೬. ಜರಾವಗ್ಗೋ
೧. ಜರಾಸುತ್ತಂ
೫೧. ‘‘ಕಿಂಸು ಯಾವ ಜರಾ ಸಾಧು, ಕಿಂಸು ಸಾಧು ಪತಿಟ್ಠಿತಂ;
ಕಿಂಸು ನರಾನಂ ರತನಂ, ಕಿಂಸು ಚೋರೇಹಿ ದೂಹರ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಸೀಲಂ ಯಾವ ಜರಾ ಸಾಧು, ಸದ್ಧಾ ಸಾಧು ಪತಿಟ್ಠಿತಾ;
ಪಞ್ಞಾ ನರಾನಂ ರತನಂ, ಪುಞ್ಞಂ ಚೋರೇಹಿ ದೂಹರ’’ನ್ತಿ.
೨. ಅಜರಸಾಸುತ್ತಂ
೫೨. ‘‘ಕಿಂಸು ಅಜರಸಾ ಸಾಧು, ಕಿಂಸು ಸಾಧು ಅಧಿಟ್ಠಿತಂ;
ಕಿಂಸು ನರಾನಂ ರತನಂ, ಕಿಂಸು ಚೋರೇಹ್ಯಹಾರಿಯ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಸೀಲಂ ಅಜರಸಾ ಸಾಧು, ಸದ್ಧಾ ಸಾಧು ಅಧಿಟ್ಠಿತಾ;
ಪಞ್ಞಾ ನರಾನಂ ರತನಂ, ಪುಞ್ಞಂ ಚೋರೇಹ್ಯಹಾರಿಯ’’ನ್ತಿ.
೩. ಮಿತ್ತಸುತ್ತಂ
೫೩. ‘‘ಕಿಂಸು ಪವಸತೋ [ಪಥವತೋ (ಪೀ. ಕ.)] ಮಿತ್ತಂ, ಕಿಂಸು ಮಿತ್ತಂ ಸಕೇ ಘರೇ;
ಕಿಂ ಮಿತ್ತಂ ಅತ್ಥಜಾತಸ್ಸ, ಕಿಂ ಮಿತ್ತಂ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಸತ್ಥೋ ಪವಸತೋ ಮಿತ್ತಂ, ಮಾತಾ ಮಿತ್ತಂ ಸಕೇ ಘರೇ;
ಸಹಾಯೋ ಅತ್ಥಜಾತಸ್ಸ, ಹೋತಿ ಮಿತ್ತಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ;
ಸಯಂಕತಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ, ತಂ ಮಿತ್ತಂ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕ’’ನ್ತಿ.
೪. ವತ್ಥುಸುತ್ತಂ
೫೪. ‘‘ಕಿಂಸು ವತ್ಥು ಮನುಸ್ಸಾನಂ, ಕಿಂಸೂಧ ಪರಮೋ ಸಖಾ;
ಕಿಂಸು ಭೂತಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ, ಯೇ ಪಾಣಾ ಪಥವಿಸ್ಸಿತಾ’’ತಿ [ಪಥವಿಂ ಸಿತಾತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)].
‘‘ಪುತ್ತಾ ವತ್ಥು ಮನುಸ್ಸಾನಂ, ಭರಿಯಾ ಚ [ಭರಿಯಾವ (ಸೀ.), ಭರಿಯಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಪರಮೋ ಸಖಾ;
ವುಟ್ಠಿಂ ಭೂತಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ, ಯೇ ಪಾಣಾ ಪಥವಿಸ್ಸಿತಾ’’ತಿ.
೫. ಪಠಮಜನಸುತ್ತಂ
೫೫. ‘‘ಕಿಂಸು ಜನೇತಿ ಪುರಿಸಂ, ಕಿಂಸು ತಸ್ಸ ವಿಧಾವತಿ;
ಕಿಂಸು ಸಂಸಾರಮಾಪಾದಿ, ಕಿಂಸು ತಸ್ಸ ಮಹಬ್ಭಯ’’ನ್ತಿ.
‘‘ತಣ್ಹಾ ಜನೇತಿ ಪುರಿಸಂ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸ ವಿಧಾವತಿ;
ಸತ್ತೋ ಸಂಸಾರಮಾಪಾದಿ, ದುಕ್ಖಮಸ್ಸ ಮಹಬ್ಭಯ’’ನ್ತಿ.
೬. ದುತಿಯಜನಸುತ್ತಂ
೫೬. ‘‘ಕಿಂಸು ಜನೇತಿ ಪುರಿಸಂ, ಕಿಂಸು ತಸ್ಸ ವಿಧಾವತಿ;
ಕಿಂಸು ಸಂಸಾರಮಾಪಾದಿ, ಕಿಸ್ಮಾ ನ ಪರಿಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.
‘‘ತಣ್ಹಾ ಜನೇತಿ ಪುರಿಸಂ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸ ವಿಧಾವತಿ;
ಸತ್ತೋ ಸಂಸಾರಮಾಪಾದಿ, ದುಕ್ಖಾ ನ ಪರಿಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.
೭. ತತಿಯಜನಸುತ್ತಂ
೫೭. ‘‘ಕಿಂಸು ಜನೇತಿ ಪುರಿಸಂ, ಕಿಂಸು ತಸ್ಸ ವಿಧಾವತಿ;
ಕಿಂಸು ಸಂಸಾರಮಾಪಾದಿ, ಕಿಂಸು ತಸ್ಸ ಪರಾಯನ’’ನ್ತಿ.
‘‘ತಣ್ಹಾ ಜನೇತಿ ಪುರಿಸಂ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸ ವಿಧಾವತಿ;
ಸತ್ತೋ ಸಂಸಾರಮಾಪಾದಿ, ಕಮ್ಮಂ ತಸ್ಸ ಪರಾಯನ’’ನ್ತಿ.
೮. ಉಪ್ಪಥಸುತ್ತಂ
೫೮. ‘‘ಕಿಂಸು ಉಪ್ಪಥೋ ಅಕ್ಖಾತೋ, ಕಿಂಸು ರತ್ತಿನ್ದಿವಕ್ಖಯೋ;
ಕಿಂ ಮಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ, ಕಿಂ ಸಿನಾನಮನೋದಕ’’ನ್ತಿ.
‘‘ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಥೋ ಅಕ್ಖಾತೋ, ವಯೋ ರತ್ತಿನ್ದಿವಕ್ಖಯೋ;
ಇತ್ಥೀ ಮಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ, ಏತ್ಥಾಯಂ ಸಜ್ಜತೇ ಪಜಾ;
ತಪೋ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಞ್ಚ, ತಂ ಸಿನಾನಮನೋದಕ’’ನ್ತಿ.
೯. ದುತಿಯಸುತ್ತಂ
೫೯. ‘‘ಕಿಂಸು ದುತಿಯಾ [ದುತಿಯಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಪುರಿಸಸ್ಸ ಹೋತಿ, ಕಿಂಸು ಚೇನಂ ಪಸಾಸತಿ;
ಕಿಸ್ಸ ಚಾಭಿರತೋ ಮಚ್ಚೋ, ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಾ ಪಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.
‘‘ಸದ್ಧಾ ದುತಿಯಾ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಞಾ ಚೇನಂ ಪಸಾಸತಿ;
ನಿಬ್ಬಾನಾಭಿರತೋ ಮಚ್ಚೋ, ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಾ ಪಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.
೧೦. ಕವಿಸುತ್ತಂ
೬೦. ‘‘ಕಿಂಸು ನಿದಾನಂ ಗಾಥಾನಂ, ಕಿಂಸು ತಾಸಂ ವಿಯಞ್ಜನಂ;
ಕಿಂಸು ಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಾ ಗಾಥಾ, ಕಿಂಸು ಗಾಥಾನಮಾಸಯೋ’’ತಿ.
‘‘ಛನ್ದೋ ನಿದಾನಂ ಗಾಥಾನಂ, ಅಕ್ಖರಾ ತಾಸಂ ವಿಯಞ್ಜನಂ;
ನಾಮಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಾ ಗಾಥಾ, ಕವಿ ಗಾಥಾನಮಾಸಯೋ’’ತಿ.
ಜರಾವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಜರಾ ಅಜರಸಾ ಮಿತ್ತಂ, ವತ್ಥು ತೀಣಿ ಜನಾನಿ ಚ;
ಉಪ್ಪಥೋ ಚ ದುತಿಯೋ ಚ, ಕವಿನಾ ಪೂರಿತೋ ವಗ್ಗೋತಿ.