೨. ಅರತಿಸುತ್ತಂ
೨೧೦. ಏಕಂ ಸಮಯಂ…ಪೇ… ಆಯಸ್ಮಾ ವಙ್ಗೀಸೋ ಆಳವಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಅಗ್ಗಾಳವೇ ಚೇತಿಯೇ ಆಯಸ್ಮತಾ ನಿಗ್ರೋಧಕಪ್ಪೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ನಿಗ್ರೋಧಕಪ್ಪೋ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸತಿ, ಸಾಯಂ ವಾ ನಿಕ್ಖಮತಿ ಅಪರಜ್ಜು ವಾ ಕಾಲೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ವಙ್ಗೀಸಸ್ಸ ಅನಭಿರತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಹೋತಿ, ರಾಗೋ ಚಿತ್ತಂ ಅನುದ್ಧಂಸೇತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ವಙ್ಗೀಸಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಲಾಭಾ; ದುಲ್ಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಸುಲದ್ಧಂ; ಯಸ್ಸ ಮೇ ಅನಭಿರತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾ, ರಾಗೋ ಚಿತ್ತಂ ಅನುದ್ಧಂಸೇತಿ; ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾ, ಯಂ ಮೇ ಪರೋ ಅನಭಿರತಿಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾ ಅಭಿರತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತನೋ ಅನಭಿರತಿಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾ ಅಭಿರತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಙ್ಗೀಸೋ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತನೋ ಅನಭಿರತಿಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾ ಅಭಿರತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –
‘‘ಅರತಿಞ್ಚ ರತಿಞ್ಚ ಪಹಾಯ, ಸಬ್ಬಸೋ ಗೇಹಸಿತಞ್ಚ ವಿತಕ್ಕಂ;
ವನಥಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ ಕುಹಿಞ್ಚಿ, ನಿಬ್ಬನಥೋ ಅರತೋ ಸ ಹಿ ಭಿಕ್ಖು [ಸ ಭಿಕ್ಖು (ಕ.)].
‘‘ಯಮಿಧ ಪಥವಿಞ್ಚ ವೇಹಾಸಂ, ರೂಪಗತಞ್ಚ ಜಗತೋಗಧಂ;
ಕಿಞ್ಚಿ ಪರಿಜೀಯತಿ ಸಬ್ಬಮನಿಚ್ಚಂ, ಏವಂ ಸಮೇಚ್ಚ ಚರನ್ತಿ ಮುತತ್ತಾ.
‘‘ಉಪಧೀಸು ಜನಾ ಗಧಿತಾಸೇ [ಗಥಿತಾಸೇ (ಸೀ.)], ದಿಟ್ಠಸುತೇ ಪಟಿಘೇ ಚ ಮುತೇ ಚ;
ಏತ್ಥ ವಿನೋದಯ ಛನ್ದಮನೇಜೋ, ಯೋ ಏತ್ಥ ನ ಲಿಮ್ಪತಿ ತಂ ಮುನಿಮಾಹು.
‘‘ಅಥ ಸಟ್ಠಿನಿಸ್ಸಿತಾ ಸವಿತಕ್ಕಾ, ಪುಥೂ ಜನತಾಯ ಅಧಮ್ಮಾ ನಿವಿಟ್ಠಾ;
ನ ಚ ವಗ್ಗಗತಸ್ಸ ಕುಹಿಞ್ಚಿ, ನೋ ಪನ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಭಾಣೀ ಸ ಭಿಕ್ಖು.
‘‘ದಬ್ಬೋ ಚಿರರತ್ತಸಮಾಹಿತೋ, ಅಕುಹಕೋ ನಿಪಕೋ ಅಪಿಹಾಲು;
ಸನ್ತಂ ಪದಂ ಅಜ್ಝಗಮಾ ಮುನಿ ಪಟಿಚ್ಚ, ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ ಕಙ್ಖತಿ ಕಾಲ’’ನ್ತಿ.