೮. ವಿಸಾಖಾಸುತ್ತಂ

೭೮. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಪುಬ್ಬಾರಾಮೇ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ವಿಸಾಖಾಯ ಮಿಗಾರಮಾತುಯಾ ನತ್ತಾ ಕಾಲಙ್ಕತಾ ಹೋತಿ ಪಿಯಾ ಮನಾಪಾ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಅಲ್ಲವತ್ಥಾ ಅಲ್ಲಕೇಸಾ ದಿವಾ ದಿವಸ್ಸ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ವಿಸಾಖಂ ಮಿಗಾರಮಾತರಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಹನ್ದ ಕುತೋ ನು ತ್ವಂ, ವಿಸಾಖೇ, ಆಗಚ್ಛಸಿ ಅಲ್ಲವತ್ಥಾ ಅಲ್ಲಕೇಸಾ ಇಧೂಪಸಙ್ಕನ್ತಾ ದಿವಾ ದಿವಸ್ಸಾ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ತಾ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪಿಯಾ ಮನಾಪಾ ಕಾಲಙ್ಕತಾ. ತೇನಾಹಂ ಅಲ್ಲವತ್ಥಾ ಅಲ್ಲಕೇಸಾ ಇಧೂಪಸಙ್ಕನ್ತಾ ದಿವಾ ದಿವಸ್ಸಾ’’ತಿ. ‘‘ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ ತ್ವಂ, ವಿಸಾಖೇ, ಯಾವತಿಕಾ [ಯಾವತಕಾ (?)] ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಾ ತಾವತಿಕೇ [ತಾವತಕೇ (?)] ಪುತ್ತೇ ಚ ನತ್ತಾರೋ ಚಾ’’ತಿ? ‘‘ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾಹಂ, ಭಗವಾ [ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾಹಂ ಭನ್ತೇ ಭಗವಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಯಾವತಿಕಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಾ ತಾವತಿಕೇ ಪುತ್ತೇ ಚ ನತ್ತಾರೋ ಚಾ’’ತಿ.

‘‘ಕೀವಬಹುಕಾ ಪನ, ವಿಸಾಖೇ, ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಾ ದೇವಸಿಕಂ ಕಾಲಂ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ದಸಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಾ ದೇವಸಿಕಂ ಕಾಲಂ ಕರೋನ್ತಿ; ನವಪಿ, ಭನ್ತೇ… ಅಟ್ಠಪಿ, ಭನ್ತೇ… ಸತ್ತಪಿ, ಭನ್ತೇ… ಛಪಿ, ಭನ್ತೇ… ಪಞ್ಚಪಿ, ಭನ್ತೇ… ಚತ್ತಾರೋಪಿ, ಭನ್ತೇ… ತೀಣಿಪಿ, ಭನ್ತೇ… ದ್ವೇಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಾ ದೇವಸಿಕಂ ಕಾಲಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಏಕೋಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಮನುಸ್ಸೋ ದೇವಸಿಕಂ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ. ಅವಿವಿತ್ತಾ, ಭನ್ತೇ, ಸಾವತ್ಥಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಕಾಲಂ ಕರೋನ್ತೇಹೀ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ವಿಸಾಖೇ, ಅಪಿ ನು ತ್ವಂ ಕದಾಚಿ ಕರಹಚಿ ಅನಲ್ಲವತ್ಥಾ ವಾ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ ಅನಲ್ಲಕೇಸಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ. ಅಲಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ತಾವ ಬಹುಕೇಹಿ ಪುತ್ತೇಹಿ ಚ ನತ್ತಾರೇಹಿ ಚಾ’’ತಿ.

‘‘ಯೇಸಂ ಖೋ, ವಿಸಾಖೇ, ಸತಂ ಪಿಯಾನಿ, ಸತಂ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ನವುತಿ ಪಿಯಾನಿ, ನವುತಿ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಅಸೀತಿ ಪಿಯಾನಿ, ಅಸೀತಿ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಸತ್ತತಿ ಪಿಯಾನಿ, ಸತ್ತತಿ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಸಟ್ಠಿ ಪಿಯಾನಿ, ಸಟ್ಠಿ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಪಞ್ಞಾಸಂ ಪಿಯಾನಿ, ಪಞ್ಞಾಸಂ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಚತ್ತಾರೀಸಂ ಪಿಯಾನಿ, ಚತ್ತಾರೀಸಂ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ, ಯೇಸಂ ತಿಂಸಂ ಪಿಯಾನಿ, ತಿಂಸಂ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ವೀಸತಿ ಪಿಯಾನಿ, ವೀಸತಿ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ, ಯೇಸಂ ದಸ ಪಿಯಾನಿ, ದಸ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ನವ ಪಿಯಾನಿ, ನವ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಅಟ್ಠ ಪಿಯಾನಿ, ಅಟ್ಠ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಸತ್ತ ಪಿಯಾನಿ, ಸತ್ತ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಛ ಪಿಯಾನಿ, ಛ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಪಞ್ಚ ಪಿಯಾನಿ, ಪಞ್ಚ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಚತ್ತಾರಿ ಪಿಯಾನಿ, ಚತ್ತಾರಿ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ತೀಣಿ ಪಿಯಾನಿ, ತೀಣಿ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ದ್ವೇ ಪಿಯಾನಿ, ದ್ವೇ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಾನಿ; ಯೇಸಂ ಏಕಂ ಪಿಯಂ, ಏಕಂ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಂ; ಯೇಸಂ ನತ್ಥಿ ಪಿಯಂ, ನತ್ಥಿ ತೇಸಂ ದುಕ್ಖಂ, ಅಸೋಕಾ ತೇ ವಿರಜಾ ಅನುಪಾಯಾಸಾತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ –

‘‘ಯೇ ಕೇಚಿ ಸೋಕಾ ಪರಿದೇವಿತಾ ವಾ,

ದುಕ್ಖಾ ಚ [ದುಕ್ಖಾ ವ (ಅಟ್ಠ.)] ಲೋಕಸ್ಮಿಮನೇಕರೂಪಾ;

ಪಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚಪ್ಪಭವನ್ತಿ ಏತೇ,

ಪಿಯೇ ಅಸನ್ತೇ ನ ಭವನ್ತಿ ಏತೇ.

‘‘ತಸ್ಮಾ ಹಿ ತೇ ಸುಖಿನೋ ವೀತಸೋಕಾ,

ಯೇಸಂ ಪಿಯಂ ನತ್ಥಿ ಕುಹಿಞ್ಚಿ ಲೋಕೇ;

ತಸ್ಮಾ ಅಸೋಕಂ ವಿರಜಂ ಪತ್ಥಯಾನೋ,

ಪಿಯಂ ನ ಕಯಿರಾಥ ಕುಹಿಞ್ಚಿ ಲೋಕೇ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ;