೫. ಮಾರಧೀತುಸುತ್ತಂ

೧೬೧. ಅಥ ಖೋ ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಇಮಾ ನಿಬ್ಬೇಜನೀಯಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿತ್ವಾ ತಮ್ಹಾ ಠಾನಾ ಅಪಕ್ಕಮ್ಮ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಪಥವಿಯಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನ ನಿಸೀದಿ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ ಪತ್ತಕ್ಖನ್ಧೋ ಅಧೋಮುಖೋ ಪಜ್ಝಾಯನ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿಭಾನೋ ಕಟ್ಠೇನ ಭೂಮಿಂ ವಿಲಿಖನ್ತೋ. ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತಿ ಚ ರಗಾ ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ಯೇನ ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಾರಂ ಪಾಪಿಮನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿಂಸು –

‘‘ಕೇನಾಸಿ ದುಮ್ಮನೋ ತಾತ, ಪುರಿಸಂ ಕಂ ನು ಸೋಚಸಿ;

ಮಯಂ ತಂ ರಾಗಪಾಸೇನ, ಆರಞ್ಞಮಿವ ಕುಞ್ಜರಂ;

ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಆನಯಿಸ್ಸಾಮ, ವಸಗೋ ತೇ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

‘‘ಅರಹಂ ಸುಗತೋ ಲೋಕೇ, ನ ರಾಗೇನ ಸುವಾನಯೋ;

ಮಾರಧೇಯ್ಯಂ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೋ, ತಸ್ಮಾ ಸೋಚಾಮಹಂ ಭುಸ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತಿ ಚ ರಗಾ ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪಾದೇ ತೇ, ಸಮಣ, ಪರಿಚಾರೇಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ನ ಮನಸಾಕಾಸಿ, ಯಥಾ ತಂ ಅನುತ್ತರೇ ಉಪಧಿಸಙ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತೋ.

ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತಿ ಚ ರಗಾ ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಪಕ್ಕಮ್ಮ ಏವಂ ಸಮಚಿನ್ತೇಸುಂ – ‘‘ಉಚ್ಚಾವಚಾ ಖೋ ಪುರಿಸಾನಂ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಾ. ಯಂನೂನ ಮಯಂ ಏಕಸತಂ ಏಕಸತಂ ಕುಮಾರಿವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತಿ ಚ ರಗಾ ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ಏಕಸತಂ ಏಕಸತಂ ಕುಮಾರಿವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪಾದೇ ತೇ, ಸಮಣ, ಪರಿಚಾರೇಮಾ’’ತಿ. ತಮ್ಪಿ ಭಗವಾ ನ ಮನಸಾಕಾಸಿ, ಯಥಾ ತಂ ಅನುತ್ತರೇ ಉಪಧಿಸಙ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತೋ.

ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತಿ ಚ ರಗಾ ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಪಕ್ಕಮ್ಮ ಏವಂ ಸಮಚಿನ್ತೇಸುಂ – ‘‘ಉಚ್ಚಾವಚಾ ಖೋ ಪುರಿಸಾನಂ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಾ. ಯಂನೂನ ಮಯಂ ಏಕಸತಂ ಏಕಸತಂ ಅವಿಜಾತವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತಿ ಚ ರಗಾ ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ಏಕಸತಂ ಏಕಸತಂ ಅವಿಜಾತವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪಾದೇ ತೇ, ಸಮಣ, ಪರಿಚಾರೇಮಾ’’ತಿ. ತಮ್ಪಿ ಭಗವಾ ನ ಮನಸಾಕಾಸಿ, ಯಥಾ ತಂ ಅನುತ್ತರೇ ಉಪಧಿಸಙ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತೋ.

ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ…ಪೇ… ಯಂನೂನ ಮಯಂ ಏಕಸತಂ ಏಕಸತಂ ಸಕಿಂ ವಿಜಾತವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನೇಯ್ಯಾಮಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ…ಪೇ… ಸಕಿಂ ವಿಜಾತವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪಾದೇ ತೇ, ಸಮಣ, ಪರಿಚಾರೇಮಾ’’ತಿ. ತಮ್ಪಿ ಭಗವಾ ನ ಮನಸಾಕಾಸಿ, ಯಥಾ ತಂ ಅನುತ್ತರೇ ಉಪಧಿಸಙ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತೋ.

ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ…ಪೇ… ಯಂನೂನ ಮಯಂ ಏಕಸತಂ ಏಕಸತಂ ದುವಿಜಾತವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನೇಯ್ಯಾಮಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ…ಪೇ… ದುವಿಜಾತವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಯಥಾ ತಂ ಅನುತ್ತರೇ ಉಪಧಿಸಙ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತೋ. ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ…ಪೇ… ಮಜ್ಝಿಮಿತ್ಥಿವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನೇಯ್ಯಾಮಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ…ಪೇ… ಮಜ್ಝಿಮಿತ್ಥಿವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಅನುತ್ತರೇ ಉಪಧಿಸಙ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತೋ.

ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ…ಪೇ… ಮಹಿತ್ಥಿವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನೇಯ್ಯಾಮಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ…ಪೇ… ಮಹಿತ್ಥಿವಣ್ಣಸತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಅನುತ್ತರೇ ಉಪಧಿಸಙ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತೋ. ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತಿ ಚ ರಗಾ ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಪಕ್ಕಮ್ಮ ಏತದವೋಚುಂ – ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ನೋ ಪಿತಾ ಅವೋಚ –

‘‘ಅರಹಂ ಸುಗತೋ ಲೋಕೇ, ನ ರಾಗೇನ ಸುವಾನಯೋ;

ಮಾರಧೇಯ್ಯಂ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೋ, ತಸ್ಮಾ ಸೋಚಾಮಹಂ ಭುಸ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಯಞ್ಹಿ ಮಯಂ ಸಮಣಂ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವಾ ಅವೀತರಾಗಂ ಇಮಿನಾ ಉಪಕ್ಕಮೇನ ಉಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯಾಮ ಹದಯಂ ವಾಸ್ಸ ಫಲೇಯ್ಯ, ಉಣ್ಹಂ ಲೋಹಿತಂ ವಾ ಮುಖತೋ ಉಗ್ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಉಮ್ಮಾದಂ ವಾ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯ ಚಿತ್ತಕ್ಖೇಪಂ ವಾ. ಸೇಯ್ಯಥಾ ವಾ ಪನ ನಳೋ ಹರಿತೋ ಲುತೋ ಉಸ್ಸುಸ್ಸತಿ ವಿಸುಸ್ಸತಿ ಮಿಲಾಯತಿ; ಏವಮೇವ ಉಸ್ಸುಸ್ಸೇಯ್ಯ ವಿಸುಸ್ಸೇಯ್ಯ ಮಿಲಾಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತಿ ಚ ರಗಾ ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಾ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಮಾರಧೀತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

‘‘ಸೋಕಾವತಿಣ್ಣೋ ನು ವನಮ್ಹಿ ಝಾಯಸಿ,

ವಿತ್ತಂ ನು ಜೀನೋ ಉದ ಪತ್ಥಯಾನೋ;

ಆಗುಂ ನು ಗಾಮಸ್ಮಿಮಕಾಸಿ ಕಿಞ್ಚಿ,

ಕಸ್ಮಾ ಜನೇನ ನ ಕರೋಸಿ ಸಕ್ಖಿಂ;

ಸಕ್ಖೀ ನ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ ಕೇನಚಿ ತೇ’’ತಿ.

‘‘ಅತ್ಥಸ್ಸ ಪತ್ತಿಂ ಹದಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಂ,

ಜೇತ್ವಾನ ಸೇನಂ ಪಿಯಸಾತರೂಪಂ;

ಏಕೋಹಂ [ಏಕಾಹಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)] ಝಾಯಂ ಸುಖಮನುಬೋಧಿಂ,

ತಸ್ಮಾ ಜನೇನ ನ ಕರೋಮಿ ಸಕ್ಖಿಂ;

ಸಕ್ಖೀ ನ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ ಕೇನಚಿ ಮೇ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಅರತಿ [ಅರತಿ ಚ (ಕ.)] ಮಾರಧೀತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

‘‘ಕಥಂ ವಿಹಾರೀಬಹುಲೋಧ ಭಿಕ್ಖು,

ಪಞ್ಚೋಘತಿಣ್ಣೋ ಅತರೀಧ ಛಟ್ಠಂ;

ಕಥಂ ಝಾಯಿಂ [ಕಥಂ ಝಾಯಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.), ಕಥಜ್ಝಾಯಂ (ಕ.)] ಬಹುಲಂ ಕಾಮಸಞ್ಞಾ,

ಪರಿಬಾಹಿರಾ ಹೋನ್ತಿ ಅಲದ್ಧ ಯೋ ತ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ,

ಅಸಙ್ಖರಾನೋ ಸತಿಮಾ ಅನೋಕೋ;

ಅಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಂ ಅವಿತಕ್ಕಝಾಯೀ,

ನ ಕುಪ್ಪತಿ ನ ಸರತಿ ನ ಥಿನೋ [ನ ಕುಪ್ಪತೀ ನಸ್ಸರತೀ ನ ಥೀನೋ (ಸೀ.)].

‘‘ಏವಂವಿಹಾರೀಬಹುಲೋಧ ಭಿಕ್ಖು,

ಪಞ್ಚೋಘತಿಣ್ಣೋ ಅತರೀಧ ಛಟ್ಠಂ;

ಏವಂ ಝಾಯಿಂ ಬಹುಲಂ ಕಾಮಸಞ್ಞಾ,

ಪರಿಬಾಹಿರಾ ಹೋನ್ತಿ ಅಲದ್ಧ ಯೋ ತ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ರಗಾ [ರಗಾಚ (ಕ.)] ಮಾರಧೀತಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

‘‘ಅಚ್ಛೇಜ್ಜ ತಣ್ಹಂ ಗಣಸಙ್ಘಚಾರೀ,

ಅದ್ಧಾ ಚರಿಸ್ಸನ್ತಿ [ತರಿಸ್ಸನ್ತಿ (ಸೀ.)] ಬಹೂ ಚ ಸದ್ಧಾ;

ಬಹುಂ ವತಾಯಂ ಜನತಂ ಅನೋಕೋ,

ಅಚ್ಛೇಜ್ಜ ನೇಸ್ಸತಿ ಮಚ್ಚುರಾಜಸ್ಸ ಪಾರ’’ನ್ತಿ.

‘‘ನಯನ್ತಿ ವೇ ಮಹಾವೀರಾ, ಸದ್ಧಮ್ಮೇನ ತಥಾಗತಾ;

ಧಮ್ಮೇನ ನಯಮಾನಾನಂ, ಕಾ ಉಸೂಯಾ ವಿಜಾನತ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತಿ ಚ ರಗಾ ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ಯೇನ ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ತಣ್ಹಞ್ಚ ಅರತಿಞ್ಚ ರಗಞ್ಚ ಮಾರಧೀತರೋ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿಯೋ. ದಿಸ್ವಾನ ಗಾಥಾಹಿ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

‘‘ಬಾಲಾ ಕುಮುದನಾಳೇಹಿ, ಪಬ್ಬತಂ ಅಭಿಮತ್ಥಥ [ಅಭಿಮನ್ಥಥ (ಸೀ.)];

ಗಿರಿಂ ನಖೇನ ಖನಥ, ಅಯೋ ದನ್ತೇಹಿ ಖಾದಥ.

‘‘ಸೇಲಂವ ಸಿರಸೂಹಚ್ಚ [ಸಿರಸಿ ಊಹಚ್ಚ (ಸೀ.), ಸಿರಸಿ ಓಹಚ್ಚ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಪಾತಾಲೇ ಗಾಧಮೇಸಥ;

ಖಾಣುಂವ ಉರಸಾಸಜ್ಜ, ನಿಬ್ಬಿಜ್ಜಾಪೇಥ ಗೋತಮಾ’’ತಿ.

‘‘ದದ್ದಲ್ಲಮಾನಾ ಆಗಞ್ಛುಂ, ತಣ್ಹಾ ಚ ಅರತೀ ರಗಾ;

ತಾ ತತ್ಥ ಪನುದೀ ಸತ್ಥಾ, ತೂಲಂ ಭಟ್ಠಂವ ಮಾಲುತೋ’’ತಿ.

ತತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಸಮಿದ್ಧಿ ಚ, ಗೋಧಿಕಂ ಸತ್ತವಸ್ಸಾನಿ;

ಧೀತರಂ ದೇಸಿತಂ ಬುದ್ಧ, ಸೇಟ್ಠೇನ ಇಮಂ ಮಾರಪಞ್ಚಕನ್ತಿ.

ಮಾರಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.