೧೦. ಧಾತುವಿಭಙ್ಗಸುತ್ತಂ

೩೪೨. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಮಗಧೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತದವಸರಿ; ಯೇನ ಭಗ್ಗವೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗ್ಗವಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚೇ ತೇ, ಭಗ್ಗವ, ಅಗರು ವಿಹರೇಮು ಆವೇಸನೇ [ವಿಹರಾಮಾವೇಸನೇ (ಸೀ. ಪೀ.), ವಿಹರಾಮ ನಿವೇಸನೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ವಿಹರೇಮು ನಿವೇಸನೇ (ಕ.)] ಏಕರತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಗರು. ಅತ್ಥಿ ಚೇತ್ಥ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಪಠಮಂ ವಾಸೂಪಗತೋ. ಸಚೇ ಸೋ ಅನುಜಾನಾತಿ, ವಿಹರಥ [ವಿಹರ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಭನ್ತೇ, ಯಥಾಸುಖ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿ ನಾಮ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಸದ್ಧಾಯ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಾವೇಸನೇ [ಕುಮ್ಭಕಾರನಿವೇಸನೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಪಠಮಂ ವಾಸೂಪಗತೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚೇ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಗರು ವಿಹರೇಮು ಆವೇಸನೇ ಏಕರತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಉರುನ್ದಂ, ಆವುಸೋ [ಊರೂನ್ದಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.), ಉರೂದ್ಧಂ (ಕ.) ದೀ. ನಿ. ೨ ಸಕ್ಕಪಞ್ಹಸುತ್ತಟೀಕಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ], ಕುಮ್ಭಕಾರಾವೇಸನಂ. ವಿಹರತಾಯಸ್ಮಾ ಯಥಾಸುಖ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಕುಮ್ಭಕಾರಾವೇಸನಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ತಿಣಸನ್ಥಾರಕಂ [ತಿಣಸನ್ಥರಿಕಂ (ಸೀ.), ತಿಣಸನ್ಥರಕಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಉಜುಂ ಕಾಯಂ ಪಣಿಧಾಯ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಬಹುದೇವ ರತ್ತಿಂ ನಿಸಜ್ಜಾಯ ವೀತಿನಾಮೇಸಿ. ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿ ಬಹುದೇವ ರತ್ತಿಂ ನಿಸಜ್ಜಾಯ ವೀತಿನಾಮೇಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವತೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಪಾಸಾದಿಕಂ ಖೋ ಅಯಂ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಇರಿಯತಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಂಸಿ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜಿತೋ? ಕೋ ವಾ ತೇ ಸತ್ಥಾ? ಕಸ್ಸ ವಾ ತ್ವಂ ಧಮ್ಮಂ ರೋಚೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಅತ್ಥಾವುಸೋ, ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಸಕ್ಯಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ. ತಂ ಖೋ ಪನ ಭಗವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಏವಂ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗತೋ – ‘ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸುಗತೋ ಲೋಕವಿದೂ ಅನುತ್ತರೋ ಪುರಿಸದಮ್ಮಸಾರಥಿ ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ’ತಿ. ತಾಹಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜಿತೋ. ಸೋ ಚ ಮೇ ಭಗವಾ ಸತ್ಥಾ. ತಸ್ಸ ಚಾಹಂ ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮಂ ರೋಚೇಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಹಂ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ಏತರಹಿ ಸೋ ಭಗವಾ ವಿಹರತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಾವುಸೋ, ಉತ್ತರೇಸು ಜನಪದೇಸು ಸಾವತ್ಥಿ ನಾಮ ನಗರಂ. ತತ್ಥ ಸೋ ಭಗವಾ ಏತರಹಿ ವಿಹರತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ’’ತಿ. ‘‘ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೋ ಪನ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ಸೋ ಭಗವಾ; ದಿಸ್ವಾ ಚ ಪನ ಜಾನೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೋ ಸೋ ಭಗವಾ; ದಿಸ್ವಾ ಚಾಹಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವತೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಮಮಞ್ಚ ಖ್ವಾಯಂ [ಮಂ ತ್ವಾಯಂ (ಸೀ.), ಮಮಂ ಖ್ವಾಯಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಮಂ ಖ್ವಾಯಂ (ಪೀ.)] ಕುಲಪುತ್ತೋ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜಿತೋ. ಯಂನೂನಸ್ಸಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಧಮ್ಮಂ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಹಿ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಹಿ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

೩೪೩. ‘‘‘ಛಧಾತುರೋ [ಛದ್ಧಾತುರೋ (ಸೀ.)] ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ ಛಫಸ್ಸಾಯತನೋ ಅಟ್ಠಾರಸಮನೋಪವಿಚಾರೋ ಚತುರಾಧಿಟ್ಠಾನೋ; ಯತ್ಥ ಠಿತಂ ಮಞ್ಞಸ್ಸವಾ ನಪ್ಪವತ್ತನ್ತಿ, ಮಞ್ಞಸ್ಸವೇ ಖೋ ಪನ ನಪ್ಪವತ್ತಮಾನೇ ಮುನಿ ಸನ್ತೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಪಞ್ಞಂ ನಪ್ಪಮಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಸಚ್ಚಮನುರಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಚಾಗಮನುಬ್ರೂಹೇಯ್ಯ, ಸನ್ತಿಮೇವ ಸೋ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾ’ತಿ – ಅಯಮುದ್ದೇಸೋ ಧಾತುವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ [ಛಧಾತುವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)].

೩೪೪. ‘‘‘ಛಧಾತುರೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? (ಛಯಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖು, ಧಾತುಯೋ) [( ) ನತ್ಥಿ ಸೀ. ಪೀ. ಪೋತ್ಥಕೇಸು] – ಪಥವೀಧಾತು, ಆಪೋಧಾತು, ತೇಜೋಧಾತು, ವಾಯೋಧಾತು, ಆಕಾಸಧಾತು, ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು. ‘ಛಧಾತುರೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

೩೪೫. ‘‘‘ಛಫಸ್ಸಾಯತನೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಾಯತನಂ. ‘ಛಫಸ್ಸಾಯತನೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

೩೪೬. ‘‘‘ಅಟ್ಠಾರಸಮನೋಪವಿಚಾರೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಟ್ಠಾನೀಯಂ ರೂಪಂ ಉಪವಿಚರತಿ, ದೋಮನಸ್ಸಟ್ಠಾನೀಯಂ ರೂಪಂ ಉಪವಿಚರತಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾಟ್ಠಾನೀಯಂ ರೂಪಂ ಉಪವಿಚರತಿ; ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ…ಪೇ… ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ… ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ… ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸಿತ್ವಾ… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಸೋಮನಸ್ಸಟ್ಠಾನೀಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಉಪವಿಚರತಿ, ದೋಮನಸ್ಸಟ್ಠಾನೀಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಉಪವಿಚರತಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾಟ್ಠಾನೀಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಉಪವಿಚರತಿ – ಇತಿ ಛ ಸೋಮನಸ್ಸುಪವಿಚಾರಾ, ಛ ದೋಮನಸ್ಸುಪವಿಚಾರಾ, ಛ ಉಪೇಕ್ಖುಪವಿಚಾರಾ. ‘ಅಟ್ಠಾರಸಮನೋಪವಿಚಾರೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

೩೪೭. ‘‘‘ಚತುರಾಧಿಟ್ಠಾನೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಪಞ್ಞಾಧಿಟ್ಠಾನೋ, ಸಚ್ಚಾಧಿಟ್ಠಾನೋ, ಚಾಗಾಧಿಟ್ಠಾನೋ, ಉಪಸಮಾಧಿಟ್ಠಾನೋ. ‘ಚತುರಾಧಿಟ್ಠಾನೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

೩೪೮. ‘‘‘ಪಞ್ಞಂ ನಪ್ಪಮಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಸಚ್ಚಮನುರಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಚಾಗಮನುಬ್ರೂಹೇಯ್ಯ, ಸನ್ತಿಮೇವ ಸೋ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಞ್ಞಂ ನಪ್ಪಮಜ್ಜತಿ? ಛಯಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖು, ಧಾತುಯೋ – ಪಥವೀಧಾತು, ಆಪೋಧಾತು, ತೇಜೋಧಾತು, ವಾಯೋಧಾತು, ಆಕಾಸಧಾತು, ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು.

೩೪೯. ‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಥವೀಧಾತು? ಪಥವೀಧಾತು ಸಿಯಾ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಸಿಯಾ ಬಾಹಿರಾ. ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಪಥವೀಧಾತು? ಯಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ಕಕ್ಖಳಂ ಖರಿಗತಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ [ಉಪಾದಿಣ್ಣಂ (ಪೀ. ಕ.)], ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಕೇಸಾ ಲೋಮಾ ನಖಾ ದನ್ತಾ ತಚೋ ಮಂಸಂ ನ್ಹಾರು ಅಟ್ಠಿ ಅಟ್ಠಿಮಿಞ್ಜಂ [ಅಟ್ಠಿಮಿಞ್ಜಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ವಕ್ಕಂ ಹದಯಂ ಯಕನಂ ಕಿಲೋಮಕಂ ಪಿಹಕಂ ಪಪ್ಫಾಸಂ ಅನ್ತಂ ಅನ್ತಗುಣಂ ಉದರಿಯಂ ಕರೀಸಂ, ಯಂ ವಾ ಪನಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ಕಕ್ಖಳಂ ಖರಿಗತಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಪಥವೀಧಾತು. ಯಾ ಚೇವ ಖೋ ಪನ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಪಥವೀಧಾತು ಯಾ ಚ ಬಾಹಿರಾ ಪಥವೀಧಾತು ಪಥವೀಧಾತುರೇವೇಸಾ. ‘ತಂ ನೇತಂ ಮಮ ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ – ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಿಸ್ವಾ ಪಥವೀಧಾತುಯಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಪಥವೀಧಾತುಯಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿರಾಜೇತಿ.

೩೫೦. ‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಪೋಧಾತು? ಆಪೋಧಾತು ಸಿಯಾ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಸಿಯಾ ಬಾಹಿರಾ. ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಆಪೋಧಾತು? ಯಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ಆಪೋ ಆಪೋಗತಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಪಿತ್ತಂ ಸೇಮ್ಹಂ ಪುಬ್ಬೋ ಲೋಹಿತಂ ಸೇದೋ ಮೇದೋ ಅಸ್ಸು ವಸಾ ಖೇಳೋ ಸಿಙ್ಘಾಣಿಕಾ ಲಸಿಕಾ ಮುತ್ತಂ, ಯಂ ವಾ ಪನಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ಆಪೋ ಆಪೋಗತಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಆಪೋಧಾತು. ಯಾ ಚೇವ ಖೋ ಪನ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಆಪೋಧಾತು ಯಾ ಚ ಬಾಹಿರಾ ಆಪೋಧಾತು ಆಪೋಧಾತುರೇವೇಸಾ. ‘ತಂ ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ – ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಿಸ್ವಾ ಆಪೋಧಾತುಯಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಆಪೋಧಾತುಯಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿರಾಜೇತಿ.

೩೫೧. ‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ತೇಜೋಧಾತು? ತೇಜೋಧಾತು ಸಿಯಾ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಸಿಯಾ ಬಾಹಿರಾ. ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ತೇಜೋಧಾತು? ಯಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ತೇಜೋ ತೇಜೋಗತಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಯೇನ ಚ ಸನ್ತಪ್ಪತಿ, ಯೇನ ಚ ಜೀರೀಯತಿ, ಯೇನ ಚ ಪರಿಡಯ್ಹತಿ, ಯೇನ ಚ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಂ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಯಂ ವಾ ಪನಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ತೇಜೋ ತೇಜೋಗತಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ತೇಜೋಧಾತು. ಯಾ ಚೇವ ಖೋ ಪನ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ತೇಜೋಧಾತು ಯಾ ಚ ಬಾಹಿರಾ ತೇಜೋಧಾತು ತೇಜೋಧಾತುರೇವೇಸಾ. ‘ತಂ ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ – ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಿಸ್ವಾ ತೇಜೋಧಾತುಯಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ತೇಜೋಧಾತುಯಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿರಾಜೇತಿ.

೩೫೨. ‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ವಾಯೋಧಾತು? ವಾಯೋಧಾತು ಸಿಯಾ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಸಿಯಾ ಬಾಹಿರಾ. ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ವಾಯೋಧಾತು? ಯಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವಾಯೋ ವಾಯೋಗತಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಉದ್ಧಙ್ಗಮಾ ವಾತಾ ಅಧೋಗಮಾ ವಾತಾ ಕುಚ್ಛಿಸಯಾ ವಾತಾ ಕೋಟ್ಠಾಸಯಾ [ಕೋಟ್ಠಸಯಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ವಾತಾ ಅಙ್ಗಮಙ್ಗಾನುಸಾರಿನೋ ವಾತಾ ಅಸ್ಸಾಸೋ ಪಸ್ಸಾಸೋ ಇತಿ, ಯಂ ವಾ ಪನಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವಾಯೋ ವಾಯೋಗತಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ವಾಯೋಧಾತು. ಯಾ ಚೇವ ಖೋ ಪನ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ವಾಯೋಧಾತು ಯಾ ಚ ಬಾಹಿರಾ ವಾಯೋಧಾತು ವಾಯೋಧಾತುರೇವೇಸಾ. ‘ತಂ ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ – ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಿಸ್ವಾ ವಾಯೋಧಾತುಯಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ವಾಯೋಧಾತುಯಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿರಾಜೇತಿ.

೩೫೩. ‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಕಾಸಧಾತು? ಆಕಾಸಧಾತು ಸಿಯಾ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಸಿಯಾ ಬಾಹಿರಾ. ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಆಕಾಸಧಾತು? ಯಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ಆಕಾಸಂ ಆಕಾಸಗತಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಕಣ್ಣಚ್ಛಿದ್ದಂ ನಾಸಚ್ಛಿದ್ದಂ ಮುಖದ್ವಾರಂ ಯೇನ ಚ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಂ ಅಜ್ಝೋಹರತಿ, ಯತ್ಥ ಚ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ, ಯೇನ ಚ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಂ ಅಧೋಭಾಗಂ [ಅಧೋಭಾಗಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.) ದೇವದೂತಸುತ್ತೇನ ಸಮೇತಿ] ನಿಕ್ಖಮತಿ, ಯಂ ವಾ ಪನಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ಆಕಾಸಂ ಆಕಾಸಗತಂ ಅಘಂ ಅಘಗತಂ ವಿವರಂ ವಿವರಗತಂ ಅಸಮ್ಫುಟ್ಠಂ ಮಂಸಲೋಹಿತೇಹಿ ಉಪಾದಿನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಭಿಕ್ಖು ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಆಕಾಸಧಾತು. ಯಾ ಚೇವ ಖೋ ಪನ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಆಕಾಸಧಾತು ಯಾ ಚ ಬಾಹಿರಾ ಆಕಾಸಧಾತು ಆಕಾಸಧಾತುರೇವೇಸಾ. ‘ತಂ ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ – ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ದಿಸ್ವಾ ಆಕಾಸಧಾತುಯಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಆಕಾಸಧಾತುಯಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿರಾಜೇತಿ.

೩೫೪. ‘‘ಅಥಾಪರಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂಯೇವ ಅವಸಿಸ್ಸತಿ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ. ತೇನ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ಕಿಂ [ತೇನ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ಕಿಞ್ಚ (ಸೀ.)] ವಿಜಾನಾತಿ? ‘ಸುಖ’ನ್ತಿಪಿ ವಿಜಾನಾತಿ, ‘ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿಪಿ ವಿಜಾನಾತಿ, ‘ಅದುಕ್ಖಮಸುಖ’ನ್ತಿಪಿ ವಿಜಾನಾತಿ. ಸುಖವೇದನಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಾ ವೇದನಾ. ಸೋ ಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ‘ತಸ್ಸೇವ ಸುಖವೇದನಿಯಸ್ಸ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ನಿರೋಧಾ ಯಂ ತಜ್ಜಂ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖವೇದನಿಯಂ ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಸುಖಾ ವೇದನಾ ಸಾ ನಿರುಜ್ಝತಿ, ಸಾ ವೂಪಸಮ್ಮತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

೩೫೫. ‘‘ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ. ಸೋ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ‘ತಸ್ಸೇವ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಸ್ಸ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ನಿರೋಧಾ ಯಂ ತಜ್ಜಂ ವೇದಯಿತಂ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಂ ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಸಾ ನಿರುಜ್ಝತಿ, ಸಾ ವೂಪಸಮ್ಮತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

೩೫೬. ‘‘ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ವೇದನಾ. ಸೋ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ‘ತಸ್ಸೇವ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯಸ್ಸ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ನಿರೋಧಾ ಯಂ ತಜ್ಜಂ ವೇದಯಿತಂ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯಂ ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ವೇದನಾ ಸಾ ನಿರುಜ್ಝತಿ, ಸಾ ವೂಪಸಮ್ಮತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

೩೫೭. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖು, ದ್ವಿನ್ನಂ ಕಟ್ಠಾನಂ ಸಙ್ಘಟ್ಟಾ [ಸಮ್ಫಸ್ಸ (ಸೀ. ಪೀ.), ಸಙ್ಘಟಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಸಮೋಧಾನಾ ಉಸ್ಮಾ ಜಾಯತಿ, ತೇಜೋ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತತಿ, ತೇಸಂಯೇವ ದ್ವಿನ್ನಂ ಕಟ್ಠಾನಂ ನಾನಾಭಾವಾ ವಿಕ್ಖೇಪಾ ಯಾ ತಜ್ಜಾ ಉಸ್ಮಾ ಸಾ ನಿರುಜ್ಝತಿ, ಸಾ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಸುಖವೇದನಿಯಂ ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಾ ವೇದನಾ. ಸೋ ಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ‘ತಸ್ಸೇವ ಸುಖವೇದನಿಯಸ್ಸ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ನಿರೋಧಾ ಯಂ ತಜ್ಜಂ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖವೇದನಿಯಂ ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಸುಖಾ ವೇದನಾ ಸಾ ನಿರುಜ್ಝತಿ, ಸಾ ವೂಪಸಮ್ಮತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

೩೫೮. ‘‘ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ. ಸೋ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ‘ತಸ್ಸೇವ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಸ್ಸ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ನಿರೋಧಾ ಯಂ ತಜ್ಜಂ ವೇದಯಿತಂ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಂ ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಸಾ ನಿರುಜ್ಝತಿ, ಸಾ ವೂಪಸಮ್ಮತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

೩೫೯. ‘‘ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ವೇದನಾ. ಸೋ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ‘ತಸ್ಸೇವ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯಸ್ಸ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ನಿರೋಧಾ ಯಂ ತಜ್ಜಂ ವೇದಯಿತಂ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯಂ ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ವೇದನಾ ಸಾ ನಿರುಜ್ಝತಿ, ಸಾ ವೂಪಸಮ್ಮತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

೩೬೦. ‘‘ಅಥಾಪರಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಯೇವ ಅವಸಿಸ್ಸತಿ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಪರಿಯೋದಾತಾ ಮುದು ಚ ಕಮ್ಮಞ್ಞಾ ಚ ಪಭಸ್ಸರಾ ಚ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖು, ದಕ್ಖೋ ಸುವಣ್ಣಕಾರೋ ವಾ ಸುವಣ್ಣಕಾರನ್ತೇವಾಸೀ ವಾ ಉಕ್ಕಂ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ, ಉಕ್ಕಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕಾಮುಖಂ ಆಲಿಮ್ಪೇಯ್ಯ, ಉಕ್ಕಾಮುಖಂ ಆಲಿಮ್ಪೇತ್ವಾ ಸಣ್ಡಾಸೇನ ಜಾತರೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಕ್ಕಾಮುಖೇ ಪಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ, ತಮೇನಂ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಅಭಿಧಮೇಯ್ಯ, ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಉದಕೇನ ಪರಿಪ್ಫೋಸೇಯ್ಯ, ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖೇಯ್ಯ, ತಂ ಹೋತಿ ಜಾತರೂಪಂ [ಜಾತರೂಪಂ ಧನ್ತಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸುಧನ್ತಂ ನಿದ್ಧನ್ತಂ ನೀಹಟಂ [ನಿಹತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ನಿನ್ನೀತಕಸಾವಂ [ನಿಹತಕಸಾವಂ (ಕ.)] ಮುದು ಚ ಕಮ್ಮಞ್ಞಞ್ಚ ಪಭಸ್ಸರಞ್ಚ, ಯಸ್ಸಾ ಯಸ್ಸಾ ಚ ಪಿಳನ್ಧನವಿಕತಿಯಾ ಆಕಙ್ಖತಿ – ಯದಿ ಪಟ್ಟಿಕಾಯ [ಪವಟ್ಟಿಕಾಯ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಯದಿ ಕುಣ್ಡಲಾಯ ಯದಿ ಗೀವೇಯ್ಯಕಾಯ ಯದಿ ಸುವಣ್ಣಮಾಲಾಯ ತಞ್ಚಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಅನುಭೋತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಥಾಪರಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಯೇವ ಅವಸಿಸ್ಸತಿ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಪರಿಯೋದಾತಾ ಮುದು ಚ ಕಮ್ಮಞ್ಞಾ ಚ ಪಭಸ್ಸರಾ ಚ.

೩೬೧. ‘‘ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಞ್ಚೇ ಅಹಂ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಏವಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಏವಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯಂ, ತದನುಧಮ್ಮಞ್ಚ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯಂ. ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ಉಪೇಕ್ಖಾ ತಂನಿಸ್ಸಿತಾ ತದುಪಾದಾನಾ ಚಿರಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ. ಇಮಞ್ಚೇ ಅಹಂ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಏವಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಏವಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯಂ, ತದನುಧಮ್ಮಞ್ಚ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯಂ. ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ಉಪೇಕ್ಖಾ ತಂನಿಸ್ಸಿತಾ ತದುಪಾದಾನಾ ಚಿರಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ. ಇಮಞ್ಚೇ ಅಹಂ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಏವಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಏವಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯಂ, ತದನುಧಮ್ಮಞ್ಚ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯಂ. ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ಉಪೇಕ್ಖಾ ತಂನಿಸ್ಸಿತಾ ತದುಪಾದಾನಾ ಚಿರಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ. ಇಮಞ್ಚೇ ಅಹಂ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಏವಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಏವಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯಂ, ತದನುಧಮ್ಮಞ್ಚ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯಂ. ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ಉಪೇಕ್ಖಾ ತಂನಿಸ್ಸಿತಾ ತದುಪಾದಾನಾ ಚಿರಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾ’’’ತಿ.

೩೬೨. ‘‘ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಞ್ಚೇ ಅಹಂ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಏವಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಏವಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯಂ, ತದನುಧಮ್ಮಞ್ಚ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯಂ; ಸಙ್ಖತಮೇತಂ. ಇಮಞ್ಚೇ ಅಹಂ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಏವಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಏವಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯಂ, ತದನುಧಮ್ಮಞ್ಚ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯಂ; ಸಙ್ಖತಮೇತಂ. ಇಮಞ್ಚೇ ಅಹಂ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಏವಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಏವಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯಂ, ತದನುಧಮ್ಮಞ್ಚ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯಂ; ಸಙ್ಖತಮೇತಂ. ಇಮಞ್ಚೇ ಅಹಂ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಏವಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಏವಂ ಪರಿಯೋದಾತಂ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯಂ, ತದನುಧಮ್ಮಞ್ಚ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯಂ; ಸಙ್ಖತಮೇತ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸೋ ನೇವ ತಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರೋತಿ, ನ ಅಭಿಸಞ್ಚೇತಯತಿ ಭವಾಯ ವಾ ವಿಭವಾಯ ವಾ. ಸೋ ಅನಭಿಸಙ್ಖರೋನ್ತೋ ಅನಭಿಸಞ್ಚೇತಯನ್ತೋ ಭವಾಯ ವಾ ವಿಭವಾಯ ವಾ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಲೋಕೇ ಉಪಾದಿಯತಿ, ಅನುಪಾದಿಯಂ ನ ಪರಿತಸ್ಸತಿ, ಅಪರಿತಸ್ಸಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂಯೇವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

೩೬೩. ‘‘ಸೋ ಸುಖಞ್ಚೇ ವೇದನಂ ವೇದೇತಿ, ‘ಸಾ ಅನಿಚ್ಚಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅನಜ್ಝೋಸಿತಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅನಭಿನನ್ದಿತಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ದುಕ್ಖಞ್ಚೇ ವೇದನಂ ವೇದೇತಿ, ‘ಸಾ ಅನಿಚ್ಚಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅನಜ್ಝೋಸಿತಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅನಭಿನನ್ದಿತಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಞ್ಚೇ ವೇದನಂ ವೇದೇತಿ, ‘ಸಾ ಅನಿಚ್ಚಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅನಜ್ಝೋಸಿತಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅನಭಿನನ್ದಿತಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

೩೬೪. ‘‘ಸೋ ಸುಖಞ್ಚೇ ವೇದನಂ ವೇದೇತಿ, ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ನಂ ವೇದೇತಿ; ದುಕ್ಖಞ್ಚೇ ವೇದನಂ ವೇದೇತಿ, ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ನಂ ವೇದೇತಿ; ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಞ್ಚೇ ವೇದನಂ ವೇದೇತಿ, ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ನಂ ವೇದೇತಿ. ಸೋ ಕಾಯಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ಕಾಯಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಜೀವಿತಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ಜೀವಿತಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಉದ್ಧಂ ಜೀವಿತಪರಿಯಾದಾನಾ ಇಧೇವ ಸಬ್ಬವೇದಯಿತಾನಿ ಅನಭಿನನ್ದಿತಾನಿ ಸೀತೀಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ.

೩೬೫. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖು, ತೇಲಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ವಟ್ಟಿಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಲಪ್ಪದೀಪೋ ಝಾಯತಿ; ತಸ್ಸೇವ ತೇಲಸ್ಸ ಚ ವಟ್ಟಿಯಾ ಚ ಪರಿಯಾದಾನಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಚ ಅನುಪಹಾರಾ [ಅನುಪಾಹಾರಾ (ಸೀ. ಪೀ.), ಅನುಪಾದಾನಾ (ಕ.)] ಅನಾಹಾರೋ ನಿಬ್ಬಾಯತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಕಾಯಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ಕಾಯಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಜೀವಿತಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ‘ಜೀವಿತಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಉದ್ಧಂ ಜೀವಿತಪರಿಯಾದಾನಾ ಇಧೇವ ಸಬ್ಬವೇದಯಿತಾನಿ ಅನಭಿನನ್ದಿತಾನಿ ಸೀತೀಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಇಮಿನಾ ಪರಮೇನ ಪಞ್ಞಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ. ಏಸಾ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪರಮಾ ಅರಿಯಾ ಪಞ್ಞಾ ಯದಿದಂ – ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಕ್ಖಯೇ ಞಾಣಂ.

೩೬೬. ‘‘ತಸ್ಸ ಸಾ ವಿಮುತ್ತಿ ಸಚ್ಚೇ ಠಿತಾ ಅಕುಪ್ಪಾ ಹೋತಿ. ತಞ್ಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಮುಸಾ ಯಂ ಮೋಸಧಮ್ಮಂ, ತಂ ಸಚ್ಚಂ ಯಂ ಅಮೋಸಧಮ್ಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ. ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಇಮಿನಾ ಪರಮೇನ ಸಚ್ಚಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ. ಏತಞ್ಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪರಮಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಯದಿದಂ – ಅಮೋಸಧಮ್ಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ.

೩೬೭. ‘‘ತಸ್ಸೇವ ಖೋ ಪನ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿದ್ದಸುನೋ ಉಪಧೀ ಹೋನ್ತಿ ಸಮತ್ತಾ ಸಮಾದಿನ್ನಾ. ತ್ಯಾಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ಹೋನ್ತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಾ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಾ ಅನಭಾವಂಕತಾ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಾ. ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಇಮಿನಾ ಪರಮೇನ ಚಾಗಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ. ಏಸೋ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪರಮೋ ಅರಿಯೋ ಚಾಗೋ ಯದಿದಂ – ಸಬ್ಬೂಪಧಿಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ.

೩೬೮. ‘‘ತಸ್ಸೇವ ಖೋ ಪನ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿದ್ದಸುನೋ ಅಭಿಜ್ಝಾ ಹೋತಿ ಛನ್ದೋ ಸಾರಾಗೋ. ಸ್ವಾಸ್ಸ ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಂಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ. ತಸ್ಸೇವ ಖೋ ಪನ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿದ್ದಸುನೋ ಆಘಾತೋ ಹೋತಿ ಬ್ಯಾಪಾದೋ ಸಮ್ಪದೋಸೋ. ಸ್ವಾಸ್ಸ ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಂಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ. ತಸ್ಸೇವ ಖೋ ಪನ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿದ್ದಸುನೋ ಅವಿಜ್ಜಾ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮೋಹೋ. ಸ್ವಾಸ್ಸ ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಂಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ. ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಇಮಿನಾ ಪರಮೇನ ಉಪಸಮಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ. ಏಸೋ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪರಮೋ ಅರಿಯೋ ಉಪಸಮೋ ಯದಿದಂ – ರಾಗದೋಸಮೋಹಾನಂ ಉಪಸಮೋ. ‘ಪಞ್ಞಂ ನಪ್ಪಮಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಸಚ್ಚಮನುರಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಚಾಗಮನುಬ್ರೂಹೇಯ್ಯ, ಸನ್ತಿಮೇವ ಸೋ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

೩೬೯. ‘‘‘ಯತ್ಥ ಠಿತಂ ಮಞ್ಞಸ್ಸವಾ ನಪ್ಪವತ್ತನ್ತಿ, ಮಞ್ಞಸ್ಸವೇ ಖೋ ಪನ ನಪ್ಪವತ್ತಮಾನೇ ಮುನಿ ಸನ್ತೋತಿ ವುಚ್ಚತೀ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ‘ಅಸ್ಮೀ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಞ್ಞಿತಮೇತಂ, ‘ಅಯಮಹಮಸ್ಮೀ’ತಿ ಮಞ್ಞಿತಮೇತಂ, ‘ಭವಿಸ್ಸ’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಿತಮೇತಂ, ‘ನ ಭವಿಸ್ಸ’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಿತಮೇತಂ, ‘ರೂಪೀ ಭವಿಸ್ಸ’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಿತಮೇತಂ, ‘ಅರೂಪೀ ಭವಿಸ್ಸ’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಿತಮೇತಂ, ‘ಸಞ್ಞೀ ಭವಿಸ್ಸ’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಿತಮೇತಂ, ‘ಅಸಞ್ಞೀ ಭವಿಸ್ಸ’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಿತಮೇತಂ, ‘ನೇವಸಞ್ಞೀನಾಸಞ್ಞೀ ಭವಿಸ್ಸ’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಿತಮೇತಂ. ಮಞ್ಞಿತಂ, ಭಿಕ್ಖು, ರೋಗೋ ಮಞ್ಞಿತಂ ಗಣ್ಡೋ ಮಞ್ಞಿತಂ ಸಲ್ಲಂ. ಸಬ್ಬಮಞ್ಞಿತಾನಂ ತ್ವೇವ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಮತಿಕ್ಕಮಾ ಮುನಿ ಸನ್ತೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಮುನಿ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ಸನ್ತೋ ನ ಜಾಯತಿ, ನ ಜೀಯತಿ, ನ ಮೀಯತಿ, ನ ಕುಪ್ಪತಿ, ನ ಪಿಹೇತಿ. ತಞ್ಹಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖು, ನತ್ಥಿ ಯೇನ ಜಾಯೇಥ, ಅಜಾಯಮಾನೋ ಕಿಂ ಜೀಯಿಸ್ಸತಿ, ಅಜೀಯಮಾನೋ ಕಿಂ ಮೀಯಿಸ್ಸತಿ, ಅಮೀಯಮಾನೋ ಕಿಂ ಕುಪ್ಪಿಸ್ಸತಿ, ಅಕುಪ್ಪಮಾನೋ ಕಿಸ್ಸ [ಕಿಂ (ಕ.)] ಪಿಹೇಸ್ಸತಿ? ‘ಯತ್ಥ ಠಿತಂ ಮಞ್ಞಸ್ಸವಾ ನಪ್ಪವತ್ತನ್ತಿ, ಮಞ್ಞಸ್ಸವೇ ಖೋ ಪನ ನಪ್ಪವತ್ತಮಾನೇ ಮುನಿ ಸನ್ತೋತಿ ವುಚ್ಚತೀ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ. ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಛಧಾತುವಿಭಙ್ಗಂ ಧಾರೇಹೀ’’ತಿ.

೩೭೦. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿ – ‘‘ಸತ್ಥಾ ಕಿರ ಮೇ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸುಗತೋ ಕಿರ ಮೇ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಕಿರ ಮೇ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ’’ತಿ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಚೀವರಂ ಕತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಪಾದೇಸು ಸಿರಸಾ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಚ್ಚಯೋ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಚ್ಚಗಮಾ ಯಥಾಬಾಲಂ ಯಥಾಮೂಳ್ಹಂ ಯಥಾಅಕುಸಲಂ, ಯೋಹಂ ಭಗವನ್ತಂ ಆವುಸೋವಾದೇನ ಸಮುದಾಚರಿತಬ್ಬಂ ಅಮಞ್ಞಿಸ್ಸಂ. ತಸ್ಸ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಆಯತಿಂ ಸಂವರಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ತಗ್ಘ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಚ್ಚಯೋ ಅಚ್ಚಗಮಾ ಯಥಾಬಾಲಂ ಯಥಾಮೂಳ್ಹಂ ಯಥಾಅಕುಸಲಂ, ಯಂ ಮಂ ತ್ವಂ ಆವುಸೋವಾದೇನ ಸಮುದಾಚರಿತಬ್ಬಂ ಅಮಞ್ಞಿತ್ಥ. ಯತೋ ಚ ಖೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದಿಸ್ವಾ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರೋಸಿ, ತಂ ತೇ ಮಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ. ವುದ್ಧಿಹೇಸಾ, ಭಿಕ್ಖು, ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಯೋ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದಿಸ್ವಾ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರೋತಿ, ಆಯತಿಂ ಸಂವರಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ‘‘ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪದ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪನ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ಪತ್ತಚೀವರ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪತ್ತಚೀವರ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ತಥಾಗತಾ ಅಪರಿಪುಣ್ಣಪತ್ತಚೀವರಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಪರಿಯೇಸನಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪುಕ್ಕುಸಾತಿಂ ಪತ್ತಚೀವರಪರಿಯೇಸನಂ ಚರನ್ತಂ ವಿಬ್ಭನ್ತಾ ಗಾವೀ [ಭನ್ತಗಾವೀ (ಸೀ. ಪೀ.), ಗಾವೀ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುಕ್ಕುಸಾತಿ ನಾಮ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಓವಾದೇನ ಓವದಿತೋ ಸೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಗತಿ, ಕೋ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯೋ’’ತಿ? ‘‘ಪಣ್ಡಿತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಕ್ಕುಸಾತಿ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಪಚ್ಚಪಾದಿ ಧಮ್ಮಸ್ಸಾನುಧಮ್ಮಂ, ನ ಚ ಮಂ ಧಮ್ಮಾಧಿಕರಣಂ ವಿಹೇಸೇಸಿ [ವಿಹೇಠೇಸಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.) ವಿಹೇಸೇತಿ (ಕ.)]. ಪುಕ್ಕುಸಾತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಲಪುತ್ತೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಓಪಪಾತಿಕೋ ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮೋ ತಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ.

ಧಾತುವಿಭಙ್ಗಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ದಸಮಂ.