ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ

ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯೇ

ಪೇಟಕೋಪದೇಸಪಾಳಿ

೧. ಅರಿಯಸಚ್ಚಪ್ಪಕಾಸನಪಠಮಭೂಮಿ

ನಮೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾನಂ ಪರಮತ್ಥದಸ್ಸೀನಂ

ಸೀಲಾದಿಗುಣಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತಾನಂ.

೧. ದುವೇ ಹೇತೂ ದುವೇ ಪಚ್ಚಯಾ ಸಾವಕಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಉಪ್ಪಾದಾಯ – ಪರತೋ ಚ ಘೋಸೋ ಸಚ್ಚಾನುಸನ್ಧಿ, ಅಜ್ಝತ್ತಞ್ಚ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪರತೋ ಘೋಸೋ? ಯಾ ಪರತೋ ದೇಸನಾ ಓವಾದೋ ಅನುಸಾಸನೀ ಸಚ್ಚಕಥಾ ಸಚ್ಚಾನುಲೋಮೋ. ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ – ದುಕ್ಖಂ ಸಮುದಯೋ ನಿರೋಧೋ ಮಗ್ಗೋ. ಇಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ಸಚ್ಚಾನಂ ಯಾ ದೇಸನಾ ಸನ್ದಸ್ಸನಾ ವಿವರಣಾ ವಿಭಜನಾ ಉತ್ತಾನೀಕಿರಿಯಾ [ಉತ್ತಾನಿಕಿರಿಯಾ (ಕ.)] ಪಕಾಸನಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಸಚ್ಚಾನುಲೋಮೋ ಘೋಸೋತಿ.

೨. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ?

ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ನಾಮ ಯೋ ಯಥಾದೇಸಿತೇ ಧಮ್ಮೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಆರಮ್ಮಣಂ ಅನಭಿನೀಹರಿತ್ವಾ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ.

ತಂಆಕಾರೋ ಯೋನಿಸೋ ದ್ವಾರೋ ವಿಧಿ ಉಪಾಯೋ. ಯಥಾ ಪುರಿಸೋ ಸುಕ್ಖೇ ಕಟ್ಠೇ ವಿಗತಸ್ನೇಹೇ ಸುಕ್ಖಾಯ ಉತ್ತರಾರಣಿಯಾ ಥಲೇ ಅಭಿಮನ್ಥಮಾನಂ ಭಬ್ಬೋ ಜೋತಿಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು. ಯೋನಿಸೋ ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ. ಏವಮೇವಸ್ಸ ಯಮಿದಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯನಿರೋಧಮಗ್ಗಾನಂ ಅವಿಪರೀತಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಮನಸಿಕರೋತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ.

ಯಥಾ ತಿಸ್ಸೋ ಉಪಮಾ ಪುಬ್ಬೇ ಅಸ್ಸುತಾ ಚ ಅಸ್ಸುತಪುಬ್ಬಾ ಚ ಪಟಿಭನ್ತಿ. ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ ಕಾಮೇಸು ಅವೀತರಾಗೋತಿ…ಪೇ… ದುವೇ ಉಪಮಾ ಅಯೋನಿಸೋ ಕಾತಬ್ಬಾ ಪಚ್ಛಿಮೇಸು ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಯೋ ಚ ಪರತೋ ಘೋಸೋ ಯೋ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ – ಇಮೇ ದ್ವೇ ಪಚ್ಚಯಾ. ಪರತೋ ಘೋಸೇನ ಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪಞ್ಞಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಸುತಮಯೀ ಪಞ್ಞಾ. ಯಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪಞ್ಞಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಚಿನ್ತಾಮಯೀ ಪಞ್ಞಾತಿ. ಇಮಾ ದ್ವೇ ಪಞ್ಞಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಪುರಿಮಕಾ ಚ ದ್ವೇ ಪಚ್ಚಯಾ. ಇಮೇ ದ್ವೇ ಹೇತೂ ದ್ವೇ ಪಚ್ಚಯಾ ಸಾವಕಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಉಪ್ಪಾದಾಯ.

೩. ತತ್ಥ ಪರತೋ ಘೋಸಸ್ಸ ಸಚ್ಚಾನುಸನ್ಧಿಸ್ಸ ದೇಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಜಾನನ್ತೋ ಅತ್ಥಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತಿ. ನ ಚ ಅತ್ಥಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕರಿಸ್ಸತೀತಿ ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತಿ. ಪರತೋ ಘೋಸಸ್ಸ ಸಚ್ಚಾನುಸನ್ಧಿಸ್ಸ ದೇಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ವಿಜಾನನ್ತೋ ಅತ್ಥಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತಿ. ಅತ್ಥಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕರಿಸ್ಸತೀತಿ ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತಿ. ಏಸ ಹೇತು ಏತಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಏಸೋ ಉಪಾಯೋ ಸಾವಕಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾನಸ್ಸ, ನತ್ಥಞ್ಞೋ. ಸೋಯಂ ನ ಚ ಸುತ್ತಸ್ಸ ಅತ್ಥವಿಜಾನನಾಯ ಸಹ ಯುತ್ತೋ ನಾಪಿ ಘೋಸಾನುಯೋಗೇನ ಪರತೋ ಘೋಸಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಜಾನನ್ತೇನ ಸಕ್ಕಾ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಂ ಅಲಮರಿಯಞಾಣದಸ್ಸನಂ ಅಧಿಗನ್ತುಂ, ತಸ್ಮಾ ನಿಬ್ಬಾಯಿತುಕಾಮೇನ ಸುತಮಯೇನ ಅತ್ಥಾ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಾ. ತತ್ಥ ಪರಿಯೇಸನಾಯ ಅಯಂ ಅನುಪುಬ್ಬೀ ಭವತಿ ಸೋಳಸ ಹಾರಾ, ಪಞ್ಚ ನಯಾ, ಅಟ್ಠಾರಸ ಮೂಲಪದಾನಿ.

ತತ್ಥಾಯಂ ಉದ್ದಾನಗಾಥಾ

ಸೋಳಸಹಾರಾ ನೇತ್ತೀ, ಪಞ್ಚನಯಾ ಸಾಸನಸ್ಸ ಪರಿಯೇಟ್ಠಿ;

ಅಟ್ಠಾರಸಮೂಲಪದಾ, ಕಚ್ಚಾಯನಗೋತ್ತನಿದ್ದಿಟ್ಠಾ.

೪. ತತ್ಥ ಕತಮೇ ಸೋಳಸಹಾರಾ?

ದೇಸನಾ ವಿಚಯೋ ಯುತ್ತಿ ಪದಟ್ಠಾನಂ ಲಕ್ಖಣಂ ಚತುಬ್ಯೂಹೋ ಆವಟ್ಟೋ ವಿಭತ್ತಿ ಪರಿವತ್ತನೋ ವೇವಚನೋ ಪಞ್ಞತ್ತಿ ಓತರಣೋ ಸೋಧನೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನೋ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಸಮಾರೋಪನೋ – ಇಮೇ ಸೋಳಸ ಹಾರಾ.

ತತ್ಥ ಉದ್ದಾನಗಾಥಾ

ದೇಸನಾ ವಿಚಯೋ ಯುತ್ತಿ, ಪದಟ್ಠಾನೋ ಚ ಲಕ್ಖಣೋ [ಪದಟ್ಠಾನಞ್ಚ ಲಕ್ಖಣಂ (ಪೀ.)];

ಚತುಬ್ಯೂಹೋ ಚ ಆವಟ್ಟೋ, ವಿಭತ್ತಿ ಪರಿವತ್ತನೋ.

ವೇವಚನೋ ಚ ಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಓತರಣೋ ಚ ಸೋಧನೋ;

ಅಧಿಟ್ಠಾನೋ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ, ಸಮಾರೋಪನೋ ಸೋಳಸೋ – [ಸೋಳಸ ಹಾರಾ (ಪೀ. ಕ.)];

೫. ತತ್ಥ ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ ನಯಾ?

ನನ್ದಿಯಾವಟ್ಟೋ ತಿಪುಕ್ಖಲೋ ಸೀಹವಿಕ್ಕೀಳಿತೋ ದಿಸಾಲೋಚನೋ ಅಙ್ಕುಸೋತಿ.

ತತ್ಥ ಉದ್ದಾನಗಾಥಾ

ಪಠಮೋ ನನ್ದಿಯಾವಟ್ಟೋ, ದುತಿಯೋ ಚ ತಿಪುಕ್ಖಲೋ;

ಸೀಹವಿಕ್ಕೀಳಿತೋ ನಾಮ, ತತಿಯೋ ಹೋತಿ ಸೋ ನಯೋ.

ದಿಸಾಲೋಚನಮಾಹಂಸು, ಚತುತ್ಥೋ ನಯಲಞ್ಜಕೋ;

ಪಞ್ಚಮೋ ಅಙ್ಕುಸೋ ನಾಮ [ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಕುಸಂ ಆಹು (ಪೀ. ಕ.)], ಸಬ್ಬೇ ಪಞ್ಚ ನಯಾ ಗತಾ.

೬. ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ಅಟ್ಠಾರಸ ಮೂಲಪದಾನಿ?

ಅವಿಜ್ಜಾ ತಣ್ಹಾ ಲೋಭೋ ದೋಸೋ ಮೋಹೋ ಸುಭಸಞ್ಞಾ ಸುಖಸಞ್ಞಾ ನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ ಅತ್ತಸಞ್ಞಾ ಸಮಥೋ ವಿಪಸ್ಸನಾ ಅಲೋಭೋ ಅದೋಸೋ ಅಮೋಹೋ ಅಸುಭಸಞ್ಞಾ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ, ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಾರಸ ಮೂಲಪದಾನಿ. ತತ್ಥ ನವ ಪದಾನಿ ಅಕುಸಲಾನಿ ಯತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ಅಕುಸಲಂ ಸಮೋಸರತಿ. ನವ ಪದಾನಿ ಕುಸಲಾನಿ ಯತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ಕುಸಲಂ ಸಮೋಸರತಿ.

ಕತಮಾನಿ ನವ ಪದಾನಿ ಅಕುಸಲಾನಿ ಯತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ಅಕುಸಲಂ ಸಮೋಸರತಿ?

ಅವಿಜ್ಜಾ ಯಾವ ಅತ್ತಸಞ್ಞಾ, ಇಮಾನಿ ನವ ಪದಾನಿ ಅಕುಸಲಾನಿ, ಯತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ಅಕುಸಲಂ ಸಮೋಸರತಿ.

ಕತಮಾನಿ ನವ ಪದಾನಿ ಕುಸಲಾನಿ ಯತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ಕುಸಲಂ ಸಮೋಸರತಿ?

ಸಮಥೋ ಯಾವ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ, ಇಮಾನಿ ನವ ಪದಾನಿ ಕುಸಲಾನಿ ಯತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ಕುಸಲಂ ಸಮೋಸರತಿ. ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಾರಸ ಮೂಲಪದಾನಿ.

ತತ್ಥ ಇಮಾ ಉದ್ದಾನಗಾಥಾ

ತಣ್ಹಾ ಚ ಅವಿಜ್ಜಾ ಲೋಭೋ, ದೋಸೋ ತಥೇವ ಮೋಹೋ ಚ;

ಚತ್ತಾರೋ ಚ ವಿಪಲ್ಲಾಸಾ, ಕಿಲೇಸಭೂಮಿ ನವ ಪದಾನಿ.

ಯೇ ಚ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಸಮಥೋ, ವಿಪಸ್ಸನಾ ಕುಸಲಮೂಲಂ;

ಏತಂ ಸಬ್ಬಂ ಕುಸಲಂ, ಇನ್ದ್ರಿಯಭೂಮಿ ನವಪದಾನಿ.

ಸಬ್ಬಂ ಕುಸಲಂ ನವಹಿ ಪದೇಹಿ ಯುಜ್ಜತಿ, ನವಹಿ ಚೇವ ಅಕುಸಲಂ;

ಏಕಕೇ ನವ ಮೂಲಪದಾನಿ, ಉಭಯತೋ ಅಟ್ಠಾರಸ ಮೂಲಪದಾನಿ.

ಇಮೇಸಂ ಅಟ್ಠಾರಸನ್ನಂ ಮೂಲಪದಾನಂ ಯಾನಿ ನವ ಪದಾನಿ ಅಕುಸಲಾನಿ, ಅಯಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ; ಯಾನಿ ನವ ಪದಾನಿ ಕುಸಲಾನಿ, ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ. ಇತಿ ಸಮುದಯಸ್ಸ ದುಕ್ಖಂ ಫಲಂ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ನಿರೋಧಂ ಫಲಂ. ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಿ ಭಗವತಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ದೇಸಿತಾನಿ.

೭. ತತ್ಥ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಅರಿಯಸಚ್ಚಸ್ಸ ಅಪರಿಮಾಣಾನಿ ಅಕ್ಖರಾನಿ ಪದಾನಿ ಬ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಆಕಾರಾನಿ ನಿರುತ್ತಿಯೋ ನಿದ್ದೇಸಾ ದೇಸಿತಾ ಏತಸ್ಸೇವತ್ಥಸ್ಸ ಸಙ್ಕಾಸನಾಯ ಪಕಾಸನಾಯ ವಿವರಣಾಯ ವಿಭಜನಾಯ ಉತ್ತಾನೀಕಮ್ಮತಾಯ ಪಞ್ಞಾಪನಾಯಾತಿ ಯಾ ಏವಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಚ್ಚಾನಂ. ಇತಿ ಏಕಮೇಕಂ ಸಚ್ಚಂ ಅಪರಿಮಾಣೇಹಿ ಅಕ್ಖರಪದಬ್ಯಞ್ಜನಆಕಾರನಿರುತ್ತಿನಿದ್ದೇಸೇಹಿ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಂ, ತಞ್ಚ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಅತ್ಥಪುಥುತ್ತೇನ ಪನ ಅತ್ಥೇವ ಬ್ಯಞ್ಜನಪುಥುತ್ತೇನ.

ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ ‘‘ಅಹಂ ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾಯ ಅಞ್ಞಂ ದುಕ್ಖಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತಸ್ಸ ತಂ ವಾಚಾವತ್ಥುಕಮೇವಸ್ಸ ಪುಚ್ಛಿತೋ ಚ ನ ಸಮ್ಪಾಯಿಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಸಚ್ಚಾನಿ. ಯಞ್ಚ ರತ್ತಿಂ ಭಗವಾ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಯಞ್ಚ ರತ್ತಿಂ ಅನುಪಾದಾಯ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ, ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಭಗವತಾ ಭಾಸಿತಂ ಸುತ್ತಂ ಗೇಯ್ಯಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ ಗಾಥಾ ಉದಾನಂ ಇತಿವುತ್ತಕಂ ಜಾತಕಂ ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ ವೇದಲ್ಲಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತಿತಂ. ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ಭಗವನ್ತಾನಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ, ತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಂ ಸುತ್ತಂ ಅರಿಯಧಮ್ಮೇಸು ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನಾಯ ಆಲೋಕಸಭಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಿ ಥಾವರಾನಿ ಇಮಾನಿ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ಜಾತಿ ಜರಾ ಬ್ಯಾಧಿ ಮರಣಂ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾ ದುಕ್ಖಾ. ತತ್ಥಾಯಂ ಲಕ್ಖಣನಿದ್ದೇಸೋ, ಪಾತುಭಾವಲಕ್ಖಣಾ ಜಾತಿ, ಪರಿಪಾಕಲಕ್ಖಣಾ ಜರಾ, ದುಕ್ಖದುಕ್ಖತಾಲಕ್ಖಣೋ ಬ್ಯಾಧಿ, ಚುತಿಲಕ್ಖಣಂ ಮರಣಂ, ಪಿಯವಿಪ್ಪಯೋಗವಿಪರಿಣಾಮಪರಿತಾಪನಲಕ್ಖಣೋ ಸೋಕೋ, ಲಾಲಪ್ಪನಲಕ್ಖಣೋ ಪರಿದೇವೋ, ಕಾಯಸಮ್ಪೀಳನಲಕ್ಖಣಂ ದುಕ್ಖಂ, ಚಿತ್ತಸಮ್ಪೀಳನಲಕ್ಖಣಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ, ಕಿಲೇಸಪರಿದಹನಲಕ್ಖಣೋ ಉಪಾಯಾಸೋ, ಅಮನಾಪಸಮೋಧಾನಲಕ್ಖಣೋ ಅಪ್ಪಿಯಸಮ್ಪಯೋಗೋ, ಮನಾಪವಿನಾಭಾವಲಕ್ಖಣೋ ಪಿಯವಿಪ್ಪಯೋಗೋ, ಅಧಿಪ್ಪಾಯವಿವತ್ತನಲಕ್ಖಣೋ ಅಲಾಭೋ, ಅಪರಿಞ್ಞಾಲಕ್ಖಣಾ ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾ, ಪರಿಪಾಕಚುತಿಲಕ್ಖಣಂ ಜರಾಮರಣಂ, ಪಾತುಭಾವಚುತಿಲಕ್ಖಣಂ ಚುತೋಪಪತ್ತಿ, ಪಟಿಸನ್ಧಿನಿಬ್ಬತ್ತನಲಕ್ಖಣೋ ಸಮುದಯೋ, ಸಮುದಯಪರಿಜಹನಲಕ್ಖಣೋ ನಿರೋಧೋ, ಅನುಸಯಸಮುಚ್ಛೇದಲಕ್ಖಣೋ ಮಗ್ಗೋ. ಬ್ಯಾಧಿಲಕ್ಖಣಂ ದುಕ್ಖಂ, ಸಞ್ಜಾನನಲಕ್ಖಣೋ ಸಮುದಯೋ, ನಿಯ್ಯಾನಿಕಲಕ್ಖಣೋ ಮಗ್ಗೋ, ಸನ್ತಿಲಕ್ಖಣೋ ನಿರೋಧೋ. ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಿಭಾವನಿರೋಧಲಕ್ಖಣಾ ಅನುಪಾದಿಸೇಸಾ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು, ದುಕ್ಖಞ್ಚ ಸಮುದಯೋ ಚ, ದುಕ್ಖಞ್ಚ ನಿರೋಧೋ ಚ, ದುಕ್ಖಞ್ಚ ಮಗ್ಗೋ ಚ, ಸಮುದಯೋ ಚ ದುಕ್ಖಞ್ಚ, ಸಮುದಯೋ ಚ ನಿರೋಧೋ ಚ, ಸಮುದಯೋ ಚ ಮಗ್ಗೋ ಚ, ನಿರೋಧೋ ಚ ಸಮುದಯೋ ಚ, ನಿರೋಧೋ ಚ ದುಕ್ಖಞ್ಚ, ನಿರೋಧೋ ಚ ಮಗ್ಗೋ ಚ, ಮಗ್ಗೋ ಚ ನಿರೋಧೋ ಚ, ಮಗ್ಗೋ ಚ ಸಮುದಯೋ ಚ, ಮಗ್ಗೋ ಚ ದುಕ್ಖಞ್ಚ.

೮. ತತ್ಥಿಮಾನಿ ಸುತ್ತಾನಿ.

‘‘ಯಮೇಕರತ್ತಿಂ [ಜಾತಕ ೧ ವೀಸತಿನಿಪಾತೇ ಅಯೋಘರಜಾತಕೇ] ಪಠಮಂ, ಗಬ್ಭೇ ವಸತಿ ಮಾಣವೋ;

ಅಬ್ಭುಟ್ಠಿತೋವ ಸೋ ಯಾತಿ, ಸ ಗಚ್ಛಂ ನ ನಿವತ್ತತೀ’’ತಿ.

ಅಟ್ಠಿಮಾ, ಆನನ್ದ, ದಾನುಪಪತ್ತಿಯೋ ಏಕುತ್ತರಿಕೇ ಸುತ್ತಂ – ಅಯಂ ಜಾತಿ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಜರಾ?

ಅಚರಿತ್ವಾ [ಧ. ಪ. ೧೫೫] ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಅಲದ್ಧಾ ಯೋಬ್ಬನೇ ಧನಂ;

ಜಿಣ್ಣಕೋಞ್ಚಾವ ಝಾಯನ್ತಿ, ಖೀಣಮಚ್ಛೇವ ಪಲ್ಲಲೇ.

ಪಞ್ಚ ಪುಬ್ಬನಿಮಿತ್ತಾನಿ ದೇವೇಸು – ಅಯಂ ಜರಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಬ್ಯಾಧಿ?

ಸಾಮಂ ತೇನ ಕುತೋ ರಾಜ, ತುವಮ್ಪಿ ಜರಾಯನ್ತಿ ವೇದೇಸಿ;

ಖತ್ತಿಯ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಫಲೋ, ಲೋಕೋ ನ ಹಿ ಕಮ್ಮಂ ಪನಯತಿ.

ತಯೋ ಗಿಲಾನಾ – ಅಯಂ ಬ್ಯಾಧಿ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಮರಣಂ?

ಯಥಾಪಿ [ದೀಘನಿಕಾಯೇ ಅಧೋಲಿಖಿತಗಾಥಾ] ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ, ಕತಂ ಮತ್ತಿಕಭಾಜನಂ;

ಖುದ್ದಕಞ್ಚ ಮಹನ್ತಞ್ಚ, ಯಂ ಪಕ್ಕಂ ಯಞ್ಚ ಆಮಕಂ;

ಸಬ್ಬಂ ಭೇದನಪರಿಯನ್ತಂ, ಏವಂ ಮಚ್ಚಾನ ಜೀವಿತಂ.

ಮಮಾಯಿತೇ ಪಸ್ಸಥ ಫನ್ದಮಾನೇ [ಹಞ್ಞಮಾನೇ (ಪೀ) ಪಸ್ಸ ಸು. ನಿ. ೭೮೩], ಮಚ್ಛೇವ ಅಪ್ಪೋದಕೇ ಖೀಣಸೋತೇ;

ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ಅಮಮೋ ಚರೇಯ್ಯ, ಭವೇಸು ಆಸತ್ತಿಮಕುಬ್ಬಮಾನೋ.

ಉದಕಪ್ಪನಸುತ್ತಂ – ಇದಂ ಮರಣಂ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸೋಕೋ?

ಇಧ ಸೋಚತಿ ಪೇಚ್ಚ ಸೋಚತಿ, ಪಾಪಕಾರೀ ಉಭಯತ್ಥ ಸೋಚತಿ;

ಸೋ ಸೋಚತಿ ಸೋ ವಿಹಞ್ಞತಿ, ದಿಸ್ವಾ ಕಮ್ಮಕಿಲಿಟ್ಠಮತ್ತನೋ [ಕಮ್ಮಕಿಲಿಟ್ಠಂ ಅತ್ಥನೋ (ಪೀ.) ಪಸ್ಸ ಧ. ಪ. ೧೫].

ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ – ಅಯಂ ಸೋಕೋ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪರಿದೇವೋ?

ಕಾಮೇಸು [ಸು. ನಿ. ೭೮೦] ಗಿದ್ಧಾ ಪಸುತಾ ಪಮೂಳ್ಹಾ, ಅವದಾನಿಯಾ ತೇ ವಿಸಮೇ ನಿವಿಟ್ಠಾ;

ದುಕ್ಖೂಪನೀತಾ ಪರಿದೇವಯನ್ತಿ, ಕಿಂಸು ಭವಿಸ್ಸಾಮ ಇತೋ ಚುತಾಸೇ.

ತಿಸ್ಸೋ ವಿಪತ್ತಿಯೋ – ಅಯಂ ಪರಿದೇವೋ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ?

ಸತಂ ಆಸಿ ಅಯೋಸಙ್ಕೂ [ಅಯೋಸಙ್ಕು (ಪೀ. ಕ.) ಪಸ್ಸ ಥೇರಗಾ. ೧೧೯೭], ಸಬ್ಬೇ ಪಚ್ಚತ್ತವೇದನಾ;

ಜಲಿತಾ ಜಾತವೇದಾವ, ಅಚ್ಚಿಸಙ್ಘಸಮಾಕುಲಾ.

ಮಹಾ ವತ ಸೋ ಪರಿಳಾಹೋ [ಪರಿದಾಘೋ (ಪೀ. ಕ.) ಪಸ್ಸ ಸಂ. ನಿ. ೫.೧೧೧೩] ಸಂಯುತ್ತಕೇ ಸುತ್ತಂ ಸಚ್ಚಸಂಯುತ್ತೇಸು – ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ?

ಸಙ್ಕಪ್ಪೇಹಿ ಪರೇತೋ [ಪರತೋ (ಕ.) ಪಸ್ಸ ಸು. ನಿ. ೮೨೪] ಸೋ, ಕಪಣೋ ವಿಯ ಝಾಯತಿ;

ಸುತ್ವಾ ಪರೇಸಂ ನಿಗ್ಘೋಸಂ, ಮಙ್ಕು ಹೋತಿ ತಥಾವಿಧೋ.

ದ್ವೇಮೇ ತಪನೀಯಾ ಧಮ್ಮಾ – ಇದಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಉಪಾಯಾಸೋ?

ಕಮ್ಮಾರಾನಂ ಯಥಾ ಉಕ್ಕಾ, ಅನ್ತೋ ಡಯ್ಹತಿ ನೋ ಬಹಿ;

ಏವಂ ಡಯ್ಹತಿ ಮೇ ಹದಯಂ, ಸುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಮಮ್ಬುಜಂ.

ತಯೋ ಅಗ್ಗೀ – ಅಯಂ ಉಪಾಯಾಸೋ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅಪ್ಪಿಯಸಮ್ಪಯೋಗೋ?

ಅಯಸಾವ [ಧ. ಪ. ೨೪೦] ಮಲಂ ಸಮುಟ್ಠಿತಂ, ತತುಟ್ಠಾಯ ತಮೇವ ಖಾದತಿ;

ಏವಂ ಅತಿಧೋನಚಾರಿನಂ, ಸಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ನಯನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಿಂ.

ದ್ವೇಮೇ ತಥಾಗತಂ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖನ್ತಿ, ಏಕುತ್ತರಿಕೇ ಸುತ್ತಂ ದುಕೇಸು – ಅಯಂ ಅಪ್ಪಿಯಸಮ್ಪಯೋಗೋ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಿಯವಿಪ್ಪಯೋಗೋ?

ಸುಪಿನೇನ ಯಥಾಪಿ ಸಙ್ಗತಂ, ಪಟಿಬುದ್ಧೋ ಪುರಿಸೋ ನ ಪಸ್ಸತಿ;

ಏವಮ್ಪಿ ಪಿಯಾಯಿತಂ [ಮಮಾಯಿತಂ (ಪೀ. ಕ.) ಪಸ್ಸ ಸು. ನಿ. ೮೧೩] ಜನಂ, ಪೇತಂ ಕಾಲಙ್ಕತಂ [ಕಾಲಕತಂ (ಪೀ.)] ನ ಪಸ್ಸತಿ.

ತೇ ದೇವಾ ಚವನಧಮ್ಮಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತೀಹಿ ವಾಚಾಹಿ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ. ಅಯಂ ಪಿಯವಿಪ್ಪಯೋಗೋ.

ಯಮ್ಪಿಚ್ಛಂ ನ ಲಭತಿ, ತಿಸ್ಸೋ ಮಾರಧೀತರೋ;

ತಸ್ಸ ಚೇ ಕಾಮಯಾನಸ್ಸ [ಕಾಮಯಮಾನಸ್ಸ (ಕ.) ಪಸ್ಸ ಸು. ನಿ. ೭೭೩], ಛನ್ದಜಾತಸ್ಸ ಜನ್ತುನೋ;

ತೇ ಕಾಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಸಲ್ಲವಿದ್ಧೋವ ರುಪ್ಪತಿ.

ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾ ದುಕ್ಖಾ.

ಚಕ್ಖು ಸೋತಞ್ಚ ಘಾನಞ್ಚ, ಜಿವ್ಹಾ ಕಾಯೋ ತತೋ ಮನಂ;

ಏತೇ ಲೋಕಾಮಿಸಾ ಘೋರಾ, ಯತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಪುಥುಜ್ಜನಾ.

ಪಞ್ಚಿಮೇ ಭಿಕ್ಖವೇ ಖನ್ಧಾ – ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಜರಾ ಚ ಮರಣಞ್ಚ?

ಅಪ್ಪಂ ವತ ಜೀವಿತಂ ಇದಂ, ಓರಂ ವಸ್ಸಸತಾಪಿ ಮೀಯತೇ [ಮೀಯತಿ (ಸು. ನಿ. ೮೧೦)];

ಅಥ ವಾಪಿ ಅಕಿಚ್ಛಂ ಜೀವಿತಂ, ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಜರಸಾಪಿ ಮೀಯತೇ.

ಸಂಯುತ್ತಕೇ ಪಸೇನದಿಸಂಯುತ್ತಕೇ ಸುತ್ತಂ ಅಯ್ಯಿಕಾ ಮೇ ಕಾಲಙ್ಕತಾ – ಅಯಂ ಜರಾ ಚ ಮರಣಞ್ಚ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಚುತಿ ಚ ಉಪಪತ್ತಿ ಚ?

‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ ಮರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಮರಣನ್ತಂ ಹಿ ಜೀವಿತಂ;

ಯಥಾಕಮ್ಮಂ ಗಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅತ್ತಕಮ್ಮಫಲೂಪಗಾ’’ತಿ [ಪುಞ್ಞಪಾಪಫಲೂಪಗಾತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೩೩)]. –

ಅಯಂ ಚುತಿ ಚ ಉಪಪತ್ತಿ ಚ.

ಇಮೇಹಿ ಸುತ್ತೇಹಿ ಏಕಸದಿಸೇಹಿ ಚ ಅಞ್ಞೇಹಿ ನವವಿಧಂ ಸುತ್ತಂ ತಂ ಅನುಪವಿಟ್ಠೇಹಿ ಲಕ್ಖಣತೋ ದುಕ್ಖಂ ಞತ್ವಾ ಸಾಧಾರಣಞ್ಚ ಅಸಾಧಾರಣಞ್ಚ ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ನಿದ್ದಿಸಿತಬ್ಬಂ. ಗಾಥಾಹಿ ಗಾಥಾ ಅನುಮಿನಿತಬ್ಬಾ, ಬ್ಯಾಕರಣೇಹಿ ವಾ ಬ್ಯಾಕರಣಂ – ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ.

೯. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ?

ಕಾಮೇಸು ಸತ್ತಾ ಕಾಮಸಙ್ಗಸತ್ತಾ [ಕಾಮಪಸಙ್ಗಸತ್ತಾ (ಪೀ.) ಪಸ್ಸ ಉದಾ. ೬೩], ಸಂಯೋಜನೇ ವಜ್ಜಮಪಸ್ಸಮಾನಾ;

ನ ಹಿ ಜಾತು ಸಂಯೋಜನಸಙ್ಗಸತ್ತಾ, ಓಘಂ ತರೇಯ್ಯುಂ ವಿಪುಲಂ ಮಹನ್ತಂ.

ಚತ್ತಾರೋ ಆಸವಾ ಸುತ್ತಂ – ಅಯಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ?

ಯಮ್ಹಿ ನ ಮಾಯಾ ವಸತೀ ನ ಮಾನೋ,

ಯೋ ವೀತಲೋಭೋ ಅಮಮೋ ನಿರಾಸೋ,

ಪನುಣ್ಣಕೋಧೋ [ಪನುನ್ನಕೋಧೋ (ಪೀ.) ಪಸ್ಸ ಉದಾ. ೨೬] ಅಭಿನಿಬ್ಬುತತ್ತೋ;

ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸೋ ಸಮಣೋ ಸ ಭಿಕ್ಖು.

ದ್ವೇಮಾ ವಿಮುತ್ತಿಯೋ, ರಾಗವಿರಾಗಾ ಚ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ; ಅವಿಜ್ಜಾವಿರಾಗಾ ಚ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ನಿರೋಧೋ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಮಗ್ಗೋ?

ಏಸೇವ ಮಗ್ಗೋ ನತ್ಥಞ್ಞೋ, ದಸ್ಸನಸ್ಸ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ;

ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ, ಮಾರಸ್ಸೇತಂ ಪಮೋಹನಂ.

ಸತ್ತಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ – ಅಯಂ ಮಗ್ಗೋ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಿ?

‘‘ಯೇ ಧಮ್ಮಾ [ಮಹಾವ. ೬೦] ಹೇತುಪ್ಪಭವಾ, ತೇಸಂ ಹೇತುಂ ತಥಾಗತೋ ಆಹ;

ತೇಸಞ್ಚ ಯೋ ನಿರೋಧೋ, ಏವಂವಾದೀ ಮಹಾಸಮಣೋ’’ತಿ.

ಹೇತುಪ್ಪಭವಾ ಧಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಂ, ಹೇತುಸಮುದಯೋ, ಯಂ ಭಗವತೋ ವಚನಂ. ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಯೋ ನಿರೋಧೋ, ಯೇ ಹಿ ಕೇಚಿ ಸಂಯೋಜನಿಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಸ್ಸದಾನುಪಸ್ಸಿನೋ ವಿಹರನ್ತಿ. ಕಿಲೇಸಾ ತಣ್ಹಾ ಪವಡ್ಢತಿ, ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಾ ಉಪಾದಾನಂ…ಪೇ… ಏವಮೇತಸ್ಸ ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಯಂ ಸಂಯೋಜನಂ – ಅಯಂ ಸಮುದಯೋ. ಯೇ ಸಂಯೋಜನಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಯೇ ಚ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ – ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ. ಯಾ ಸಂಯೋಜನಿಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಆದೀನವಾನುಪಸ್ಸನಾ – ಅಯಂ ಮಗ್ಗೋ. ಪರಿಮುಚ್ಚತಿ ಜಾತಿಯಾ ಜರಾಯ ಬ್ಯಾಧೀಹಿ ಮರಣೇಹಿ ಸೋಕೇಹಿ ಪರಿದೇವೇಹಿ ಯಾವ ಉಪಾಯಾಸೇಹಿ – ಇದಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ. ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅನುಪಾದಿಸೇಸಾ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು?

ಅತ್ಥಙ್ಗತಸ್ಸ ನ ಪಮಾಣಮತ್ಥಿ, ತಂ ಹಿ ವಾ ನತ್ಥಿ ಯೇನ ನಂ ಪಞ್ಞಪೇಯ್ಯ;

ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾನಂ ಸಮೂಹತತ್ತಾ ವಿದೂ, ಸಿತಾ ವಾದಸತಸ್ಸು [ವಾದಸತಸ್ಸ (ಪೀ. ಕ.)] ಸಬ್ಬೇ.

ಸಂಯುತ್ತಕೇ ಗೋಧಿಕಸಂಯುತ್ತಂ.

ಇಮಾನಿ ಅಸಾಧಾರಣಾನಿ ಸುತ್ತಾನಿ. ಯಹಿಂ ಯಹಿಂ ಸಚ್ಚಾನಿ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾನಿ, ತಹಿಂ ತಹಿಂ ಸಚ್ಚಲಕ್ಖಣತೋ ಓತಾರೇತ್ವಾ [ಓಹಾರೇತ್ವಾ (ಪೀ. ಕ.)] ಅಪರಿಮಾಣೇಹಿ ಬ್ಯಞ್ಜನೇಹಿ ಸೋ ಅತ್ಥೋ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಅತ್ಥಾನುಪರಿವತ್ತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನೇನ ಪುನ ಬ್ಯಞ್ಜನಾನುಪರಿವತ್ತಿ ಅತ್ಥೇನ ತಸ್ಸ ಏಕಮೇಕಸ್ಸ ಅಪರಿಮಾಣಾನಿ ಬ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಇಮೇಹಿ ಸುತ್ತೇಹಿ ಯಥಾನಿಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಿ ನಿದ್ದಿಸಿತಬ್ಬಾನಿ. ಪಞ್ಚನಿಕಾಯೇ ಅನುಪವಿಟ್ಠಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಗಾಥಾ ಅನುಮಿನಿತಬ್ಬಾ, ಬ್ಯಾಕರಣೇನ ಬ್ಯಾಕರಣಂ. ಇಮಾನಿ ಅಸಾಧಾರಣಾನಿ ಸುತ್ತಾನಿ.

ತೇಸಂ ಇಮಾ ಉದ್ದಾನಗಾಥಾ

ಯಮೇಕರತ್ತಿಂ ಪಠಮಂ, ಅಟ್ಠ ದಾನೂಪಪತ್ತಿಯೋ;

ಪಞ್ಚ ಪುಬ್ಬನಿಮಿತ್ತಾನಿ, ಖೀಣಮಚ್ಛಂವ ಪಲ್ಲಲಂ.

ಸಾಮಂ ತೇನ ಕುತೋ ರಾಜ, ತಯೋ ದೇವಾ ಗಿಲಾನಕಾ;

ಯಥಾಪಿ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ, ಯಥಾ ನದಿದಕಪ್ಪನಂ.

ಇಧ ಸೋಚತಿ ಪೇಚ್ಚ ಸೋಚತಿ, ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಚ;

ಕಾಮೇಸು ಗಿದ್ಧಾ ಪಸುತಾ, ಯಾವ ತಿಸ್ಸೋ ವಿಪತ್ತಿಯೋ.

ಸತಂ ಆಸಿ [ಸತಮಾಯು (ಸೀ.), ಸತಧಾತು (ಪೀ.)] ಅಯೋಸಙ್ಕೂ, ಪರಿಳಾಹೋ ಮಹತ್ತರೋ;

ಸಙ್ಕಪ್ಪೇಹಿ ಪರೇತೋ ಸೋ, ತತ್ಥ ತಪನಿಯೇಹಿ ಚ.

ಕಮ್ಮಾರಾನಂ ಯಥಾ ಉಕ್ಕಾ, ತಯೋ ಅಗ್ಗೀ ಪಕಾಸಿತಾ;

ಅಯತೋ ಮಲಮುಪ್ಪನ್ನಂ, ಅಬ್ಭಕ್ಖಾನಂ ತಥಾಗತೇ.

ತಿವಿಧಂ ದೇವಾನುಸಾಸನ್ತಿ, ಸುಪಿನೇನ ಸಙ್ಗಮೋ ಯಥಾ;

ತಿಸ್ಸೋ ಚೇವ ಮಾರಧೀತಾ, ಸಲ್ಲವಿದ್ಧೋವ ರುಪ್ಪತಿ.

ಚಕ್ಖು ಸೋತಞ್ಚ ಘಾನಞ್ಚ, ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ಪಕಾಸಿತಾ;

ಅಪ್ಪಂ ವತ ಜೀವಿತಂ ಇದಂ, ಅಯ್ಯಿಕಾ ಮೇ ಮಹಲ್ಲಿಕಾ.

ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ ಮರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಉಪಪತ್ತಿ ಚುತಿಚಯಂ;

ಕಾಮೇಸು ಸತ್ತಾ ಪಸುತಾ, ಆಸವೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಚ.

ಯಮ್ಹಿ ನ ಮಾಯಾ ವಸತಿ, ದ್ವೇಮಾ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಯೋ;