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದುಕ್ಖಂ. ದೇಸೇತು ಚ [ಅಯಂ ಚಕಾರೋ ಸೀ. ಪೋತ್ಥಕೇ ನತ್ಥಿ] ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ.

‘‘‘ಸೋ ಕರೋತಿ ಸೋ ಪಟಿಸಂವೇದಯತೀ’ತಿ [ಪಟಿಸಂವೇದಿಯತೀತಿ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)] ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಆದಿತೋ ಸತೋ ‘ಸಯಂಕತಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಇತಿ ವದಂ ಸಸ್ಸತಂ ಏತಂ ಪರೇತಿ. ‘ಅಞ್ಞೋ ಕರೋತಿ ಅಞ್ಞೋ ಪಟಿಸಂವೇದಯತೀ’ತಿ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ವೇದನಾಭಿತುನ್ನಸ್ಸ ಸತೋ ‘ಪರಂಕತಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಇತಿ ವದಂ ಉಚ್ಛೇದಂ ಏತಂ ಪರೇತಿ. ಏತೇ ತೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಉಭೋ ಅನ್ತೇ ಅನುಪಗಮ್ಮ ಮಜ್ಝೇನ ತಥಾಗತೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾ; ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ…ಪೇ… ಏವಮೇತಸ್ಸ ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ ಹೋತಿ. ಅವಿಜ್ಜಾಯ ತ್ವೇವ ಅಸೇಸವಿರಾಗನಿರೋಧಾ ಸಙ್ಖಾರನಿರೋಧೋ; ಸಙ್ಖಾರನಿರೋಧಾ ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧೋ…ಪೇ… ಏವಮೇತಸ್ಸ ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ನಿರೋಧೋ ಹೋತೀ’’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ! ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ…ಪೇ… ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀತಿ; ಏವಮೇವಂ ಭಗವತಾ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ. ಏಸಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಲಭೇಯ್ಯಂ ಉಪಸಮ್ಪದ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಯೋ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಆಕಙ್ಖತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಆಕಙ್ಖತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಂ, ಸೋ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಸತಿ. ಚತುನ್ನಂ ಮಾಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ [ಅಚ್ಚಯೇನ ಪರಿವುಟ್ಠಪರಿವಾಸಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)] (ಪರಿವುತ್ಥಪರಿವಾಸಂ) ಆರದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ [ಭಿಕ್ಖೂ ಆಕಙ್ಖಮಾನಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)] ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುಭಾವಾಯ. ಅಪಿ ಚ ಮಯಾ ಪುಗ್ಗಲವೇಮತ್ತತಾ ವಿದಿತಾ’’ತಿ.

‘‘ಸಚೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಆಕಙ್ಖತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಆಕಙ್ಖತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಂ, ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಸತಿ. ಚತುನ್ನಂ ಮಾಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ [ಅಚ್ಚಯೇನ ಪರಿವುಟ್ಠಪರಿವಾಸಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)] (ಪರಿವುತ್ಥಪರಿವಾಸಂ) ಆರದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ [ಭಿಕ್ಖೂ ಆಕಙ್ಖಮಾನಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)] ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುಭಾವಾಯ. ಅಹಂ ಚತ್ತಾರಿ ವಸ್ಸಾನಿ ಪರಿವಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಚತುನ್ನಂ ವಸ್ಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ [ಅಚ್ಚಯೇನ ಪರಿವುಟ್ಠಪರಿವಾಸಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)] (ಪರಿವುತ್ಥಪರಿವಾಸಂ) ಆರದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತು ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತು ಭಿಕ್ಖುಭಾವಾಯಾ’’ತಿ.

ಅಲತ್ಥ ಖೋ ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ. ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಕಸ್ಸಪೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಕಸ್ಸಪೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀತಿ. ಸತ್ತಮಂ.