೨. ಅಕ್ಕೋಸಸುತ್ತಂ
೧೮೮. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ – ‘‘ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಕಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ಕುಪಿತೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಸಬ್ಭಾಹಿ ಫರುಸಾಹಿ ವಾಚಾಹಿ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ.
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಗವಾ ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಪಿ ನು ಖೋ ತೇ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ ಮಿತ್ತಾಮಚ್ಚಾ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಾ ಅತಿಥಿಯೋ [ಅತಿಥಯೋ (?)]’’ತಿ? ‘‘ಅಪ್ಪೇಕದಾ ಮೇ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ ಮಿತ್ತಾಮಚ್ಚಾ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಾ ಅತಿಥಿಯೋ’’ತಿ. ‘‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಪಿ ನು ತೇಸಂ ಅನುಪ್ಪದೇಸಿ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಾಯನೀಯಂ ವಾ’’’ತಿ? ‘‘‘ಅಪ್ಪೇಕದಾ ನೇಸಾಹಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅನುಪ್ಪದೇಮಿ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಾಯನೀಯಂ ವಾ’’’ತಿ. ‘‘‘ಸಚೇ ಖೋ ಪನ ತೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಪ್ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಕಸ್ಸ ತಂ ಹೋತೀ’’’ತಿ? ‘‘‘ಸಚೇ ತೇ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನಪ್ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಅಮ್ಹಾಕಮೇವ ತಂ ಹೋತೀ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಯಂ ತ್ವಂ ಅಮ್ಹೇ ಅನಕ್ಕೋಸನ್ತೇ ಅಕ್ಕೋಸಸಿ, ಅರೋಸೇನ್ತೇ ರೋಸೇಸಿ, ಅಭಣ್ಡನ್ತೇ ಭಣ್ಡಸಿ, ತಂ ತೇ ಮಯಂ ನಪ್ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ. ತವೇವೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹೋತಿ; ತವೇವೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹೋತಿ’’.
‘‘ಯೋ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಕ್ಕೋಸನ್ತಂ ಪಚ್ಚಕ್ಕೋಸತಿ, ರೋಸೇನ್ತಂ ಪಟಿರೋಸೇತಿ, ಭಣ್ಡನ್ತಂ ಪಟಿಭಣ್ಡತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಮ್ಭುಞ್ಜತಿ ವೀತಿಹರತೀತಿ. ತೇ ಮಯಂ ತಯಾ ನೇವ ಸಮ್ಭುಞ್ಜಾಮ ನ ವೀತಿಹರಾಮ. ತವೇವೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹೋತಿ; ತವೇವೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹೋತೀ’’ತಿ. ‘‘ಭವನ್ತಂ ಖೋ ಗೋತಮಂ ಸರಾಜಿಕಾ ಪರಿಸಾ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅರಹಂ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ’ತಿ. ಅಥ ಚ ಪನ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಕುಜ್ಝತೀ’’ತಿ.
‘‘ಅಕ್ಕೋಧಸ್ಸ ಕುತೋ ಕೋಧೋ, ದನ್ತಸ್ಸ ಸಮಜೀವಿನೋ;
ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾ ವಿಮುತ್ತಸ್ಸ, ಉಪಸನ್ತಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.
‘‘ತಸ್ಸೇವ ತೇನ ಪಾಪಿಯೋ, ಯೋ ಕುದ್ಧಂ ಪಟಿಕುಜ್ಝತಿ;
ಕುದ್ಧಂ ಅಪ್ಪಟಿಕುಜ್ಝನ್ತೋ, ಸಙ್ಗಾಮಂ ಜೇತಿ ದುಜ್ಜಯಂ.
‘‘ಉಭಿನ್ನಮತ್ಥಂ ಚರತಿ, ಅತ್ತನೋ ಚ ಪರಸ್ಸ ಚ;
ಪರಂ ಸಙ್ಕುಪಿತಂ ಞತ್ವಾ, ಯೋ ಸತೋ ಉಪಸಮ್ಮತಿ.
‘‘ಉಭಿನ್ನಂ ತಿಕಿಚ್ಛನ್ತಾನಂ, ಅತ್ತನೋ ಚ ಪರಸ್ಸ ಚ;
ಜನಾ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ಬಾಲೋತಿ, ಯೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದಾ’’ತಿ.
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ… ಏಸಾಹಂ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಲಭೇಯ್ಯಂ ಉಪಸಮ್ಪದ’’ನ್ತಿ.
ಅಲತ್ಥ ಖೋ ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ. ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಖೋ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀತಿ.