೮. ಪಸೂರಸುತ್ತನಿದ್ದೇಸೋ

ಅಥ ಪಸೂರಸುತ್ತನಿದ್ದೇಸಂ ವಕ್ಖತಿ –

೫೯. ಇಧೇವ ಸುದ್ಧಿಂ ಇತಿ ವಾದಯನ್ತಿ, ನಾಞ್ಞೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಸುದ್ಧಿಮಾಹು;

ಯಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ತತ್ಥ ಸುಭಂ ವದಾನಾ, ಪಚ್ಚೇಕಸಚ್ಚೇಸು ಪುಥೂ ನಿವಿಟ್ಠಾ.

ಇಧೇವ ಸುದ್ಧಿಂ ಇತಿ ವಾದಯನ್ತೀತಿ. ಇಧೇವ ಸುದ್ಧಿಂ ವಿಸುದ್ಧಿಂ ಪರಿಸುದ್ಧಿಂ ಮುತ್ತಿಂ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಮುತ್ತಿಂ ವದನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತಿ. ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ಸುದ್ಧಿಂ ವಿಸುದ್ಧಿಂ ಪರಿಸುದ್ಧಿಂ ಮುತ್ತಿಂ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಮುತ್ತಿಂ ವದನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತಿ. ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ … ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋ… ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋ… ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರಂ… ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರಂ… ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ… ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ… ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ… ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ಸುದ್ಧಿಂ ವಿಸುದ್ಧಿಂ ಪರಿಸುದ್ಧಿಂ ಮುತ್ತಿಂ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಮುತ್ತಿಂ ವದನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತೀತಿ – ಇಧೇವ ಸುದ್ಧಿಂ ಇತಿ ವಾದಯನ್ತಿ.

ನಾಞ್ಞೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಸುದ್ಧಿಮಾಹೂತಿ. ಅತ್ತನೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಧಮ್ಮಕ್ಖಾನಂ ಗಣಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಮಗ್ಗಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಪರವಾದೇ ಖಿಪನ್ತಿ ಉಕ್ಖಿಪನ್ತಿ ಪರಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ. ‘‘ಸೋ ಸತ್ಥಾ ನ ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ, ಧಮ್ಮೋ ನ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ, ಗಣೋ ನ ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ, ದಿಟ್ಠಿ ನ ಭದ್ದಿಕಾ, ಪಟಿಪದಾ ನ ಸುಪಞ್ಞತ್ತಾ, ಮಗ್ಗೋ ನ ನಿಯ್ಯಾನಿಕೋ, ನತ್ಥೇತ್ಥ ಸುದ್ಧಿ ವಾ ವಿಸುದ್ಧಿ ವಾ ಪರಿಸುದ್ಧಿ ವಾ ಮುತ್ತಿ ವಾ ವಿಮುತ್ತಿ ವಾ ಪರಿಮುತ್ತಿ ವಾ, ನ ತತ್ಥ ಸುಜ್ಝನ್ತಿ ವಾ ವಿಸುಜ್ಝನ್ತಿ ವಾ ಪರಿಸುಜ್ಝನ್ತಿ ವಾ ಮುಚ್ಚನ್ತಿ ವಾ ವಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ ವಾ ಪರಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ ವಾ, ಹೀನಾ ನಿಹೀನಾ ಓಮಕಾ ಲಾಮಕಾ ಛತುಕ್ಕಾ ಪರಿತ್ತಾ’’ತಿ – ಏವಮಾಹಂಸು ಏವಂ ವದನ್ತಿ ಏವಂ ಕಥೇನ್ತಿ ಏವಂ ಭಣನ್ತಿ ಏವಂ ದೀಪಯನ್ತಿ ಏವಂ ವೋಹರನ್ತೀತಿ – ನಾಞ್ಞೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಸುದ್ಧಿಮಾಹು.

ಯಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ತತ್ಥ ಸುಭಂ ವದಾನಾತಿ. ಯಂ ನಿಸ್ಸಿತಾತಿ ಯಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಧಮ್ಮಕ್ಖಾನಂ ಗಣಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಮಗ್ಗಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ಆನಿಸ್ಸಿತಾ [ಪತಿಟ್ಠಿತಾ (ಸೀ.), ಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಅಲ್ಲೀನಾ ಉಪಗತಾ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಸಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಕಾಯ ಖನ್ತಿಯಾ ಸಕಾಯ ರುಚಿಯಾ ಸಕಾಯ ಲದ್ಧಿಯಾ. ಸುಭಂ ವದಾನಾತಿ ಸುಭವಾದಾ ಸೋಭನವಾದಾ ಪಣ್ಡಿತವಾದಾ ಥಿರವಾದಾ [ಧೀರವಾದಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಞಾಯವಾದಾ ಹೇತುವಾದಾ ಲಕ್ಖಣವಾದಾ ಕಾರಣವಾದಾ ಠಾನವಾದಾ ಸಕಾಯ ಲದ್ಧಿಯಾತಿ – ಯಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ತತ್ಥ ಸುಭಂ ವದಾನಾ.

ಪಚ್ಚೇಕಸಚ್ಚೇಸು ಪುಥೂ ನಿವಿಟ್ಠಾತಿ. ಪುಥೂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಪುಥೂ ಪಚ್ಚೇಕಸಚ್ಚೇಸು ನಿವಿಟ್ಠಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಅಲ್ಲೀನಾ ಉಪಗತಾ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾ. ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ನಿವಿಟ್ಠಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಅಲ್ಲೀನಾ ಉಪಗತಾ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾ. ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ…ಪೇ… ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ನಿವಿಟ್ಠಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಅಲ್ಲೀನಾ ಉಪಗತಾ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾತಿ – ಪಚ್ಚೇಕಸಚ್ಚೇಸು ಪುಥೂ ನಿವಿಟ್ಠಾ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಇಧೇವ ಸುದ್ಧಿಂ ಇತಿ ವಾದಯನ್ತಿ, ನಾಞ್ಞೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಸುದ್ಧಿಮಾಹು;

ಯಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ತತ್ಥ ಸುಭಂ ವದಾನಾ, ಪಚ್ಚೇಕಸಚ್ಚೇಸು ಪುಥೂ ನಿವಿಟ್ಠಾ’’ತಿ.

೬೦. ತೇ ವಾದಕಾಮಾ ಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹ, ಬಾಲಂ ದಹನ್ತೀ ಮಿಥು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ;

ವದನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಸಿತಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ, ಪಸಂಸಕಾಮಾ ಕುಸಲಾವದಾನಾ.

ತೇ ವಾದಕಾಮಾ ಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹಾತಿ. ತೇ ವಾದಕಾಮಾತಿ ತೇ ವಾದಕಾಮಾ ವಾದತ್ಥಿಕಾ ವಾದಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ವಾದಪುರೇಕ್ಖಾರಾ ವಾದಪರಿಯೇಸನಂ ಚರನ್ತಾ. ಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹಾತಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ ಸಮಣಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹ ಓಗಯ್ಹ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾತಿ – ತೇ ವಾದಕಾಮಾ ಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹ.

ಬಾಲಂ ದಹನ್ತೀ ಮಿಥು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞನ್ತಿ. ಮಿಥೂತಿ ದ್ವೇ ಜನಾ ದ್ವೇ ಕಲಹಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ಭಣ್ಡನಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ಭಸ್ಸಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ವಿವಾದಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ಅಧಿಕರಣಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ವಾದಿನೋ ದ್ವೇ ಸಲ್ಲಾಪಕಾ; ತೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಬಾಲತೋ ಹೀನತೋ ನಿಹೀನತೋ ಓಮಕತೋ ಲಾಮಕತೋ ಛತುಕ್ಕತೋ ಪರಿತ್ತತೋ ದಹನ್ತಿ ಪಸ್ಸನ್ತಿ ದಕ್ಖನ್ತಿ ಓಲೋಕೇನ್ತಿ ನಿಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಉಪಪರಿಕ್ಖನ್ತೀತಿ – ಬಾಲಂ ದಹನ್ತೀ ಮಿಥು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ.

ವದನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಸಿತಾ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ. ಅಞ್ಞಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಧಮ್ಮಕ್ಖಾನಂ ಗಣಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಮಗ್ಗಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ಆನಿಸ್ಸಿತಾ ಅಲ್ಲೀನಾ ಉಪಗತಾ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾ. ಕಥೋಜ್ಜಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಲಹೋ ಭಣ್ಡನಂ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಮೇಧಗಂ. ಅಥ ವಾ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ ಅನೋಜವನ್ತೀ ನಿಸಾಕಥಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ ವದನ್ತಿ, ಕಲಹಂ ವದನ್ತಿ, ಭಣ್ಡನಂ ವದನ್ತಿ, ವಿಗ್ಗಹಂ ವದನ್ತಿ, ವಿವಾದಂ ವದನ್ತಿ, ಮೇಧಗಂ ವದನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತೀತಿ – ವದನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಸಿತಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ.

ಪಸಂಸಕಾಮಾ ಕುಸಲಾವದಾನಾತಿ. ಪಸಂಸಕಾಮಾತಿ ಪಸಂಸಕಾಮಾ ಪಸಂಸತ್ಥಿಕಾ ಪಸಂಸಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ಪಸಂಸಪುರೇಕ್ಖಾರಾ ಪಸಂಸಪರಿಯೇಸನಂ ಚರನ್ತಾ. ಕುಸಲಾವದಾನಾತಿ ಕುಸಲವಾದಾ ಪಣ್ಡಿತವಾದಾ ಥಿರವಾದಾ ಞಾಯವಾದಾ ಹೇತುವಾದಾ ಲಕ್ಖಣವಾದಾ ಕಾರಣವಾದಾ ಠಾನವಾದಾ ಸಕಾಯ ಲದ್ಧಿಯಾತಿ – ಪಸಂಸಕಾಮಾ ಕುಸಲಾವದಾನಾ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ತೇ ವಾದಕಾಮಾ ಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹ, ಬಾಲಂ ದಹನ್ತೀ ಮಿಥು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ;

ವದನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಸಿತಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ, ಪಸಂಸಕಾಮಾ ಕುಸಲಾವದಾನಾ’’ತಿ.

೬೧. ಯುತ್ತೋ ಕಥಾಯಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ, ಪಸಂಸಮಿಚ್ಛಂ ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ;

ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮಙ್ಕು ಹೋತಿ, ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ ರನ್ಧಮೇಸೀ.

ಯುತ್ತೋ ಕಥಾಯಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇತಿ. ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಾಯ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಾಯ ವಾ ಗಹಪತಿಪರಿಸಾಯ ವಾ ಸಮಣಪರಿಸಾಯ ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಅತ್ತನೋ ಕಥಾಯಂ ಯುತ್ತೋ ಪಯುತ್ತೋ ಆಯುತ್ತೋ ಸಮಾಯುತ್ತೋ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಕಥೇತುನ್ತಿ – ಯುತ್ತೋ ಕಥಾಯಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ.

ಪಸಂಸಮಿಚ್ಛಂ ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತೀತಿ. ಪಸಂಸಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಪಸಂಸಂ ಥೋಮನಂ ಕಿತ್ತಿಂ ವಣ್ಣಹಾರಿಯಂ ಇಚ್ಛನ್ತೋ ಸಾದಿಯನ್ತೋ ಪತ್ಥಯನ್ತೋ ಪಿಹಯನ್ತೋ ಅಭಿಜಪ್ಪನ್ತೋ. ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತೀತಿ ಪುಬ್ಬೇವ ಸಲ್ಲಾಪಾ ಕಥಂಕಥೀ ವಿನಿಘಾತೀ ಹೋತಿ. ‘‘ಜಯೋ ನು ಖೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪರಾಜಯೋ ನು ಖೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕಥಂ ನಿಗ್ಗಹಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ವಿಸೇಸಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಪಟಿವಿಸೇಸಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಆವೇಠಿಯಂ [ಆವೇಧಿಯಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಂ [ನಿಬ್ಬೇಧಿಯಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಛೇದಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ಏವಂ ಪುಬ್ಬೇವ ಸಲ್ಲಾಪಾ ಕಥಂಕಥೀ ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತೀತಿ – ಪಸಂಸಮಿಚ್ಛಂ ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ.

ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮಙ್ಕು ಹೋತೀತಿ. ಯೇ ತೇ ಪಞ್ಹವೀಮಂಸಕಾ ಪರಿಸಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಪಾಸಾರಿಕಾ [ಪಾಸನಿಕಾ (ಸ್ಯಾ.)], ತೇ ಅಪಹರನ್ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಾಪಗತಂ ಭಣಿತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥತೋ ಅಪಹರನ್ತಿ, ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನಾಪಗತಂ ಭಣಿತ’’ನ್ತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಅಪಹರನ್ತಿ, ‘‘ಅತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನಾಪಗತಂ ಭಣಿತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಅಪಹರನ್ತಿ, ‘‘ಅತ್ಥೋ ತೇ ದುನ್ನೀತೋ, ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ತೇ ದುರೋಪಿತಂ, ಅತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನಂ ತೇ ದುನ್ನೀತಂ ದುರೋಪಿತಂ, ನಿಗ್ಗಹೋ ತೇ ಅಕತೋ, ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ತೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ವಿಸೇಸೋ ತೇ ಅಕತೋ, ಪಟಿವಿಸೇಸೋ ತೇ ದುಕ್ಕಟೋ, ಆವೇಠಿಯಾ ತೇ ಅಕತಾ, ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಾ ತೇ ದುಕ್ಕಟಾ, ಛೇದೋ ತೇ ಅಕತೋ, ಮಣ್ಡಲಂ ತೇ ದುಕ್ಕಟಂ ವಿಸಮಕಥಂ ದುಕ್ಕಥಿತಂ ದುಬ್ಭಣಿತಂ ದುಲ್ಲಪಿತಂ ದುರುತ್ತಂ ದುಬ್ಭಾಸಿತ’’ನ್ತಿ ಅಪಹರನ್ತಿ. ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮಙ್ಕು ಹೋತೀತಿ. ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಮಙ್ಕು ಹೋತಿ ಪೀಳಿತೋ ಘಟ್ಟಿತೋ ಬ್ಯಾಧಿತೋ ದೋಮನಸ್ಸಿತೋ ಹೋತೀತಿ – ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮಙ್ಕು ಹೋತಿ.

ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ ರನ್ಧಮೇಸೀತಿ. ನಿನ್ದಾಯ ಗರಹಾಯ ಅಕಿತ್ತಿಯಾ ಅವಣ್ಣಹಾರಿಕಾಯ ಕುಪ್ಪತಿ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜತಿ ಪತಿಟ್ಠೀಯತಿ, ಕೋಪಞ್ಚ ದೋಸಞ್ಚ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯಞ್ಚ ಪಾತುಕರೋತೀತಿ – ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ. ರನ್ಧಮೇಸೀತಿ ವಿರನ್ಧಮೇಸೀ ಅಪರದ್ಧಮೇಸೀ ಖಲಿತಮೇಸೀ ಗಳಿತಮೇಸೀ ವಿವರಮೇಸೀತಿ – ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ ರನ್ಧಮೇಸೀ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಯುತ್ತೋ ಕಥಾಯಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ, ಪಸಂಸಮಿಚ್ಛಂ ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ;

ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮಙ್ಕು ಹೋತಿ, ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ ರನ್ಧಮೇಸೀ’’ತಿ.

೬೨. ಯಮಸ್ಸ ವಾದಂ ಪರಿಹೀನಮಾಹು, ಅಪಾಹತಂ ಪಞ್ಹವಿಮಂಸಕಾಸೇ [ಪಞ್ಹವಿಮಂಸಕಾ ಯೇ (ಸ್ಯಾ.)] ;

ಪರಿದೇವತಿ ಸೋಚತಿ ಹೀನವಾದೋ, ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ ಅನುತ್ಥುನಾತಿ.

ಯಮಸ್ಸ ವಾದಂ ಪರಿಹೀನಮಾಹೂತಿ ಯಂ ತಸ್ಸ ವಾದಂ ಹೀನಂ ನಿಹೀನಂ ಪರಿಹೀನಂ ಪರಿಹಾಪಿತಂ ನ ಪರಿಪೂರಿತಂ, ಏವಮಾಹಂಸು ಏವಂ ಕಥೇನ್ತಿ ಏವಂ ಭಣನ್ತಿ ಏವಂ ದೀಪಯನ್ತಿ ಏವಂ ವೋಹರನ್ತೀತಿ – ಯಮಸ್ಸ ವಾದಂ ಪರಿಹೀನಮಾಹು.

ಅಪಾಹತಂ ಪಞ್ಹವಿಮಂಸಕಾಸೇತಿ. ಯೇ ತೇ ಪಞ್ಹವೀಮಂಸಕಾ ಪರಿಸಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಪಾಸಾರಿಕಾ, ತೇ ಅಪಹರನ್ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಾಪಗತಂ ಭಣಿತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥತೋ ಅಪಹರನ್ತಿ, ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನಾಪಗತಂ ಭಣಿತ’’ನ್ತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಅಪಹರನ್ತಿ, ‘‘ಅತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನಾಪಗತಂ ಭಣಿತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಅಪಹರನ್ತಿ, ‘‘ಅತ್ಥೋ ತೇ ದುನ್ನೀತೋ, ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ತೇ ದುರೋಪಿತಂ, ಅತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನಂ ತೇ ದುನ್ನೀತಂ ದುರೋಪಿತಂ, ನಿಗ್ಗಹೋ ತೇ ಅಕತೋ, ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ತೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ವಿಸೇಸೋ ತೇ ಅಕತೋ, ಪಟಿವಿಸೇಸೋ ತೇ ದುಕ್ಕಟೋ, ಆವೇಠಿಯಾ ತೇ ಅಕತಾ, ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಾ ತೇ ದುಕ್ಕಟಾ, ಛೇದೋ ತೇ ಅಕತೋ, ಮಣ್ಡಲಂ ತೇ ದುಕ್ಕಟಂ ವಿಸಮಕಥಂ ದುಕ್ಕಥಿತಂ ದುಬ್ಭಣಿತಂ ದುಲ್ಲಪಿತಂ ದುರುತ್ತಂ ದುಬ್ಭಾಸಿತ’’ನ್ತಿ, ಅಪಹರನ್ತೀತಿ – ಅಪಾಹತಂ ಪಞ್ಹವಿಮಂಸಕಾಸೇ.

ಪರಿದೇವತಿ ಸೋಚತಿ ಹೀನವಾದೋತಿ. ಪರಿದೇವತೀತಿ ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಮಯಾ ಆವಜ್ಜಿತಂ ಅಞ್ಞಂ ಚಿನ್ತಿತಂ ಅಞ್ಞಂ ಉಪಧಾರಿತಂ, ಅಞ್ಞಂ ಉಪಲಕ್ಖಿತಂ ಸೋ ಮಹಾಪಕ್ಖೋ ಮಹಾಪರಿಸೋ ಮಹಾಪರಿವಾರೋ; ಪರಿಸಾ ಚಾಯಂ ವಗ್ಗಾ, ನ ಸಮಗ್ಗಾ; ಸಮಗ್ಗಾಯ ಪರಿಸಾಯ ಹೇತು ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪೋ ಪುನ ಭಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ಯಾ ಏವರೂಪಾ [ಯೋ ಏವರೂಪೋ (ಸ್ಯಾ.)] ವಾಚಾ ಪಲಾಪೋ ವಿಪ್ಪಲಾಪೋ ಲಾಲಪ್ಪೋ ಲಾಲಪ್ಪಾಯನಾ ಲಾಲಪ್ಪಾಯಿತತ್ತನ್ತಿ – ಪರಿದೇವತಿ. ಸೋಚತೀತಿ ‘‘ತಸ್ಸ ಜಯೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಪರಾಜಯೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ತಸ್ಸ ಲಾಭೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಅಲಾಭೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ತಸ್ಸ ಯಸೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಅಯಸೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ತಸ್ಸ ಪಸಂಸಾ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಂ ನಿನ್ದಾ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ತಸ್ಸ ಸುಖ’’ನ್ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಸೋ ಸಕ್ಕತೋ ಗರುಕತೋ ಮಾನಿತೋ ಪೂಜಿತೋ ಅಪಚಿತೋ ಲಾಭೀ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ, ಅಹಮಸ್ಮಿ ಅಸಕ್ಕತೋ ಅಗರುಕತೋ ಅಮಾನಿತೋ ಅಪೂಜಿತೋ ಅನಪಚಿತೋ ನ ಲಾಭೀ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನ’’ನ್ತಿ ಸೋಚತಿ ಕಿಲಮತಿ ಪರಿದೇವತಿ ಉರತ್ತಾಳಿಂ ಕನ್ದತಿ ಸಮ್ಮೋಹಂ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ – ಪರಿದೇವತಿ ಸೋಚತಿ. ಹೀನವಾದೋತಿ ಹೀನವಾದೋ ನಿಹೀನವಾದೋ ಪರಿಹೀನವಾದೋ ಪರಿಹಾಪಿತವಾದೋ ನ ಪರಿಪೂರವಾದೋತಿ – ಪರಿದೇವತಿ ಸೋಚತಿ ಹೀನವಾದೋ.

ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ ಅನುತ್ಥುನಾತೀತಿ. ಸೋ ಮಂ ವಾದೇನ ವಾದಂ ಅಚ್ಚಗಾ ಉಪಚ್ಚಗಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೋ ಸಮತಿಕ್ಕನ್ತೋ ವೀತಿವತ್ತೋತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ. ಅಥ ವಾ ಮಂ ವಾದೇನ ವಾದಂ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾ ಪರಿಯಾದಿಯಿತ್ವಾ ಮದ್ದಯಿತ್ವಾ ಚರತಿ ವಿಹರತಿ ಇರಿಯತಿ ವತ್ತತಿ ಪಾಲೇತಿ ಯಪೇತಿ ಯಾಪೇತೀತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ. ಅನುತ್ಥುನಾ ವುಚ್ಚತಿ ವಾಚಾ ಪಲಾಪೋ ವಿಪ್ಪಲಾಪೋ ಲಾಲಪ್ಪೋ ಲಾಲಪ್ಪಾಯನಾ ಲಾಲಪ್ಪಾಯಿತತ್ತನ್ತಿ – ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ ಅನುತ್ಥುನಾತಿ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಯಮಸ್ಸ ವಾದಂ ಪರಿಹೀನಮಾಹು, ಅಪಾಹತಂ ಪಞ್ಹವಿಮಂಸಕಾಸೇ;

ಪರಿದೇವತಿ ಸೋಚತಿ ಹೀನವಾದೋ, ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ ಅನುತ್ಥುನಾತೀ’’ತಿ.

೬೩. ಏತೇ ವಿವಾದಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾ, ಏತೇಸು ಉಗ್ಘಾತಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ;

ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ವಿರಮೇ ಕಥೋಜ್ಜಂ, ನ ಹಞ್ಞದತ್ಥತ್ಥಿ ಪಸಂಸಲಾಭಾ.

ಏತೇ ವಿವಾದಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾತಿ. ಸಮಣಾತಿ ಯೇ ಕೇಚಿ ಇತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪರಿಬ್ಬಜೂಪಗತಾ ಪರಿಬ್ಬಜಸಮಾಪನ್ನಾ. ಏತೇ ದಿಟ್ಠಿಕಲಹಾ ದಿಟ್ಠಿಭಣ್ಡನಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಗ್ಗಹಾ ದಿಟ್ಠಿವಿವಾದಾ ದಿಟ್ಠಿಮೇಧಗಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾ ಸಞ್ಜಾತಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಪಾತುಭೂತಾತಿ – ಏತೇ ವಿವಾದಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾ.

ಏತೇಸು ಉಗ್ಘಾತಿನಿಘಾತಿ ಹೋತೀತಿ. ಜಯಪರಾಜಯೋ ಹೋತಿ, ಲಾಭಾಲಾಭೋ ಹೋತಿ, ಯಸಾಯಸೋ ಹೋತಿ, ನಿನ್ದಾಪಸಂಸಾ ಹೋತಿ, ಸುಖದುಕ್ಖಂ ಹೋತಿ, ಸೋಮನಸ್ಸದೋಮನಸ್ಸಂ ಹೋತಿ, ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠಂ ಹೋತಿ, ಅನುನಯಪಟಿಘಂ ಹೋತಿ, ಉಗ್ಘಾತಿತನಿಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ, ಅನುರೋಧವಿರೋಧೋ ಹೋತಿ, ಜಯೇನ ಚಿತ್ತಂ ಉಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ ಪರಾಜಯೇನ ಚಿತ್ತಂ ನಿಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ, ಲಾಭೇನ ಚಿತ್ತಂ ಉಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ ಅಲಾಭೇನ ಚಿತ್ತಂ ನಿಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ, ಯಸೇನ ಚಿತ್ತಂ ಉಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ ಅಯಸೇನ ಚಿತ್ತಂ ನಿಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ, ಪಸಂಸಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಉಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ ನಿನ್ದಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಿಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ, ಸುಖೇನ ಚಿತ್ತಂ ಉಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ ದುಕ್ಖೇನ ಚಿತ್ತಂ ನಿಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ, ಸೋಮನಸ್ಸೇನ ಚಿತ್ತಂ ಉಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ ದೋಮನಸ್ಸೇನ ಚಿತ್ತಂ ನಿಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ, ಉನ್ನತಿಯಾ [ಉಣ್ಣತಿಯಾ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಚಿತ್ತಂ ಉಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತಿ ಓನತಿಯಾ [ಓಣತಿಯಾ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಚಿತ್ತಂ ನಿಗ್ಘಾತಿತಂ ಹೋತೀತಿ – ಏತೇಸು ಉಗ್ಘಾತಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ.

ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ವಿರಮೇ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ. ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾತಿ ಏತಂ ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತುಲಯಿತ್ವಾ ತೀರಯಿತ್ವಾ ವಿಭಾವಯಿತ್ವಾ ವಿಭೂತಂ ಕತ್ವಾ ದಿಟ್ಠಿಕಲಹೇಸು ದಿಟ್ಠಿಭಣ್ಡನೇಸು ದಿಟ್ಠಿವಿಗ್ಗಹೇಸು ದಿಟ್ಠಿವಿವಾದೇಸು ದಿಟ್ಠಿಮೇಧಗೇಸೂತಿ – ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ವಿರಮೇ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ. ಕಥೋಜ್ಜಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಲಹೋ ಭಣ್ಡನಂ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಮೇಧಗಂ. ಅಥ ವಾ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ ಅನೋಜವನ್ತೀ ನಿಸಾಕಥಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಕಲಹಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಭಣ್ಡನಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ವಿಗ್ಗಹಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ವಿವಾದಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಮೇಧಗಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಕಲಹಭಣ್ಡನವಿಗ್ಗಹವಿವಾದಮೇಧಗಂ ಪಜಹೇಯ್ಯ ವಿನೋದೇಯ್ಯ ಬ್ಯನ್ತಿಂ ಕರೇಯ್ಯ ಅನಭಾವಂ ಗಮೇಯ್ಯ, ಕಲಹಭಣ್ಡನವಿಗ್ಗಹವಿವಾದಮೇಧಗಾ ಆರತೋ ಅಸ್ಸ ವಿರತೋ ಪಟಿವಿರತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ನಿಸ್ಸಟೋ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೋ ವಿಸಞ್ಞುತ್ತೋ ವಿಮರಿಯಾದಿಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರೇಯ್ಯಾತಿ – ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ವಿರಮೇ ಕಥೋಜ್ಜಂ.

ನ ಹಞ್ಞದತ್ಥತ್ಥಿ ಪಸಂಸಲಾಭಾತಿ. ಪಸಂಸಲಾಭಾ ಅಞ್ಞೋ ಅತ್ಥೋ ನತ್ಥಿ ಅತ್ತತ್ಥೋ ವಾ ಪರತ್ಥೋ ವಾ ಉಭಯತ್ಥೋ ವಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಉತ್ತಾನೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಗಮ್ಭೀರೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಗೂಳ್ಹೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ನೇಯ್ಯೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ನೀತೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಅನವಜ್ಜೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ನಿಕ್ಕಿಲೇಸೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ವೋದಾನೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಪರಮತ್ಥೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ ನತ್ಥಿ ನ ಸನ್ತಿ ನ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ನುಪಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ – ನ ಹಞ್ಞದತ್ಥತ್ಥಿ ಪಸಂಸಲಾಭಾ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಏತೇ ವಿವಾದಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾ, ಏತೇಸು ಉಗ್ಘಾತಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ;

ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ವಿರಮೇ ಕಥೋಜ್ಜಂ, ನ ಹಞ್ಞದತ್ಥತ್ಥಿ ಪಸಂಸಲಾಭಾ’’ತಿ.

೬೪. ಪಸಂಸಿತೋ ವಾ ಪನ ತತ್ಥ ಹೋತಿ, ಅಕ್ಖಾಯ ವಾದಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ;

ಸೋ [ಸೋ ತಂ (ಸೀ.)] ಹಸ್ಸತೀ ಉನ್ನಮತೀ [ಉಣ್ಣಮತೀ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಚ ತೇನ, ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ತಮತ್ಥಂ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹು.

ಪಸಂಸಿತೋ ವಾ ಪನ ತತ್ಥ ಹೋತೀತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಸಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಕಾಯ ಖನ್ತಿಯಾ ಸಕಾಯ ರುಚಿಯಾ ಸಕಾಯ ಲದ್ಧಿಯಾ ಪಸಂಸಿತೋ ಥೋಮಿತೋ ಕಿತ್ತಿತೋ ವಣ್ಣಿತೋ ಹೋತೀತಿ – ಪಸಂಸಿತೋ ವಾ ಪನ ತತ್ಥ ಹೋತಿ.

ಅಕ್ಖಾಯ ವಾದಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇತಿ. ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಾಯ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಾಯ ವಾ ಗಹಪತಿಪರಿಸಾಯ ವಾ ಸಮಣಪರಿಸಾಯ ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಅತ್ತನೋ ವಾದಂ ಅಕ್ಖಾಯ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಅನುವಾದಂ ಅಕ್ಖಾಯ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಥಮ್ಭಯಿತ್ವಾ ಬ್ರೂಹಯಿತ್ವಾ ದೀಪಯಿತ್ವಾ ಜೋತಯಿತ್ವಾ ವೋಹರಿತ್ವಾ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾತಿ – ಅಕ್ಖಾಯ ವಾದಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ.

ಸೋ ಹಸ್ಸತೀ ಉನ್ನಮತೀ ಚ ತೇನಾತಿ. ಸೋ ತೇನ ಜಯತ್ಥೇನ ತುಟ್ಠೋ ಹೋತಿ ಹಟ್ಠೋ ಪಹಟ್ಠೋ ಅತ್ತಮನೋ ಪರಿಪುಣ್ಣಸಙ್ಕಪ್ಪೋ. ಅಥ ವಾ ದನ್ತವಿದಂಸಕಂ ಹಸಮಾನೋ. ಸೋ ಹಸ್ಸತೀ ಉನ್ನಮತೀ ಚ ತೇನಾತಿ ಸೋ ತೇನ ಜಯತ್ಥೇನ ಉನ್ನತೋ ಹೋತಿ ಉನ್ನಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸಾತಿ – ಸೋ ಹಸ್ಸತೀ ಉನ್ನಮತೀ ಚ ತೇನ.

ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ತಮತ್ಥಂ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹೂತಿ. ತಂ ಜಯತ್ಥಂ ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ಪಾಪುಣಿತ್ವಾ ಅಧಿಗನ್ತ್ವಾ ವಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ. ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹೂತಿ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹು, ಯಥಾ ಚಿತ್ತೋ ಅಹು, ಯಥಾ ಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಅಹು, ಯಥಾ ವಿಞ್ಞಾಣೋ ಅಹೂತಿ – ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ತಮತ್ಥಂ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹು.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಪಸಂಸಿತೋ ವಾ ಪನ ತತ್ಥ ಹೋತಿ, ಅಕ್ಖಾಯ ವಾದಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ;

ಸೋ ಹಸ್ಸತೀ ಉನ್ನಮತೀ ಚ ತೇನ, ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ತಮತ್ಥಂ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹೂ’’ತಿ.

೬೫. ಯಾ ಉನ್ನತೀ ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮಿ, ಮಾನಾತಿಮಾನಂ ವದತೇ ಪನೇಸೋ;

ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ನ ವಿವಾದಯೇಥ, ನ ಹಿ ತೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ಕುಸಲಾ ವದನ್ತಿ.

ಯಾ ಉನ್ನತೀ ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮೀತಿ. ಯಾ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸಾತಿ – ಯಾ ಉನ್ನತಿ. ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮೀತಿ ಸಾ ತಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮಿ ಉಪಘಾತಭೂಮಿ ಪೀಳನಭೂಮಿ ಘಟ್ಟನಭೂಮಿ ಉಪದ್ದವಭೂಮಿ ಉಪಸಗ್ಗಭೂಮೀತಿ – ಯಾ ಉನ್ನತೀ ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮಿ.

ಮಾನಾತಿಮಾನಂ ವದತೇ ಪನೇಸೋತಿ. ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಮಾನಞ್ಚ ವದತಿ ಅತಿಮಾನಞ್ಚ ವದತೀತಿ – ಮಾನಾತಿಮಾನಂ ವದತೇ ಪನೇಸೋ.

ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ನ ವಿವಾದಯೇಥಾತಿ. ಏತಂ ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತುಲಯಿತ್ವಾ ತೀರಯಿತ್ವಾ ವಿಭಾವಯಿತ್ವಾ ವಿಭೂತಂ ಕತ್ವಾ ದಿಟ್ಠಿಕಲಹೇಸು ದಿಟ್ಠಿಭಣ್ಡನೇಸು ದಿಟ್ಠಿವಿಗ್ಗಹೇಸು ದಿಟ್ಠಿವಿವಾದೇಸು ದಿಟ್ಠಿಮೇಧಗೇಸೂತಿ – ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ. ನ ವಿವಾದಯೇಥಾತಿ ನ ಕಲಹಂ ಕರೇಯ್ಯ ನ ಭಣ್ಡನಂ ಕರೇಯ್ಯ ನ ವಿಗ್ಗಹಂ ಕರೇಯ್ಯ ನ ವಿವಾದಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಮೇಧಗಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಕಲಹಭಣ್ಡನವಿಗ್ಗಹವಿವಾದಮೇಧಗಂ ಪಜಹೇಯ್ಯ ವಿನೋದೇಯ್ಯ ಬ್ಯನ್ತಿಂ ಕರೇಯ್ಯ ಅನಭಾವಂ ಗಮೇಯ್ಯ, ಕಲಹಭಣ್ಡನವಿಗ್ಗಹವಿವಾದಮೇಧಗಾ ಆರತೋ ಅಸ್ಸ ವಿರತೋ ಪಟಿವಿರತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ನಿಸ್ಸಟೋ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೋ ವಿಸಞ್ಞುತ್ತೋ ವಿಮರಿಯಾದಿಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರೇಯ್ಯಾತಿ – ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ನ ವಿವಾದಯೇಥ.

ನ ಹಿ ತೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ಕುಸಲಾ ವದನ್ತೀತಿ. ಕುಸಲಾತಿ ಯೇ ತೇ ಖನ್ಧಕುಸಲಾ ಧಾತುಕುಸಲಾ ಆಯತನಕುಸಲಾ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕುಸಲಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಕುಸಲಾ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಕುಸಲಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಕುಸಲಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಕುಸಲಾ ಬಲಕುಸಲಾ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಕುಸಲಾ ಮಗ್ಗಕುಸಲಾ ಫಲಕುಸಲಾ ನಿಬ್ಬಾನಕುಸಲಾ, ತೇ ಕುಸಲಾ ದಿಟ್ಠಿಕಲಹೇನ ದಿಟ್ಠಿಭಣ್ಡನೇನ ದಿಟ್ಠಿವಿಗ್ಗಹೇನ ದಿಟ್ಠಿವಿವಾದೇನ ದಿಟ್ಠಿಮೇಧಗೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ವಿಸುದ್ಧಿಂ ಪರಿಸುದ್ಧಿಂ, ಮುತ್ತಿಂ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಮುತ್ತಿಂ ನ ವದನ್ತಿ ನ ಕಥೇನ್ತಿ ನ ಭಣನ್ತಿ ನ ದೀಪಯನ್ತಿ ನ ವೋಹರನ್ತೀತಿ – ನ ಹಿ ತೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ಕುಸಲಾ ವದನ್ತಿ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಯಾ ಉನ್ನತೀ ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮಿ, ಮಾನಾತಿಮಾನಂ ವದತೇ ಪನೇಸೋ;

ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ನ ವಿವಾದಯೇಥ, ನ ಹಿ ತೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ಕುಸಲಾ ವದನ್ತೀ’’ತಿ.

೬೬. ಸೂರೋ ಯಥಾ ರಾಜಖಾದಾಯ ಪುಟ್ಠೋ, ಅಭಿಗಜ್ಜಮೇತಿ ಪಟಿಸೂರಮಿಚ್ಛಂ;

ಯೇನೇವ ಸೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ ಸೂರ, ಪುಬ್ಬೇವ ನತ್ಥಿ ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯ.

ಸೂರೋ ಯಥಾ ರಾಜಖಾದಾಯ ಪುಟ್ಠೋತಿ. ಸೂರೋತಿ ಸೂರೋ ವೀರೋ ವಿಕ್ಕನ್ತೋ ಅಭೀರೂ ಅಛಮ್ಭೀ ಅನುತ್ರಾಸೀ ಅಪಲಾಯೀ. ರಾಜಖಾದಾಯ ಪುಟ್ಠೋತಿ ರಾಜಖಾದನೀಯೇನ ರಾಜಭೋಜನೀಯೇನ ಪುಟ್ಠೋ ಪೋಸಿತೋ ಅಪಾದಿತೋ ವಡ್ಢಿತೋತಿ – ಸೂರೋ ಯಥಾ ರಾಜಖಾದಾಯ ಪುಟ್ಠೋ.

ಅಭಿಗಜ್ಜಮೇತಿ ಪಟಿಸೂರಮಿಚ್ಛನ್ತಿ. ಸೋ ಗಜ್ಜನ್ತೋ ಉಗ್ಗಜ್ಜನ್ತೋ ಅಭಿಗಜ್ಜನ್ತೋ ಏತಿ ಉಪೇತಿ ಉಪಗಚ್ಛತಿ ಪಟಿಸೂರಂ ಪಟಿಪುರಿಸಂ ಪಟಿಸತ್ತುಂ ಪಟಿಮಲ್ಲಂ ಇಚ್ಛನ್ತೋ ಸಾದಿಯನ್ತೋ ಪತ್ಥಯನ್ತೋ ಪಿಹಯನ್ತೋ ಅಭಿಜಪ್ಪನ್ತೋತಿ – ಅಭಿಗಜ್ಜಮೇತಿ ಪಟಿಸೂರಮಿಚ್ಛಂ.

ಯೇನೇವ ಸೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ ಸೂರಾತಿ. ಯೇನೇವ ಸೋ ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ, ತೇನ ವಜ, ತೇನ ಗಚ್ಛ, ತೇನ ಅತಿಕ್ಕಮ, ಸೋ ತುಯ್ಹಂ ಪಟಿಸೂರೋ ಪಟಿಪುರಿಸೋ ಪಟಿಸತ್ತು ಪಟಿಮಲ್ಲೋತಿ – ಯೇನೇವ ಸೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ ಸೂರ.

ಪುಬ್ಬೇವ ನತ್ಥಿ ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯಾತಿ. ಪುಬ್ಬೇವ ಬೋಧಿಯಾ ಮೂಲೇ ಯೇ ಪಟಿಸೇನಿಕರಾ ಕಿಲೇಸಾ ಪಟಿಲೋಮಕರಾ ಪಟಿಕಣ್ಡಕಕರಾ ಪಟಿಪಕ್ಖಕರಾ ತೇ ನತ್ಥಿ ನ ಸನ್ತಿ ನ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ನುಪಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಪಹೀನಾ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಾ ವೂಪಸನ್ತಾ ಪಟಿಪಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಭಬ್ಬುಪ್ಪತ್ತಿಕಾ ಞಾಣಗ್ಗಿನಾ ದಡ್ಢಾ. ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯಾತಿ ಯದಿದಂ ಯುದ್ಧತ್ಥಾಯ ಕಲಹತ್ಥಾಯ ಭಣ್ಡನತ್ಥಾಯ ವಿಗ್ಗಹತ್ಥಾಯ ವಿವಾದತ್ಥಾಯ ಮೇಧಗತ್ಥಾಯಾತಿ – ಪುಬ್ಬೇವ ನತ್ಥಿ ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಸೂರೋ ಯಥಾ ರಾಜಖಾದಾಯ ಪುಟ್ಠೋ, ಅಭಿಗಜ್ಜಮೇತಿ ಪಟಿಸೂರಮಿಚ್ಛಂ;

ಯೇನೇವ ಸೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ ಸೂರ, ಪುಬ್ಬೇವ ನತ್ಥಿ ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯಾ’’ತಿ.

೬೭. ಯೇ ದಿಟ್ಠಿಮುಗ್ಗಯ್ಹ ವಿವಾದಯನ್ತಿ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಚ ವಾದಯನ್ತಿ;

ತೇ ತ್ವಂ ವದಸ್ಸೂ ನ ಹಿ ತೇಧ ಅತ್ಥಿ, ವಾದಮ್ಹಿ ಜಾತೇ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾ.

ಯೇ ದಿಟ್ಠಿಮುಗ್ಗಯ್ಹ ವಿವಾದಯನ್ತೀತಿ ಯೇ ದ್ವಾಸಟ್ಠಿದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಅಭಿನಿವಿಸಿತ್ವಾ ವಿವಾದಯನ್ತಿ ಕಲಹಂ ಕರೋನ್ತಿ ಭಣ್ಡನಂ ಕರೋನ್ತಿ ‘ವಿಗ್ಗಹಂ ಕರೋನ್ತಿ ವಿವಾದಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಮೇಧಗಂ ಕರೋನ್ತಿ – ‘‘ನ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಧಮ್ಮವಿನಯಂ ಆಜಾನಾಸಿ, ಅಹಂ ಇಮಂ ಧಮ್ಮವಿನಯಂ ಆಜಾನಾಮಿ, ಕಿಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಧಮ್ಮವಿನಯಂ ಆಜಾನಿಸ್ಸಸಿ, ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪನ್ನೋ ತ್ವಮಸಿ, ಅಹಮಸ್ಮಿ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನೋ, ಸಹಿತಂ ಮೇ, ಅಸಹಿತಂ ತೇ, ಪುರೇ ವಚನೀಯಂ ಪಚ್ಛಾ ಅವಚ, ಪಚ್ಛಾ ವಚನೀಯಂ ಪುರೇ ಅವಚ, ಅಧಿಚಿಣ್ಣಂ ತೇ ವಿಪರಾವತ್ತಂ, ಆರೋಪಿತೋ ತೇ ವಾದೋ, ನಿಗ್ಗಹಿತೋ ತ್ವಮಸಿ, ಚರ ವಾದಪ್ಪಮೋಕ್ಖಾಯ, ನಿಬ್ಬೇಠೇಹಿ ವಾ ಸಚೇ ಪಹೋಸೀ’’ತಿ – ಯೇ ದಿಟ್ಠಿಮುಗ್ಗಯ್ಹ ವಿವಾದಯನ್ತಿ.

ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಚ ವಾದಯನ್ತೀತಿ. ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ವಾದಯನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತಿ. ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ…ಪೇ… ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ವಾದಯನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತೀತಿ – ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಚ ವಾದಯನ್ತಿ.

ತೇ ತ್ವಂ ವದಸ್ಸೂ ನ ಹಿ ತೇಧ ಅತ್ಥಿ, ವಾದಮ್ಹಿ ಜಾತೇ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾತಿ. ತೇ ತ್ವಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕೇ ವದಸ್ಸು ವಾದೇನ ವಾದಂ, ನಿಗ್ಗಹೇನ ನಿಗ್ಗಹಂ, ಪಟಿಕಮ್ಮೇನ ಪಟಿಕಮ್ಮಂ, ವಿಸೇಸೇನ ವಿಸೇಸಂ, ಪಟಿವಿಸೇಸೇನ ಪಟಿವಿಸೇಸಂ, ಆವೇಠಿಯಾಯ ಆವೇಠಿಯಂ, ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಾಯ ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಂ, ಛೇದೇನ ಛೇದಂ, ಮಣ್ಡಲೇನ ಮಣ್ಡಲಂ, ತೇ ತುಯ್ಹಂ ಪಟಿಸೂರಾ ಪಟಿಪುರಿಸಾ ಪಟಿಸತ್ತೂ ಪಟಿಮಲ್ಲಾತಿ – ತೇ ತ್ವಂ ವದಸ್ಸೂ ನ ಹಿ ತೇಧ ಅತ್ಥಿ. ವಾದಮ್ಹಿ ಜಾತೇ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾತಿ. ವಾದೇ ಜಾತೇ ಸಞ್ಜಾತೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೇ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇ ಪಾತುಭೂತೇಯೇವ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾ [ಪಟಿಸೇನಿಕತಾ (ಕ.), ಏವಂ ಸೇಸೇಸು ತೀಸು ಪದೇಸುಪಿ] ಪಟಿಲೋಮಕತ್ತಾ ಪಟಿಭಣ್ಡಕತ್ತಾ ಪಟಿಪಕ್ಖಕತ್ತಾ ಕಲಹಂ ಕರೇಯ್ಯುಂ ಭಣ್ಡನಂ ಕರೇಯ್ಯುಂ ವಿಗ್ಗಹಂ ಕರೇಯ್ಯುಂ ವಿವಾದಂ ಕರೇಯ್ಯುಂ ಮೇಧಗಂ ಕರೇಯ್ಯುಂ, ತೇ ನತ್ಥಿ ನ ಸನ್ತಿ ನ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ನುಪಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಪಹೀನಾ…ಪೇ… ಞಾಣಗ್ಗಿನಾ ದಡ್ಢಾತಿ – ತೇ ತ್ವಂ ವದಸ್ಸೂ ನ ಹಿ ತೇಧ ಅತ್ಥಿ ವಾದಮ್ಹಿ ಜಾತೇ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಯೇ ದಿಟ್ಠಿಮುಗ್ಗಯ್ಹ ವಿವಾದಯನ್ತಿ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಚ ವಾದಯನ್ತಿ;

ತೇ ತ್ವಂ ವದಸ್ಸೂ ನ ಹಿ ತೇಧ ಅತ್ಥಿ, ವಾದಮ್ಹಿ ಜಾತೇ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾ’’ತಿ.

೬೮. ವಿಸೇನಿಕತ್ವಾ ಪನ ಯೇ ಚರನ್ತಿ, ದಿಟ್ಠೀಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿರುಜ್ಝಮಾನಾ;

ತೇಸು ತ್ವಂ ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಸೂರ, ಯೇಸೀಧ ನತ್ಥಿ ಪರಮುಗ್ಗಹೀತಂ.

ವಿಸೇನಿಕತ್ವಾ ಪನ ಯೇ ಚರನ್ತೀತಿ. ಸೇನಾ ವುಚ್ಚತಿ ಮಾರಸೇನಾ. ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಮಾರಸೇನಾ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಮಾರಸೇನಾ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ಮಾರಸೇನಾ, ಲೋಭೋ ಮಾರಸೇನಾ, ದೋಸೋ ಮಾರಸೇನಾ, ಮೋಹೋ ಮಾರಸೇನಾ, ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಇಸ್ಸಾ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಮಾಯಾ… ಸಾಠೇಯ್ಯಂ… ಥಮ್ಭೋ… ಸಾರಮ್ಭೋ… ಮಾನೋ… ಅತಿಮಾನೋ… ಮದೋ… ಪಮಾದೋ… ಸಬ್ಬೇ ಕಿಲೇಸಾ… ಸಬ್ಬೇ ದುಚ್ಚರಿತಾ… ಸಬ್ಬೇ ದರಥಾ… ಸಬ್ಬೇ ಪರಿಳಾಹಾ… ಸಬ್ಬೇ ಸನ್ತಾಪಾ… ಸಬ್ಬಾಕುಸಲಾಭಿಸಙ್ಖಾರಾ ಮಾರಸೇನಾ.

ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಕಾಮಾ ತೇ ಪಠಮಾ ಸೇನಾ, ದುತಿಯಾ ಅರತಿ ವುಚ್ಚತಿ…ಪೇ…;

ನ ನಂ ಅಸುರೋ ಜಿನಾತಿ, ಜೇತ್ವಾವ ಲಭತೇ ಸುಖ’’ನ್ತಿ.

ಯತೋ ಚತೂಹಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇಹಿ ಸಬ್ಬಾ ಚ ಮಾರಸೇನಾ ಸಬ್ಬೇ ಚ ಪಟಿಸೇನಿಕರಾ ಕಿಲೇಸಾ ಜಿತಾ ಚ ಪರಾಜಿತಾ ಚ ಭಗ್ಗಾ ವಿಪ್ಪಲುಗ್ಗಾ ಪರಮ್ಮುಖಾ, ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಸೇನಿಕತ್ವಾತಿ. ಯೇತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಖೀಣಾಸವಾ. ಚರನ್ತೀತಿ ಚರನ್ತಿ ವಿಹರನ್ತಿ ಇರಿಯನ್ತಿ ವತ್ತೇನ್ತಿ ಪಾಲೇನ್ತಿ ಯಪೇನ್ತಿ ಯಾಪೇನ್ತೀತಿ – ವಿಸೇನಿಕತ್ವಾ ಪನ ಯೇ ಚರನ್ತಿ.

ದಿಟ್ಠೀಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿರುಜ್ಝಮಾನಾತಿ. ಯೇಸಂ ದ್ವಾಸಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಪಹೀನಾನಿ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಾನಿ ವೂಪಸನ್ತಾನಿ ಪಟಿಪಸ್ಸದ್ಧಾನಿ ಅಭಬ್ಬುಪ್ಪತ್ತಿಕಾನಿ ಞಾಣಗ್ಗಿನಾ ದಡ್ಢಾನಿ, ತೇ ದಿಟ್ಠೀಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿರುಜ್ಝಮಾನಾ ಅಪ್ಪಟಿವಿರುಜ್ಝಮಾನಾ ಅಪ್ಪಹೀಯಮಾನಾ ಅಪ್ಪಟಿಹಞ್ಞಮಾನಾ ಅಪ್ಪಟಿಹತಮಾನಾತಿ – ದಿಟ್ಠೀಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿರುಜ್ಝಮಾನಾ.

ತೇಸು ತ್ವಂ ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಸೂರಾತಿ. ತೇಸು ಅರಹನ್ತೇಸು ಖೀಣಾಸವೇಸು ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಟಿಸೂರಂ ಪಟಿಪುರಿಸಂ ಪಟಿಸತ್ತುಂ ಪಟಿಮಲ್ಲನ್ತಿ – ತೇಸು ತ್ವಂ ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಸೂರ.

ಯೇಸೀಧ ನತ್ಥಿ ಪರಮುಗ್ಗಹೀತನ್ತಿ. ಯೇಸಂ ಅರಹನ್ತಾನಂ ಖೀಣಾಸವಾನಂ ‘‘ಇದಂ ಪರಮಂ ಅಗ್ಗಂ ಸೇಟ್ಠಂ ವಿಸಿಟ್ಠಂ ಪಾಮೋಕ್ಖಂ ಉತ್ತಮಂ ಪವರ’’ನ್ತಿ ಗಹಿತಂ ಪರಾಮಟ್ಠಂ ಅಭಿನಿವಿಟ್ಠಂ ಅಜ್ಝೋಸಿತಂ ಅಧಿಮುತ್ತಂ, ನತ್ಥಿ ನ ಸನ್ತಿ ನ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ನುಪಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಪಹೀನಂ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಂ ವೂಪಸನ್ತಂ ಪಟಿಪಸ್ಸದ್ಧಂ ಅಭಬ್ಬುಪ್ಪತ್ತಿಕಂ ಞಾಣಗ್ಗಿನಾ ದಡ್ಢನ್ತಿ – ಯೇಸೀಧ ನತ್ಥಿ ಪರಮುಗ್ಗಹೀತಂ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ವಿಸೇನಿಕತ್ವಾ ಪನ ಯೇ ಚರನ್ತಿ, ದಿಟ್ಠೀಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿರುಜ್ಝಮಾನಾ;

ತೇಸು ತ್ವಂ ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಸೂರ, ಯೇಸೀಧ ನತ್ಥಿ ಪರಮುಗ್ಗಹೀತ’’ನ್ತಿ.

೬೯. ಅಥ ತ್ವಂ ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾ, [ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮ (ಸೀ.), ಸವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾ (ಕ.)] ಮನಸಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ತೋ;

ಧೋನೇನ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಾ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಸಕ್ಖಸಿ ಸಮ್ಪಯಾತವೇ.

ಅಥ ತ್ವಂ ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾತಿ. ಅಥಾತಿ ಪದಸನ್ಧಿ ಪದಸಂಸಗ್ಗೋ ಪದಪಾರಿಪೂರೀ ಅಕ್ಖರಸಮವಾಯೋ ಬ್ಯಞ್ಜನಸಿಲಿಟ್ಠತಾ ಪದಾನುಪುಬ್ಬತಾಪೇತಂ – ಅಥಾತಿ. ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾತಿ ತಕ್ಕೇನ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೇನ್ತೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪೇನ್ತೋ ‘‘ಜಯೋ ನು ಖೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪರಾಜಯೋ ನು ಖೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕಥಂ ನಿಗ್ಗಹಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ವಿಸೇಸಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಪಟಿವಿಸೇಸಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಆವೇಠಿಯಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಛೇದಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ’’ ಏವಂ ತಕ್ಕೇನ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೇನ್ತೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪೇನ್ತೋ ಆಗತೋಸಿ ಉಪಗತೋಸಿ ಸಮ್ಪತ್ತೋಸಿ ಮಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮಾಗತೋಸೀತಿ – ಅಥ ತ್ವಂ ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾ.

ಮನಸಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ತೋತಿ. ಮನೋತಿ ಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಮನೋ ಮಾನಸಂ ಹದಯಂ ಪಣ್ಡರಂ, ಮನೋ ಮನಾಯತನಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ ತಜ್ಜಾ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು. ಚಿತ್ತೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ವಿಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ ವಾ, ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ ವಾ…ಪೇ… ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ ವಾತಿ – ಮನಸಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ತೋ.

ಧೋನೇನ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಾ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಸಕ್ಖಸಿ ಸಮ್ಪಯಾತವೇತಿ. ಧೋನಾ ವುಚ್ಚತಿ ಪಞ್ಞಾ. ಯಾ ಪಞ್ಞಾ ಪಜಾನನಾ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಧಮ್ಮವಿಚಯೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ. ಕಿಂಕಾರಣಾ ಧೋನಾ ವುಚ್ಚತಿ ಪಞ್ಞಾ? ತಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಧುತಞ್ಚ ಧೋತಞ್ಚ ಸನ್ಧೋತಞ್ಚ ನಿದ್ಧೋತಞ್ಚ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ…ಪೇ… ಸಬ್ಬಾಕುಸಲಾಭಿಸಙ್ಖಾರಾ ಧುತಾ ಚ ಧೋತಾ ಚ ಸನ್ಧೋತಾ ಚ ನಿದ್ಧೋತಾ ಚ. ಅಥ ವಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ… ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೇನ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿ ಧುತಾ ಚ ಧೋತಾ ಚ ಸನ್ಧೋತಾ ಚ ನಿದ್ಧೋತಾ ಚ. ಅಥ ವಾ ಅರಿಯೇನ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಸಬ್ಬೇ ಕಿಲೇಸಾ… ಸಬ್ಬೇ ದುಚ್ಚರಿತಾ… ಸಬ್ಬೇ ದರಥಾ… ಸಬ್ಬೇ ಪರಿಳಾಹಾ… ಸಬ್ಬೇ ಸನ್ತಾಪಾ… ಸಬ್ಬಾಕುಸಲಾಭಿಸಙ್ಖಾರಾ ಧುತಾ ಚ ಧೋತಾ ಚ ಸನ್ಧೋತಾ ಚ ನಿದ್ಧೋತಾ ಚ. ಭಗವಾ ಇಮೇಹಿ ಧೋನೇಯ್ಯೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಉಪೇತೋ ಸಮುಪೇತೋ ಉಪಗತೋ ಸಮುಪಗತೋ ಉಪಪನ್ನೋ ಸಮುಪಪನ್ನೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ಧೋನೋ. ಸೋ ಧುತರಾಗೋ ಧುತಪಾಪೋ ಧುತಕಿಲೇಸೋ ಧುತಪರಿಳಾಹೋತಿ – ಧೋನೋತಿ.

ಧೋನೇನ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಾ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಸಕ್ಖಸಿ ಸಮ್ಪಯಾತವೇತಿ. ಪಸೂರೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ನ ಪಟಿಬಲೋ ಧೋನೇನ ಬುದ್ಧೇನ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯುಗಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಸಾಕಚ್ಛೇತುಂ ಸಲ್ಲಪಿತುಂ ಸಾಕಚ್ಛಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತುಂ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಪಸೂರೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಹೀನೋ ನಿಹೀನೋ ಓಮಕೋ ಲಾಮಕೋ ಛತುಕ್ಕೋ ಪರಿತ್ತೋ. ಸೋ ಹಿ ಭಗವಾ ಅಗ್ಗೋ ಚ ಸೇಟ್ಠೋ ಚ ವಿಸಿಟ್ಠೋ ಚ ಪಾಮೋಕ್ಖೋ ಚ ಉತ್ತಮೋ ಚ ಪವರೋ ಚ. ಯಥಾ ಸಸೋ ನ ಪಟಿಬಲೋ ಮತ್ತೇನ ಮಾತಙ್ಗೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯುಗಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ; ಯಥಾ ಕೋತ್ಥುಕೋ ನ ಪಟಿಬಲೋ ಸೀಹೇನ ಮಿಗರಞ್ಞಾ ಸದ್ಧಿಂ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯುಗಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ; ಯಥಾ ವಚ್ಛಕೋ ತರುಣಕೋ ಧೇನುಪಕೋ ನ ಪಟಿಬಲೋ ಉಸಭೇನ ಚಲಕಕುನಾ [ಬಲಕ್ಕಕುನಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಸದ್ಧಿಂ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯುಗಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ; ಯಥಾ ಧಙ್ಕೋ ನ ಪಟಿಬಲೋ ಗರುಳೇನ ವೇನತೇಯ್ಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯುಗಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ; ಯಥಾ ಚಣ್ಡಾಲೋ ನ ಪಟಿಬಲೋ ರಞ್ಞಾ ಚಕ್ಕವತ್ತಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯುಗಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ; ಯಥಾ ಪಂಸುಪಿಸಾಚಕೋ ನ ಪಟಿಬಲೋ ಇನ್ದೇನ ದೇವರಞ್ಞಾ ಸದ್ಧಿಂ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯುಗಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ; ಏವಮೇವ ಪಸೂರೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ನ ಪಟಿಬಲೋ ಧೋನೇನ ಬುದ್ಧೇನ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯುಗಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಸಾಕಚ್ಛೇತುಂ ಸಲ್ಲಪಿತುಂ ಸಾಕಚ್ಛಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತುಂ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಪಸೂರೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಹೀನಪಞ್ಞೋ ನಿಹೀನಪಞ್ಞೋ ಓಮಕಪಞ್ಞೋ ಲಾಮಕಪಞ್ಞೋ ಛತುಕ್ಕಪಞ್ಞೋ ಪರಿತ್ತಪಞ್ಞೋ. ಸೋ ಹಿ ಭಗವಾ ಮಹಾಪಞ್ಞೋ ಪುಥುಪಞ್ಞೋ ಹಾಸಪಞ್ಞೋ ಜವನಪಞ್ಞೋ ತಿಕ್ಖಪಞ್ಞೋ ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಪಞ್ಞೋ, ಪಞ್ಞಾಪಭೇದಕುಸಲೋ ಪಭಿನ್ನಞಾಣೋ ಅಧಿಗತಪಟಿಸಮ್ಭಿದೋ, ಚತುವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತೋ ದಸಬಲಧಾರೀ, ಪುರಿಸಾಸಭೋ ಪುರಿಸಸೀಹೋ ಪುರಿಸನಾಗೋ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞೋ ಪುರಿಸಧೋರಯ್ಹೋ, ಅನನ್ತಞಾಣೋ ಅನನ್ತತೇಜೋ ಅನನ್ತಯಸೋ ಅಡ್ಢೋ ಮಹದ್ಧನೋ ಧನವಾ, ನೇತಾ ವಿನೇತಾ ಅನುನೇತಾ, ಪಞ್ಞಾಪೇತಾ ನಿಜ್ಝಾಪೇತಾ ಪೇಕ್ಖೇತಾ ಪಸಾದೇತಾ. ಸೋ ಹಿ ಭಗವಾ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ, ಅಸಞ್ಜಾತಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಞ್ಜನೇತಾ, ಅನಕ್ಖಾತಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅಕ್ಖಾತಾ, ಮಗ್ಗಞ್ಞೂ ಮಗ್ಗವಿದೂ ಮಗ್ಗಕೋವಿದೋ ಮಗ್ಗಾನುಗಾ ಚ ಪನಸ್ಸ ಏತರಹಿ ಸಾವಕಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಪಚ್ಛಾ ಸಮನ್ನಾಗತಾ.

ಸೋ ಹಿ ಭಗವಾ ಜಾನಂ ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಚಕ್ಖುಭೂತೋ ಞಾಣಭೂತೋ ಧಮ್ಮಭೂತೋ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತೋ, ವತ್ತಾ ಪವತ್ತಾ ಅತ್ಥಸ್ಸ ನಿನ್ನೇತಾ ಅಮತಸ್ಸ ದಾತಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸಾಮೀ ತಥಾಗತೋ; ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅಞ್ಞಾತಂ ಅದಿಟ್ಠಂ ಅವಿದಿತಂ ಅಸಚ್ಛಿಕತಂ ಅಫಸ್ಸಿತಂ [ಅಫುಸಿತಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಪಞ್ಞಾಯ. ಅತೀತಂ ಅನಾಗತಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಬ್ಬಾಕಾರೇನ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಞಾಣಮುಖೇ ಆಪಾಥಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ನೇಯ್ಯಂ ನಾಮ ಅತ್ಥಿ ಧಮ್ಮಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ. ಅತ್ತತ್ಥೋ ವಾ ಪರತ್ಥೋ ವಾ ಉಭಯತ್ಥೋ ವಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಉತ್ತಾನೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಗಮ್ಭೀರೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಗೂಳ್ಹೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ನೇಯ್ಯೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ನೀತೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಅನವಜ್ಜೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ನಿಕ್ಕಿಲೇಸೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ವೋದಾನೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಪರಮತ್ಥೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅನ್ತೋಬುದ್ಧಞಾಣೇ ಪರಿವತ್ತತಿ.

ಸಬ್ಬಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಞಾಣಾನುಪರಿವತ್ತಿ, ಸಬ್ಬಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಞಾಣಾನುಪರಿವತ್ತಿ, ಸಬ್ಬಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ ಞಾಣಾನುಪರಿವತ್ತಿ. ಅತೀತೇ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅಪ್ಪಟಿಹತಂ ಞಾಣಂ, ಅನಾಗತೇ ಅಪ್ಪಟಿಹತಂ ಞಾಣಂ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಅಪ್ಪಟಿಹತಂ ಞಾಣಂ, ಯಾವತಕಂ ನೇಯ್ಯಂ ತಾವತಕಂ ಞಾಣಂ, ಯಾವತಕಂ ಞಾಣಂ ತಾವತಕಂ ನೇಯ್ಯಂ, ನೇಯ್ಯಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ಞಾಣಂ, ಞಾಣಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ನೇಯ್ಯಂ, ನೇಯ್ಯಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಞಾಣಂ ನಪ್ಪವತ್ತತಿ, ಞಾಣಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ನೇಯ್ಯಪಥೋ ನತ್ಥಿ. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪರಿಯನ್ತಟ್ಠಾಯಿನೋ ತೇ ಧಮ್ಮಾ. ಯಥಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸಮುಗ್ಗಪಟಲಾನಂ ಸಮ್ಮಾ ಫುಸಿತಾನಂ ಹೇಟ್ಠಿಮಂ ಸಮುಗ್ಗಪಟಲಂ ಉಪರಿಮಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ, ಉಪರಿಮಂ ಸಮುಗ್ಗಪಟಲಂ ಹೇಟ್ಠಿಮಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪರಿಯನ್ತಟ್ಠಾಯಿನೋ; ಏವಮೇವ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ನೇಯ್ಯಞ್ಚ ಞಾಣಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪರಿಯನ್ತಟ್ಠಾಯಿನೋ; ಯಾವತಕಂ ನೇಯ್ಯಂ ತಾವತಕಂ ಞಾಣಂ, ಯಾವತಕಂ ಞಾಣಂ ತಾವತಕಂ ನೇಯ್ಯಂ, ನೇಯ್ಯಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ಞಾಣಂ, ಞಾಣಪರಿಯನ್ತಿಕಂ ನೇಯ್ಯಂ, ನೇಯ್ಯಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಞಾಣಂ ನಪ್ಪವತ್ತತಿ, ಞಾಣಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ನೇಯ್ಯಪಥೋ ನತ್ಥಿ. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪರಿಯನ್ತಟ್ಠಾಯಿನೋ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಞಾಣಂ ಪವತ್ತತಿ.

ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಆವಜ್ಜನಪಟಿಬದ್ಧಾ ಆಕಙ್ಖಪಟಿಬದ್ಧಾ ಮನಸಿಕಾರಪಟಿಬದ್ಧಾ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಪಟಿಬದ್ಧಾ. ಸಬ್ಬಸತ್ತೇಸು ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಞಾಣಂ ಪವತ್ತತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಞ್ಚ ಸತ್ತಾನಂ ಭಗವಾ ಆಸಯಂ ಜಾನಾತಿ ಅನುಸಯಂ ಜಾನಾತಿ ಚರಿತಂ ಜಾನಾತಿ ಅಧಿಮುತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ. ಅಪ್ಪರಜಕ್ಖೇ ಮಹಾರಜಕ್ಖೇ ತಿಕ್ಖಿನ್ದ್ರಿಯೇ ಮುದಿನ್ದ್ರಿಯೇ ಸ್ವಾಕಾರೇ ದ್ವಾಕಾರೇ ಸುವಿಞ್ಞಾಪಯೇ ದುವಿಞ್ಞಾಪಯೇ ಭಬ್ಬಾಭಬ್ಬೇ ಸತ್ತೇ ಪಜಾನಾತಿ. ಸದೇವಕೋ ಲೋಕೋ ಸಮಾರಕೋ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಪಜಾ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಅನ್ತೋಬುದ್ಧಞಾಣೇ ಪರಿವತ್ತತಿ.

ಯಥಾ ಯೇ ಕೇಚಿ ಮಚ್ಛಕಚ್ಛಪಾ ಅನ್ತಮಸೋ ತಿಮಿತಿಮಿಙ್ಗಲಂ ಉಪಾದಾಯ ಅನ್ತೋಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಪರಿವತ್ತನ್ತಿ; ಏವಮೇವ ಸದೇವಕೋ ಲೋಕೋ ಸಮಾರಕೋ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಪಜಾ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಅನ್ತೋಬುದ್ಧಞಾಣೇ ಪರಿವತ್ತತಿ. ಯಥಾ ಯೇ ಕೇಚಿ ಪಕ್ಖೀ ಅನ್ತಮಸೋ ಗರುಳಂ ವೇನತೇಯ್ಯಂ ಉಪಾದಾಯ ಆಕಾಸಸ್ಸ ಪದೇಸೇ ಪರಿವತ್ತನ್ತಿ; ಏವಮೇವ ಯೇಪಿ ತೇ ಸಾರಿಪುತ್ತಸಮಾ ಪಞ್ಞಾಯ ತೇಪಿ ಬುದ್ಧಞಾಣಸ್ಸ ಪದೇಸೇ ಪರಿವತ್ತನ್ತಿ. ಬುದ್ಧಞಾಣಂ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಞ್ಞಂ ಫರಿತ್ವಾ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿಯೇವ.

ಯೇಪಿ ತೇ ಖತ್ತಿಯಪಣ್ಡಿತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಣ್ಡಿತಾ ಗಹಪತಿಪಣ್ಡಿತಾ ಸಮಣಪಣ್ಡಿತಾ ನಿಪುಣಾ ಕತಪರಪ್ಪವಾದಾ ವಾಲವೇಧಿರೂಪಾ. ವೋಭಿನ್ದನ್ತಾ [ತೇ ಭಿನ್ದನ್ತಾ (ಕ.)] ಮಞ್ಞೇ ಚರನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಗತೇನ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ. ತೇ ಪಞ್ಹೇ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ತಥಾಗತೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ ಗೂಳ್ಹಾನಿ ಚ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ಚ. ಕಥಿತಾ ವಿಸಜ್ಜಿತಾವ ತೇ ಪಞ್ಹಾ ಭಗವತಾ ಹೋನ್ತಿ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಕಾರಣಾ ಉಪಕ್ಖಿತ್ತಕಾ ಚ. ತೇ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾವ ತತ್ಥ ಅತಿರೋಚತಿ ಯದಿದಂ ಪಞ್ಞಾಯಾತಿ – ಧೋನೇನ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಾ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಸಕ್ಖಸಿ ಸಮ್ಪಯಾತವೇ.

ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಅಥ ತ್ವಂ ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾ, ಮನಸಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ತೋ;

ಧೋನೇನ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಾ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಸಕ್ಖಸಿ ಸಮ್ಪಯಾತವೇ’’ತಿ.

ಪಸೂರಸುತ್ತನಿದ್ದೇಸೋ ಅಟ್ಠಮೋ.