೧೦. ಬಹುಧೀತರಸುತ್ತಂ

೧೯೬. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ವಿಹರತಿ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ವನಸಣ್ಡೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಚತುದ್ದಸ ಬಲೀಬದ್ದಾ ನಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತೇ ಬಲೀಬದ್ದೇ ಗವೇಸನ್ತೋ ಯೇನ ಸೋ ವನಸಣ್ಡೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅದ್ದಸ ಭಗವನ್ತಂ ತಸ್ಮಿಂ ವನಸಣ್ಡೇ ನಿಸಿನ್ನಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಉಜುಂ ಕಾಯಂ ಪಣಿಧಾಯ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ. ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ [ನಹನೂನಿಮಸ್ಸ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಸಮಣಸ್ಸ, ಬಲೀಬದ್ದಾ ಚತುದ್ದಸ;

ಅಜ್ಜಸಟ್ಠಿಂ ನ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ತಿಲಾಖೇತ್ತಸ್ಮಿ ಪಾಪಕಾ;

ಏಕಪಣ್ಣಾ ದುಪಣ್ಣಾ [ದ್ವಿಪಣ್ಣಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಚ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ತುಚ್ಛಕೋಟ್ಠಸ್ಮಿ ಮೂಸಿಕಾ;

ಉಸ್ಸೋಳ್ಹಿಕಾಯ ನಚ್ಚನ್ತಿ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ಸನ್ಥಾರೋ ಸತ್ತಮಾಸಿಕೋ;

ಉಪ್ಪಾಟಕೇಹಿ ಸಞ್ಛನ್ನೋ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ವಿಧವಾ ಸತ್ತ ಧೀತರೋ;

ಏಕಪುತ್ತಾ ದುಪುತ್ತಾ [ದ್ವಿಪುತ್ತಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಚ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ಪಿಙ್ಗಲಾ ತಿಲಕಾಹತಾ;

ಸೋತ್ತಂ ಪಾದೇನ ಬೋಧೇತಿ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ಪಚ್ಚೂಸಮ್ಹಿ ಇಣಾಯಿಕಾ;

ದೇಥ ದೇಥಾತಿ ಚೋದೇನ್ತಿ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ’’ತಿ.

‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಬಲೀಬದ್ದಾ ಚತುದ್ದಸ;

ಅಜ್ಜಸಟ್ಠಿಂ ನ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತಿಲಾಖೇತ್ತಸ್ಮಿ ಪಾಪಕಾ;

ಏಕಪಣ್ಣಾ ದುಪಣ್ಣಾ ಚ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತುಚ್ಛಕೋಟ್ಠಸ್ಮಿ ಮೂಸಿಕಾ;

ಉಸ್ಸೋಳ್ಹಿಕಾಯ ನಚ್ಚನ್ತಿ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸನ್ಥಾರೋ ಸತ್ತಮಾಸಿಕೋ;

ಉಪ್ಪಾಟಕೇಹಿ ಸಞ್ಛನ್ನೋ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ವಿಧವಾ ಸತ್ತ ಧೀತರೋ;

ಏಕಪುತ್ತಾ ದುಪುತ್ತಾ ಚ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪಿಙ್ಗಲಾ ತಿಲಕಾಹತಾ;

ಸೋತ್ತಂ ಪಾದೇನ ಬೋಧೇತಿ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ.

‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪಚ್ಚೂಸಮ್ಹಿ ಇಣಾಯಿಕಾ;

ದೇಥ ದೇಥಾತಿ ಚೋದೇನ್ತಿ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ! ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ವಾ ವಿವರೇಯ್ಯ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಾ ತೇಲಪಜ್ಜೋತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ – ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀತಿ; ಏವಮೇವ ಭೋತಾ ಗೋತಮೇನ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ. ಏಸಾಹಂ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಲಭೇಯ್ಯಂ ಉಪಸಮ್ಪದ’’ನ್ತಿ.

ಅಲತ್ಥ ಖೋ ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ. ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಅರಹನ್ತವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಧನಞ್ಜಾನೀ ಚ ಅಕ್ಕೋಸಂ, ಅಸುರಿನ್ದಂ ಬಿಲಙ್ಗಿಕಂ;

ಅಹಿಂಸಕಂ ಜಟಾ ಚೇವ, ಸುದ್ಧಿಕಞ್ಚೇವ ಅಗ್ಗಿಕಾ;

ಸುನ್ದರಿಕಂ ಬಹುಧೀತರೇನ ಚ ತೇ ದಸಾತಿ.