ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ

ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯೇ

ವಿಮಾನವತ್ಥುಪಾಳಿ

೧. ಇತ್ಥಿವಿಮಾನಂ

೧. ಪೀಠವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮಪೀಠವಿಮಾನವತ್ಥು

೧. ‘‘ಪೀಠಂ ತೇ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ಉಳಾರಂ, ಮನೋಜವಂ ಗಚ್ಛತಿ ಯೇನಕಾಮಂ;

ಅಲಙ್ಕತೇ ಮಲ್ಯಧರೇ [ಮಾಲ್ಯಧರೇ (ಸ್ಯಾ.)] ಸುವತ್ಥೇ, ಓಭಾಸಸಿ ವಿಜ್ಜುರಿವಬ್ಭಕೂಟಂ.

೨. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೩. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೪. ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ [ಮೋಗ್ಗಲಾನೇನ (ಕ.) ಏವಮುಪರಿಪಿ] ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

೫. ‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ಅಬ್ಭಾಗತಾನಾಸನಕಂ ಅದಾಸಿಂ;

ಅಭಿವಾದಯಿಂ ಅಞ್ಜಲಿಕಂ ಅಕಾಸಿಂ, ಯಥಾನುಭಾವಞ್ಚ ಅದಾಸಿ ದಾನಂ.

೬. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ಮೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೭. ‘‘ಅಕ್ಖಾಮಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಾನುಭಾವ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಯಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ತೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

ಪಠಮಪೀಠವಿಮಾನಂ ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಪೀಠವಿಮಾನವತ್ಥು

೮. ‘‘ಪೀಠಂ ತೇ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ ಉಳಾರಂ, ಮನೋಜವಂ ಗಚ್ಛತಿ ಯೇನಕಾಮಂ;

ಅಲಙ್ಕತೇ ಮಲ್ಯಧರೇ ಸುವತ್ಥೇ, ಓಭಾಸಸಿ ವಿಜ್ಜುರಿವಬ್ಭಕೂಟಂ.

೯. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೦. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೧೧. ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

೧೨. ‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ಅಬ್ಭಾಗತಾನಾಸನಕಂ ಅದಾಸಿಂ;

ಅಭಿವಾದಯಿಂ ಅಞ್ಜಲಿಕಂ ಅಕಾಸಿಂ, ಯಥಾನುಭಾವಞ್ಚ ಅದಾಸಿ ದಾನಂ.

೧೩. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ಮೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೪. ‘‘ಅಕ್ಖಾಮಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಾನುಭಾವ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಯಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ತೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

ದುತಿಯಪೀಠವಿಮಾನಂ ದುತಿಯಂ.

೩. ತತಿಯಪೀಠವಿಮಾನವತ್ಥು

೧೫. ‘‘ಪೀಠಂ ತೇ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ಉಳಾರಂ, ಮನೋಜವಂ ಗಚ್ಛತಿ ಯೇನಕಾಮಂ;

ಅಲಙ್ಕತೇ ಮಲ್ಯಧರೇ ಸುವತ್ಥೇ, ಓಭಾಸಸಿ ವಿಜ್ಜುರಿವಬ್ಭಕೂಟಂ.

೧೬. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೭. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೧೮. ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

೧೯. ‘‘ಅಪ್ಪಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಫಲಂ ಮಮೇದಂ [ಮಮೇತಂ (ಕ.)], ಯೇನಮ್ಹಿ [ತೇನಮ್ಹಿ (ಕ.)] ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ;

ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ಪುರಿಮಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ.

೨೦. ‘‘ಅದ್ದಸಂ ವಿರಜಂ ಭಿಕ್ಖುಂ, ವಿಪ್ಪಸನ್ನಮನಾವಿಲಂ;

ತಸ್ಸ ಅದಾಸಹಂ ಪೀಠಂ, ಪಸನ್ನಾ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ.

೨೧. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ಮೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೨೨. ‘‘ಅಕ್ಖಾಮಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಾನುಭಾವ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಯಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ತೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

ತತಿಯಪೀಠವಿಮಾನಂ ತತಿಯಂ.

೪. ಚತುತ್ಥಪೀಠವಿಮಾನವತ್ಥು

೨೩. ‘‘ಪೀಠಂ ತೇ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ ಉಳಾರಂ, ಮನೋಜವಂ ಗಚ್ಛತಿ ಯೇನಕಾಮಂ;

ಅಲಙ್ಕತೇ ಮಲ್ಯಧರೇ ಸುವತ್ಥೇ, ಓಭಾಸಸಿ ವಿಜ್ಜುರಿವಬ್ಭಕೂಟಂ.

೨೪. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೨೫. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೨೬. ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

೨೭. ‘‘ಅಪ್ಪಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಫಲಂ ಮಮೇದಂ, ಯೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ;

ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ಪುರಿಮಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ.

೨೮. ‘‘ಅದ್ದಸಂ ವಿರಜಂ ಭಿಕ್ಖುಂ, ವಿಪ್ಪಸನ್ನಮನಾವಿಲಂ;

ತಸ್ಸ ಅದಾಸಹಂ ಪೀಠಂ, ಪಸನ್ನಾ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ.

೨೯. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ಮೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೩೦. ‘‘ಅಕ್ಖಾಮಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಾನುಭಾವ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಯಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ತೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

ಚತುತ್ಥಪೀಠವಿಮಾನಂ ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಕುಞ್ಜರವಿಮಾನವತ್ಥು

೩೧. ‘‘ಕುಞ್ಜರೋ ತೇ ವರಾರೋಹೋ, ನಾನಾರತನಕಪ್ಪನೋ;

ರುಚಿರೋ ಥಾಮವಾ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಆಕಾಸಮ್ಹಿ ಸಮೀಹತಿ.

೩೨. ‘‘ಪದುಮಿ ಪದ್ಮ [ಪದುಮ… (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.) ಏವಮುಪರಿಪಿ] ಪತ್ತಕ್ಖಿ, ಪದ್ಮುಪ್ಪಲಜುತಿನ್ಧರೋ;

ಪದ್ಮಚುಣ್ಣಾಭಿಕಿಣ್ಣಙ್ಗೋ, ಸೋಣ್ಣಪೋಕ್ಖರಮಾಲಧಾ [… ಮಾಲವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)].

೩೩. ‘‘ಪದುಮಾನುಸಟಂ ಮಗ್ಗಂ, ಪದ್ಮಪತ್ತವಿಭೂಸಿತಂ.

ಠಿತಂ ವಗ್ಗುಮನುಗ್ಘಾತೀ, ಮಿತಂ ಗಚ್ಛತಿ ವಾರಣೋ.

೩೪. ‘‘ತಸ್ಸ ಪಕ್ಕಮಮಾನಸ್ಸ, ಸೋಣ್ಣಕಂಸಾ ರತಿಸ್ಸರಾ;

ತೇಸಂ ಸುಯ್ಯತಿ ನಿಗ್ಘೋಸೋ, ತುರಿಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೇ ಯಥಾ.

೩೫. ‘‘ತಸ್ಸ ನಾಗಸ್ಸ ಖನ್ಧಮ್ಹಿ, ಸುಚಿವತ್ಥಾ ಅಲಙ್ಕತಾ;

ಮಹನ್ತಂ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಂ, ವಣ್ಣೇನ ಅತಿರೋಚಸಿ.

೩೬. ‘‘ದಾನಸ್ಸ ತೇ ಇದಂ ಫಲಂ, ಅಥೋ ಸೀಲಸ್ಸ ವಾ ಪನ;

ಅಥೋ ಅಞ್ಜಲಿಕಮ್ಮಸ್ಸ, ತಂ ಮೇ ಅಕ್ಖಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿತಾ’’ತಿ;

೩೭. ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

೩೮. ‘‘ದಿಸ್ವಾನ ಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಝಾಯಿಂ ಝಾನರತಂ ಸತಂ;

ಅದಾಸಿಂ ಪುಪ್ಫಾಭಿಕಿಣ್ಣಂ, ಆಸನಂ ದುಸ್ಸಸನ್ಥತಂ.

೩೯. ‘‘ಉಪಡ್ಢಂ ಪದ್ಮಮಾಲಾಹಂ, ಆಸನಸ್ಸ ಸಮನ್ತತೋ;

ಅಬ್ಭೋಕಿರಿಸ್ಸಂ ಪತ್ತೇಹಿ, ಪಸನ್ನಾ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ.

೪೦. ‘‘ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ [ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಇದಂ ಮೇ ಈದಿಸಂ ಫಲಂ;

ಸಕ್ಕಾರೋ ಗರುಕಾರೋ ಚ, ದೇವಾನಂ ಅಪಚಿತಾ ಅಹಂ.

೪೧. ‘‘ಯೋ ವೇ ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಾನಂ, ಸನ್ತಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನಂ;

ಪಸನ್ನೋ ಆಸನಂ ದಜ್ಜಾ, ಏವಂ ನನ್ದೇ ಯಥಾ ಅಹಂ.

೪೨. ‘‘ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಅತ್ತಕಾಮೇನ [ಅತ್ಥಕಾಮೇನ (ಕ.)], ಮಹತ್ತಮಭಿಕಙ್ಖತಾ;

ಆಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಸರೀರನ್ತಿಮಧಾರಿನ’’ನ್ತಿ.

ಕುಞ್ಜರವಿಮಾನಂ ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಪಠಮನಾವಾವಿಮಾನವತ್ಥು

೪೩. ‘‘ಸುವಣ್ಣಚ್ಛದನಂ ನಾವಂ, ನಾರಿ ಆರುಯ್ಹ ತಿಟ್ಠಸಿ;

ಓಗಾಹಸಿ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ, ಪದ್ಮಂ [ಪದುಮಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಛಿನ್ದಸಿ ಪಾಣಿನಾ.

೪೪. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೪೫. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೪೬. ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

೪೭. ‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ಪುರಿಮಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ;

ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸಿತೇ ಕಿಲನ್ತೇ, ಉಟ್ಠಾಯ ಪಾತುಂ ಉದಕಂ ಅದಾಸಿಂ.

೪೮. ‘‘ಯೋ ವೇ ಕಿಲನ್ತಾನ ಪಿಪಾಸಿತಾನಂ, ಉಟ್ಠಾಯ ಪಾತುಂ ಉದಕಂ ದದಾತಿ;

ಸೀತೋದಕಾ [ಸೀತೋದಿಕಾ (ಸೀ.)] ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ನಜ್ಜೋ, ಪಹೂತಮಲ್ಯಾ ಬಹುಪುಣ್ಡರೀಕಾ.

೪೯. ‘‘ತಂ ಆಪಗಾ [ತಮಾಪಗಾ (ಸೀ. ಕ.)] ಅನುಪರಿಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬದಾ, ಸೀತೋದಕಾ ವಾಲುಕಸನ್ಥತಾ ನದೀ;

ಅಮ್ಬಾ ಚ ಸಾಲಾ ತಿಲಕಾ ಚ ಜಮ್ಬುಯೋ, ಉದ್ದಾಲಕಾ ಪಾಟಲಿಯೋ ಚ ಫುಲ್ಲಾ.

೫೦. ‘‘ತಂ ಭೂಮಿಭಾಗೇಹಿ ಉಪೇತರೂಪಂ, ವಿಮಾನಸೇಟ್ಠಂ ಭುಸಸೋಭಮಾನಂ;

ತಸ್ಸೀಧ [ತಸ್ಸೇವ (ಸ್ಯಾ.)] ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ, ಏತಾದಿಸಂ ಪುಞ್ಞಕತಾ [ಕತಪುಞ್ಞಾ (ಸೀ.)] ಲಭನ್ತಿ.

೫೧. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ಮೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೫೨. ‘‘ಅಕ್ಖಾಮಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಾನುಭಾವ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಯಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ತೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

ಪಠಮನಾವಾವಿಮಾನಂ ಛಟ್ಠಂ.

೭. ದುತಿಯನಾವಾವಿಮಾನವತ್ಥು

೫೩. ‘‘ಸುವಣ್ಣಚ್ಛದನಂ ನಾವಂ, ನಾರಿ ಆರುಯ್ಹ ತಿಟ್ಠಸಿ;

ಓಗಾಹಸಿ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ, ಪದ್ಮಂ ಛಿನ್ದಸಿ ಪಾಣಿನಾ.

೫೪. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೫೫. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭುತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೫೬. ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

೫೭. ‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ಪುರಿಮಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ;

ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖುಂ ತಸಿತಂ ಕಿಲನ್ತಂ, ಉಟ್ಠಾಯ ಪಾತುಂ ಉದಕಂ ಅದಾಸಿಂ.

೫೮. ‘‘ಯೋ ವೇ ಕಿಲನ್ತಸ್ಸ ಪಿಪಾಸಿತಸ್ಸ, ಉಟ್ಠಾಯ ಪಾತುಂ ಉದಕಂ ದದಾತಿ;

ಸೀತೋದಕಾ ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ನಜ್ಜೋ, ಪಹೂತಮಲ್ಯಾ ಬಹುಪುಣ್ಡರೀಕಾ.

೫೯. ‘‘ತಂ ಆಪಗಾ ಅನುಪರಿಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬದಾ, ಸೀತೋದಕಾ ವಾಲುಕಸನ್ಥತಾ ನದೀ;

ಅಮ್ಬಾ ಚ ಸಾಲಾ ತಿಲಕಾ ಚ ಜಮ್ಬುಯೋ, ಉದ್ದಾಲಕಾ ಪಾಟಲಿಯೋ ಚ ಫುಲ್ಲಾ.

೬೦. ‘‘ತಂ ಭೂಮಿಭಾಗೇಹಿ ಉಪೇತರೂಪಂ, ವಿಮಾನಸೇಟ್ಠಂ ಭುಸಸೋಭಮಾನಂ;

ತಸ್ಸೀಧ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ, ಏತಾದಿಸಂ ಪುಞ್ಞಕತಾ ಲಭನ್ತಿ.

೬೧. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ಮೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೬೨. ‘‘ಅಕ್ಖಾಮಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಾನುಭಾವ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಯಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ತೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

ದುತಿಯನಾವಾವಿಮಾನಂ ಸತ್ತಮಂ.

೮. ತತಿಯನಾವಾವಿಮಾನವತ್ಥು

೬೩. ‘‘ಸುವಣ್ಣಚ್ಛದನಂ ನಾವಂ, ನಾರಿ ಆರುಯ್ಹ ತಿಟ್ಠಸಿ;

ಓಗಾಹಸಿ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ, ಪದ್ಮಂ ಛಿನ್ದಸಿ ಪಾಣಿನಾ.

೬೪. ‘‘ಕೂಟಾಗಾರಾ ನಿವೇಸಾ ತೇ, ವಿಭತ್ತಾ ಭಾಗಸೋ ಮಿತಾ;

ದದ್ದಲ್ಲಮಾನಾ [ದದ್ದಳ್ಹಮಾನಾ (ಕ.)] ಆಭನ್ತಿ, ಸಮನ್ತಾ ಚತುರೋ ದಿಸಾ.

೬೫. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.