೧. ಸಮ್ಬಹುಲಸುತ್ತಂ
೧೫೭. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕೇಸು ವಿಹರತಿ ಸಿಲಾವತಿಯಂ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಣ್ಣಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಮಹನ್ತೇನ ಜಟಣ್ಡುವೇನ ಅಜಿನಕ್ಖಿಪನಿವತ್ಥೋ ಜಿಣ್ಣೋ ಗೋಪಾನಸಿವಙ್ಕೋ ಘುರುಘುರುಪಸ್ಸಾಸೀ ಉದುಮ್ಬರದಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದಹರಾ ಭವನ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಸುಸೂ ಕಾಳಕೇಸಾ ಭದ್ರೇನ ಯೋಬ್ಬನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಪಠಮೇನ ವಯಸಾ ಅನಿಕ್ಕೀಳಿತಾವಿನೋ ಕಾಮೇಸು. ಭುಞ್ಜನ್ತು ಭವನ್ತೋ ಮಾನುಸಕೇ ಕಾಮೇ. ಮಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಹಿತ್ವಾ ಕಾಲಿಕಂ ಅನುಧಾವಿತ್ಥಾ’’ತಿ. ‘‘ನ ಖೋ ಮಯಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಹಿತ್ವಾ ಕಾಲಿಕಂ ಅನುಧಾವಾಮ. ಕಾಲಿಕಞ್ಚ ಖೋ ಮಯಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹಿತ್ವಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಅನುಧಾವಾಮ. ಕಾಲಿಕಾ ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕಾಮಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ ಬಹುದುಕ್ಖಾ ಬಹುಪಾಯಾಸಾ, ಆದೀನವೋ ಏತ್ಥ ಭಿಯ್ಯೋ. ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ಸೀಸಂ ಓಕಮ್ಪೇತ್ವಾ ಜಿವ್ಹಂ ನಿಲ್ಲಾಲೇತ್ವಾ ತಿವಿಸಾಖಂ ನಲಾಟೇ ನಲಾಟಿಕಂ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ದಣ್ಡಮೋಲುಬ್ಭ ಪಕ್ಕಾಮಿ.
ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಇಧ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರಾಮ. ಅಥ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮಹನ್ತೇನ ಜಟಣ್ಡುವೇನ ಅಜಿನಕ್ಖಿಪನಿವತ್ಥೋ ಜಿಣ್ಣೋ ಗೋಪಾನಸಿವಙ್ಕೋ ಘುರುಘುರುಪಸ್ಸಾಸೀ ಉದುಮ್ಬರದಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯೇನ ಮಯಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಮ್ಹೇ ಏತದವೋಚ – ‘ದಹರಾ ಭವನ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಸುಸೂ ಕಾಳಕೇಸಾ ಭದ್ರೇನ ಯೋಬ್ಬನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಪಠಮೇನ ವಯಸಾ ಅನಿಕ್ಕೀಳಿತಾವಿನೋ ಕಾಮೇಸು. ಭುಞ್ಜನ್ತು ಭವನ್ತೋ ಮಾನುಸಕೇ ಕಾಮೇ. ಮಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಹಿತ್ವಾ ಕಾಲಿಕಂ ಅನುಧಾವಿತ್ಥಾ’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಏತದವೋಚುಮ್ಹ – ‘ನ ಖೋ ಮಯಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಹಿತ್ವಾ ಕಾಲಿಕಂ ಅನುಧಾವಾಮ. ಕಾಲಿಕಞ್ಚ ಖೋ ಮಯಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹಿತ್ವಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಅನುಧಾವಾಮ. ಕಾಲಿಕಾ ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕಾಮಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ ಬಹುದುಕ್ಖಾ ಬಹುಪಾಯಾಸಾ, ಆದೀನವೋ ಏತ್ಥ ಭಿಯ್ಯೋ. ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸೀಸಂ ಓಕಮ್ಪೇತ್ವಾ ಜಿವ್ಹಂ ನಿಲ್ಲಾಲೇತ್ವಾ ತಿವಿಸಾಖಂ ನಲಾಟೇ ನಲಾಟಿಕಂ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ದಣ್ಡಮೋಲುಬ್ಭ ಪಕ್ಕನ್ತೋ’’ತಿ.
‘‘ನೇಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ. ಮಾರೋ ಏಸೋ ಪಾಪಿಮಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಿಚಕ್ಖುಕಮ್ಮಾಯ ಆಗತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ –
‘‘ಯೋ ದುಕ್ಖಮದ್ದಕ್ಖಿ ಯತೋನಿದಾನಂ,
ಕಾಮೇಸು ಸೋ ಜನ್ತು ಕಥಂ ನಮೇಯ್ಯ;
ಉಪಧಿಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಸಙ್ಗೋತಿ ಲೋಕೇ,
ತಸ್ಸೇವ ಜನ್ತು ವಿನಯಾಯ ಸಿಕ್ಖೇ’’ತಿ.