೪. ಬಾಕುಲಸುತ್ತಂ

೨೦೯. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ [ಬಕ್ಕುಲೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ಅಥ ಖೋ ಅಚೇಲಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಪುರಾಣಗಿಹಿಸಹಾಯೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಬಾಕುಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಅಚೇಲಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಬಾಕುಲಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕೀವಚಿರಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋಸಿ, ಆವುಸೋ ಬಾಕುಲಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಸೀತಿ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸಾ’’ತಿ. ‘‘ಇಮೇಹಿ ಪನ ತೇ, ಆವುಸೋ ಬಾಕುಲ, ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ಕತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಮೇಥುನೋ ಧಮ್ಮೋ ಪಟಿಸೇವಿತೋ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ ಮಂ, ಆವುಸೋ ಕಸ್ಸಪ, ಏವಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮೇಹಿ ಪನ ತೇ, ಆವುಸೋ ಬಾಕುಲ, ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ಕತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಮೇಥುನೋ ಧಮ್ಮೋ ಪಟಿಸೇವಿತೋ’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ಖೋ ಮಂ, ಆವುಸೋ ಕಸ್ಸಪ, ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮೇಹಿ ಪನ ತೇ, ಆವುಸೋ ಬಾಕುಲ, ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ಕತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಕಾಮಸಞ್ಞಾ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಾ’’’ತಿ? ( ) [(ಇಮೇಹಿ ಪನ ತೇ ಆವುಸೋ ಬಕ್ಕುಲ ಅಸೀತಿಯೋ ವಸ್ಸೇಹಿ ಕತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಕಾಮಸಞ್ಞಾ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಾತಿ.) (ಸೀ. ಪೀ.)]

೨೧೦. ‘‘ಅಸೀತಿ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಕಾಮಸಞ್ಞಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ. ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ನಾಭಿಜಾನಾತಿ ಕಾಮಸಞ್ಞಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ ಇದಮ್ಪಿ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇಮ.

‘‘ಅಸೀತಿ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಬ್ಯಾಪಾದಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ. ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ನಾಭಿಜಾನಾತಿ ವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ, ಇದಮ್ಪಿ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇಮ.

‘‘ಅಸೀತಿ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಕಾಮವಿತಕ್ಕಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ. ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ನಾಭಿಜಾನಾತಿ ಕಾಮವಿತಕ್ಕಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ, ಇದಮ್ಪಿ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇಮ.

‘‘ಅಸೀತಿ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕಂ…ಪೇ… ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ. ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ನಾಭಿಜಾನಾತಿ ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ, ಇದಮ್ಪಿ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇಮ.

೨೧೧. ‘‘ಅಸೀತಿ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಸಾದಿತಾ. ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ನಾಭಿಜಾನಾತಿ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಸಾದಿತಾ, ಇದಮ್ಪಿ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇಮ.

‘‘ಅಸೀತಿ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಛಿನ್ದಿತಾ. ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ನಾಭಿಜಾನಾತಿ ಸತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಛಿನ್ದಿತಾ…ಪೇ… ಧಾರೇಮ.

‘‘ಅಸೀತಿ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸೂಚಿಯಾ ಚೀವರಂ ಸಿಬ್ಬಿತಾ…ಪೇ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ರಜನೇನ ಚೀವರಂ ರಜಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಕಥಿನೇ [ಕಠಿನೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಚೀವರಂ ಸಿಬ್ಬಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನಂ ಚೀವರಕಮ್ಮೇ ವಿಚಾರಿತಾ [ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಚೀವರಕಮ್ಮೇ ಬ್ಯಾಪಾರಿತಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] … ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ನಿಮನ್ತನಂ ಸಾದಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಏವರೂಪಂ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ – ‘ಅಹೋ ವತ ಮಂ ಕೋಚಿ ನಿಮನ್ತೇಯ್ಯಾ’ತಿ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಅನ್ತರಘರೇ ಭುಞ್ಜಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಹೇತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸಿತಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಚತುಪ್ಪದಮ್ಪಿ ಗಾಥಂ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸಾಮಣೇರಿಯಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಪಬ್ಬಾಜೇತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ನಿಸ್ಸಯಂ ದಾತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸಾಮಣೇರಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಜನ್ತಾಘರೇ ನ್ಹಾಯಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಚುಣ್ಣೇನ ನ್ಹಾಯಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಗತ್ತಪರಿಕಮ್ಮೇ ವಿಚಾರಿತಾ [ಬ್ಯಾಪಾರಿತಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] … ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಆಬಾಧಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ, ಅನ್ತಮಸೋ ಗದ್ದೂಹನಮತ್ತಮ್ಪಿ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಉಪಹರಿತಾ, ಅನ್ತಮಸೋ ಹರಿತಕಿಖಣ್ಡಮ್ಪಿ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಅಪಸ್ಸೇನಕಂ ಅಪಸ್ಸಯಿತಾ… ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇತಾ. ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ…ಪೇ… ಧಾರೇಮ.

‘‘ಅಸೀತಿ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಗಾಮನ್ತಸೇನಾಸನೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತಾ. ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅಸೀತಿಯಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ನಾಭಿಜಾನಾತಿ ಗಾಮನ್ತಸೇನಾಸನೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತಾ, ಇದಮ್ಪಿ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇಮ.

‘‘ಸತ್ತಾಹಮೇವ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸರಣೋ ರಟ್ಠಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಿಂ; ಅಥ ಅಟ್ಠಮಿಯಂ ಅಞ್ಞಾ ಉದಪಾದಿ. ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಸತ್ತಾಹಮೇವ ಸರಣೋ ರಟ್ಠಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಿ; ಅಥ ಅಟ್ಠಮಿಯಂ ಅಞ್ಞಾ ಉದಪಾದಿ ಇದಮ್ಪಿ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇಮ.

೨೧೨. ‘‘ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ, ಆವುಸೋ ಬಾಕುಲ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಲಭೇಯ್ಯಂ ಉಪಸಮ್ಪದ’’ನ್ತಿ. ಅಲತ್ಥ ಖೋ ಅಚೇಲಕಸ್ಸಪೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ. ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಕಸ್ಸಪೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಖೋ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಕಸ್ಸಪೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಅವಾಪುರಣಂ [ಅಪಾಪುರಣಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಆದಾಯ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕಮಥಾಯಸ್ಮನ್ತೋ, ಅಭಿಕ್ಕಮಥಾಯಸ್ಮನ್ತೋ. ಅಜ್ಜ ಮೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ‘‘ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅವಾಪುರಣಂ ಆದಾಯ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಭಿಕ್ಕಮಥಾಯಸ್ಮನ್ತೋ, ಅಭಿಕ್ಕಮಥಾಯಸ್ಮನ್ತೋ; ಅಜ್ಜ ಮೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ, ಇದಮ್ಪಿ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇಮ’’.

ಆಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಮಜ್ಝೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸಿನ್ನಕೋವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿ. ‘‘ಯಂಪಾಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಮಜ್ಝೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸಿನ್ನಕೋವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿ, ಇದಮ್ಪಿ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬಾಕುಲಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇಮಾ’’ತಿ.

ಬಾಕುಲಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಚತುತ್ಥಂ.