೧೩. ಲೋಕಸುತ್ತಂ

೧೧೨. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ವುತ್ತಮರಹತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ –

‘‘ಲೋಕೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೇನ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋः ಲೋಕಸ್ಮಾ ತಥಾಗತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ. ಲೋಕಸಮುದಯೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೇನ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ः ಲೋಕಸಮುದಯೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಪಹೀನೋ. ಲೋಕನಿರೋಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೇನ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋः ಲೋಕನಿರೋಧೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕತೋ. ಲೋಕನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೇನ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಾः ಲೋಕನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಭಾವಿತಾ.

‘‘ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಮಾರಕಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಕಸ್ಸ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ ಯಸ್ಮಾ ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ತಸ್ಮಾ ತಥಾಗತೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಯಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರತ್ತಿಂ ತಥಾಗತೋ ಅನುತ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝತಿ, ಯಞ್ಚ ರತ್ತಿಂ ಅನುಪಾದಿಸೇಸಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ, ಯಂ ಏತಸ್ಮಿಂ ಅನ್ತರೇ ಭಾಸತಿ ಲಪತಿ ನಿದ್ದಿಸತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ತಥೇವ ಹೋತಿ ನೋ ಅಞ್ಞಥಾ, ತಸ್ಮಾ ತಥಾಗತೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಯಥಾವಾದೀ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ತಥಾಕಾರೀ, ಯಥಾಕಾರೀ ತಥಾವಾದೀ, ಇತಿ ಯಥಾವಾದೀ ತಥಾಕಾರೀ ಯಥಾಕಾರೀ ತಥಾವಾದೀ, ತಸ್ಮಾ ತಥಾಗತೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಸದೇವಕೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ತಥಾಗತೋ ಅಭಿಭೂ ಅನಭಿಭೂತೋ ಅಞ್ಞದತ್ಥುದಸೋ ವಸವತ್ತೀ, ತಸ್ಮಾ ತಥಾಗತೋತಿ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ತತ್ಥೇತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಸಬ್ಬಲೋಕಂ [ಸಬ್ಬಂ ಲೋಕಂ (ಅ. ನಿ. ೪.೨೩)] ಅಭಿಞ್ಞಾಯ, ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಯಥಾತಥಂ;

ಸಬ್ಬಲೋಕವಿಸಂಯುತ್ತೋ, ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನೂಪಯೋ [ಅನುಸಯೋ (ಸೀ.), ಅನುಪಯೋ (ಸ್ಯಾ.)].

‘‘ಸ ವೇ [ಸಬ್ಬೇ (ಸಬ್ಬತ್ಥ) ಅ. ನಿ. ೪.೨೩ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ಸಬ್ಬಾಭಿಭೂ ಧೀರೋ, ಸಬ್ಬಗನ್ಥಪ್ಪಮೋಚನೋ;

ಫುಟ್ಠಾಸ್ಸ ಪರಮಾ ಸನ್ತಿ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಕುತೋಭಯಂ.

‘‘ಏಸ ಖೀಣಾಸವೋ ಬುದ್ಧೋ, ಅನೀಘೋ ಛಿನ್ನಸಂಸಯೋ;

ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋ, ವಿಮುತ್ತೋ ಉಪಧಿಸಙ್ಖಯೇ.

‘‘ಏಸ ಸೋ ಭಗವಾ ಬುದ್ಧೋ, ಏಸ ಸೀಹೋ ಅನುತ್ತರೋ;

ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ, ಬ್ರಹ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತಯಿ.

‘‘ಇತಿ ದೇವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಚ, ಯೇ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗತಾ;

ಸಙ್ಗಮ್ಮ ತಂ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ.

‘‘ದನ್ತೋ ದಮಯತಂ ಸೇಟ್ಠೋ, ಸನ್ತೋ ಸಮಯತಂ ಇಸಿ;

ಮುತ್ತೋ ಮೋಚಯತಂ ಅಗ್ಗೋ, ತಿಣ್ಣೋ ತಾರಯತಂ ವರೋ.

‘‘ಇತಿ ಹೇತಂ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ;

ಸದೇವಕಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ನತ್ಥಿ ತೇ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ’’ತಿ.

ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ. ತೇರಸಮಂ.

ಚತುಕ್ಕನಿಪಾತೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.