೯. ಬ್ರಹ್ಮನಿಮನ್ತನಿಕಸುತ್ತಂ

೫೦೧. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠಾಯಂ ವಿಹರಾಮಿ ಸುಭಗವನೇ ಸಾಲರಾಜಮೂಲೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೇನ ಬಕಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಏವರೂಪಂ ಪಾಪಕಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ – ‘ಇದಂ ನಿಚ್ಚಂ, ಇದಂ ಧುವಂ, ಇದಂ ಸಸ್ಸತಂ, ಇದಂ ಕೇವಲಂ, ಇದಂ ಅಚವನಧಮ್ಮಂ, ಇದಞ್ಹಿ ನ ಜಾಯತಿ ನ ಜೀಯತಿ ನ ಮೀಯತಿ ನ ಚವತಿ ನ ಉಪಪಜ್ಜತಿ, ಇತೋ ಚ ಪನಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣಂ ನತ್ಥೀ’ತಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಕಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋಪರಿವಿತಕ್ಕಮಞ್ಞಾಯ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ, ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ – ಉಕ್ಕಟ್ಠಾಯಂ ಸುಭಗವನೇ ಸಾಲರಾಜಮೂಲೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಪಾತುರಹೋಸಿಂ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಮಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ; ದಿಸ್ವಾನ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಏಹಿ ಖೋ, ಮಾರಿಸ, ಸ್ವಾಗತಂ, ಮಾರಿಸ! ಚಿರಸ್ಸಂ ಖೋ, ಮಾರಿಸ, ಇಮಂ ಪರಿಯಾಯಮಕಾಸಿ ಯದಿದಂ ಇಧಾಗಮನಾಯ. ಇದಞ್ಹಿ, ಮಾರಿಸ, ನಿಚ್ಚಂ, ಇದಂ ಧುವಂ, ಇದಂ ಸಸ್ಸತಂ, ಇದಂ ಕೇವಲಂ, ಇದಂ ಅಚವನಧಮ್ಮಂ, ಇದಞ್ಹಿ ನ ಜಾಯತಿ ನ ಜೀಯತಿ ನ ಮೀಯತಿ ನ ಚವತಿ ನ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಇತೋ ಚ ಪನಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣಂ ನತ್ಥೀ’’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಗತೋ ವತ, ಭೋ, ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ; ಅವಿಜ್ಜಾಗತೋ ವತ, ಭೋ, ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ; ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಅನಿಚ್ಚಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ನಿಚ್ಚನ್ತಿ ವಕ್ಖತಿ, ಅದ್ಧುವಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ಧುವನ್ತಿ ವಕ್ಖತಿ, ಅಸಸ್ಸತಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ಸಸ್ಸತನ್ತಿ ವಕ್ಖತಿ, ಅಕೇವಲಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ಕೇವಲನ್ತಿ ವಕ್ಖತಿ, ಚವನಧಮ್ಮಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ಅಚವನಧಮ್ಮನ್ತಿ ವಕ್ಖತಿ; ಯತ್ಥ ಚ ಪನ ಜಾಯತಿ ಜೀಯತಿ ಮೀಯತಿ ಚವತಿ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ವಕ್ಖತಿ – ‘ಇದಞ್ಹಿ ನ ಜಾಯತಿ ನ ಜೀಯತಿ ನ ಮೀಯತಿ ನ ಚವತಿ ನ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’ತಿ; ಸನ್ತಞ್ಚ ಪನಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣಂ ‘ನತ್ಥಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ವಕ್ಖತೀ’’ತಿ.

೫೦೨. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಂ ಅನ್ವಾವಿಸಿತ್ವಾ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಭಿಕ್ಖು, ಭಿಕ್ಖು, ಮೇತಮಾಸದೋ ಮೇತಮಾಸದೋ, ಏಸೋ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ ಅಭಿಭೂ ಅನಭಿಭೂತೋ ಅಞ್ಞದತ್ಥುದಸೋ ವಸವತ್ತೀ ಇಸ್ಸರೋ ಕತ್ತಾ ನಿಮ್ಮಾತಾ ಸೇಟ್ಠೋ ಸಜಿತಾ [ಸಜ್ಜಿತಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.), ಸಞ್ಜಿತಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ವಸೀ ಪಿತಾ ಭೂತಭಬ್ಯಾನಂ. ಅಹೇಸುಂ ಖೋ ಯೇ, ಭಿಕ್ಖು, ತಯಾ ಪುಬ್ಬೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಪಥವೀಗರಹಕಾ ಪಥವೀಜಿಗುಚ್ಛಕಾ, ಆಪಗರಹಕಾ ಆಪಜಿಗುಚ್ಛಕಾ, ತೇಜಗರಹಕಾ ತೇಜಜಿಗುಚ್ಛಕಾ, ವಾಯಗರಹಕಾ ವಾಯಜಿಗುಚ್ಛಕಾ, ಭೂತಗರಹಕಾ ಭೂತಜಿಗುಚ್ಛಕಾ, ದೇವಗರಹಕಾ ದೇವಜಿಗುಚ್ಛಕಾ, ಪಜಾಪತಿಗರಹಕಾ ಪಜಾಪತಿಜಿಗುಚ್ಛಕಾ, ಬ್ರಹ್ಮಗರಹಕಾ ಬ್ರಹ್ಮಜಿಗುಚ್ಛಕಾ – ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪಾಣುಪಚ್ಛೇದಾ ಹೀನೇ ಕಾಯೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಅಹೇಸುಂ. ಯೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ತಯಾ ಪುಬ್ಬೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಪಥವೀಪಸಂಸಕಾ ಪಥವಾಭಿನನ್ದಿನೋ, ಆಪಪಸಂಸಕಾ ಆಪಾಭಿನನ್ದಿನೋ, ತೇಜಪಸಂಸಕಾ ತೇಜಾಭಿನನ್ದಿನೋ, ವಾಯಪಸಂಸಕಾ ವಾಯಾಭಿನನ್ದಿನೋ, ಭೂತಪಸಂಸಕಾ ಭೂತಾಭಿನನ್ದಿನೋ, ದೇವಪಸಂಸಕಾ ದೇವಾಭಿನನ್ದಿನೋ, ಪಜಾಪತಿಪಸಂಸಕಾ ಪಜಾಪತಾಭಿನನ್ದಿನೋ, ಬ್ರಹ್ಮಪಸಂಸಕಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಭಿನನ್ದಿನೋ – ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪಾಣುಪಚ್ಛೇದಾ ಪಣೀತೇ ಕಾಯೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ. ತಂ ತಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ಇಙ್ಘ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಯದೇವ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಆಹ ತದೇವ ತ್ವಂ ಕರೋಹಿ, ಮಾ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ವಚನಂ ಉಪಾತಿವತ್ತಿತ್ಥೋ’. ಸಚೇ ಖೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ವಚನಂ ಉಪಾತಿವತ್ತಿಸ್ಸಸಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಪುರಿಸೋ ಸಿರಿಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ದಣ್ಡೇನ ಪಟಿಪ್ಪಣಾಮೇಯ್ಯ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ವಾ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ ನರಕಪ್ಪಪಾತೇ ಪಪತನ್ತೋ ಹತ್ಥೇಹಿ ಚ ಪಾದೇಹಿ ಚ ಪಥವಿಂ ವಿರಾಧೇಯ್ಯ, ಏವಂ ಸಮ್ಪದಮಿದಂ, ಭಿಕ್ಖು, ತುಯ್ಹಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ‘ಇಙ್ಘಂ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಯದೇವ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಆಹ ತದೇವ ತ್ವಂ ಕರೋಹಿ, ಮಾ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ವಚನಂ ಉಪಾತಿವತ್ತಿತ್ಥೋ. ನನು ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಸ್ಸಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಪರಿಸಂ ಸನ್ನಿಪತಿತ’ನ್ತಿ? ಇತಿ ಖೋ ಮಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಪರಿಸಂ ಉಪನೇಸಿ.

‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾರಂ ಪಾಪಿಮನ್ತಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಜಾನಾಮಿ ಖೋ ತಾಹಂ, ಪಾಪಿಮ; ಮಾ ತ್ವಂ ಮಞ್ಞಿತ್ಥೋ – ನ ಮಂ ಜಾನಾತೀ’ತಿ. ಮಾರೋ ತ್ವಮಸಿ, ಪಾಪಿಮ. ಯೋ ಚೇವ, ಪಾಪಿಮ, ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಯಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪರಿಸಾ, ಯೇ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಾ, ಸಬ್ಬೇವ ತವ ಹತ್ಥಗತಾ ಸಬ್ಬೇವ ತವ ವಸಂಗತಾ. ತುಯ್ಹಞ್ಹಿ, ಪಾಪಿಮ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಏಸೋಪಿ ಮೇ ಅಸ್ಸ ಹತ್ಥಗತೋ, ಏಸೋಪಿ ಮೇ ಅಸ್ಸ ವಸಂಗತೋ’ತಿ. ಅಹಂ ಖೋ ಪನ, ಪಾಪಿಮ, ನೇವ ತವ ಹತ್ಥಗತೋ ನೇವ ತವ ವಸಂಗತೋ’’ತಿ.

೫೦೩. ‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಹಞ್ಹಿ, ಮಾರಿಸ, ನಿಚ್ಚಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ನಿಚ್ಚನ್ತಿ ವದಾಮಿ, ಧುವಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ಧುವನ್ತಿ ವದಾಮಿ, ಸಸ್ಸತಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ಸಸ್ಸತನ್ತಿ ವದಾಮಿ, ಕೇವಲಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ಕೇವಲನ್ತಿ ವದಾಮಿ, ಅಚವನಧಮ್ಮಂಯೇವ ಸಮಾನಂ ಅಚವನಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ ವದಾಮಿ, ಯತ್ಥ ಚ ಪನ ನ ಜಾಯತಿ ನ ಜೀಯತಿ ನ ಮೀಯತಿ ನ ಚವತಿ ನ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತದೇವಾಹಂ ವದಾಮಿ – ‘ಇದಞ್ಹಿ ನ ಜಾಯತಿ ನ ಜೀಯತಿ ನ ಮೀಯತಿ ನ ಚವತಿ ನ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’ತಿ. ಅಸನ್ತಞ್ಚ ಪನಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣಂ ‘ನತ್ಥಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ವದಾಮಿ. ಅಹೇಸುಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ತಯಾ ಪುಬ್ಬೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಯಾವತಕಂ ತುಯ್ಹಂ ಕಸಿಣಂ ಆಯು ತಾವತಕಂ ತೇಸಂ ತಪೋಕಮ್ಮಮೇವ ಅಹೋಸಿ. ತೇ ಖೋ ಏವಂ ಜಾನೇಯ್ಯುಂ – ‘ಸನ್ತಞ್ಚ ಪನಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣಂ ಅತ್ಥಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣನ್ತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣಂ ನತ್ಥಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ. ತಂ ತಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ನ ಚೇವಞ್ಞಂ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣಂ ದಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ, ಯಾವದೇವ ಚ ಪನ ಕಿಲಮಥಸ್ಸ ವಿಘಾತಸ್ಸ ಭಾಗೀ ಭವಿಸ್ಸಸಿ. ಸಚೇ ಖೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಥವಿಂ ಅಜ್ಝೋಸಿಸ್ಸಸಿ, ಓಪಸಾಯಿಕೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ವತ್ಥುಸಾಯಿಕೋ, ಯಥಾಕಾಮಕರಣೀಯೋ ಬಾಹಿತೇಯ್ಯೋ. ಸಚೇ ಆಪಂ… ತೇಜಂ… ವಾಯಂ… ಭೂತೇ… ದೇವೇ… ಪಜಾಪತಿಂ… ಬ್ರಹ್ಮಂ ಅಜ್ಝೋಸಿಸ್ಸಸಿ, ಓಪಸಾಯಿಕೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ವತ್ಥುಸಾಯಿಕೋ, ಯಥಾಕಾಮಕರಣೀಯೋ ಬಾಹಿತೇಯ್ಯೋ’ತಿ.

‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಖೋ ಏವಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಜಾನಾಮಿ – ಸಚೇ ಪಥವಿಂ ಅಜ್ಝೋಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಓಪಸಾಯಿಕೋ ತೇ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ ವತ್ಥುಸಾಯಿಕೋ, ಯಥಾಕಾಮಕರಣೀಯೋ ಬಾಹಿತೇಯ್ಯೋ. ‘ಸಚೇ ಆಪಂ… ತೇಜಂ… ವಾಯಂ… ಭೂತೇ… ದೇವೇ… ಪಜಾಪತಿಂ… ಬ್ರಹ್ಮಂ ಅಜ್ಝೋಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಓಪಸಾಯಿಕೋ ತೇ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ ವತ್ಥುಸಾಯಿಕೋ, ಯಥಾಕಾಮಕರಣೀಯೋ ಬಾಹಿತೇಯ್ಯೋ’ತಿ ಅಪಿ ಚ ತೇ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಗತಿಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ, ಜುತಿಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ – ಏವಂ ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಏವಂ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಏವಂ ಮಹೇಸಕ್ಖೋ ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ’’ತಿ.

‘‘ಯಥಾಕಥಂ ಪನ ಮೇ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಗತಿಞ್ಚ ಪಜಾನಾಸಿ, ಜುತಿಞ್ಚ ಪಜಾನಾಸಿ – ‘ಏವಂ ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಏವಂ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಏವಂ ಮಹೇಸಕ್ಖೋ ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ’ತಿ?

‘‘ಯಾವತಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ, ಪರಿಹರನ್ತಿ ದಿಸಾ ಭನ್ತಿ ವಿರೋಚನಾ;

ತಾವ ಸಹಸ್ಸಧಾ ಲೋಕೋ, ಏತ್ಥ ತೇ ವತ್ತತೇ [ವತ್ತತೀ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ವಸೋ.

‘‘ಪರೋಪರಞ್ಚ [ಪರೋವರಞ್ಚ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಜಾನಾಸಿ, ಅಥೋ ರಾಗವಿರಾಗಿನಂ;

ಇತ್ಥಭಾವಞ್ಞಥಾಭಾವಂ, ಸತ್ತಾನಂ ಆಗತಿಂ ಗತಿ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಏವಂ ಖೋ ತೇ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಗತಿಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ ಜುತಿಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ – ‘ಏವಂ ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಏವಂ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಏವಂ ಮಹೇಸಕ್ಖೋ ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ’ತಿ.

೫೦೪. ‘‘ಅತ್ಥಿ ಖೋ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಅಞ್ಞೋ ಕಾಯೋ, ತಂ ತ್ವಂ ನ ಜಾನಾಸಿ ನ ಪಸ್ಸಸಿ; ತಮಹಂ ಜಾನಾಮಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ. ಅತ್ಥಿ ಖೋ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಆಭಸ್ಸರಾ ನಾಮ ಕಾಯೋ ಯತೋ ತ್ವಂ ಚುತೋ ಇಧೂಪಪನ್ನೋ. ತಸ್ಸ ತೇ ಅತಿಚಿರನಿವಾಸೇನ ಸಾ ಸತಿ ಪಮುಟ್ಠಾ, ತೇನ ತಂ ತ್ವಂ ನ ಜಾನಾಸಿ ನ ಪಸ್ಸಸಿ; ತಮಹಂ ಜಾನಾಮಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ನೇವ ತೇ ಸಮಸಮೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ, ಕುತೋ ನೀಚೇಯ್ಯಂ? ಅಥ ಖೋ ಅಹಮೇವ ತಯಾ ಭಿಯ್ಯೋ. ಅತ್ಥಿ ಖೋ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಸುಭಕಿಣ್ಹೋ ನಾಮ ಕಾಯೋ, ವೇಹಪ್ಫಲೋ ನಾಮ ಕಾಯೋ, ಅಭಿಭೂ ನಾಮ ಕಾಯೋ, ತಂ ತ್ವಂ ನ ಜಾನಾಸಿ ನ ಪಸ್ಸಸಿ; ತಮಹಂ ಜಾನಾಮಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ನೇವ ತೇ ಸಮಸಮೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ, ಕುತೋ ನೀಚೇಯ್ಯಂ? ಅಥ ಖೋ ಅಹಮೇವ ತಯಾ ಭಿಯ್ಯೋ. ಪಥವಿಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಪಥವಿತೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಯಾವತಾ ಪಥವಿಯಾ ಪಥವತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ ತದಭಿಞ್ಞಾಯ ಪಥವಿಂ ನಾಪಹೋಸಿಂ, ಪಥವಿಯಾ ನಾಪಹೋಸಿಂ, ಪಥವಿತೋ ನಾಪಹೋಸಿಂ, ಪಥವಿಂ ಮೇತಿ ನಾಪಹೋಸಿಂ, ಪಥವಿಂ ನಾಭಿವದಿಂ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ನೇವ ತೇ ಸಮಸಮೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ, ಕುತೋ ನೀಚೇಯ್ಯಂ? ಅಥ ಖೋ ಅಹಮೇವ ತಯಾ ಭಿಯ್ಯೋ. ಆಪಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ತೇಜಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ವಾಯಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ಭೂತೇ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ದೇವೇ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ಪಜಾಪತಿಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ಬ್ರಹ್ಮಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ಆಭಸ್ಸರೇ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ಸುಭಕಿಣ್ಹೇ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ… …ಪೇ… ವೇಹಪ್ಫಲೇ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ಅಭಿಭುಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ…ಪೇ… ಸಬ್ಬಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಸಬ್ಬತೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಯಾವತಾ ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಸಬ್ಬತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ ತದಭಿಞ್ಞಾಯ ಸಬ್ಬಂ ನಾಪಹೋಸಿಂ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ನಾಪಹೋಸಿಂ ಸಬ್ಬತೋ ನಾಪಹೋಸಿಂ ಸಬ್ಬಂ ಮೇತಿ ನಾಪಹೋಸಿಂ, ಸಬ್ಬಂ ನಾಭಿವದಿಂ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ನೇವ ತೇ ಸಮಸಮೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ, ಕುತೋ ನೀಚೇಯ್ಯಂ? ಅಥ ಖೋ ಅಹಮೇವ ತಯಾ ಭಿಯ್ಯೋ’’ತಿ.

‘‘ಸಚೇ ಖೋ, ಮಾರಿಸ, ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಸಬ್ಬತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ತದಭಿಞ್ಞಾಯ ಮಾ ಹೇವ ತೇ ರಿತ್ತಕಮೇವ ಅಹೋಸಿ, ತುಚ್ಛಕಮೇವ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ.

‘‘‘ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿದಸ್ಸನಂ ಅನನ್ತಂ ಸಬ್ಬತೋ ಪಭಂ’, ತಂ ಪಥವಿಯಾ ಪಥವತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ಆಪಸ್ಸ ಆಪತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ತೇಜಸ್ಸ ತೇಜತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ವಾಯಸ್ಸ ವಾಯತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ಭೂತಾನಂ ಭೂತತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ದೇವಾನಂ ದೇವತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ಪಜಾಪತಿಸ್ಸ ಪಜಾಪತಿತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ಆಭಸ್ಸರಾನಂ ಆಭಸ್ಸರತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ಸುಭಕಿಣ್ಹಾನಂ ಸುಭಕಿಣ್ಹತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ವೇಹಪ್ಫಲಾನಂ ವೇಹಪ್ಫಲತ್ತೇ ಅನನುಭೂತಂ, ಅಭಿಭುಸ್ಸ ಅಭಿಭುತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ, ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಸಬ್ಬತ್ತೇನ ಅನನುಭೂತಂ’’.

‘‘ಹನ್ದ ಚರಹಿ [ಹನ್ದ ಚ ಹಿ (ಸೀ. ಪೀ.)] ತೇ, ಮಾರಿಸ, ಪಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾಯಾಮೀ’’ತಿ. ‘ಹನ್ದ ಚರಹಿ ಮೇ ತ್ವಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಅನ್ತರಧಾಯಸ್ಸು, ಸಚೇ ವಿಸಹಸೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ‘ಅನ್ತರಧಾಯಿಸ್ಸಾಮಿ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ, ಅನ್ತರಧಾಯಿಸ್ಸಾಮಿ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸಾ’ತಿ ನೇವಸ್ಸು ಮೇ ಸಕ್ಕೋತಿ ಅನ್ತರಧಾಯಿತುಂ.

‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಹನ್ದ ಚರಹಿ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮೇ ಅನ್ತರಧಾಯಾಮೀ’ತಿ. ‘ಹನ್ದ ಚರಹಿ ಮೇ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಅನ್ತರಧಾಯಸ್ಸು ಸಚೇ ವಿಸಹಸೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾರೂಪಂ ಇದ್ಧಾಭಿಸಙ್ಖಾರಂ ಅಭಿಸಙ್ಖಾಸಿಂ – ‘ಏತ್ತಾವತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪರಿಸಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಚ ಸದ್ದಞ್ಚ ಮೇ ಸೋಸ್ಸನ್ತಿ [ಸದ್ದಮೇವ ಸುಯ್ಯನ್ತಿ (ಕ.)], ನ ಚ ಮಂ ದಕ್ಖನ್ತೀ’ತಿ. ಅನ್ತರಹಿತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿಂ –

‘‘ಭವೇವಾಹಂ ಭಯಂ ದಿಸ್ವಾ, ಭವಞ್ಚ ವಿಭವೇಸಿನಂ;

ಭವಂ ನಾಭಿವದಿಂ ಕಿಞ್ಚಿ, ನನ್ದಿಞ್ಚ ನ ಉಪಾದಿಯಿ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪರಿಸಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಚ ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತಚಿತ್ತಜಾತಾ ಅಹೇಸುಂ – ‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಭೋ, ಅಬ್ಭುತಂ ವತ ಭೋ! ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಮಹಿದ್ಧಿಕತಾ ಮಹಾನುಭಾವತಾ, ನ ಚ ವತ ನೋ ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ದಿಟ್ಠೋ ವಾ, ಸುತೋ ವಾ, ಅಞ್ಞೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏವಂ ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಯಥಾಯಂ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಸಕ್ಯಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ. ಭವರಾಮಾಯ ವತ, ಭೋ, ಪಜಾಯ ಭವರತಾಯ ಭವಸಮ್ಮುದಿತಾಯ ಸಮೂಲಂ ಭವಂ ಉದಬ್ಬಹೀ’ತಿ.

೫೦೫. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಂ ಅನ್ವಾವಿಸಿತ್ವಾ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಸಚೇ ಖೋ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಏವಂ ಪಜಾನಾಸಿ, ಸಚೇ ತ್ವಂ ಏವಂ ಅನುಬುದ್ಧೋ, ಮಾ ಸಾವಕೇ ಉಪನೇಸಿ, ಮಾ ಪಬ್ಬಜಿತೇ; ಮಾ ಸಾವಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ಮಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ; ಮಾ ಸಾವಕೇಸು ಗೇಧಿಮಕಾಸಿ, ಮಾ ಪಬ್ಬಜಿತೇಸು. ಅಹೇಸುಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ತಯಾ ಪುಬ್ಬೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಅರಹನ್ತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ. ತೇ ಸಾವಕೇ ಉಪನೇಸುಂ ಪಬ್ಬಜಿತೇ, ಸಾವಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸುಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ, ಸಾವಕೇಸು ಗೇಧಿಮಕಂಸು ಪಬ್ಬಜಿತೇಸು, ತೇ ಸಾವಕೇ ಉಪನೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೇ, ಸಾವಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ, ಸಾವಕೇಸು ಗೇಧಿತಚಿತ್ತಾ ಪಬ್ಬಜಿತೇಸು, ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪಾಣುಪಚ್ಛೇದಾ ಹೀನೇ ಕಾಯೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ. ಅಹೇಸುಂ ಯೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ತಯಾ ಪುಬ್ಬೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಅರಹನ್ತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ. ತೇ ನ ಸಾವಕೇ ಉಪನೇಸುಂ ನ ಪಬ್ಬಜಿತೇ, ನ ಸಾವಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸುಂ ನ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ, ನ ಸಾವಕೇಸು ಗೇಧಿಮಕಂಸು ನ ಪಬ್ಬಜಿತೇಸು, ತೇ ನ ಸಾವಕೇ ಉಪನೇತ್ವಾ ನ ಪಬ್ಬಜಿತೇ, ನ ಸಾವಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ನ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ, ನ ಸಾವಕೇಸು ಗೇಧಿತಚಿತ್ತಾ ನ ಪಬ್ಬಜಿತೇಸು, ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪಾಣುಪಚ್ಛೇದಾ ಪಣೀತೇ ಕಾಯೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ. ತಂ ತಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಏವಂ ವದಾಮಿ – ಇಙ್ಘ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಮನುಯುತ್ತೋ ವಿಹರಸ್ಸು, ಅನಕ್ಖಾತಂ ಕುಸಲಞ್ಹಿ, ಮಾರಿಸ, ಮಾ ಪರಂ ಓವದಾಹೀ’ತಿ.

‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾರಂ ಪಾಪಿಮನ್ತಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಜಾನಾಮಿ ಖೋ ತಾಹಂ, ಪಾಪಿಮ, ಮಾ ತ್ವಂ ಮಞ್ಞಿತ್ಥೋ – ನ ಮಂ ಜಾನಾತೀ’ತಿ. ಮಾರೋ ತ್ವಮಸಿ, ಪಾಪಿಮ. ನ ಮಂ ತ್ವಂ, ಪಾಪಿಮ, ಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಏವಂ ವದೇಸಿ; ಅಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಮಂ ತ್ವಂ, ಪಾಪಿಮ, ಏವಂ ವದೇಸಿ. ತುಯ್ಹಞ್ಹಿ, ಪಾಪಿಮ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯೇಸಂ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸ್ಸತಿ, ತೇ ಮೇ ವಿಸಯಂ ಉಪಾತಿವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ. ಅಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾವ ಪನ ತೇ, ಪಾಪಿಮ, ಸಮಾನಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾಮ್ಹಾತಿ ಪಟಿಜಾನಿಂಸು. ಅಹಂ ಖೋ ಪನ, ಪಾಪಿಮ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋವ ಸಮಾನೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋಮ್ಹೀತಿ ಪಟಿಜಾನಾಮಿ. ದೇಸೇನ್ತೋಪಿ ಹಿ, ಪಾಪಿಮ, ತಥಾಗತೋ ಸಾವಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ತಾದಿಸೋವ ಅದೇಸೇನ್ತೋಪಿ ಹಿ, ಪಾಪಿಮ, ತಥಾಗತೋ ಸಾವಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ತಾದಿಸೋವ. ಉಪನೇನ್ತೋಪಿ ಹಿ, ಪಾಪಿಮ, ತಥಾಗತೋ ಸಾವಕೇ ತಾದಿಸೋವ, ಅನುಪನೇನ್ತೋಪಿ ಹಿ, ಪಾಪಿಮ, ತಥಾಗತೋ ಸಾವಕೇ ತಾದಿಸೋವ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಥಾಗತಸ್ಸ, ಪಾಪಿಮ, ಯೇ ಆಸವಾ ಸಂಕಿಲೇಸಿಕಾ ಪೋನೋಬ್ಭವಿಕಾ ಸದರಾ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಾ ಆಯತಿಂ ಜಾತಿಜರಾಮರಣಿಯಾ – ತೇ ಪಹೀನಾ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಾ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಾ ಅನಭಾವಂಕತಾ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಾ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಪಾಪಿಮ, ತಾಲೋ ಮತ್ಥಕಚ್ಛಿನ್ನೋ ಅಭಬ್ಬೋ ಪುನ ವಿರೂಳ್ಹಿಯಾ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಪಾಪಿಮ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಯೇ ಆಸವಾ ಸಂಕಿಲೇಸಿಕಾ ಪೋನೋಬ್ಭವಿಕಾ ಸದರಾ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಾ ಆಯತಿಂ ಜಾತಿಜರಾಮರಣಿಯಾ – ತೇ ಪಹೀನಾ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಾ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಾ ಅನಭಾವಂಕತಾ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಾತಿ.

‘‘ಇತಿ ಹಿದಂ ಮಾರಸ್ಸ ಚ ಅನಾಲಪನತಾಯ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಚ ಅಭಿನಿಮನ್ತನತಾಯ, ತಸ್ಮಾ ಇಮಸ್ಸ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮನಿಮನ್ತನಿಕಂತೇವ ಅಧಿವಚನ’’ನ್ತಿ.

ಬ್ರಹ್ಮನಿಮನ್ತನಿಕಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ನವಮಂ.