೧. ಚೂಳಸೀಹನಾದಸುತ್ತಂ

೧೩೯. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಇಧೇವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಣೋ, ಇಧ ದುತಿಯೋ ಸಮಣೋ, ಇಧ ತತಿಯೋ ಸಮಣೋ, ಇಧ ಚತುತ್ಥೋ ಸಮಣೋ; ಸುಞ್ಞಾ ಪರಪ್ಪವಾದಾ ಸಮಣೇಭಿ ಅಞ್ಞೇಹೀತಿ [ಸಮಣೇಹಿ ಅಞ್ಞೇತಿ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.) ಏತ್ಥ ಅಞ್ಞೇಹೀತಿ ಸಕಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಸಚ್ಚಾಭಿಞ್ಞೇಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ]. ಏವಮೇತಂ [ಏವಮೇವ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾ ಸೀಹನಾದಂ ನದಥ.

೧೪೦. ‘‘ಠಾನಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯುಂ – ‘ಕೋ ಪನಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಅಸ್ಸಾಸೋ, ಕಿಂ ಬಲಂ, ಯೇನ ತುಮ್ಹೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏವಂ ವದೇಥ – ಇಧೇವ ಸಮಣೋ, ಇಧ ದುತಿಯೋ ಸಮಣೋ, ಇಧ ತತಿಯೋ ಸಮಣೋ, ಇಧ ಚತುತ್ಥೋ ಸಮಣೋ; ಸುಞ್ಞಾ ಪರಪ್ಪವಾದಾ ಸಮಣೇಭಿ ಅಞ್ಞೇಹೀ’ತಿ? ಏವಂವಾದಿನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಮಸ್ಸು ವಚನೀಯಾ – ‘ಅತ್ಥಿ ಖೋ ನೋ, ಆವುಸೋ, ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಧಮ್ಮಾ ಅಕ್ಖಾತಾ ಯೇ ಮಯಂ ಅತ್ತನಿ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಏವಂ ವದೇಮ – ಇಧೇವ ಸಮಣೋ, ಇಧ ದುತಿಯೋ ಸಮಣೋ, ಇಧ ತತಿಯೋ ಸಮಣೋ, ಇಧ ಚತುತ್ಥೋ ಸಮಣೋ; ಸುಞ್ಞಾ ಪರಪ್ಪವಾದಾ ಸಮಣೇಭಿ ಅಞ್ಞೇಹೀತಿ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಅತ್ಥಿ ಖೋ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಸತ್ಥರಿ ಪಸಾದೋ, ಅತ್ಥಿ ಧಮ್ಮೇ ಪಸಾದೋ, ಅತ್ಥಿ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿತಾ; ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾ ಖೋ ಪನ ಪಿಯಾ ಮನಾಪಾ – ಗಹಟ್ಠಾ ಚೇವ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಚ. ಇಮೇ ಖೋ ನೋ, ಆವುಸೋ, ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಧಮ್ಮಾ ಅಕ್ಖಾತಾ ಯೇ ಮಯಂ ಅತ್ತನಿ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಏವಂ ವದೇಮ – ಇಧೇವ ಸಮಣೋ, ಇಧ ದುತಿಯೋ ಸಮಣೋ, ಇಧ ತತಿಯೋ ಸಮಣೋ, ಇಧ ಚತುತ್ಥೋ ಸಮಣೋ; ಸುಞ್ಞಾ ಪರಪ್ಪವಾದಾ ಸಮಣೇಭಿ ಅಞ್ಞೇಹೀ’ತಿ.

೧೪೧. ‘‘ಠಾನಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯುಂ – ‘ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅತ್ಥಿ ಸತ್ಥರಿ ಪಸಾದೋ ಯೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥಾ, ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಿ ಧಮ್ಮೇ ಪಸಾದೋ ಯೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಧಮ್ಮೋ, ಮಯಮ್ಪಿ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿನೋ ಯಾನಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸೀಲಾನಿ, ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಿಯಾ ಮನಾಪಾ – ಗಹಟ್ಠಾ ಚೇವ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಚ. ಇಧ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಕೋ ವಿಸೇಸೋ ಕೋ ಅಧಿಪ್ಪಯಾಸೋ [ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ (ಕ. ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.), ಅಧಿಪ್ಪಯೋಗೋ (ಕ.)] ಕಿಂ ನಾನಾಕರಣಂ ಯದಿದಂ ತುಮ್ಹಾಕಞ್ಚೇವ ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚಾ’ತಿ?

‘‘ಏವಂವಾದಿನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಮಸ್ಸು ವಚನೀಯಾ – ‘ಕಿಂ ಪನಾವುಸೋ, ಏಕಾ ನಿಟ್ಠಾ, ಉದಾಹು ಪುಥು ನಿಟ್ಠಾ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯುಂ – ‘ಏಕಾವುಸೋ, ನಿಟ್ಠಾ, ನ ಪುಥು ನಿಟ್ಠಾ’ತಿ.

‘‘‘ಸಾ ಪನಾವುಸೋ, ನಿಟ್ಠಾ ಸರಾಗಸ್ಸ ಉದಾಹು ವೀತರಾಗಸ್ಸಾ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯುಂ – ‘ವೀತರಾಗಸ್ಸಾವುಸೋ, ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ, ನ ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ ಸರಾಗಸ್ಸಾ’ತಿ.

‘‘‘ಸಾ ಪನಾವುಸೋ, ನಿಟ್ಠಾ ಸದೋಸಸ್ಸ ಉದಾಹು ವೀತದೋಸಸ್ಸಾ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯುಂ – ‘ವೀತದೋಸಸ್ಸಾವುಸೋ, ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ, ನ ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ ಸದೋಸಸ್ಸಾ’ತಿ.

‘‘‘ಸಾ ಪನಾವುಸೋ, ನಿಟ್ಠಾ ಸಮೋಹಸ್ಸ ಉದಾಹು ವೀತಮೋಹಸ್ಸಾ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯುಂ – ‘ವೀತಮೋಹಸ್ಸಾವುಸೋ, ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ, ನ ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ ಸಮೋಹಸ್ಸಾ’ತಿ.

‘‘‘ಸಾ ಪನಾವುಸೋ, ನಿಟ್ಠಾ ಸತಣ್ಹಸ್ಸ ಉದಾಹು ವೀತತಣ್ಹಸ್ಸಾ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯುಂ – ‘ವೀತತಣ್ಹಸ್ಸಾವುಸೋ, ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ, ನ ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ ಸತಣ್ಹಸ್ಸಾ’ತಿ.

‘‘‘ಸಾ ಪನಾವುಸೋ, ನಿಟ್ಠಾ ಸಉಪಾದಾನಸ್ಸ ಉದಾಹು ಅನುಪಾದಾನಸ್ಸಾ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯುಂ – ‘ಅನುಪಾದಾನಸ್ಸಾವುಸೋ, ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ, ನ ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ ಸಉಪಾದಾನಸ್ಸಾ’ತಿ.

‘‘‘ಸಾ ಪನಾವುಸೋ, ನಿಟ್ಠಾ ವಿದ್ದಸುನೋ ಉದಾಹು ಅವಿದ್ದಸುನೋ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯುಂ – ‘ವಿದ್ದಸುನೋ, ಆವುಸೋ, ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ, ನ ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ ಅವಿದ್ದಸುನೋ’ತಿ.

‘‘‘ಸಾ ಪನಾವುಸೋ, ನಿಟ್ಠಾ ಅನುರುದ್ಧಪ್ಪಟಿವಿರುದ್ಧಸ್ಸ ಉದಾಹು ಅನನುರುದ್ಧಅಪ್ಪಟಿವಿರುದ್ಧಸ್ಸಾ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯುಂ – ‘ಅನನುರುದ್ಧಅಪ್ಪಟಿವಿರುದ್ಧಸ್ಸಾವುಸೋ, ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ, ನ ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ ಅನುರುದ್ಧಪ್ಪಟಿವಿರುದ್ಧಸ್ಸಾ’ತಿ.

‘‘‘ಸಾ ಪನಾವುಸೋ, ನಿಟ್ಠಾ ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸ ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ ಉದಾಹು ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸ ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ’ತಿ? ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯುಂ – ‘ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸಾವುಸೋ, ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ, ನ ಸಾ ನಿಟ್ಠಾ ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸ ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ’ತಿ.

೧೪೨. ‘‘ದ್ವೇಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಟ್ಠಿಯೋ – ಭವದಿಟ್ಠಿ ಚ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿ ಚ. ಯೇ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಣಾ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಂ ಅಲ್ಲೀನಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಂ ಉಪಗತಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಂ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ, ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯಾ ತೇ ಪಟಿವಿರುದ್ಧಾ. ಯೇ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಣಾ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಂ ಅಲ್ಲೀನಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಂ ಉಪಗತಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಂ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ, ಭವದಿಟ್ಠಿಯಾ ತೇ ಪಟಿವಿರುದ್ಧಾ. ಯೇ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಣಾ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾ ಇಮಾಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ದಿಟ್ಠೀನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನನ್ತಿ, ‘ತೇ ಸರಾಗಾ ತೇ ಸದೋಸಾ ತೇ ಸಮೋಹಾ ತೇ ಸತಣ್ಹಾ ತೇ ಸಉಪಾದಾನಾ ತೇ ಅವಿದ್ದಸುನೋ ತೇ ಅನುರುದ್ಧಪ್ಪಟಿವಿರುದ್ಧಾ ತೇ ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಾ ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ; ತೇ ನ ಪರಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ ಜಾತಿಯಾ ಜರಾಯ ಮರಣೇನ ಸೋಕೇಹಿ ಪರಿದೇವೇಹಿ ದುಕ್ಖೇಹಿ ದೋಮನಸ್ಸೇಹಿ ಉಪಾಯಾಸೇಹಿ; ನ ಪರಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ ದುಕ್ಖಸ್ಮಾ’ತಿ ವದಾಮಿ. ಯೇ ಚ ಖೋ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಣಾ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾ ಇಮಾಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ದಿಟ್ಠೀನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನನ್ತಿ, ‘ತೇ ವೀತರಾಗಾ ತೇ ವೀತದೋಸಾ ತೇ ವೀತಮೋಹಾ ತೇ ವೀತತಣ್ಹಾ ತೇ ಅನುಪಾದಾನಾ ತೇ ವಿದ್ದಸುನೋ ತೇ ಅನನುರುದ್ಧಅಪ್ಪಟಿವಿರುದ್ಧಾ ತೇ ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಾ ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ; ತೇ ಪರಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ ಜಾತಿಯಾ ಜರಾಯ ಮರಣೇನ ಸೋಕೇಹಿ ಪರಿದೇವೇಹಿ ದುಕ್ಖೇಹಿ ದೋಮನಸ್ಸೇಹಿ ಉಪಾಯಾಸೇಹಿ; ಪರಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ ದುಕ್ಖಸ್ಮಾ’ತಿ ವದಾಮಿ.

೧೪೩. ‘‘ಚತ್ತಾರಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಾದಾನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ? ಕಾಮುಪಾದಾನಂ, ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಂ, ಸೀಲಬ್ಬತುಪಾದಾನಂ, ಅತ್ತವಾದುಪಾದಾನಂ. ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಾವಾದಾ ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ. ತೇ ನ ಸಮ್ಮಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ – ಕಾಮುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಸೀಲಬ್ಬತುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಅತ್ತವಾದುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಇಮಾನಿ ಹಿ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ತೀಣಿ ಠಾನಾನಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಾವಾದಾ ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ; ತೇ ನ ಸಮ್ಮಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ – ಕಾಮುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಸೀಲಬ್ಬತುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಅತ್ತವಾದುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಾವಾದಾ ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ. ತೇ ನ ಸಮ್ಮಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ – ಕಾಮುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಸೀಲಬ್ಬತುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಅತ್ತವಾದುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಇಮಾನಿ ಹಿ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ದ್ವೇ ಠಾನಾನಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಾವಾದಾ ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ; ತೇ ನ ಸಮ್ಮಾ [ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ ನ ಸಮ್ಮಾ (?)] ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ – ಕಾಮುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಸೀಲಬ್ಬತುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಅತ್ತವಾದುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಾವಾದಾ ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ. ತೇ ನ ಸಮ್ಮಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ – ಕಾಮುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ಸೀಲಬ್ಬತುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಅತ್ತವಾದುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಇಮಞ್ಹಿ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏಕಂ ಠಾನಂ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಾವಾದಾ ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ; ತೇ ನ ಸಮ್ಮಾ [ಪಟಿಜಾನಮಾನಾ ನ ಸಮ್ಮಾ (?)] ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ – ಕಾಮುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ಸೀಲಬ್ಬತುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಅತ್ತವಾದುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ.

‘‘ಏವರೂಪೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಯೋ ಸತ್ಥರಿ ಪಸಾದೋ ಸೋ ನ ಸಮ್ಮಗ್ಗತೋ ಅಕ್ಖಾಯತಿ; ಯೋ ಧಮ್ಮೇ ಪಸಾದೋ ಸೋ ನ ಸಮ್ಮಗ್ಗತೋ ಅಕ್ಖಾಯತಿ; ಯಾ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿತಾ ಸಾ ನ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಅಕ್ಖಾಯತಿ; ಯಾ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಸು ಪಿಯಮನಾಪತಾ ಸಾ ನ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಅಕ್ಖಾಯತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಏವಞ್ಹೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹೋತಿ ಯಥಾ ತಂ ದುರಕ್ಖಾತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ದುಪ್ಪವೇದಿತೇ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕೇ ಅನುಪಸಮಸಂವತ್ತನಿಕೇ ಅಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಪ್ಪವೇದಿತೇ.

೧೪೪. ‘‘ತಥಾಗತೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಾವಾದೋ ಪಟಿಜಾನಮಾನೋ ಸಮ್ಮಾ ಸಬ್ಬುಪಾದಾನಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ – ಕಾಮುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ, ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ, ಸೀಲಬ್ಬತುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ, ಅತ್ತವಾದುಪಾದಾನಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ. ಏವರೂಪೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಯೋ ಸತ್ಥರಿ ಪಸಾದೋ ಸೋ ಸಮ್ಮಗ್ಗತೋ ಅಕ್ಖಾಯತಿ; ಯೋ ಧಮ್ಮೇ ಪಸಾದೋ ಸೋ ಸಮ್ಮಗ್ಗತೋ ಅಕ್ಖಾಯತಿ; ಯಾ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿತಾ ಸಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಅಕ್ಖಾಯತಿ; ಯಾ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಸು ಪಿಯಮನಾಪತಾ ಸಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಅಕ್ಖಾಯತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಏವಞ್ಹೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹೋತಿ ಯಥಾ ತಂ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಸುಪ್ಪವೇದಿತೇ ನಿಯ್ಯಾನಿಕೇ ಉಪಸಮಸಂವತ್ತನಿಕೇ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಪ್ಪವೇದಿತೇ.

೧೪೫. ‘‘ಇಮೇ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಉಪಾದಾನಾ. ಕಿಂನಿದಾನಾ ಕಿಂಸಮುದಯಾ ಕಿಂಜಾತಿಕಾ ಕಿಂಪಭವಾ? ಇಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಉಪಾದಾನಾ ತಣ್ಹಾನಿದಾನಾ ತಣ್ಹಾಸಮುದಯಾ ತಣ್ಹಾಜಾತಿಕಾ ತಣ್ಹಾಪಭವಾ. ತಣ್ಹಾ ಚಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿಂನಿದಾನಾ ಕಿಂಸಮುದಯಾ ಕಿಂಜಾತಿಕಾ ಕಿಂಪಭವಾ? ತಣ್ಹಾ ವೇದನಾನಿದಾನಾ ವೇದನಾಸಮುದಯಾ ವೇದನಾಜಾತಿಕಾ ವೇದನಾಪಭವಾ. ವೇದನಾ ಚಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿಂನಿದಾನಾ ಕಿಂಸಮುದಯಾ ಕಿಂಜಾತಿಕಾ ಕಿಂಪಭವಾ? ವೇದನಾ ಫಸ್ಸನಿದಾನಾ ಫಸ್ಸಸಮುದಯಾ ಫಸ್ಸಜಾತಿಕಾ ಫಸ್ಸಪಭವಾ. ಫಸ್ಸೋ ಚಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿಂನಿದಾನೋ ಕಿಂಸಮುದಯೋ ಕಿಂಜಾತಿಕೋ ಕಿಂಪಭವೋ? ಫಸ್ಸೋ ಸಳಾಯತನನಿದಾನೋ ಸಳಾಯತನಸಮುದಯೋ ಸಳಾಯತನಜಾತಿಕೋ ಸಳಾಯತನಪಭವೋ. ಸಳಾಯತನಞ್ಚಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿಂನಿದಾನಂ ಕಿಂಸಮುದಯಂ ಕಿಂಜಾತಿಕಂ ಕಿಂಪಭವಂ? ಸಳಾಯತನಂ ನಾಮರೂಪನಿದಾನಂ ನಾಮರೂಪಸಮುದಯಂ ನಾಮರೂಪಜಾತಿಕಂ ನಾಮರೂಪಪಭವಂ. ನಾಮರೂಪಞ್ಚಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿಂನಿದಾನಂ ಕಿಂಸಮುದಯಂ ಕಿಂಜಾತಿಕಂ ಕಿಂಪಭವಂ? ನಾಮರೂಪಂ ವಿಞ್ಞಾಣನಿದಾನಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸಮುದಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಜಾತಿಕಂ ವಿಞ್ಞಾಣಪಭವಂ. ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿಂನಿದಾನಂ ಕಿಂಸಮುದಯಂ ಕಿಂಜಾತಿಕಂ ಕಿಂಪಭವಂ? ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಙ್ಖಾರನಿದಾನಂ ಸಙ್ಖಾರಸಮುದಯಂ ಸಙ್ಖಾರಜಾತಿಕಂ ಸಙ್ಖಾರಪಭವಂ. ಸಙ್ಖಾರಾ ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿಂನಿದಾನಾ ಕಿಂಸಮುದಯಾ ಕಿಂಜಾತಿಕಾ ಕಿಂಪಭವಾ? ಸಙ್ಖಾರಾ ಅವಿಜ್ಜಾನಿದಾನಾ ಅವಿಜ್ಜಾಸಮುದಯಾ ಅವಿಜ್ಜಾಜಾತಿಕಾ ಅವಿಜ್ಜಾಪಭವಾ.

‘‘ಯತೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅವಿಜ್ಜಾ ಪಹೀನಾ ಹೋತಿ ವಿಜ್ಜಾ ಉಪ್ಪನ್ನಾ, ಸೋ ಅವಿಜ್ಜಾವಿರಾಗಾ ವಿಜ್ಜುಪ್ಪಾದಾ ನೇವ ಕಾಮುಪಾದಾನಂ ಉಪಾದಿಯತಿ, ನ ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಂ ಉಪಾದಿಯತಿ, ನ ಸೀಲಬ್ಬತುಪಾದಾನಂ ಉಪಾದಿಯತಿ, ನ ಅತ್ತವಾದುಪಾದಾನಂ ಉಪಾದಿಯತಿ. ಅನುಪಾದಿಯಂ ನ ಪರಿತಸ್ಸತಿ, ಅಪರಿತಸ್ಸಂ ಪಚ್ಚತ್ತಞ್ಞೇವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತೀ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ.

ಚೂಳಸೀಹನಾದಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಠಮಂ.