೩. ತತಿಯವಗ್ಗೋ

೧. ಛೇತ್ವಾಸುತ್ತಂ

೨೬೭. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಜೇತವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

‘‘ಕಿಂಸು ಛೇತ್ವಾ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಕಿಂಸು ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತಿ;

ಕಿಸ್ಸಸ್ಸು ಏಕಧಮ್ಮಸ್ಸ, ವಧಂ ರೋಚೇಸಿ ಗೋತಮಾ’’ತಿ.

‘‘ಕೋಧಂ ಛೇತ್ವಾ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಕೋಧಂ ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತಿ;

ಕೋಧಸ್ಸ ವಿಸಮೂಲಸ್ಸ, ಮಧುರಗ್ಗಸ್ಸ ವಾಸವ;

ವಧಂ ಅರಿಯಾ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ತಞ್ಹಿ ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತೀ’’ತಿ.

೨. ದುಬ್ಬಣ್ಣಿಯಸುತ್ತಂ

೨೬೮. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಜೇತವನೇ. ತತ್ರ ಖೋ…ಪೇ… ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ಯಕ್ಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಓಕೋಟಿಮಕೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಆಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಅಹೋಸಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವಾ ತಾವತಿಂಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಭೋ, ಅಬ್ಭುತಂ ವತ, ಭೋ! ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಓಕೋಟಿಮಕೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಆಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ’’’ತಿ! ಯಥಾ ಯಥಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವಾ ತಾವತಿಂಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ, ತಥಾ ತಥಾ ಸೋ ಯಕ್ಖೋ ಅಭಿರೂಪತರೋ ಚೇವ ಹೋತಿ ದಸ್ಸನೀಯತರೋ ಚ ಪಾಸಾದಿಕತರೋ ಚ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವಾ ತಾವತಿಂಸಾ ಯೇನ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘ಇಧ ತೇ, ಮಾರಿಸ, ಅಞ್ಞತರೋ ಯಕ್ಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಓಕೋಟಿಮಕೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಆಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ. ತತ್ರ ಸುದಂ, ಮಾರಿಸ, ದೇವಾ ತಾವತಿಂಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ, ಭೋ, ಅಬ್ಭುತಂ ವತ, ಭೋ! ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಓಕೋಟಿಮಕೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಆಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋತಿ. ಯಥಾ ಯಥಾ ಖೋ, ಮಾರಿಸ, ದೇವಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ, ತಥಾ ತಥಾ ಸೋ ಯಕ್ಖೋ ಅಭಿರೂಪತರೋ ಚೇವ ಹೋತಿ ದಸ್ಸನೀಯತರೋ ಚ ಪಾಸಾದಿಕತರೋ ಚಾತಿ. ಸೋ ಹಿ ನೂನ, ಮಾರಿಸ, ಕೋಧಭಕ್ಖೋ ಯಕ್ಖೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಯೇನ ಸೋ ಕೋಧಭಕ್ಖೋ ಯಕ್ಖೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣಜಾಣುಮಣ್ಡಲಂ ಪಥವಿಯಂ ನಿಹನ್ತ್ವಾ ಯೇನ ಸೋ ಕೋಧಭಕ್ಖೋ ಯಕ್ಖೋ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ನಾಮಂ ಸಾವೇತಿ – ‘ಸಕ್ಕೋಹಂ ಮಾರಿಸ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ, ಸಕ್ಕೋಹಂ, ಮಾರಿಸ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ’ತಿ. ಯಥಾ ಯಥಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ನಾಮಂ ಸಾವೇಸಿ, ತಥಾ ತಥಾ ಸೋ ಯಕ್ಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣತರೋ ಚೇವ ಅಹೋಸಿ ಓಕೋಟಿಮಕತರೋ ಚ. ದುಬ್ಬಣ್ಣತರೋ ಚೇವ ಹುತ್ವಾ ಓಕೋಟಿಮಕತರೋ ಚ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸಕೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ದೇವೇ ತಾವತಿಂಸೇ ಅನುನಯಮಾನೋ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ನ ಸೂಪಹತಚಿತ್ತೋಮ್ಹಿ, ನಾವತ್ತೇನ ಸುವಾನಯೋ;

ನ ವೋ ಚಿರಾಹಂ ಕುಜ್ಝಾಮಿ, ಕೋಧೋ ಮಯಿ ನಾವತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ಕುದ್ಧಾಹಂ ನ ಫರುಸಂ ಬ್ರೂಮಿ, ನ ಚ ಧಮ್ಮಾನಿ ಕಿತ್ತಯೇ;

ಸನ್ನಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮಿ ಅತ್ತಾನಂ, ಸಮ್ಪಸ್ಸಂ ಅತ್ಥಮತ್ತನೋ’’ತಿ.

೩. ಸಮ್ಬರಿಮಾಯಾಸುತ್ತಂ

೨೬೯. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ…ಪೇ… ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಪಚಿತ್ತಿ ಅಸುರಿನ್ದೋ ಆಬಾಧಿಕೋ ಅಹೋಸಿ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ. ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಯೇನ ವೇಪಚಿತ್ತಿ ಅಸುರಿನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ ಗಿಲಾನಪುಚ್ಛಕೋ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಪಚಿತ್ತಿ ಅಸುರಿನ್ದೋ ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘ತಿಕಿಚ್ಛ ಮಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಾ’ತಿ. ‘ವಾಚೇಹಿ ಮಂ, ವೇಪಚಿತ್ತಿ, ಸಮ್ಬರಿಮಾಯ’ನ್ತಿ. ‘ನ ತಾವಾಹಂ ವಾಚೇಮಿ, ಯಾವಾಹಂ, ಮಾರಿಸ, ಅಸುರೇ ಪಟಿಪುಚ್ಛಾಮೀ’’’ತಿ. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಪಚಿತ್ತಿ ಅಸುರಿನ್ದೋ ಅಸುರೇ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ – ‘ವಾಚೇಮಹಂ, ಮಾರಿಸಾ, ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ ಸಮ್ಬರಿಮಾಯ’ನ್ತಿ? ‘ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ವಾಚೇಸಿ ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ ಸಮ್ಬರಿಮಾಯ’’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಪಚಿತ್ತಿ ಅಸುರಿನ್ದೋ ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

‘‘ಮಾಯಾವೀ ಮಘವಾ ಸಕ್ಕ, ದೇವರಾಜ ಸುಜಮ್ಪತಿ;

ಉಪೇತಿ ನಿರಯಂ ಘೋರಂ, ಸಮ್ಬರೋವ ಸತಂ ಸಮ’’ನ್ತಿ.

೪. ಅಚ್ಚಯಸುತ್ತಂ

೨೭೦. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ…ಪೇ… ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮ್ಪಯೋಜೇಸುಂ. ತತ್ರೇಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಚ್ಚಸರಾ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದೇಸೇತಿ; ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನಪ್ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮ್ಪಯೋಜೇಸುಂ, ತತ್ರೇಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಚ್ಚಸರಾ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದೇಸೇತಿ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನಪ್ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿ.

‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಾಲಾ. ಯೋ ಚ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ನ ಪಸ್ಸತಿ, ಯೋ ಚ ಅಚ್ಚಯಂ ದೇಸೇನ್ತಸ್ಸ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಬಾಲಾ. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣ್ಡಿತಾ. ಯೋ ಚ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ಪಸ್ಸತಿ, ಯೋ ಚ ಅಚ್ಚಯಂ ದೇಸೇನ್ತಸ್ಸ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಪಣ್ಡಿತಾ.

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸುಧಮ್ಮಾಯಂ ಸಭಾಯಂ ದೇವೇ ತಾವತಿಂಸೇ ಅನುನಯಮಾನೋ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ಕೋಧೋ ವೋ ವಸಮಾಯಾತು, ಮಾ ಚ ಮಿತ್ತೇಹಿ ವೋ ಜರಾ;

ಅಗರಹಿಯಂ ಮಾ ಗರಹಿತ್ಥ, ಮಾ ಚ ಭಾಸಿತ್ಥ ಪೇಸುಣಂ;

ಅಥ ಪಾಪಜನಂ ಕೋಧೋ, ಪಬ್ಬತೋವಾಭಿಮದ್ದತೀ’’ತಿ.

೫. ಅಕ್ಕೋಧಸುತ್ತಂ

೨೭೧. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ…ಪೇ… ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸುಧಮ್ಮಾಯಂ ಸಭಾಯಂ ದೇವೇ ತಾವತಿಂಸೇ ಅನುನಯಮಾನೋ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ಮಾ ವೋ ಕೋಧೋ ಅಜ್ಝಭವಿ, ಮಾ ಚ ಕುಜ್ಝಿತ್ಥ ಕುಜ್ಝತಂ;

ಅಕ್ಕೋಧೋ ಅವಿಹಿಂಸಾ ಚ, ಅರಿಯೇಸು ಚ ಪಟಿಪದಾ [ವಸತೀ ಸದಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)];

ಅಥ ಪಾಪಜನಂ ಕೋಧೋ, ಪಬ್ಬತೋವಾಭಿಮದ್ದತೀ’’ತಿ.

ತತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಛೇತ್ವಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣಿಯಮಾಯಾ, ಅಚ್ಚಯೇನ ಅಕೋಧನೋ;

ದೇಸಿತಂ ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠೇನ, ಇದಞ್ಹಿ ಸಕ್ಕಪಞ್ಚಕನ್ತಿ.

ಸಕ್ಕಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.