೮. ಪರೋಸಹಸ್ಸಸುತ್ತಂ
೨೧೬. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಡ್ಢತೇಲಸೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಬ್ಬಾನಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತಿ ಸಮಾದಪೇತಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇತಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತಿ. ತೇ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಟ್ಠಿಂ ಕತ್ವಾ ಮನಸಿ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಚೇತಸಾ ಸಮನ್ನಾಹರಿತ್ವಾ ಓಹಿತಸೋತಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ವಙ್ಗೀಸಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಬ್ಬಾನಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತಿ ಸಮಾದಪೇತಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇತಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತಿ. ತೇ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಟ್ಠಿಂ ಕತ್ವಾ ಮನಸಿ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಚೇತಸಾ ಸಮನ್ನಾಹರಿತ್ವಾ ಓಹಿತಸೋತಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಭಗವನ್ತಂ ಸಮ್ಮುಖಾ ಸಾರುಪ್ಪಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅಭಿತ್ಥವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.
ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಙ್ಗೀಸೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಟಿಭಾತಿ ಮಂ ಭಗವಾ, ಪಟಿಭಾತಿ ಮಂ ಸುಗತಾ’’ತಿ. ‘‘ಪಟಿಭಾತು ತಂ, ವಙ್ಗೀಸಾ’’ತಿ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಙ್ಗೀಸೋ ಭಗವನ್ತಂ ಸಮ್ಮುಖಾ ಸಾರುಪ್ಪಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅಭಿತ್ಥವಿ –
‘‘ಪರೋಸಹಸ್ಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಸುಗತಂ ಪಯಿರುಪಾಸತಿ;
ದೇಸೇನ್ತಂ ವಿರಜಂ ಧಮ್ಮಂ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಕುತೋಭಯಂ.
‘‘ಸುಣನ್ತಿ ಧಮ್ಮಂ ವಿಮಲಂ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧದೇಸಿತಂ;
ಸೋಭತಿ ವತ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪುರಕ್ಖತೋ.
‘‘ನಾಗನಾಮೋಸಿ ಭಗವಾ, ಇಸೀನಂ ಇಸಿಸತ್ತಮೋ;
ಮಹಾಮೇಘೋವ ಹುತ್ವಾನ, ಸಾವಕೇ ಅಭಿವಸ್ಸತಿ.
‘‘ದಿವಾವಿಹಾರಾ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ, ಸತ್ಥುದಸ್ಸನಕಮ್ಯತಾ [ಸತ್ಥುದಸ್ಸನಕಾಮತಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)];
ಸಾವಕೋ ತೇ ಮಹಾವೀರ, ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ ವಙ್ಗೀಸೋ’’ತಿ.
‘‘ಕಿಂ ನು ತೇ, ವಙ್ಗೀಸ, ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಪುಬ್ಬೇ ಪರಿವಿತಕ್ಕಿತಾ, ಉದಾಹು ಠಾನಸೋವ ತಂ ಪಟಿಭನ್ತೀ’’ತಿ? ‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಪುಬ್ಬೇ ಪರಿವಿತಕ್ಕಿತಾ, ಅಥ ಖೋ ಠಾನಸೋವ ಮಂ ಪಟಿಭನ್ತೀ’ತಿ. ‘ತೇನ ಹಿ ತಂ, ವಙ್ಗೀಸ, ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪರಿವಿತಕ್ಕಿತಾ ಗಾಥಾಯೋ ಪಟಿಭನ್ತೂ’ತಿ. ‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಙ್ಗೀಸೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಭಗವನ್ತಂ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪರಿವಿತಕ್ಕಿತಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅಭಿತ್ಥವಿ –
‘‘ಉಮ್ಮಗ್ಗಪಥಂ [ಉಮ್ಮಗ್ಗಸತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಮಾರಸ್ಸ ಅಭಿಭುಯ್ಯ, ಚರತಿ ಪಭಿಜ್ಜ ಖಿಲಾನಿ;
ತಂ ಪಸ್ಸಥ ಬನ್ಧಪಮುಞ್ಚಕರಂ, ಅಸಿತಂ ಭಾಗಸೋ ಪವಿಭಜಂ.
‘‘ಓಘಸ್ಸ ನಿತ್ಥರಣತ್ಥಂ, ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಮಗ್ಗಂ ಅಕ್ಖಾಸಿ;
ತಸ್ಮಿಞ್ಚೇ ಅಮತೇ ಅಕ್ಖಾತೇ, ಧಮ್ಮದ್ದಸಾ ಠಿತಾ ಅಸಂಹೀರಾ.
‘‘ಪಜ್ಜೋತಕರೋ ಅತಿವಿಜ್ಝ [ಅತಿವಿಜ್ಝ ಧಮ್ಮಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಸಬ್ಬಟ್ಠಿತೀನಂ ಅತಿಕ್ಕಮಮದ್ದಸ;
ಞತ್ವಾ ಚ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಚ, ಅಗ್ಗಂ ಸೋ ದೇಸಯಿ ದಸದ್ಧಾನಂ.
‘‘ಏವಂ ಸುದೇಸಿತೇ ಧಮ್ಮೇ,
ಕೋ ಪಮಾದೋ ವಿಜಾನತಂ ಧಮ್ಮಂ [ಕೋ ಪಮಾದೋ ವಿಜಾನತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)];
ತಸ್ಮಾ ಹಿ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ;
ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಸದಾ ನಮಸ್ಸಮನುಸಿಕ್ಖೇ’’ತಿ.