೩. ಕಿನ್ತಿಸುತ್ತಂ

೩೪. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಪಿಸಿನಾರಾಯಂ [ಕುಸಿನಾರಾಯಂ (ಸೀ.)] ವಿಹರತಿ ಬಲಿಹರಣೇ ವನಸಣ್ಡೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿನ್ತಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ಹೋತಿ – ‘ಚೀವರಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಸೇನಾಸನಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಇತಿಭವಾಭವಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೀ’’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಿ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಚೀವರಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಸೇನಾಸನಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಇತಿಭವಾಭವಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೀ’’’ತಿ.

‘‘ನ ಚ ಕಿರ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಚೀವರಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ…ಪೇ… ಇತಿಭವಾಭವಹೇತು ವಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೀ’ತಿ; ಅಥ ಕಿನ್ತಿ ಚರಹಿ ವೋ [ಅಥ ಕಿನ್ತಿ ವೋ (ಸೀ. ಪೀ.), ಅಥ ಕಿಞ್ಚರಹಿ ವೋ (ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ ಖೋ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಿ ಹೋತಿ – ‘ಅನುಕಮ್ಪಕೋ ಭಗವಾ ಹಿತೇಸೀ; ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೀ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಞ್ಚ [ಏವಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಕಿರ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ಹೋತಿ – ‘ಅನುಕಮ್ಪಕೋ ಭಗವಾ ಹಿತೇಸೀ; ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೀ’’’ತಿ.

೩೫. ‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇ ವೋ [ಯೇ ತೇ (ಕ.)] ಮಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿಞ್ಞಾ ದೇಸಿತಾ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಚತ್ತಾರೋ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಾ ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಪಞ್ಚ ಬಲಾನಿ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ, ತತ್ಥ ಸಬ್ಬೇಹೇವ ಸಮಗ್ಗೇಹಿ ಸಮ್ಮೋದಮಾನೇಹಿ ಅವಿವದಮಾನೇಹಿ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ತೇಸಞ್ಚ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾನಂ ಅವಿವದಮಾನಾನಂ ಸಿಕ್ಖತಂ ಸಿಯಂಸು [ಸಿಯುಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.) ಸದ್ದನೀತಿ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ] ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ನಾನಾವಾದಾ. ತತ್ರ ಚೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಇಮೇಸಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ನಾನಂ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ನಾನ’ನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ [ಸುಬ್ಬಚತರಂ (ಕ.)] ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಖೋ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ನಾನಂ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ನಾನಂ. ತದಮಿನಾಪೇತಂ [ತದಿಮಿನಾಪೇತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಜಾನಾಥ – ಯಥಾ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ನಾನಂ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ನಾನಂ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ವಿವಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ಥಾ’ತಿ. ಅಥಾಪರೇಸಂ ಏಕತೋಪಕ್ಖಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಖೋ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ನಾನಂ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ನಾನಂ. ತದಮಿನಾಪೇತಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಜಾನಾಥ – ಯಥಾ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ನಾನಂ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ನಾನಂ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ವಿವಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ಥಾ’ತಿ. ಇತಿ ದುಗ್ಗಹಿತಂ ದುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬಂ, ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬಂ. ದುಗ್ಗಹಿತಂ ದುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತ್ವಾ ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತ್ವಾ [ಇತಿ ದುಗ್ಗಹಿತಂ ದುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬಂ, ದುಗ್ಗಹಿತಂ ದುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.) ಅನನ್ತರವಾರತ್ತಯೇ ಪನ ಇದಂ ಪಾಠನಾನತ್ತಂ ನತ್ಥಿ] ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಯೋ ವಿನಯೋ ಸೋ ಭಾಸಿತಬ್ಬೋ.

೩೬. ‘‘ತತ್ರ ಚೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಇಮೇಸಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಖೋ ನಾನಂ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಸಮೇತೀ’ತಿ, ತತ್ಥ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಖೋ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ನಾನಂ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಸಮೇತಿ. ತದಮಿನಾಪೇತಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಜಾನಾಥ – ಯಥಾ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಖೋ ನಾನಂ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಸಮೇತಿ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ವಿವಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ಥಾ’ತಿ. ಅಥಾಪರೇಸಂ ಏಕತೋಪಕ್ಖಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಖೋ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಖೋ ನಾನಂ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಸಮೇತಿ. ತದಮಿನಾಪೇತಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಜಾನಾಥ – ಯಥಾ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಖೋ ನಾನಂ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಸಮೇತಿ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ವಿವಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ಥಾ’ತಿ. ಇತಿ ದುಗ್ಗಹಿತಂ ದುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬಂ, ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬಂ. ದುಗ್ಗಹಿತಂ ದುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತ್ವಾ ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತ್ವಾ ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಯೋ ವಿನಯೋ ಸೋ ಭಾಸಿತಬ್ಬೋ.

೩೭. ‘‘ತತ್ರ ಚೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಇಮೇಸಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಖೋ ಸಮೇತಿ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ನಾನ’ನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಖೋ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಸಮೇತಿ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ನಾನಂ. ತದಮಿನಾಪೇತಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಜಾನಾಥ – ಯಥಾ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಖೋ ಸಮೇತಿ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ನಾನಂ. ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಖೋ ಪನೇತಂ ಯದಿದಂ – ಬ್ಯಞ್ಜನಂ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇ ವಿವಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ಥಾ’ತಿ. ಅಥಾಪರೇಸಂ ಏಕತೋಪಕ್ಖಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಖೋ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಸಮೇತಿ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ನಾನಂ. ತದಮಿನಾಪೇತಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಜಾನಾಥ – ಯಥಾ ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಖೋ ಸಮೇತಿ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ನಾನಂ. ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಖೋ ಪನೇತಂ ಯದಿದಂ – ಬ್ಯಞ್ಜನಂ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇ [ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇಹಿ (ಸೀ. ಪೀ.)] ವಿವಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ಥಾ’ತಿ. ಇತಿ ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬಂ, ದುಗ್ಗಹಿತಂ ದುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬಂ. ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತ್ವಾ ದುಗ್ಗಹಿತಂ ದುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತ್ವಾ ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಯೋ ವಿನಯೋ ಸೋ ಭಾಸಿತಬ್ಬೋ.

೩೮. ‘‘ತತ್ರ ಚೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಇಮೇಸಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ಸಮೇತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ಸಮೇತೀ’ತಿ, ತತ್ಥ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಖೋ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ಸಮೇತಿ, ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ಸಮೇತಿ. ತದಮಿನಾಪೇತಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಜಾನಾಥ – ಯಥಾ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ಸಮೇತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ಸಮೇತಿ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ವಿವಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ಥಾ’ತಿ. ಅಥಾಪರೇಸಂ ಏಕತೋಪಕ್ಖಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಖೋ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ಸಮೇತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ಸಮೇತಿ. ತದಮಿನಾಪೇತಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಜಾನಾಥ – ಯಥಾ ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ಸಮೇತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚ ಸಮೇತಿ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ವಿವಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ಥಾ’ತಿ. ಇತಿ ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬಂ. ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತತೋ ಧಾರೇತ್ವಾ ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಯೋ ವಿನಯೋ ಸೋ ಭಾಸಿತಬ್ಬೋ.

೩೯. ‘‘ತೇಸಞ್ಚ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾನಂ ಅವಿವದಮಾನಾನಂ ಸಿಕ್ಖತಂ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಪತ್ತಿ ಸಿಯಾ ವೀತಿಕ್ಕಮೋ, ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನ ಚೋದನಾಯ ತರಿತಬ್ಬಂ [ಚೋದಿತಬ್ಬಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.) ತುರಿತಬ್ಬಂ (?)]. ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ – ‘ಇತಿ ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಅವಿಹೇಸಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪರಸ್ಸ ಚ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅನುಪಘಾತೋ, ಪರೋ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಕ್ಕೋಧನೋ ಅನುಪನಾಹೀ ಅದಳ್ಹದಿಟ್ಠೀ ಸುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀ, ಸಕ್ಕೋಮಿ ಚಾಹಂ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತು’ನ್ತಿ. ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಮಸ್ಸ, ಕಲ್ಲಂ ವಚನಾಯ.

‘‘ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಮಯ್ಹಂ ಖೋ ಅವಿಹೇಸಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪರಸ್ಸ ಚ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಪಘಾತೋ, ಪರೋ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕೋಧನೋ ಉಪನಾಹೀ ಅದಳ್ಹದಿಟ್ಠೀ ಸುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀ, ಸಕ್ಕೋಮಿ ಚಾಹಂ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತುಂ. ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಖೋ ಪನೇತಂ ಯದಿದಂ – ಪರಸ್ಸ [ಯದಿದಂ ಮಯ್ಹಞ್ಚ ವಿಹೇಸಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪರಸ್ಸ ಚ (ಕ.)] ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಪಘಾತೋ. ಅಥ ಖೋ ಏತದೇವ ಬಹುತರಂ – ಸ್ವಾಹಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತು’ನ್ತಿ. ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಮಸ್ಸ, ಕಲ್ಲಂ ವಚನಾಯ.

‘‘ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಮಯ್ಹಂ ಖೋ ವಿಹೇಸಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪರಸ್ಸ ಚ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅನುಪಘಾತೋ. ಪರೋ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಕ್ಕೋಧನೋ ಅನುಪನಾಹೀ ದಳ್ಹದಿಟ್ಠೀ ದುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀ, ಸಕ್ಕೋಮಿ ಚಾಹಂ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತುಂ. ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಖೋ ಪನೇತಂ ಯದಿದಂ – ಮಯ್ಹಂ ವಿಹೇಸಾ [ಮಯ್ಹಞ್ಚ ವಿಹೇಸಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪರಸ್ಸ ಚ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಪಘಾತೋ (ಕ.)]. ಅಥ ಖೋ ಏತದೇವ ಬಹುತರಂ – ಸ್ವಾಹಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತು’ನ್ತಿ. ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಮಸ್ಸ, ಕಲ್ಲಂ ವಚನಾಯ.

‘‘ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಖೋ ವಿಹೇಸಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪರಸ್ಸ ಚ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಪಘಾತೋ. ಪರೋ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕೋಧನೋ ಉಪನಾಹೀ ದಳ್ಹದಿಟ್ಠೀ ದುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀ, ಸಕ್ಕೋಮಿ ಚಾಹಂ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತುಂ. ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಖೋ ಪನೇತಂ ಯದಿದಂ – ಮಯ್ಹಞ್ಚ ವಿಹೇಸಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪರಸ್ಸ ಚ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಪಘಾತೋ. ಅಥ ಖೋ ಏತದೇವ ಬಹುತರಂ – ಸ್ವಾಹಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತು’ನ್ತಿ. ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಮಸ್ಸ, ಕಲ್ಲಂ ವಚನಾಯ.

‘‘ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಖೋ ವಿಹೇಸಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪರಸ್ಸ ಚ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಪಘಾತೋ. ಪರೋ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕೋಧನೋ ಉಪನಾಹೀ ದಳ್ಹದಿಟ್ಠೀ ದುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀ, ನ ಚಾಹಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತು’ನ್ತಿ. ಏವರೂಪೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೇ ಉಪೇಕ್ಖಾ ನಾತಿಮಞ್ಞಿತಬ್ಬಾ.

೪೦. ‘‘ತೇಸಞ್ಚ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾನಂ ಅವಿವದಮಾನಾನಂ ಸಿಕ್ಖತಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ವಚೀಸಂಹಾರೋ [ವಚೀಸಙ್ಖಾರೋ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ದಿಟ್ಠಿಪಳಾಸೋ [ದಿಟ್ಠಿಪಲಾಸೋ (ಸೀ. ಕ.)] ಚೇತಸೋ ಆಘಾತೋ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಅನಭಿರದ್ಧಿ. ತತ್ಥ ಏಕತೋಪಕ್ಖಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಯಂ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾನಂ ಅವಿವದಮಾನಾನಂ ಸಿಕ್ಖತಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ವಚೀಸಂಹಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ದಿಟ್ಠಿಪಳಾಸೋ ಚೇತಸೋ ಆಘಾತೋ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಅನಭಿರದ್ಧಿ, ತಂ ಜಾನಮಾನೋ ಸಮಣೋ ಗರಹೇಯ್ಯಾ’ತಿ [ಸಮಾನೋ (ಸೀ. ಕ.)]. ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಯಂ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾನಂ ಅವಿವದಮಾನಾನಂ ಸಿಕ್ಖತಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ವಚೀಸಂಹಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ದಿಟ್ಠಿಪಳಾಸೋ ಚೇತಸೋ ಆಘಾತೋ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಅನಭಿರದ್ಧಿ, ತಂ ಜಾನಮಾನೋ ಸಮಣೋ ಗರಹೇಯ್ಯಾತಿ. ಏತಂ ಪನಾವುಸೋ, ಧಮ್ಮಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಏತಂ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ನ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೇಯ್ಯಾ’ತಿ.

‘‘ಅಥಾಪರೇಸಂ ಏಕತೋಪಕ್ಖಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುವಚತರಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಥ, ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಯಂ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾನಂ ಅವಿವದಮಾನಾನಂ ಸಿಕ್ಖತಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ವಚೀಸಂಹಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ದಿಟ್ಠಿಪಳಾಸೋ ಚೇತಸೋ ಆಘಾತೋ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಅನಭಿರದ್ಧಿ, ತಂ ಜಾನಮಾನೋ ಸಮಣೋ ಗರಹೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಯಂ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾನಂ ಅವಿವದಮಾನಾನಂ ಸಿಕ್ಖತಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ವಚೀಸಂಹಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ದಿಟ್ಠಿಪಳಾಸೋ ಚೇತಸೋ ಆಘಾತೋ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಅನಭಿರದ್ಧಿ ತಂ ಜಾನಮಾನೋ ಸಮಣೋ ಗರಹೇಯ್ಯಾತಿ. ಏತಂ ಪನಾವುಸೋ, ಧಮ್ಮಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಏತಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ನ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೇಯ್ಯಾ’’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಪರೇ ಏವಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ – ‘ಆಯಸ್ಮತಾ ನೋ ಏತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತಾ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಇಧಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ, ತಸ್ಸ ಮೇ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ತಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಭಾಸಿಂ. ತಂ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಅಕುಸಲಾ ವುಟ್ಠಹಿಂಸು, ಕುಸಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿಂಸೂ’ತಿ. ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ನ ಚೇವ ಅತ್ತಾನಂ ಉಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಾನುಧಮ್ಮಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ನ ಚ ಕೋಚಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ವಾದಾನುವಾದೋ ಗಾರಯ್ಹಂ ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ.

ಕಿನ್ತಿಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ತತಿಯಂ.