೮. ಛೇತ್ವಾವಗ್ಗೋ
೧. ಛೇತ್ವಾಸುತ್ತಂ
೭೧. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಾ ಖೋ ಸಾ ದೇವತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –
‘‘ಕಿಂಸು ಛೇತ್ವಾ [ಝತ್ವಾ (ಸೀ.), ಘತ್ವಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.) ಏವಮುಪರಿಪಿ] ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಕಿಂಸು ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತಿ;
ಕಿಸ್ಸಸ್ಸು ಏಕಧಮ್ಮಸ್ಸ, ವಧಂ ರೋಚೇಸಿ ಗೋತಮಾ’’ತಿ.
‘‘ಕೋಧಂ ಛೇತ್ವಾ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಕೋಧಂ ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತಿ;
ಕೋಧಸ್ಸ ವಿಸಮೂಲಸ್ಸ, ಮಧುರಗ್ಗಸ್ಸ ದೇವತೇ;
ವಧಂ ಅರಿಯಾ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ತಞ್ಹಿ ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತೀ’’ತಿ.
೨. ರಥಸುತ್ತಂ
೭೨. ‘‘ಕಿಂಸು ರಥಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಣಂ, ಕಿಂಸು ಪಞ್ಞಾಣಮಗ್ಗಿನೋ;
ಕಿಂಸು ರಟ್ಠಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಣಂ, ಕಿಂಸು ಪಞ್ಞಾಣಮಿತ್ಥಿಯಾ’’ತಿ.
‘‘ಧಜೋ ರಥಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಣಂ, ಧೂಮೋ ಪಞ್ಞಾಣಮಗ್ಗಿನೋ;
ರಾಜಾ ರಟ್ಠಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಣಂ, ಭತ್ತಾ ಪಞ್ಞಾಣಮಿತ್ಥಿಯಾ’’ತಿ.
೩. ವಿತ್ತಸುತ್ತಂ
೭೩. ‘‘ಕಿಂಸೂಧ ವಿತ್ತಂ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಂ, ಕಿಂಸು ಸುಚಿಣ್ಣೋ ಸುಖಮಾವಹತಿ;
ಕಿಂಸು ಹವೇ ಸಾದುತರಂ [ಸಾಧುತರಂ (ಕ.)] ರಸಾನಂ, ಕಥಂಜೀವಿಂ [ಕಿಂಸುಜೀವಿಂ (ಕ.)] ಜೀವಿತಮಾಹು ಸೇಟ್ಠ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಸದ್ಧೀಧ ವಿತ್ತಂ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಂ, ಧಮ್ಮೋ ಸುಚಿಣ್ಣೋ ಸುಖಮಾವಹತಿ;
ಸಚ್ಚಂ ಹವೇ ಸಾದುತರಂ ರಸಾನಂ, ಪಞ್ಞಾಜೀವಿಂ ಜೀವಿತಮಾಹು ಸೇಟ್ಠ’’ನ್ತಿ.
೪. ವುಟ್ಠಿಸುತ್ತಂ
೭೪. ‘‘ಕಿಂಸು ಉಪ್ಪತತಂ ಸೇಟ್ಠಂ, ಕಿಂಸು ನಿಪತತಂ ವರಂ;
ಕಿಂಸು ಪವಜಮಾನಾನಂ, ಕಿಂಸು ಪವದತಂ ವರ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಬೀಜಂ ಉಪ್ಪತತಂ ಸೇಟ್ಠಂ, ವುಟ್ಠಿ ನಿಪತತಂ ವರಾ;
ಗಾವೋ ಪವಜಮಾನಾನಂ, ಪುತ್ತೋ ಪವದತಂ ವರೋತಿ.
‘‘ವಿಜ್ಜಾ ಉಪ್ಪತತಂ ಸೇಟ್ಠಾ, ಅವಿಜ್ಜಾ ನಿಪತತಂ ವರಾ;
ಸಙ್ಘೋ ಪವಜಮಾನಾನಂ, ಬುದ್ಧೋ ಪವದತಂ ವರೋ’’ತಿ.
೫. ಭೀತಾಸುತ್ತಂ
೭೫. ‘‘ಕಿಂಸೂಧ ಭೀತಾ ಜನತಾ ಅನೇಕಾ,
ಮಗ್ಗೋ ಚನೇಕಾಯತನಪ್ಪವುತ್ತೋ;
ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ಗೋತಮ ಭೂರಿಪಞ್ಞ,
ಕಿಸ್ಮಿಂ ಠಿತೋ ಪರಲೋಕಂ ನ ಭಾಯೇ’’ತಿ.
‘‘ವಾಚಂ ಮನಞ್ಚ ಪಣಿಧಾಯ ಸಮ್ಮಾ,
ಕಾಯೇನ ಪಾಪಾನಿ ಅಕುಬ್ಬಮಾನೋ;
ಬವ್ಹನ್ನಪಾನಂ ಘರಮಾವಸನ್ತೋ,
ಸದ್ಧೋ ಮುದೂ ಸಂವಿಭಾಗೀ ವದಞ್ಞೂ;
ಏತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಠಿತೋ ಚತೂಸು,
ಧಮ್ಮೇ ಠಿತೋ ಪರಲೋಕಂ ನ ಭಾಯೇ’’ತಿ.
೬. ನಜೀರತಿಸುತ್ತಂ
೭೬. ‘‘ಕಿಂ ಜೀರತಿ ಕಿಂ ನ ಜೀರತಿ, ಕಿಂಸು ಉಪ್ಪಥೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ;
ಕಿಂಸು ಧಮ್ಮಾನಂ ಪರಿಪನ್ಥೋ, ಕಿಂಸು ರತ್ತಿನ್ದಿವಕ್ಖಯೋ;
ಕಿಂ ಮಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ, ಕಿಂ ಸಿನಾನಮನೋದಕಂ.
‘‘ಕತಿ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಛಿದ್ದಾನಿ, ಯತ್ಥ ವಿತ್ತಂ [ಚಿತ್ತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ನ ತಿಟ್ಠತಿ;
ಭಗವನ್ತಂ ಪುಟ್ಠುಮಾಗಮ್ಮ, ಕಥಂ ಜಾನೇಮು ತಂ ಮಯ’’ನ್ತಿ.
‘‘ರೂಪಂ ಜೀರತಿ ಮಚ್ಚಾನಂ, ನಾಮಗೋತ್ತಂ ನ ಜೀರತಿ;
ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಥೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ.
‘‘ಲೋಭೋ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪರಿಪನ್ಥೋ, ವಯೋ ರತ್ತಿನ್ದಿವಕ್ಖಯೋ;
ಇತ್ಥೀ ಮಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ, ಏತ್ಥಾಯಂ ಸಜ್ಜತೇ ಪಜಾ;
ತಪೋ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಞ್ಚ, ತಂ ಸಿನಾನಮನೋದಕಂ.
‘‘ಛ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಛಿದ್ದಾನಿ, ಯತ್ಥ ವಿತ್ತಂ ನ ತಿಟ್ಠತಿ;
ಆಲಸ್ಯಞ್ಚ [ಆಲಸ್ಸಞ್ಚ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಪಮಾದೋ ಚ, ಅನುಟ್ಠಾನಂ ಅಸಂಯಮೋ;
ನಿದ್ದಾ ತನ್ದೀ [ತನ್ದಿ (ಸೀ.)] ಚ ತೇ ಛಿದ್ದೇ, ಸಬ್ಬಸೋ ತಂ ವಿವಜ್ಜಯೇ’’ತಿ.
೭. ಇಸ್ಸರಿಯಸುತ್ತಂ
೭೭. ‘‘ಕಿಂಸು ಇಸ್ಸರಿಯಂ ಲೋಕೇ, ಕಿಂಸು ಭಣ್ಡಾನಮುತ್ತಮಂ;
ಕಿಂಸು ಸತ್ಥಮಲಂ ಲೋಕೇ, ಕಿಂಸು ಲೋಕಸ್ಮಿಮಬ್ಬುದಂ.
‘‘ಕಿಂಸು ಹರನ್ತಂ ವಾರೇನ್ತಿ, ಹರನ್ತೋ ಪನ ಕೋ ಪಿಯೋ;
ಕಿಂಸು ಪುನಪ್ಪುನಾಯನ್ತಂ, ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ’’ತಿ.
‘‘ವಸೋ ಇಸ್ಸರಿಯಂ ಲೋಕೇ, ಇತ್ಥೀ ಭಣ್ಡಾನಮುತ್ತಮಂ;
ಕೋಧೋ ಸತ್ಥಮಲಂ ಲೋಕೇ, ಚೋರಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಮಬ್ಬುದಾ.
‘‘ಚೋರಂ ಹರನ್ತಂ ವಾರೇನ್ತಿ, ಹರನ್ತೋ ಸಮಣೋ ಪಿಯೋ;
ಸಮಣಂ ಪುನಪ್ಪುನಾಯನ್ತಂ, ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ’’ತಿ.
೮. ಕಾಮಸುತ್ತಂ
೭೮. ‘‘ಕಿಮತ್ಥಕಾಮೋ ನ ದದೇ, ಕಿಂ ಮಚ್ಚೋ ನ ಪರಿಚ್ಚಜೇ;
ಕಿಂಸು ಮುಞ್ಚೇಯ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣಂ, ಪಾಪಿಕಂ ನ ಚ ಮೋಚಯೇ’’ತಿ.
‘‘ಅತ್ತಾನಂ ನ ದದೇ ಪೋಸೋ, ಅತ್ತಾನಂ ನ ಪರಿಚ್ಚಜೇ;
ವಾಚಂ ಮುಞ್ಚೇಯ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣಂ, ಪಾಪಿಕಞ್ಚ ನ ಮೋಚಯೇ’’ತಿ.
೯. ಪಾಥೇಯ್ಯಸುತ್ತಂ
೭೯. ‘‘ಕಿಂಸು ಬನ್ಧತಿ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ, ಕಿಂಸು ಭೋಗಾನಮಾಸಯೋ;
ಕಿಂಸು ನರಂ ಪರಿಕಸ್ಸತಿ, ಕಿಂಸು ಲೋಕಸ್ಮಿ ದುಜ್ಜಹಂ;
ಕಿಸ್ಮಿಂ ಬದ್ಧಾ ಪುಥೂ ಸತ್ತಾ, ಪಾಸೇನ ಸಕುಣೀ ಯಥಾ’’ತಿ.
‘‘ಸದ್ಧಾ ಬನ್ಧತಿ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ, ಸಿರೀ ಭೋಗಾನಮಾಸಯೋ;
ಇಚ್ಛಾ ನರಂ ಪರಿಕಸ್ಸತಿ, ಇಚ್ಛಾ ಲೋಕಸ್ಮಿ ದುಜ್ಜಹಾ;
ಇಚ್ಛಾಬದ್ಧಾ ಪುಥೂ ಸತ್ತಾ, ಪಾಸೇನ ಸಕುಣೀ ಯಥಾ’’ತಿ.
೧೦. ಪಜ್ಜೋತಸುತ್ತಂ
೮೦. ‘‘ಕಿಂಸು ಲೋಕಸ್ಮಿ ಪಜ್ಜೋತೋ, ಕಿಂಸು ಲೋಕಸ್ಮಿ ಜಾಗರೋ;
ಕಿಂಸು ಕಮ್ಮೇ ಸಜೀವಾನಂ, ಕಿಮಸ್ಸ ಇರಿಯಾಪಥೋ.
‘‘ಕಿಂಸು ಅಲಸಂ ಅನಲಸಞ್ಚ [ಕಿಂ ಆಲಸ್ಯಾನಾಲಸ್ಯಞ್ಚ (ಕ.)], ಮಾತಾ ಪುತ್ತಂವ ಪೋಸತಿ;
ಕಿಂ ಭೂತಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ, ಯೇ ಪಾಣಾ ಪಥವಿಸ್ಸಿತಾ’’ತಿ.
‘‘ಪಞ್ಞಾ ಲೋಕಸ್ಮಿ ಪಜ್ಜೋತೋ, ಸತಿ ಲೋಕಸ್ಮಿ ಜಾಗರೋ;
ಗಾವೋ ಕಮ್ಮೇ ಸಜೀವಾನಂ, ಸೀತಸ್ಸ ಇರಿಯಾಪಥೋ.
‘‘ವುಟ್ಠಿ ಅಲಸಂ ಅನಲಸಞ್ಚ, ಮಾತಾ ಪುತ್ತಂವ ಪೋಸತಿ;
ವುಟ್ಠಿಂ ಭೂತಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ, ಯೇ ಪಾಣಾ ಪಥವಿಸ್ಸಿತಾ’’ತಿ.
೧೧. ಅರಣಸುತ್ತಂ
೮೧. ‘‘ಕೇಸೂಧ ಅರಣಾ ಲೋಕೇ, ಕೇಸಂ ವುಸಿತಂ ನ ನಸ್ಸತಿ;
ಕೇಧ ಇಚ್ಛಂ ಪರಿಜಾನನ್ತಿ, ಕೇಸಂ ಭೋಜಿಸ್ಸಿಯಂ ಸದಾ.
‘‘ಕಿಂಸು ಮಾತಾ ಪಿತಾ ಭಾತಾ, ವನ್ದನ್ತಿ ನಂ ಪತಿಟ್ಠಿತಂ;
ಕಿಂಸು ಇಧ ಜಾತಿಹೀನಂ, ಅಭಿವಾದೇನ್ತಿ ಖತ್ತಿಯಾ’’ತಿ.
‘‘ಸಮಣೀಧ ಅರಣಾ ಲೋಕೇ, ಸಮಣಾನಂ ವುಸಿತಂ ನ ನಸ್ಸತಿ;
ಸಮಣಾ ಇಚ್ಛಂ ಪರಿಜಾನನ್ತಿ, ಸಮಣಾನಂ ಭೋಜಿಸ್ಸಿಯಂ ಸದಾ.
‘‘ಸಮಣಂ ಮಾತಾ ಪಿತಾ ಭಾತಾ, ವನ್ದನ್ತಿ ನಂ ಪತಿಟ್ಠಿತಂ;
ಸಮಣೀಧ ಜಾತಿಹೀನಂ, ಅಭಿವಾದೇನ್ತಿ ಖತ್ತಿಯಾ’’ತಿ.
ಛೇತ್ವಾವಗ್ಗೋ ಅಟ್ಠಮೋ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಛೇತ್ವಾ ರಥಞ್ಚ ಚಿತ್ತಞ್ಚ, ವುಟ್ಠಿ ಭೀತಾ ನಜೀರತಿ;
ಇಸ್ಸರಂ ಕಾಮಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ, ಪಜ್ಜೋತೋ ಅರಣೇನ ಚಾತಿ.
ದೇವತಾಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.