೮. ಸಕ್ಕಪಞ್ಹಸುತ್ತಂ

೩೪೪. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಮಗಧೇಸು ವಿಹರತಿ, ಪಾಚೀನತೋ ರಾಜಗಹಸ್ಸ ಅಮ್ಬಸಣ್ಡಾ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ, ತಸ್ಸುತ್ತರತೋ ವೇದಿಯಕೇ ಪಬ್ಬತೇ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಾಯಂ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಉದಪಾದಿ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ. ಅಥ ಖೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಹಂ ನು ಖೋ ಭಗವಾ ಏತರಹಿ ವಿಹರತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ’’ತಿ? ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಮಗಧೇಸು ವಿಹರನ್ತಂ ಪಾಚೀನತೋ ರಾಜಗಹಸ್ಸ ಅಮ್ಬಸಣ್ಡಾ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ, ತಸ್ಸುತ್ತರತೋ ವೇದಿಯಕೇ ಪಬ್ಬತೇ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಾಯಂ. ದಿಸ್ವಾನ ದೇವೇ ತಾವತಿಂಸೇ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ, ಮಾರಿಸಾ, ಭಗವಾ ಮಗಧೇಸು ವಿಹರತಿ, ಪಾಚೀನತೋ ರಾಜಗಹಸ್ಸ ಅಮ್ಬಸಣ್ಡಾ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ, ತಸ್ಸುತ್ತರತೋ ವೇದಿಯಕೇ ಪಬ್ಬತೇ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಾಯಂ. ಯದಿ ಪನ, ಮಾರಿಸಾ, ಮಯಂ ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯಾಮ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ ಭದ್ದನ್ತವಾ’’ತಿ ಖೋ ದೇವಾ ತಾವತಿಂಸಾ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ.

೩೪೫. ಅಥ ಖೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಪಞ್ಚಸಿಖಂ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತಂ [ಗನ್ಧಬ್ಬಪುತ್ತಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ, ತಾತ ಪಞ್ಚಸಿಖ, ಭಗವಾ ಮಗಧೇಸು ವಿಹರತಿ ಪಾಚೀನತೋ ರಾಜಗಹಸ್ಸ ಅಮ್ಬಸಣ್ಡಾ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ, ತಸ್ಸುತ್ತರತೋ ವೇದಿಯಕೇ ಪಬ್ಬತೇ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಾಯಂ. ಯದಿ ಪನ, ತಾತ ಪಞ್ಚಸಿಖ, ಮಯಂ ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯಾಮ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ ಭದ್ದನ್ತವಾ’’ತಿ ಖೋ ಪಞ್ಚಸಿಖೋ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಬೇಲುವಪಣ್ಡುವೀಣಂ ಆದಾಯ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಅನುಚರಿಯಂ ಉಪಾಗಮಿ.

೩೪೬. ಅಥ ಖೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ದೇವೇಹಿ ತಾವತಿಂಸೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಪಞ್ಚಸಿಖೇನ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತೇನ ಪುರಕ್ಖತೋ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವ ದೇವೇಸು ತಾವತಿಂಸೇಸು ಅನ್ತರಹಿತೋ ಮಗಧೇಸು ಪಾಚೀನತೋ ರಾಜಗಹಸ್ಸ ಅಮ್ಬಸಣ್ಡಾ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ, ತಸ್ಸುತ್ತರತೋ ವೇದಿಯಕೇ ಪಬ್ಬತೇ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಸಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ವೇದಿಯಕೋ ಪಬ್ಬತೋ ಅತಿರಿವ ಓಭಾಸಜಾತೋ ಹೋತಿ ಅಮ್ಬಸಣ್ಡಾ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ ಯಥಾ ತಂ ದೇವಾನಂ ದೇವಾನುಭಾವೇನ. ಅಪಿಸ್ಸುದಂ ಪರಿತೋ ಗಾಮೇಸು ಮನುಸ್ಸಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಆದಿತ್ತಸ್ಸು ನಾಮಜ್ಜ ವೇದಿಯಕೋ ಪಬ್ಬತೋ ಝಾಯತಿಸು [ಝಾಯತಸ್ಸು (ಸ್ಯಾ.), ಪಜ್ಝಾಯಿತಸ್ಸು (ಸೀ. ಪೀ.)] ನಾಮಜ್ಜ ವೇದಿಯಕೋ ಪಬ್ಬತೋ ಜಲತಿಸು [ಜಲತಸ್ಸು (ಸ್ಯಾ.), ಜಲಿತಸ್ಸು (ಸೀ. ಪೀ.)] ನಾಮಜ್ಜ ವೇದಿಯಕೋ ಪಬ್ಬತೋ ಕಿಂಸು ನಾಮಜ್ಜ ವೇದಿಯಕೋ ಪಬ್ಬತೋ ಅತಿರಿವ ಓಭಾಸಜಾತೋ ಅಮ್ಬಸಣ್ಡಾ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ’’ತಿ ಸಂವಿಗ್ಗಾ ಲೋಮಹಟ್ಠಜಾತಾ ಅಹೇಸುಂ.

೩೪೭. ಅಥ ಖೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಪಞ್ಚಸಿಖಂ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ದುರುಪಸಙ್ಕಮಾ ಖೋ, ತಾತ ಪಞ್ಚಸಿಖ, ತಥಾಗತಾ ಮಾದಿಸೇನ, ಝಾಯೀ ಝಾನರತಾ, ತದನ್ತರಂ [ತದನನ್ತರಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ. ಕ.)] ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಾ. ಯದಿ ಪನ ತ್ವಂ, ತಾತ ಪಞ್ಚಸಿಖ, ಭಗವನ್ತಂ ಪಠಮಂ ಪಸಾದೇಯ್ಯಾಸಿ, ತಯಾ, ತಾತ, ಪಠಮಂ ಪಸಾದಿತಂ ಪಚ್ಛಾ ಮಯಂ ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯಾಮ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಂ ಭದ್ದನ್ತವಾ’’ತಿ ಖೋ ಪಞ್ಚಸಿಖೋ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಬೇಲುವಪಣ್ಡುವೀಣಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ಏತ್ತಾವತಾ ಮೇ ಭಗವಾ ನೇವ ಅತಿದೂರೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ನಾಚ್ಚಾಸನ್ನೇ, ಸದ್ದಞ್ಚ ಮೇ ಸೋಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ಪಞ್ಚಸಿಖಗೀತಗಾಥಾ

೩೪೮. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಪಞ್ಚಸಿಖೋ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತೋ ಬೇಲುವಪಣ್ಡುವೀಣಂ [ವೇಳುವಪಣ್ಡುವೀಣಂ ಆದಾಯ (ಸ್ಯಾ.)] ಅಸ್ಸಾವೇಸಿ, ಇಮಾ ಚ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ ಬುದ್ಧೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಧಮ್ಮೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಸಙ್ಘೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಅರಹನ್ತೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಕಾಮೂಪಸಞ್ಹಿತಾ –

‘‘ವನ್ದೇ ತೇ ಪಿತರಂ ಭದ್ದೇ, ತಿಮ್ಬರುಂ ಸೂರಿಯವಚ್ಛಸೇ;

ಯೇನ ಜಾತಾಸಿ ಕಲ್ಯಾಣೀ, ಆನನ್ದಜನನೀ ಮಮ.

‘‘ವಾತೋವ ಸೇದತಂ ಕನ್ತೋ, ಪಾನೀಯಂವ ಪಿಪಾಸತೋ;

ಅಙ್ಗೀರಸಿ ಪಿಯಾಮೇಸಿ, ಧಮ್ಮೋ ಅರಹತಾಮಿವ.

‘‘ಆತುರಸ್ಸೇವ ಭೇಸಜ್ಜಂ, ಭೋಜನಂವ ಜಿಘಚ್ಛತೋ;

ಪರಿನಿಬ್ಬಾಪಯ ಮಂ ಭದ್ದೇ, ಜಲನ್ತಮಿವ ವಾರಿನಾ.

‘‘ಸೀತೋದಕಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ, ಯುತ್ತಂ ಕಿಞ್ಜಕ್ಖರೇಣುನಾ;

ನಾಗೋ ಘಮ್ಮಾಭಿತತ್ತೋವ, ಓಗಾಹೇ ತೇ ಥನೂದರಂ.

‘‘ಅಚ್ಚಙ್ಕುಸೋವ ನಾಗೋವ, ಜಿತಂ ಮೇ ತುತ್ತತೋಮರಂ;

ಕಾರಣಂ ನಪ್ಪಜಾನಾಮಿ, ಸಮ್ಮತ್ತೋ ಲಕ್ಖಣೂರುಯಾ.

‘‘ತಯಿ ಗೇಧಿತಚಿತ್ತೋಸ್ಮಿ, ಚಿತ್ತಂ ವಿಪರಿಣಾಮಿತಂ;

ಪಟಿಗನ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮಿ, ವಙ್ಕಘಸ್ತೋವ ಅಮ್ಬುಜೋ.

‘‘ವಾಮೂರು ಸಜ ಮಂ ಭದ್ದೇ, ಸಜ ಮಂ ಮನ್ದಲೋಚನೇ;

ಪಲಿಸ್ಸಜ ಮಂ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಏತಂ ಮೇ ಅಭಿಪತ್ಥಿತಂ.

‘‘ಅಪ್ಪಕೋ ವತ ಮೇ ಸನ್ತೋ, ಕಾಮೋ ವೇಲ್ಲಿತಕೇಸಿಯಾ;

ಅನೇಕಭಾವೋ ಸಮುಪ್ಪಾದಿ, ಅರಹನ್ತೇವ ದಕ್ಖಿಣಾ.

‘‘ಯಂ ಮೇ ಅತ್ಥಿ ಕತಂ ಪುಞ್ಞಂ, ಅರಹನ್ತೇಸು ತಾದಿಸು;

ತಂ ಮೇ ಸಬ್ಬಙ್ಗಕಲ್ಯಾಣಿ, ತಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಪಚ್ಚತಂ.

‘‘ಯಂ ಮೇ ಅತ್ಥಿ ಕತಂ ಪುಞ್ಞಂ, ಅಸ್ಮಿಂ ಪಥವಿಮಣ್ಡಲೇ;

ತಂ ಮೇ ಸಬ್ಬಙ್ಗಕಲ್ಯಾಣಿ, ತಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಪಚ್ಚತಂ.

‘‘ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋವ ಝಾನೇನ, ಏಕೋದಿ ನಿಪಕೋ ಸತೋ;

ಅಮತಂ ಮುನಿ ಜಿಗೀಸಾನೋ [ಜಿಗಿಂಸಾನೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)], ತಮಹಂ ಸೂರಿಯವಚ್ಛಸೇ.

‘‘ಯಥಾಪಿ ಮುನಿ ನನ್ದೇಯ್ಯ, ಪತ್ವಾ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮಂ;

ಏವಂ ನನ್ದೇಯ್ಯಂ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಮಿಸ್ಸೀಭಾವಂ ಗತೋ ತಯಾ.

‘‘ಸಕ್ಕೋ ಚೇ ಮೇ ವರಂ ದಜ್ಜಾ, ತಾವತಿಂಸಾನಮಿಸ್ಸರೋ;

ತಾಹಂ ಭದ್ದೇ ವರೇಯ್ಯಾಹೇ, ಏವಂ ಕಾಮೋ ದಳ್ಹೋ ಮಮ.

‘‘ಸಾಲಂವ ನ ಚಿರಂ ಫುಲ್ಲಂ, ಪಿತರಂ ತೇ ಸುಮೇಧಸೇ;

ವನ್ದಮಾನೋ ನಮಸ್ಸಾಮಿ, ಯಸ್ಸಾ ಸೇತಾದಿಸೀ ಪಜಾ’’ತಿ.

೩೪೯. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಭಗವಾ ಪಞ್ಚಸಿಖಂ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಂಸನ್ದತಿ ಖೋ ತೇ, ಪಞ್ಚಸಿಖ, ತನ್ತಿಸ್ಸರೋ ಗೀತಸ್ಸರೇನ, ಗೀತಸ್ಸರೋ ಚ ತನ್ತಿಸ್ಸರೇನ; ನ ಚ ಪನ [ನೇವ ಪನ (ಸ್ಯಾ.)] ತೇ ಪಞ್ಚಸಿಖ, ತನ್ತಿಸ್ಸರೋ ಗೀತಸ್ಸರಂ ಅತಿವತ್ತತಿ, ಗೀತಸ್ಸರೋ ಚ ತನ್ತಿಸ್ಸರಂ. ಕದಾ ಸಂಯೂಳ್ಹಾ ಪನ ತೇ, ಪಞ್ಚಸಿಖ, ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಬುದ್ಧೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಧಮ್ಮೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಸಙ್ಘೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಅರಹನ್ತೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಕಾಮೂಪಸಞ್ಹಿತಾ’’ತಿ? ‘‘ಏಕಮಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಉರುವೇಲಾಯಂ ವಿಹರತಿ ನಜ್ಜಾ ನೇರಞ್ಜರಾಯ ತೀರೇ ಅಜಪಾಲನಿಗ್ರೋಧೇ ಪಠಮಾಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ. ತೇನ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಯೇನ ಭದ್ದಾ ನಾಮ ಸೂರಿಯವಚ್ಛಸಾ ತಿಮ್ಬರುನೋ ಗನ್ಧಬ್ಬರಞ್ಞೋ ಧೀತಾ, ತಮಭಿಕಙ್ಖಾಮಿ. ಸಾ ಖೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭಗಿನೀ ಪರಕಾಮಿನೀ ಹೋತಿ; ಸಿಖಣ್ಡೀ ನಾಮ ಮಾತಲಿಸ್ಸ ಸಙ್ಗಾಹಕಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ, ತಮಭಿಕಙ್ಖತಿ. ಯತೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ಭಗಿನಿಂ ನಾಲತ್ಥಂ ಕೇನಚಿ ಪರಿಯಾಯೇನ. ಅಥಾಹಂ ಬೇಲುವಪಣ್ಡುವೀಣಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ತಿಮ್ಬರುನೋ ಗನ್ಧಬ್ಬರಞ್ಞೋ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಬೇಲುವಪಣ್ಡುವೀಣಂ ಅಸ್ಸಾವೇಸಿಂ, ಇಮಾ ಚ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿಂ ಬುದ್ಧೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಧಮ್ಮೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಸಙ್ಘೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಅರಹನ್ತೂಪಸಞ್ಹಿತಾ ಕಾಮೂಪಸಞ್ಹಿತಾ –

‘‘ವನ್ದೇ ತೇ ಪಿತರಂ ಭದ್ದೇ, ತಿಮ್ಬರುಂ ಸೂರಿಯವಚ್ಛಸೇ;

ಯೇನ ಜಾತಾಸಿ ಕಲ್ಯಾಣೀ, ಆನನ್ದಜನನೀ ಮಮ. …ಪೇ…

ಸಾಲಂವ ನ ಚಿರಂ ಫುಲ್ಲಂ, ಪಿತರಂ ತೇ ಸುಮೇಧಸೇ;

ವನ್ದಮಾನೋ ನಮಸ್ಸಾಮಿ, ಯಸ್ಸಾ ಸೇತಾದಿಸೀ ಪಜಾ’’ತಿ.

‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಭದ್ದಾ ಸೂರಿಯವಚ್ಛಸಾ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಮಾರಿಸ, ಸೋ ಭಗವಾ ಸಮ್ಮುಖಾ ದಿಟ್ಠೋ ಅಪಿ ಚ ಸುತೋಯೇವ ಮೇ ಸೋ ಭಗವಾ ದೇವಾನಂ ತಾವತಿಂಸಾನಂ ಸುಧಮ್ಮಾಯಂ ಸಭಾಯಂ ಉಪನಚ್ಚನ್ತಿಯಾ. ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಕಿತ್ತೇಸಿ, ಹೋತು ನೋ ಅಜ್ಜ ಸಮಾಗಮೋ’ತಿ. ಸೋಯೇವ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ತಸ್ಸಾ ಭಗಿನಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮಾಗಮೋ ಅಹೋಸಿ. ನ ಚ ದಾನಿ ತತೋ ಪಚ್ಛಾ’’ತಿ.

ಸಕ್ಕೂಪಸಙ್ಕಮ

೩೫೦. ಅಥ ಖೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಪಟಿಸಮ್ಮೋದತಿ ಪಞ್ಚಸಿಖೋ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಭಗವಾ ಚ ಪಞ್ಚಸಿಖೇನಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಪಞ್ಚಸಿಖಂ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಭಿವಾದೇಹಿ ಮೇ ತ್ವಂ, ತಾತ ಪಞ್ಚಸಿಖ, ಭಗವನ್ತಂ – ‘ಸಕ್ಕೋ, ಭನ್ತೇ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸಾಮಚ್ಚೋ ಸಪರಿಜನೋ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತೀ’ತಿ’’. ‘‘ಏವಂ ಭದ್ದನ್ತವಾ’’ತಿ ಖೋ ಪಞ್ಚಸಿಖೋ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತಿ – ‘‘ಸಕ್ಕೋ, ಭನ್ತೇ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸಾಮಚ್ಚೋ ಸಪರಿಜನೋ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ ಸುಖೀ ಹೋತು, ಪಞ್ಚಸಿಖ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸಾಮಚ್ಚೋ ಸಪರಿಜನೋ; ಸುಖಕಾಮಾ ಹಿ ದೇವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಅಸುರಾ ನಾಗಾ ಗನ್ಧಬ್ಬಾ ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಸನ್ತಿ ಪುಥುಕಾಯಾ’’ತಿ.

೩೫೧. ಏವಞ್ಚ ಪನ ತಥಾಗತಾ ಏವರೂಪೇ ಮಹೇಸಕ್ಖೇ ಯಕ್ಖೇ ಅಭಿವದನ್ತಿ. ಅಭಿವದಿತೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ದೇವಾಪಿ ತಾವತಿಂಸಾ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು. ಪಞ್ಚಸಿಖೋಪಿ ಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತೋ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಾ ವಿಸಮಾ ಸನ್ತೀ ಸಮಾ ಸಮಪಾದಿ, ಸಮ್ಬಾಧಾ ಸನ್ತೀ ಉರುನ್ದಾ [ಉರುದ್ದಾ (ಕ.)] ಸಮಪಾದಿ, ಅನ್ಧಕಾರೋ ಗುಹಾಯಂ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ ಯಥಾ ತಂ ದೇವಾನಂ ದೇವಾನುಭಾವೇನ.

೩೫೨. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಮಿದಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಕೋಸಿಯಸ್ಸ, ಅಬ್ಭುತಮಿದಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಕೋಸಿಯಸ್ಸ ತಾವ ಬಹುಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಬಹುಕರಣೀಯಸ್ಸ ಯದಿದಂ ಇಧಾಗಮನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಚಿರಪಟಿಕಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಕಾಮೋ; ಅಪಿ ಚ ದೇವಾನಂ ತಾವತಿಂಸಾನಂ ಕೇಹಿಚಿ ಕೇಹಿಚಿ [ಕೇಹಿಚಿ (ಸ್ಯಾ.)] ಕಿಚ್ಚಕರಣೀಯೇಹಿ ಬ್ಯಾವಟೋ; ಏವಾಹಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಂ. ಏಕಮಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಸಲಳಾಗಾರಕೇ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಾವತ್ಥಿಂ ಅಗಮಾಸಿಂ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ. ತೇನ ಖೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞತರೇನ ಸಮಾಧಿನಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಭೂಜತಿ [ಭುಞ್ಜತೀ ಚ (ಸೀ. ಪೀ.), ಭುಜಗೀ (ಸ್ಯಾ.)] ಚ ನಾಮ ವೇಸ್ಸವಣಸ್ಸ ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಪರಿಚಾರಿಕಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಜಲಿಕಾ ನಮಸ್ಸಮಾನಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭೂಜತಿಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಅಭಿವಾದೇಹಿ ಮೇ ತ್ವಂ, ಭಗಿನಿ, ಭಗವನ್ತಂ – ‘‘ಸಕ್ಕೋ, ಭನ್ತೇ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸಾಮಚ್ಚೋ ಸಪರಿಜನೋ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತೀ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಾ ಭೂಜತಿ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಕಾಲೋ ಖೋ, ಮಾರಿಸ, ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ; ಪಟಿಸಲ್ಲೀನೋ ಭಗವಾ’ತಿ. ‘ತೇನ ಹೀ, ಭಗಿನಿ, ಯದಾ ಭಗವಾ ತಮ್ಹಾ ಸಮಾಧಿಮ್ಹಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಹೋತಿ, ಅಥ ಮಮ ವಚನೇನ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇಹಿ – ‘‘ಸಕ್ಕೋ, ಭನ್ತೇ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸಾಮಚ್ಚೋ ಸಪರಿಜನೋ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತೀ’’ತಿ. ಕಚ್ಚಿ ಮೇ ಸಾ, ಭನ್ತೇ, ಭಗಿನೀ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇಸಿ? ಸರತಿ ಭಗವಾ ತಸ್ಸಾ ಭಗಿನಿಯಾ ವಚನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅಭಿವಾದೇಸಿ ಮಂ ಸಾ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ಭಗಿನೀ, ಸರಾಮಹಂ ತಸ್ಸಾ ಭಗಿನಿಯಾ ವಚನಂ. ಅಪಿ ಚಾಹಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ನೇಮಿಸದ್ದೇನ [ಚಕ್ಕನೇಮಿಸದ್ದೇನ (ಸ್ಯಾ.)] ತಮ್ಹಾ ಸಮಾಧಿಮ್ಹಾ ವುಟ್ಠಿತೋ’’ತಿ. ‘‘ಯೇ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ದೇವಾ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಪಠಮತರಂ ತಾವತಿಂಸಕಾಯಂ ಉಪಪನ್ನಾ, ತೇಸಂ ಮೇ ಸಮ್ಮುಖಾ ಸುತಂ ಸಮ್ಮುಖಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ – ‘ಯದಾ ತಥಾಗತಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ, ದಿಬ್ಬಾ ಕಾಯಾ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಹಾಯನ್ತಿ ಅಸುರಕಾಯಾ’ತಿ. ತಂ ಮೇ ಇದಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಕ್ಖಿದಿಟ್ಠಂ ಯತೋ ತಥಾಗತೋ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ದಿಬ್ಬಾ ಕಾಯಾ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಹಾಯನ್ತಿ ಅಸುರಕಾಯಾತಿ.

ಗೋಪಕವತ್ಥು

೩೫೩. ‘‘ಇಧೇವ, ಭನ್ತೇ, ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಗೋಪಿಕಾ ನಾಮ ಸಕ್ಯಧೀತಾ ಅಹೋಸಿ ಬುದ್ಧೇ ಪಸನ್ನಾ ಧಮ್ಮೇ ಪಸನ್ನಾ ಸಙ್ಘೇ ಪಸನ್ನಾ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿನೀ. ಸಾ ಇತ್ಥಿತ್ತಂ [ಇತ್ಥಿಚಿತ್ತಂ (ಸ್ಯಾ.)] ವಿರಾಜೇತ್ವಾ ಪುರಿಸತ್ತಂ [ಪುರಿಸಚಿತ್ತಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಭಾವೇತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪನ್ನಾ. ದೇವಾನಂ ತಾವತಿಂಸಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುತ್ತತ್ತಂ ಅಜ್ಝುಪಗತಾ. ತತ್ರಪಿ ನಂ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ – ‘ಗೋಪಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ, ಗೋಪಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ’ತಿ. ಅಞ್ಞೇಪಿ, ಭನ್ತೇ, ತಯೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿತ್ವಾ ಹೀನಂ ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಂ ಉಪಪನ್ನಾ. ತೇ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತಾ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತಾ ಪರಿಚಾರಯಮಾನಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾರಿಚರಿಯಂ. ತೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗತೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾರಿಚರಿಯಂ ಗೋಪಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಪಟಿಚೋದೇಸಿ – ‘ಕುತೋಮುಖಾ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮಾರಿಸಾ, ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮಂ ಅಸ್ಸುತ್ಥ [ಆಯುಹಿತ್ಥ (ಸ್ಯಾ.)] – ಅಹಞ್ಹಿ ನಾಮ ಇತ್ಥಿಕಾ ಸಮಾನಾ ಬುದ್ಧೇ ಪಸನ್ನಾ ಧಮ್ಮೇ ಪಸನ್ನಾ ಸಙ್ಘೇ ಪಸನ್ನಾ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿನೀ ಇತ್ಥಿತ್ತಂ ವಿರಾಜೇತ್ವಾ ಪುರಿಸತ್ತಂ ಭಾವೇತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪನ್ನಾ, ದೇವಾನಂ ತಾವತಿಂಸಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪುತ್ತತ್ತಂ ಅಜ್ಝುಪಗತಾ. ಇಧಾಪಿ ಮಂ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ ‘‘ಗೋಪಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಗೋಪಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ’ತಿ. ತುಮ್ಹೇ ಪನ, ಮಾರಿಸಾ, ಭಗವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿತ್ವಾ ಹೀನಂ ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಂ ಉಪಪನ್ನಾ. ದುದ್ದಿಟ್ಠರೂಪಂ ವತ, ಭೋ, ಅದ್ದಸಾಮ, ಯೇ ಮಯಂ ಅದ್ದಸಾಮ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ಹೀನಂ ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಂ ಉಪಪನ್ನೇ’ತಿ. ತೇಸಂ, ಭನ್ತೇ, ಗೋಪಕೇನ ದೇವಪುತ್ತೇನ ಪಟಿಚೋದಿತಾನಂ ದ್ವೇ ದೇವಾ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸತಿಂ ಪಟಿಲಭಿಂಸು ಕಾಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಪುರೋಹಿತಂ, ಏಕೋ ಪನ ದೇವೋ ಕಾಮೇ ಅಜ್ಝಾವಸಿ.

೩೫೪. ‘‘‘ಉಪಾಸಿಕಾ ಚಕ್ಖುಮತೋ ಅಹೋಸಿಂ,

ನಾಮಮ್ಪಿ ಮಯ್ಹಂ ಅಹು ‘ಗೋಪಿಕಾ’ತಿ;

ಬುದ್ಧೇ ಚ ಧಮ್ಮೇ ಚ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಾ,

ಸಙ್ಘಞ್ಚುಪಟ್ಠಾಸಿಂ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ.

‘‘‘ತಸ್ಸೇವ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸುಧಮ್ಮತಾಯ,

ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಪುತ್ತೋಮ್ಹಿ ಮಹಾನುಭಾವೋ;

ಮಹಾಜುತೀಕೋ ತಿದಿವೂಪಪನ್ನೋ,

ಜಾನನ್ತಿ ಮಂ ಇಧಾಪಿ ‘ಗೋಪಕೋ’ತಿ.

‘‘‘ಅಥದ್ದಸಂ ಭಿಕ್ಖವೋ ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೇ,

ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯೂಪಗತೇ ವಸೀನೇ;

ಇಮೇಹಿ ತೇ ಗೋತಮಸಾವಕಾಸೇ,

ಯೇ ಚ ಮಯಂ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ.

‘‘‘ಅನ್ನೇನ ಪಾನೇನ ಉಪಟ್ಠಹಿಮ್ಹಾ,

ಪಾದೂಪಸಙ್ಗಯ್ಹ ಸಕೇ ನಿವೇಸನೇ;

ಕುತೋಮುಖಾ ನಾಮ ಇಮೇ ಭವನ್ತೋ,

ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾನಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸುಂ [ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ನ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸುಂ (ಸ್ಯಾ.)].

‘‘‘ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ಹಿ ಧಮ್ಮೋ,

ಸುದೇಸಿತೋ ಚಕ್ಖುಮತಾನುಬುದ್ಧೋ;

ಅಹಞ್ಹಿ ತುಮ್ಹೇವ ಉಪಾಸಮಾನೋ,

ಸುತ್ವಾನ ಅರಿಯಾನ ಸುಭಾಸಿತಾನಿ.

‘‘‘ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಪುತ್ತೋಮ್ಹಿ ಮಹಾನುಭಾವೋ,

ಮಹಾಜುತೀಕೋ ತಿದಿವೂಪಪನ್ನೋ;

ತುಮ್ಹೇ ಪನ ಸೇಟ್ಠಮುಪಾಸಮಾನಾ,

ಅನುತ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿತ್ವಾ.

‘‘‘ಹೀನಂ ಕಾಯಂ ಉಪಪನ್ನಾ ಭವನ್ತೋ,

ಅನಾನುಲೋಮಾ ಭವತೂಪಪತ್ತಿ;

ದುದ್ದಿಟ್ಠರೂಪಂ ವತ ಅದ್ದಸಾಮ,

ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ಹೀನಕಾಯೂಪಪನ್ನೇ.

‘‘‘ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯೂಪಗತಾ ಭವನ್ತೋ,

ದೇವಾನಮಾಗಚ್ಛಥ ಪಾರಿಚರಿಯಂ;

ಅಗಾರೇ ವಸತೋ ಮಯ್ಹಂ,

ಇಮಂ ಪಸ್ಸ ವಿಸೇಸತಂ.

‘‘‘ಇತ್ಥೀ ಹುತ್ವಾ ಸ್ವಜ್ಜ ಪುಮೋಮ್ಹಿ ದೇವೋ,

ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಕಾಮೇಹಿ ಸಮಙ್ಗಿಭೂತೋ’;

ತೇ ಚೋದಿತಾ ಗೋತಮಸಾವಕೇನ,

ಸಂವೇಗಮಾಪಾದು ಸಮೇಚ್ಚ ಗೋಪಕಂ.

‘‘‘ಹನ್ದ ವಿಯಾಯಾಮ [ವಿಗಾಯಾಮ (ಸ್ಯಾ.), ವಿತಾಯಾಮ (ಪೀ.)] ಬ್ಯಾಯಾಮ [ವಿಯಾಯಮಾಮ (ಸೀ. ಪೀ.)],

ಮಾ ನೋ ಮಯಂ ಪರಪೇಸ್ಸಾ ಅಹುಮ್ಹಾ’;

ತೇಸಂ ದುವೇ ವೀರಿಯಮಾರಭಿಂಸು,

ಅನುಸ್ಸರಂ ಗೋತಮಸಾಸನಾನಿ.

‘‘ಇಧೇವ ಚಿತ್ತಾನಿ ವಿರಾಜಯಿತ್ವಾ,

ಕಾಮೇಸು ಆದೀನವಮದ್ದಸಂಸು;

ತೇ ಕಾಮಸಂಯೋಜನಬನ್ಧನಾನಿ,

ಪಾಪಿಮಯೋಗಾನಿ ದುರಚ್ಚಯಾನಿ.

‘‘ನಾಗೋವ ಸನ್ನಾನಿ ಗುಣಾನಿ [ಸನ್ದಾನಗುಣಾನಿ (ಸೀ. ಪೀ.), ಸನ್ತಾನಿ ಗುಣಾನಿ (ಸ್ಯಾ.)] ಛೇತ್ವಾ,

ದೇವೇ ತಾವತಿಂಸೇ ಅತಿಕ್ಕಮಿಂಸು;

ಸಇನ್ದಾ ದೇವಾ ಸಪಜಾಪತಿಕಾ,

ಸಬ್ಬೇ ಸುಧಮ್ಮಾಯ ಸಭಾಯುಪವಿಟ್ಠಾ.

‘‘ತೇಸಂ ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಅಭಿಕ್ಕಮಿಂಸು,

ವೀರಾ ವಿರಾಗಾ ವಿರಜಂ ಕರೋನ್ತಾ;

ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಸಂವೇಗಮಕಾಸಿ ವಾಸವೋ,

ದೇವಾಭಿಭೂ ದೇವಗಣಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ.

‘‘‘ಇಮೇಹಿ ತೇ ಹೀನಕಾಯೂಪಪನ್ನಾ,

ದೇವೇ ತಾವತಿಂಸೇ ಅಭಿಕ್ಕಮನ್ತಿ’;

ಸಂವೇಗಜಾತಸ್ಸ ವಚೋ ನಿಸಮ್ಮ,

ಸೋ ಗೋಪಕೋ ವಾಸವಮಜ್ಝಭಾಸಿ.

‘‘‘ಬುದ್ಧೋ ಜನಿನ್ದತ್ಥಿ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ,

ಕಾಮಾಭಿಭೂ ಸಕ್ಯಮುನೀತಿ ಞಾಯತಿ;

ತಸ್ಸೇವ ತೇ ಪುತ್ತಾ ಸತಿಯಾ ವಿಹೀನಾ,

ಚೋದಿತಾ ಮಯಾ ತೇ ಸತಿಮಜ್ಝಲತ್ಥುಂ.

‘‘‘ತಿಣ್ಣಂ ತೇಸಂ ಆವಸಿನೇತ್ಥ [ಅವಸೀನೇತ್ಥ (ಪೀ.)] ಏಕೋ,

ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯೂಪಗತೋ ವಸೀನೋ;

ದ್ವೇ ಚ ಸಮ್ಬೋಧಿಪಥಾನುಸಾರಿನೋ,

ದೇವೇಪಿ ಹೀಳೇನ್ತಿ ಸಮಾಹಿತತ್ತಾ.

‘‘‘ಏತಾದಿಸೀ ಧಮ್ಮಪ್ಪಕಾಸನೇತ್ಥ,

ನ ತತ್ಥ ಕಿಂಕಙ್ಖತಿ ಕೋಚಿ ಸಾವಕೋ;

ನಿತಿಣ್ಣಓಘಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಛಿನ್ನಂ,

ಬುದ್ಧಂ ನಮಸ್ಸಾಮ ಜಿನಂ ಜನಿನ್ದಂ’.

‘‘ಯಂ ತೇ ಧಮ್ಮಂ ಇಧಞ್ಞಾಯ,

ವಿಸೇಸಂ ಅಜ್ಝಗಂಸು [ಅಜ್ಝಗಮಂಸು (ಸ್ಯಾ.)] ತೇ;

ಕಾಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಪುರೋಹಿತಂ,

ದುವೇ ತೇಸಂ ವಿಸೇಸಗೂ.

‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪತ್ತಿಯಾ,

ಆಗತಮ್ಹಾಸಿ ಮಾರಿಸ;

ಕತಾವಕಾಸಾ ಭಗವತಾ,

ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛೇಮು ಮಾರಿಸಾ’’ತಿ.

೩೫೫. ಅಥ ಖೋ ಭಗವತೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ದೀಘರತ್ತಂ ವಿಸುದ್ಧೋ ಖೋ ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ [ಸಕ್ಕೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)], ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಮಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅತ್ಥಸಞ್ಹಿತಂಯೇವ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ನೋ ಅನತ್ಥಸಞ್ಹಿತಂ. ಯಞ್ಚಸ್ಸಾಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ತಂ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಆಜಾನಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

೩೫೬. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

‘‘ಪುಚ್ಛ ವಾಸವ ಮಂ ಪಞ್ಹಂ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಮನಸಿಚ್ಛಸಿ;

ತಸ್ಸ ತಸ್ಸೇವ ಪಞ್ಹಸ್ಸ, ಅಹಂ ಅನ್ತಂ ಕರೋಮಿ ತೇ’’ತಿ.

ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

೩೫೭. ಕತಾವಕಾಸೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವತಾ ಇಮಂ ಭಗವನ್ತಂ [ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಇಮಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಪಠಮಂ ಪಞ್ಹಂ ಅಪುಚ್ಛಿ –

‘‘ಕಿಂ ಸಂಯೋಜನಾ ನು ಖೋ, ಮಾರಿಸ, ದೇವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಅಸುರಾ ನಾಗಾ ಗನ್ಧಬ್ಬಾ ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಸನ್ತಿ ಪುಥುಕಾಯಾ, ತೇ – ‘ಅವೇರಾ ಅದಣ್ಡಾ ಅಸಪತ್ತಾ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾ ವಿಹರೇಮು ಅವೇರಿನೋ’ತಿ ಇತಿ ಚ ನೇಸಂ ಹೋತಿ, ಅಥ ಚ ಪನ ಸವೇರಾ ಸದಣ್ಡಾ ಸಸಪತ್ತಾ ಸಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಸವೇರಿನೋ’’ತಿ? ಇತ್ಥಂ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಪಞ್ಹಂ [ಇಮಂ ಪಠಮಂ ಪಞ್ಹಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಅಪುಚ್ಛಿ. ತಸ್ಸ ಭಗವಾ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ –

‘‘ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಸಂಯೋಜನಾ ಖೋ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದೇವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಅಸುರಾ ನಾಗಾ ಗನ್ಧಬ್ಬಾ ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಸನ್ತಿ ಪುಥುಕಾಯಾ, ತೇ – ‘ಅವೇರಾ ಅದಣ್ಡಾ ಅಸಪತ್ತಾ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾ ವಿಹರೇಮು ಅವೇರಿನೋ’ತಿ ಇತಿ ಚ ನೇಸಂ ಹೋತಿ, ಅಥ ಚ ಪನ ಸವೇರಾ ಸದಣ್ಡಾ ಸಸಪತ್ತಾ ಸಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಸವೇರಿನೋ’’ತಿ. ಇತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ. ಅತ್ತಮನೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿ ಅನುಮೋದಿ – ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಭಗವಾ, ಏವಮೇತಂ, ಸುಗತ. ತಿಣ್ಣಾ ಮೇತ್ಥ ಕಙ್ಖಾ ವಿಗತಾ ಕಥಂಕಥಾ ಭಗವತೋ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ ಸುತ್ವಾ’’ತಿ.

೩೫೮. ಇತಿಹ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಉತ್ತರಿಂ [ಉತ್ತರಿಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಪಞ್ಹಂ ಅಪುಚ್ಛಿ –

‘‘ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಂ ಪನ, ಮಾರಿಸ, ಕಿಂನಿದಾನಂ ಕಿಂಸಮುದಯಂ ಕಿಂಜಾತಿಕಂ ಕಿಂಪಭವಂ; ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಂ ಹೋತಿ; ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಂ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಂ ಖೋ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯನಿದಾನಂ ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಸಮುದಯಂ ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಜಾತಿಕಂ ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಪಭವಂ; ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯೇ ಸತಿ ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಂ ಹೋತಿ, ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯೇ ಅಸತಿ ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಂ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಂ ಖೋ ಪನ, ಮಾರಿಸ, ಕಿಂನಿದಾನಂ ಕಿಂಸಮುದಯಂ ಕಿಂಜಾತಿಕಂ ಕಿಂಪಭವಂ; ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಂ ಹೋತಿ; ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಂ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಂ ಖೋ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ಛನ್ದನಿದಾನಂ ಛನ್ದಸಮುದಯಂ ಛನ್ದಜಾತಿಕಂ ಛನ್ದಪಭವಂ; ಛನ್ದೇ ಸತಿ ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಂ ಹೋತಿ; ಛನ್ದೇ ಅಸತಿ ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಂ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಛನ್ದೋ ಖೋ ಪನ, ಮಾರಿಸ, ಕಿಂನಿದಾನೋ ಕಿಂಸಮುದಯೋ ಕಿಂಜಾತಿಕೋ ಕಿಂಪಭವೋ; ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಛನ್ದೋ ಹೋತಿ; ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಛನ್ದೋ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಛನ್ದೋ ಖೋ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ವಿತಕ್ಕನಿದಾನೋ ವಿತಕ್ಕಸಮುದಯೋ ವಿತಕ್ಕಜಾತಿಕೋ ವಿತಕ್ಕಪಭವೋ; ವಿತಕ್ಕೇ ಸತಿ ಛನ್ದೋ ಹೋತಿ; ವಿತಕ್ಕೇ ಅಸತಿ ಛನ್ದೋ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ವಿತಕ್ಕೋ ಖೋ ಪನ, ಮಾರಿಸ, ಕಿಂನಿದಾನೋ ಕಿಂಸಮುದಯೋ ಕಿಂಜಾತಿಕೋ ಕಿಂಪಭವೋ; ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ವಿತಕ್ಕೋ ಹೋತಿ; ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ವಿತಕ್ಕೋ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ವಿತಕ್ಕೋ ಖೋ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾನಿದಾನೋ ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾಸಮುದಯೋ ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾಜಾತಿಕೋ ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾಪಭವೋ; ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾಯ ಸತಿ ವಿತಕ್ಕೋ ಹೋತಿ; ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾಯ ಅಸತಿ ವಿತಕ್ಕೋ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪನ, ಮಾರಿಸ, ಭಿಕ್ಖು ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾನಿರೋಧಸಾರುಪ್ಪಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ?

ವೇದನಾಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ

೩೫೯. ‘‘ಸೋಮನಸ್ಸಂಪಾಹಂ [ಪಹಂ (ಸೀ. ಪೀ.), ಚಾಹಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ. ದೋಮನಸ್ಸಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ. ಉಪೇಕ್ಖಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ.

೩೬೦. ‘‘ಸೋಮನಸ್ಸಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಯಂ ಚೇ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ, ಯಂ ಚೇ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ, ಯೇ ಅವಿತಕ್ಕೇ ಅವಿಚಾರೇ, ತೇ [ಸೇ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಪಣೀತತರೇ. ಸೋಮನಸ್ಸಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ. ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

೩೬೧. ‘‘ದೋಮನಸ್ಸಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ. ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ದೋಮನಸ್ಸಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ದೋಮನಸ್ಸಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಯಂ ಚೇ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ, ಯಂ ಚೇ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ, ಯೇ ಅವಿತಕ್ಕೇ ಅವಿಚಾರೇ, ತೇ ಪಣೀತತರೇ. ದೋಮನಸ್ಸಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

೩೬೨. ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ಉಪೇಕ್ಖಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ. ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ಉಪೇಕ್ಖಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ. ತತ್ಥ ಯಂ ಚೇ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ, ಯಂ ಚೇ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ, ಯೇ ಅವಿತಕ್ಕೇ ಅವಿಚಾರೇ, ತೇ ಪಣೀತತರೇ. ಉಪೇಕ್ಖಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

೩೬೩. ‘‘ಏವಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಖೋ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾನಿರೋಧಸಾರುಪ್ಪಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಇತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ. ಅತ್ತಮನೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿ ಅನುಮೋದಿ – ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಭಗವಾ, ಏವಮೇತಂ, ಸುಗತ, ತಿಣ್ಣಾ ಮೇತ್ಥ ಕಙ್ಖಾ ವಿಗತಾ ಕಥಂಕಥಾ ಭಗವತೋ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ ಸುತ್ವಾ’’ತಿ.

ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರೋ

೩೬೪. ಇತಿಹ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಉತ್ತರಿಂ ಪಞ್ಹಂ ಅಪುಚ್ಛಿ –

‘‘ಕಥಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪನ, ಮಾರಿಸ, ಭಿಕ್ಖು ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ. ವಚೀಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ. ಪರಿಯೇಸನಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬ’’ಮ್ಪಿ.

‘‘ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪೋ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪೋ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ. ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ವಚೀಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ. ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪೋ ವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪೋ ವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ. ವಚೀಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ಪರಿಯೇಸನಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ಪರಿಯೇಸನಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಪರಿಯೇಸನಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪಾ ಪರಿಯೇಸನಾ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ. ತತ್ಥ ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ಪರಿಯೇಸನಂ ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಪರಿಯೇಸನಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತೀ’ತಿ, ಏವರೂಪಾ ಪರಿಯೇಸನಾ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ. ಪರಿಯೇಸನಂಪಾಹಂ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀತಿ ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.