೨. ಸತ್ತಜಟಿಲಸುತ್ತಂ

೫೨. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಪುಬ್ಬಾರಾಮೇ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಬಹಿದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸತ್ತ ಚ ಜಟಿಲಾ, ಸತ್ತ ಚ ನಿಗಣ್ಠಾ, ಸತ್ತ ಚ ಅಚೇಲಕಾ, ಸತ್ತ ಚ ಏಕಸಾಟಕಾ, ಸತ್ತ ಚ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ, ಪರೂಳ್ಹಕಚ್ಛನಖಲೋಮಾ ಖಾರಿವಿವಿಧಮಾದಾಯ [ಖಾರೀವಿಧಮಾದಾಯ (ಕ. ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೨; ದೀ. ನಿ. ೧.೨೮೦)] ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ.

ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ತೇ ಸತ್ತ ಚ ಜಟಿಲೇ, ಸತ್ತ ಚ ನಿಗಣ್ಠೇ, ಸತ್ತ ಚ ಅಚೇಲಕೇ, ಸತ್ತ ಚ ಏಕಸಾಟಕೇ, ಸತ್ತ ಚ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೇ, ಪರೂಳ್ಹಕಚ್ಛನಖಲೋಮೇ ಖಾರಿವಿವಿಧಮಾದಾಯ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತೇ. ದಿಸ್ವಾನ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣಜಾಣುಮಣ್ಡಲಂ ಪಥವಿಯಂ [ಪಠವಿಯಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ನಿಹನ್ತ್ವಾ ಯೇನ ತೇ ಸತ್ತ ಚ ಜಟಿಲಾ, ಸತ್ತ ಚ ನಿಗಣ್ಠಾ, ಸತ್ತ ಚ ಅಚೇಲಕಾ, ಸತ್ತ ಚ ಏಕಸಾಟಕಾ, ಸತ್ತ ಚ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ, ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ನಾಮಂ ಸಾವೇಸಿ – ‘‘ರಾಜಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ; ರಾಜಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ; ರಾಜಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇಸು ತೇಸು ಸತ್ತಸು ಚ ಜಟಿಲೇಸು, ಸತ್ತಸು ಚ ನಿಗಣ್ಠೇಸು, ಸತ್ತಸು ಚ ಅಚೇಲಕೇಸು, ಸತ್ತಸು ಚ ಏಕಸಾಟಕೇಸು, ಸತ್ತಸು ಚ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೇಸು, ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯೇ ಖೋ [ಯೇ ಚ ಖೋ (ಸೀ.), ಯೇ ಚ ತೇ (ಸ್ಯಾ.), ಯೇ ನು ಕೇಚಿ ಖೋ (ಪೀ.), ಯೇ ತೇ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೨), ಯೇ ನು ಖೋ ಕೇಚಿ (?)] ಭನ್ತೇ, ಲೋಕೇ ಅರಹನ್ತೋ ವಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಸಮಾಪನ್ನಾ ಏತೇ ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತರೇ’’ತಿ [ಅಞ್ಞತರಾತಿ (ಸೀ. ಕ.), ಅಞ್ಞತರೋತಿ (ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)].

‘‘ದುಜ್ಜಾನಂ ಖೋ ಏತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಯಾ ಗಿಹಿನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನಾ ಪುತ್ತಸಮ್ಬಾಧಸಯನಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೇನ ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭೋನ್ತೇನ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರಯನ್ತೇನ ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯನ್ತೇನ – ಇಮೇ ವಾ ಅರಹನ್ತೋ, ಇಮೇ ವಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ಸಮಾಪನ್ನಾತಿ.

‘‘ಸಂವಾಸೇನ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಲಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತಞ್ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ ನ ಇತ್ತರಂ [ನ ಇತ್ತರೇನ (ಸ್ಯಾ. ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಅಟ್ಠ.)], ಮನಸಿಕರೋತಾ ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ, ಪಞ್ಞವತಾ ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನ. ಸಂವೋಹಾರೇನ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೋಚೇಯ್ಯಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತಞ್ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ ನ ಇತ್ತರಂ, ಮನಸಿಕರೋತಾ ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ, ಪಞ್ಞವತಾ ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನ. ಆಪದಾಸು ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಥಾಮೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸೋ ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ ನ ಇತ್ತರಂ, ಮನಸಿಕರೋತಾ ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ, ಪಞ್ಞವತಾ ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನ. ಸಾಕಚ್ಛಾಯ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಞ್ಞಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸಾ ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ ನ ಇತ್ತರಂ, ಮನಸಿಕರೋತಾ ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ, ಪಞ್ಞವತಾ ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’’ತಿ.

‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಭನ್ತೇ! ಯಾವ ಸುಭಾಸಿತಂ ಚಿದಂ [ಸುಭಾಸಿತಮಿದಂ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೨)], ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ – ‘ದುಜ್ಜಾನಂ ಖೋ ಏತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಯಾ ಗಿಹಿನಾ ಪುತ್ತಸಮ್ಬಾಧಸಯನಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೇನ ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭೋನ್ತೇನ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರಯನ್ತೇನ ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯನ್ತೇನ – ಇಮೇ ವಾ ಅರಹನ್ತೋ, ಇಮೇ ವಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ಸಮಾಪನ್ನಾತಿ. ಸಂವಾಸೇನ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಲಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ಸಾಕಚ್ಛಾಯ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಞ್ಞಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸಾ ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ ನ ಇತ್ತರಂ, ಮನಸಿಕರೋತಾ ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ, ಪಞ್ಞವತಾ ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’’’ತಿ.

‘‘ಏತೇ, ಭನ್ತೇ, ಮಮ ಪುರಿಸಾ ಚೋರಾ [ಚರಾ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೨)] ಓಚರಕಾ ಜನಪದಂ ಓಚರಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ತೇಹಿ ಪಠಮಂ ಓಚಿಣ್ಣಂ ಅಹಂ ಪಚ್ಛಾ ಓಸಾರಿಸ್ಸಾಮಿ [ಓತರಿಸ್ಸಾಮಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.), ಓಯಾಯಿಸ್ಸಾಮಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಅಟ್ಠ.), ಓಸಾಪಯಿಸ್ಸಾಮಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೨)]. ಇದಾನಿ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ರಜೋಜಲ್ಲಂ ಪವಾಹೇತ್ವಾ ಸುನ್ಹಾತಾ ಸುವಿಲಿತ್ತಾ ಕಪ್ಪಿತಕೇಸಮಸ್ಸೂ ಓದಾತವತ್ಥವಸನಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತಾ ಸಮಙ್ಗಿಭೂತಾ ಪರಿಚಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ [ಚಾರಿಯನ್ತಿ (ಸ್ಯಾ.)] ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ –

‘‘ನ ವಾಯಮೇಯ್ಯ ಸಬ್ಬತ್ಥ, ನಾಞ್ಞಸ್ಸ ಪುರಿಸೋ ಸಿಯಾ;

ನಾಞ್ಞಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಜೀವೇಯ್ಯ, ಧಮ್ಮೇನ ನ ವಣಿಂ [ವಾಣಿಂ (ಸೀ.), ವಣೀ (ಸ್ಯಾ. ಪೀ.), ವಾಣಿಜಂ (ಕ.)] ಚರೇ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ;