೪. ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸುತ್ತಂ

೨೪೧. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕುಸಿನಾರಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಉಪವತ್ತನೇ ಮಲ್ಲಾನಂ ಸಾಲವನೇ ಅನ್ತರೇನ ಯಮಕಸಾಲಾನಂ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಸಮಯೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಾ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಖುದ್ದಕನಗರಕೇ ಉಜ್ಜಙ್ಗಲನಗರಕೇ ಸಾಖಾನಗರಕೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿ. ಸನ್ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞಾನಿ ಮಹಾನಗರಾನಿ. ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಚಮ್ಪಾ, ರಾಜಗಹಂ, ಸಾವತ್ಥಿ, ಸಾಕೇತಂ, ಕೋಸಮ್ಬೀ, ಬಾರಾಣಸೀ; ಏತ್ಥ ಭಗವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತು. ಏತ್ಥ ಬಹೂ ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಾ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಾ ತಥಾಗತೇ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಾ, ತೇ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸರೀರಪೂಜಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ.

೨೪೨. ‘‘ಮಾ ಹೇವಂ, ಆನನ್ದ, ಅವಚ; ಮಾ ಹೇವಂ, ಆನನ್ದ, ಅವಚ – ಖುದ್ದಕನಗರಕಂ ಉಜ್ಜಙ್ಗಲನಗರಕಂ ಸಾಖಾನಗರಕ’’ನ್ತಿ.

ಕುಸಾವತೀರಾಜಧಾನೀ

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ ಖತ್ತಿಯೋ ಮುದ್ಧಾವಸಿತ್ತೋ [ಖತ್ತಿಯೋ ಮುದ್ಧಾಭಿಸಿತ್ತೋ (ಕ.), ಚಕ್ಕವತ್ತೀಧಮ್ಮಿಕೋ ಧಮ್ಮರಾಜಾ (ಮಹಾಪರಿನಿಬ್ಬಾನಸುತ್ತ)] ಚಾತುರನ್ತೋ ವಿಜಿತಾವೀ ಜನಪದತ್ಥಾವರಿಯಪ್ಪತ್ತೋ. ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಅಯಂ ಕುಸಿನಾರಾ ಕುಸಾವತೀ ನಾಮ ರಾಜಧಾನೀ ಅಹೋಸಿ. ಪುರತ್ಥಿಮೇನ ಚ ಪಚ್ಛಿಮೇನ ಚ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಾನಿ ಆಯಾಮೇನ, ಉತ್ತರೇನ ಚ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಚ ಸತ್ತಯೋಜನಾನಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ. ಕುಸಾವತೀ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಧಾನೀ ಇದ್ಧಾ ಚೇವ ಅಹೋಸಿ ಫೀತಾ ಚ ಬಹುಜನಾ ಚ ಆಕಿಣ್ಣಮನುಸ್ಸಾ ಚ ಸುಭಿಕ್ಖಾ ಚ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ದೇವಾನಂ ಆಳಕಮನ್ದಾ ನಾಮ ರಾಜಧಾನೀ ಇದ್ಧಾ ಚೇವ ಹೋತಿ ಫೀತಾ ಚ [ಇದ್ಧಾ ಚೇವ ಅಹೋಸಿ ಫೀತಾ ಚ (ಸ್ಯಾ.)] ಬಹುಜನಾ ಚ ಆಕಿಣ್ಣಯಕ್ಖಾ ಚ ಸುಭಿಕ್ಖಾ ಚ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕುಸಾವತೀ ರಾಜಧಾನೀ ಇದ್ಧಾ ಚೇವ ಅಹೋಸಿ ಫೀತಾ ಚ ಬಹುಜನಾ ಚ ಆಕಿಣ್ಣಮನುಸ್ಸಾ ಚ ಸುಭಿಕ್ಖಾ ಚ. ಕುಸಾವತೀ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಧಾನೀ ದಸಹಿ ಸದ್ದೇಹಿ ಅವಿವಿತ್ತಾ ಅಹೋಸಿ ದಿವಾ ಚೇವ ರತ್ತಿಞ್ಚ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಹತ್ಥಿಸದ್ದೇನ ಅಸ್ಸಸದ್ದೇನ ರಥಸದ್ದೇನ ಭೇರಿಸದ್ದೇನ ಮುದಿಙ್ಗಸದ್ದೇನ ವೀಣಾಸದ್ದೇನ ಗೀತಸದ್ದೇನ ಸಙ್ಖಸದ್ದೇನ ಸಮ್ಮಸದ್ದೇನ ಪಾಣಿತಾಳಸದ್ದೇನ ‘ಅಸ್ನಾಥ ಪಿವಥ ಖಾದಥಾ’ತಿ ದಸಮೇನ ಸದ್ದೇನ.

‘‘ಕುಸಾವತೀ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಧಾನೀ ಸತ್ತಹಿ ಪಾಕಾರೇಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಅಹೋಸಿ. ಏಕೋ ಪಾಕಾರೋ ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ, ಏಕೋ ರೂಪಿಯಮಯೋ, ಏಕೋ ವೇಳುರಿಯಮಯೋ, ಏಕೋ ಫಲಿಕಮಯೋ, ಏಕೋ ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯೋ [ಲೋಹಿತಙ್ಗಮಯೋ (ಕ.), ಲೋಹಿತಕಮಯೋ (ಬ್ಯಾಕರಣೇಸು)], ಏಕೋ ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯೋ, ಏಕೋ ಸಬ್ಬರತನಮಯೋ. ಕುಸಾವತಿಯಾ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಧಾನಿಯಾ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ ದ್ವಾರಾನಿ ಅಹೇಸುಂ. ಏಕಂ ದ್ವಾರಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ, ಏಕಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ಫಲಿಕಮಯಂ. ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ದ್ವಾರೇ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಏಸಿಕಾ ನಿಖಾತಾ ಅಹೇಸುಂ ತಿಪೋರಿಸಙ್ಗಾ ತಿಪೋರಿಸನಿಖಾತಾ ದ್ವಾದಸಪೋರಿಸಾ ಉಬ್ಬೇಧೇನ. ಏಕಾ ಏಸಿಕಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ, ಏಕಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ಫಲಿಕಮಯಾ, ಏಕಾ ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯಾ, ಏಕಾ ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯಾ, ಏಕಾ ಸಬ್ಬರತನಮಯಾ. ಕುಸಾವತೀ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಧಾನೀ ಸತ್ತಹಿ ತಾಲಪನ್ತೀಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಅಹೋಸಿ. ಏಕಾ ತಾಲಪನ್ತಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ, ಏಕಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ಫಲಿಕಮಯಾ, ಏಕಾ ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯಾ, ಏಕಾ ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯಾ, ಏಕಾ ಸಬ್ಬರತನಮಯಾ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ, ರೂಪಿಯಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ರೂಪಿಯಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ರೂಪಿಯಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ, ಸೋವಣ್ಣಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ವೇಳುರಿಯಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ವೇಳುರಿಯಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ, ಫಲಿಕಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ಫಲಿಕಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಫಲಿಕಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ, ವೇಳುರಿಯಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ, ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ, ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ಸಬ್ಬರತನಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಸಬ್ಬರತನಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ, ಸಬ್ಬರತನಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ತಾಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ತಾಲಪನ್ತೀನಂ ವಾತೇರಿತಾನಂ ಸದ್ದೋ ಅಹೋಸಿ ವಗ್ಗು ಚ ರಜನೀಯೋ ಚ ಖಮನೀಯೋ [ಕಮನೀಯೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಚ ಮದನೀಯೋ ಚ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಸ್ಸ ತೂರಿಯಸ್ಸ ಸುವಿನೀತಸ್ಸ ಸುಪ್ಪಟಿತಾಳಿತಸ್ಸ ಸುಕುಸಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಹತಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಹೋತಿ ವಗ್ಗು ಚ ರಜನೀಯೋ ಚ ಖಮನೀಯೋ ಚ ಮದನೀಯೋ ಚ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಾಸಂ ತಾಲಪನ್ತೀನಂ ವಾತೇರಿತಾನಂ ಸದ್ದೋ ಅಹೋಸಿ ವಗ್ಗು ಚ ರಜನೀಯೋ ಚ ಖಮನೀಯೋ ಚ ಮದನೀಯೋ ಚ. ಯೇ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ತೇನ ಸಮಯೇನ ಕುಸಾವತಿಯಾ ರಾಜಧಾನಿಯಾ ಧುತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ ಸೋಣ್ಡಾ ಪಿಪಾಸಾ, ತೇ ತಾಸಂ ತಾಲಪನ್ತೀನಂ ವಾತೇರಿತಾನಂ ಸದ್ದೇನ ಪರಿಚಾರೇಸುಂ.

ಚಕ್ಕರತನಂ

೨೪೩. ‘‘ರಾಜಾ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಸತ್ತಹಿ ರತನೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಹೋಸಿ ಚತೂಹಿ ಚ ಇದ್ಧೀಹಿ. ಕತಮೇಹಿ ಸತ್ತಹಿ? ಇಧಾನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಪನ್ನರಸೇ ಸೀಸಂನ್ಹಾತಸ್ಸ ಉಪೋಸಥಿಕಸ್ಸ ಉಪರಿಪಾಸಾದವರಗತಸ್ಸ ದಿಬ್ಬಂ ಚಕ್ಕರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ ಸಹಸ್ಸಾರಂ ಸನೇಮಿಕಂ ಸನಾಭಿಕಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರಪರಿಪೂರಂ. ದಿಸ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಸುತಂ ಖೋ ಪನೇತಂ – ‘‘ಯಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಖತ್ತಿಯಸ್ಸ ಮುದ್ಧಾವಸಿತ್ತಸ್ಸ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಪನ್ನರಸೇ ಸೀಸಂನ್ಹಾತಸ್ಸ ಉಪೋಸಥಿಕಸ್ಸ ಉಪರಿಪಾಸಾದವರಗತಸ್ಸ ದಿಬ್ಬಂ ಚಕ್ಕರತನಂ ಪಾತುಭವತಿ ಸಹಸ್ಸಾರಂ ಸನೇಮಿಕಂ ಸನಾಭಿಕಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರಪರಿಪೂರಂ, ಸೋ ಹೋತಿ ರಾಜಾ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ’’ತಿ. ಅಸ್ಸಂ ನು ಖೋ ಅಹಂ ರಾಜಾ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ’ತಿ.

೨೪೪. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ವಾಮೇನ ಹತ್ಥೇನ ಸುವಣ್ಣಭಿಙ್ಕಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚಕ್ಕರತನಂ ಅಬ್ಭುಕ್ಕಿರಿ – ‘ಪವತ್ತತು ಭವಂ ಚಕ್ಕರತನಂ, ಅಭಿವಿಜಿನಾತು ಭವಂ ಚಕ್ಕರತನ’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಂ, ಆನನ್ದ, ಚಕ್ಕರತನಂ ಪುರತ್ಥಿಮಂ ದಿಸಂ ಪವತ್ತಿ [ಪವತ್ತತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)], ಅನ್ವದೇವ [ಅನುದೇವ (ಸ್ಯಾ.)] ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಸದ್ಧಿಂ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ, ಯಸ್ಮಿಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಪದೇಸೇ ಚಕ್ಕರತನಂ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ, ತತ್ಥ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ವಾಸಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ. ಯೇ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಪಟಿರಾಜಾನೋ, ತೇ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಏಹಿ ಖೋ ಮಹಾರಾಜ, ಸ್ವಾಗತಂ ತೇ ಮಹಾರಾಜ, ಸಕಂ ತೇ ಮಹಾರಾಜ, ಅನುಸಾಸ ಮಹಾರಾಜಾ’ತಿ. ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಏವಮಾಹ – ‘ಪಾಣೋ ನ ಹನ್ತಬ್ಬೋ, ಅದಿನ್ನಂ ನ ಆದಾತಬ್ಬಂ, ಕಾಮೇಸು ಮಿಚ್ಛಾ ನ ಚರಿತಬ್ಬಾ, ಮುಸಾ ನ ಭಣಿತಬ್ಬಾ, ಮಜ್ಜಂ ನ ಪಾತಬ್ಬಂ, ಯಥಾಭುತ್ತಞ್ಚ ಭುಞ್ಜಥಾ’ತಿ. ಯೇ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಪಟಿರಾಜಾನೋ, ತೇ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಅನುಯನ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ತಂ, ಆನನ್ದ, ಚಕ್ಕರತನಂ ಪುರತ್ಥಿಮಂ ಸಮುದ್ದಂ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚುತ್ತರಿತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣಂ ದಿಸಂ ಪವತ್ತಿ…ಪೇ… ದಕ್ಖಿಣಂ ಸಮುದ್ದಂ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚುತ್ತರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಂ ದಿಸಂ ಪವತ್ತಿ…ಪೇ… ಪಚ್ಛಿಮಂ ಸಮುದ್ದಂ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚುತ್ತರಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಂ ದಿಸಂ ಪವತ್ತಿ, ಅನ್ವದೇವ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಸದ್ಧಿಂ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ. ಯಸ್ಮಿಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಪದೇಸೇ ಚಕ್ಕರತನಂ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ, ತತ್ಥ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ವಾಸಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ. ಯೇ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಉತ್ತರಾಯ ದಿಸಾಯ ಪಟಿರಾಜಾನೋ, ತೇ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಏಹಿ ಖೋ ಮಹಾರಾಜ, ಸ್ವಾಗತಂ ತೇ ಮಹಾರಾಜ, ಸಕಂ ತೇ ಮಹಾರಾಜ, ಅನುಸಾಸ ಮಹಾರಾಜಾ’ತಿ. ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಏವಮಾಹ – ‘ಪಾಣೋ ನ ಹನ್ತಬ್ಬೋ, ಅದಿನ್ನಂ ನ ಆದಾತಬ್ಬಂ, ಕಾಮೇಸು ಮಿಚ್ಛಾ ನ ಚರಿತಬ್ಬಾ, ಮುಸಾ ನ ಭಣಿತಬ್ಬಾ, ಮಜ್ಜಂ ನ ಪಾತಬ್ಬಂ, ಯಥಾಭುತ್ತಞ್ಚ ಭುಞ್ಜಥಾ’ತಿ. ಯೇ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಉತ್ತರಾಯ ದಿಸಾಯ ಪಟಿರಾಜಾನೋ, ತೇ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಅನುಯನ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ.

೨೪೫. ‘‘ಅಥ ಖೋ ತಂ, ಆನನ್ದ, ಚಕ್ಕರತನಂ ಸಮುದ್ದಪರಿಯನ್ತಂ ಪಥವಿಂ ಅಭಿವಿಜಿನಿತ್ವಾ ಕುಸಾವತಿಂ ರಾಜಧಾನಿಂ ಪಚ್ಚಾಗನ್ತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಅನ್ತೇಪುರದ್ವಾರೇ ಅತ್ಥಕರಣಪಮುಖೇ ಅಕ್ಖಾಹತಂ ಮಞ್ಞೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಅನ್ತೇಪುರಂ ಉಪಸೋಭಯಮಾನಂ. ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏವರೂಪಂ ಚಕ್ಕರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ.

ಹತ್ಥಿರತನಂ

೨೪೬. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಹತ್ಥಿರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ ಸಬ್ಬಸೇತೋ ಸತ್ತಪ್ಪತಿಟ್ಠೋ ಇದ್ಧಿಮಾ ವೇಹಾಸಙ್ಗಮೋ ಉಪೋಸಥೋ ನಾಮ ನಾಗರಾಜಾ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದಿ – ‘ಭದ್ದಕಂ ವತ ಭೋ ಹತ್ಥಿಯಾನಂ, ಸಚೇ ದಮಥಂ ಉಪೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಂ, ಆನನ್ದ, ಹತ್ಥಿರತನಂ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಗನ್ಧಹತ್ಥಾಜಾನಿಯೋ ದೀಘರತ್ತಂ ಸುಪರಿದನ್ತೋ, ಏವಮೇವ ದಮಥಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ. ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತಮೇವ ಹತ್ಥಿರತನಂ ವೀಮಂಸಮಾನೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಸಮುದ್ದಪರಿಯನ್ತಂ ಪಥವಿಂ ಅನುಯಾಯಿತ್ವಾ ಕುಸಾವತಿಂ ರಾಜಧಾನಿಂ ಪಚ್ಚಾಗನ್ತ್ವಾ ಪಾತರಾಸಮಕಾಸಿ. ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏವರೂಪಂ ಹತ್ಥಿರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ.

ಅಸ್ಸರತನಂ

೨೪೭. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಅಸ್ಸರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ ಸಬ್ಬಸೇತೋ ಕಾಳಸೀಸೋ ಮುಞ್ಜಕೇಸೋ ಇದ್ಧಿಮಾ ವೇಹಾಸಙ್ಗಮೋ ವಲಾಹಕೋ ನಾಮ ಅಸ್ಸರಾಜಾ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದಿ – ‘ಭದ್ದಕಂ ವತ ಭೋ ಅಸ್ಸಯಾನಂ ಸಚೇ ದಮಥಂ ಉಪೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಂ, ಆನನ್ದ, ಅಸ್ಸರತನಂ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಭದ್ದೋ ಅಸ್ಸಾಜಾನಿಯೋ ದೀಘರತ್ತಂ ಸುಪರಿದನ್ತೋ, ಏವಮೇವ ದಮಥಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ. ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತಮೇವ ಅಸ್ಸರತನಂ ವೀಮಂಸಮಾನೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಸಮುದ್ದಪರಿಯನ್ತಂ ಪಥವಿಂ ಅನುಯಾಯಿತ್ವಾ ಕುಸಾವತಿಂ ರಾಜಧಾನಿಂ ಪಚ್ಚಾಗನ್ತ್ವಾ ಪಾತರಾಸಮಕಾಸಿ. ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏವರೂಪಂ ಅಸ್ಸರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ.

ಮಣಿರತನಂ

೨೪೮. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಮಣಿರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ಸೋ ಅಹೋಸಿ ಮಣಿ ವೇಳುರಿಯೋ ಸುಭೋ ಜಾತಿಮಾ ಅಟ್ಠಂಸೋ ಸುಪರಿಕಮ್ಮಕತೋ ಅಚ್ಛೋ ವಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಅನಾವಿಲೋ ಸಬ್ಬಾಕಾರಸಮ್ಪನ್ನೋ. ತಸ್ಸ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಮಣಿರತನಸ್ಸ ಆಭಾ ಸಮನ್ತಾ ಯೋಜನಂ ಫುಟಾ ಅಹೋಸಿ. ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತಮೇವ ಮಣಿರತನಂ ವೀಮಂಸಮಾನೋ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಸನ್ನಯ್ಹಿತ್ವಾ ಮಣಿಂ ಧಜಗ್ಗಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ರತ್ತನ್ಧಕಾರತಿಮಿಸಾಯ ಪಾಯಾಸಿ. ಯೇ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಸಮನ್ತಾ ಗಾಮಾ ಅಹೇಸುಂ, ತೇ ತೇನೋಭಾಸೇನ ಕಮ್ಮನ್ತೇ ಪಯೋಜೇಸುಂ ದಿವಾತಿ ಮಞ್ಞಮಾನಾ. ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏವರೂಪಂ ಮಣಿರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ.

ಇತ್ಥಿರತನಂ

೨೪೯. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಇತ್ಥಿರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ ಅಭಿರೂಪಾ ದಸ್ಸನೀಯಾ ಪಾಸಾದಿಕಾ ಪರಮಾಯ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ನಾತಿದೀಘಾ ನಾತಿರಸ್ಸಾ ನಾತಿಕಿಸಾ ನಾತಿಥೂಲಾ ನಾತಿಕಾಳಿಕಾ ನಾಚ್ಚೋದಾತಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ ಮಾನುಸಿವಣ್ಣಂ [ಮಾನುಸ್ಸಿವಣ್ಣಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಅಪ್ಪತ್ತಾ ದಿಬ್ಬವಣ್ಣಂ. ತಸ್ಸ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಇತ್ಥಿರತನಸ್ಸ ಏವರೂಪೋ ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ತೂಲಪಿಚುನೋ ವಾ ಕಪ್ಪಾಸಪಿಚುನೋ ವಾ. ತಸ್ಸ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಇತ್ಥಿರತನಸ್ಸ ಸೀತೇ ಉಣ್ಹಾನಿ ಗತ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಉಣ್ಹೇ ಸೀತಾನಿ. ತಸ್ಸ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಇತ್ಥಿರತನಸ್ಸ ಕಾಯತೋ ಚನ್ದನಗನ್ಧೋ ವಾಯತಿ, ಮುಖತೋ ಉಪ್ಪಲಗನ್ಧೋ. ತಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಇತ್ಥಿರತನಂ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಪುಬ್ಬುಟ್ಠಾಯಿನೀ ಅಹೋಸಿ ಪಚ್ಛಾನಿಪಾತಿನೀ ಕಿಙ್ಕಾರಪಟಿಸ್ಸಾವಿನೀ ಮನಾಪಚಾರಿನೀ ಪಿಯವಾದಿನೀ. ತಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಇತ್ಥಿರತನಂ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಮನಸಾಪಿ ನೋ ಅತಿಚರಿ [ಅತಿಚರೀ (ಕ.), ಅತಿಚಾರೀ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)], ಕುತೋ ಪನ ಕಾಯೇನ. ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏವರೂಪಂ ಇತ್ಥಿರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ.

ಗಹಪತಿರತನಂ

೨೫೦. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಗಹಪತಿರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಜಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ಪಾತುರಹೋಸಿ ಯೇನ ನಿಧಿಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸಸ್ಸಾಮಿಕಮ್ಪಿ ಅಸ್ಸಾಮಿಕಮ್ಪಿ. ಸೋ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ತ್ವಂ, ದೇವ, ಹೋಹಿ, ಅಹಂ ತೇ ಧನೇನ ಧನಕರಣೀಯಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತಮೇವ ಗಹಪತಿರತನಂ ವೀಮಂಸಮಾನೋ ನಾವಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಗಙ್ಗಾಯ ನದಿಯಾ ಸೋತಂ ಓಗಾಹಿತ್ವಾ ಗಹಪತಿರತನಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅತ್ಥೋ ಮೇ, ಗಹಪತಿ, ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣೇನಾ’ತಿ. ‘ತೇನ ಹಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಏಕಂ ತೀರಂ ನಾವಾ ಉಪೇತೂ’ತಿ. ‘ಇಧೇವ ಮೇ, ಗಹಪತಿ, ಅತ್ಥೋ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣೇನಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಂ, ಆನನ್ದ, ಗಹಪತಿರತನಂ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಉದಕಂ ಓಮಸಿತ್ವಾ ಪೂರಂ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಿಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಲಮೇತ್ತಾವತಾ ಮಹಾರಾಜ, ಕತಮೇತ್ತಾವತಾ ಮಹಾರಾಜ, ಪೂಜಿತಮೇತ್ತಾವತಾ ಮಹಾರಾಜಾ’ತಿ? ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಲಮೇತ್ತಾವತಾ ಗಹಪತಿ, ಕತಮೇತ್ತಾವತಾ ಗಹಪತಿ, ಪೂಜಿತಮೇತ್ತಾವತಾ ಗಹಪತೀ’ತಿ. ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏವರೂಪಂ ಗಹಪತಿರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ.

ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ

೨೫೧. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ ಪಣ್ಡಿತೋ ವಿಯತ್ತೋ ಮೇಧಾವೀ ಪಟಿಬಲೋ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಉಪಯಾಪೇತಬ್ಬಂ ಉಪಯಾಪೇತುಂ, ಅಪಯಾಪೇತಬ್ಬಂ ಅಪಯಾಪೇತುಂ, ಠಪೇತಬ್ಬಂ ಠಪೇತುಂ. ಸೋ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ತ್ವಂ, ದೇವ, ಹೋಹಿ, ಅಹಮನುಸಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏವರೂಪಂ ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ.

‘‘ರಾಜಾ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಇಮೇಹಿ ಸತ್ತಹಿ ರತನೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಹೋಸಿ.

ಚತುಇದ್ಧಿಸಮನ್ನಾಗತೋ

೨೫೨. ‘‘ರಾಜಾ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಚತೂಹಿ ಇದ್ಧೀಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಹೋಸಿ. ಕತಮಾಹಿ ಚತೂಹಿ ಇದ್ಧೀಹಿ? ಇಧಾನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಅಭಿರೂಪೋ ಅಹೋಸಿ ದಸ್ಸನೀಯೋ ಪಾಸಾದಿಕೋ ಪರಮಾಯ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅತಿವಿಯ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ. ರಾಜಾ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಇಮಾಯ ಪಠಮಾಯ ಇದ್ಧಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಹೋಸಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ದೀಘಾಯುಕೋ ಅಹೋಸಿ ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕೋ ಅತಿವಿಯ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ. ರಾಜಾ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಇಮಾಯ ದುತಿಯಾಯ ಇದ್ಧಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಹೋಸಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಅಪ್ಪಾಬಾಧೋ ಅಹೋಸಿ ಅಪ್ಪಾತಙ್ಕೋ ಸಮವೇಪಾಕಿನಿಯಾ ಗಹಣಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ನಾತಿಸೀತಾಯ ನಾಚ್ಚುಣ್ಹಾಯ ಅತಿವಿಯ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ. ರಾಜಾ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಇಮಾಯ ತತಿಯಾಯ ಇದ್ಧಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಹೋಸಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾನಂ ಪಿಯೋ ಅಹೋಸಿ ಮನಾಪೋ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಪಿತಾ ಪುತ್ತಾನಂ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಮನಾಪೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾನಂ ಪಿಯೋ ಅಹೋಸಿ ಮನಾಪೋ. ರಞ್ಞೋಪಿ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ಪಿಯಾ ಅಹೇಸುಂ ಮನಾಪಾ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಪಿತು ಪುತ್ತಾ ಪಿಯಾ ಹೋನ್ತಿ ಮನಾಪಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋಪಿ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ಪಿಯಾ ಅಹೇಸುಂ ಮನಾಪಾ.

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ ಉಯ್ಯಾನಭೂಮಿಂ ನಿಯ್ಯಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅತರಮಾನೋ, ದೇವ, ಯಾಹಿ, ಯಥಾ ತಂ ಮಯಂ ಚಿರತರಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಮಾ’ತಿ. ರಾಜಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಸಾರಥಿಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘ಅತರಮಾನೋ, ಸಾರಥಿ, ರಥಂ ಪೇಸೇಹಿ, ಯಥಾ ಅಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕೇ ಚಿರತರಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ರಾಜಾ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಇಮಾಯ ಚತುತ್ಥಿಯಾ [ಚತುತ್ಥಾಯ (ಸ್ಯಾ.)] ಇದ್ಧಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಹೋಸಿ. ರಾಜಾ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಇಮಾಹಿ ಚತೂಹಿ ಇದ್ಧೀಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಹೋಸಿ.

ಧಮ್ಮಪಾಸಾದಪೋಕ್ಖರಣೀ

೨೫೩. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಇಮಾಸು ತಾಲನ್ತರಿಕಾಸು ಧನುಸತೇ ಧನುಸತೇ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ಮಾಪೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ.

‘‘ಮಾಪೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತಾಸು ತಾಲನ್ತರಿಕಾಸು ಧನುಸತೇ ಧನುಸತೇ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ. ತಾ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ ಇಟ್ಠಕಾಹಿ ಚಿತಾ ಅಹೇಸುಂ – ಏಕಾ ಇಟ್ಠಕಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ, ಏಕಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ಫಲಿಕಮಯಾ.

‘‘ತಾಸು ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಪೋಕ್ಖರಣೀಸು ಚತ್ತಾರಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸೋಪಾನಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ, ಏಕಂ ಸೋಪಾನಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ಏಕಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ ಏಕಂ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ ಏಕಂ ಫಲಿಕಮಯಂ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ, ರೂಪಿಯಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ರೂಪಿಯಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ, ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ವೇಳುರಿಯಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ, ಫಲಿಕಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ಫಲಿಕಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ಫಲಿಕಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ, ವೇಳುರಿಯಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ತಾ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ದ್ವೀಹಿ ವೇದಿಕಾಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ ಏಕಾ ವೇದಿಕಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ, ಏಕಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಾಯ ವೇದಿಕಾಯ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ, ರೂಪಿಯಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ರೂಪಿಯಮಯಾಯ ವೇದಿಕಾಯ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ, ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಇಮಾಸು ಪೋಕ್ಖರಣೀಸು ಏವರೂಪಂ ಮಾಲಂ ರೋಪಾಪೇಯ್ಯಂ ಉಪ್ಪಲಂ ಪದುಮಂ ಕುಮುದಂ ಪುಣ್ಡರೀಕಂ ಸಬ್ಬೋತುಕಂ ಸಬ್ಬಜನಸ್ಸ ಅನಾವಟ’ನ್ತಿ. ರೋಪಾಪೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತಾಸು ಪೋಕ್ಖರಣೀಸು ಏವರೂಪಂ ಮಾಲಂ ಉಪ್ಪಲಂ ಪದುಮಂ ಕುಮುದಂ ಪುಣ್ಡರೀಕಂ ಸಬ್ಬೋತುಕಂ ಸಬ್ಬಜನಸ್ಸ ಅನಾವಟಂ.

೨೫೪. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಇಮಾಸಂ ಪೋಕ್ಖರಣೀನಂ ತೀರೇ ನ್ಹಾಪಕೇ ಪುರಿಸೇ ಠಪೇಯ್ಯಂ, ಯೇ ಆಗತಾಗತಂ ಜನಂ ನ್ಹಾಪೇಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ. ಠಪೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತಾಸಂ ಪೋಕ್ಖರಣೀನಂ ತೀರೇ ನ್ಹಾಪಕೇ ಪುರಿಸೇ, ಯೇ ಆಗತಾಗತಂ ಜನಂ ನ್ಹಾಪೇಸುಂ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಇಮಾಸಂ ಪೋಕ್ಖರಣೀನಂ ತೀರೇ ಏವರೂಪಂ ದಾನಂ ಪಟ್ಠಪೇಯ್ಯಂ – ಅನ್ನಂ ಅನ್ನಟ್ಠಿಕಸ್ಸ [ಅನ್ನತ್ಥಿತಸ್ಸ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.), ಏವಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಕಭಿರೂಪೇನೇವ ದಿಸ್ಸತಿ], ಪಾನಂ ಪಾನಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ವತ್ಥಂ ವತ್ಥಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಯಾನಂ ಯಾನಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಸಯನಂ ಸಯನಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಇತ್ಥಿಂ ಇತ್ಥಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಹಿರಞ್ಞಂ ಹಿರಞ್ಞಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಸುವಣ್ಣಂ ಸುವಣ್ಣಟ್ಠಿಕಸ್ಸಾ’ತಿ. ಪಟ್ಠಪೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತಾಸಂ ಪೋಕ್ಖರಣೀನಂ ತೀರೇ ಏವರೂಪಂ ದಾನಂ – ಅನ್ನಂ ಅನ್ನಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಪಾನಂ ಪಾನಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ವತ್ಥಂ ವತ್ಥಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಯಾನಂ ಯಾನಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಸಯನಂ ಸಯನಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಇತ್ಥಿಂ ಇತ್ಥಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಹಿರಞ್ಞಂ ಹಿರಞ್ಞಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಸುವಣ್ಣಂ ಸುವಣ್ಣಟ್ಠಿಕಸ್ಸ.

೨೫೫. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ಪಹೂತಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ಆದಾಯ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಇದಂ, ದೇವ, ಪಹೂತಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ದೇವಞ್ಞೇವ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಆಭತಂ, ತಂ ದೇವೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತೂ’ತಿ. ‘ಅಲಂ ಭೋ, ಮಮಪಿದಂ ಪಹೂತಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮಿಕೇನ ಬಲಿನಾ ಅಭಿಸಙ್ಖತಂ, ತಞ್ಚ ವೋ ಹೋತು, ಇತೋ ಚ ಭಿಯ್ಯೋ ಹರಥಾ’ತಿ. ತೇ ರಞ್ಞಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಪಕ್ಕಮ್ಮ ಏವಂ ಸಮಚಿನ್ತೇಸುಂ – ‘ನ ಖೋ ಏತಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪತಿರೂಪಂ, ಯಂ ಮಯಂ ಇಮಾನಿ ಸಾಪತೇಯ್ಯಾನಿ ಪುನದೇವ ಸಕಾನಿ ಘರಾನಿ ಪಟಿಹರೇಯ್ಯಾಮ. ಯಂನೂನ ಮಯಂ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ಮಾಪೇಯ್ಯಾಮಾ’ತಿ. ತೇ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ನಿವೇಸನಂ ತೇ ದೇವ, ಮಾಪೇಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ.

೨೫೬. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋಪರಿವಿತಕ್ಕಮಞ್ಞಾಯ ವಿಸ್ಸಕಮ್ಮಂ [ವಿಸುಕಮ್ಮಂ (ಕ.)] ದೇವಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಸಮ್ಮ ವಿಸ್ಸಕಮ್ಮ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ಮಾಪೇಹಿ ಧಮ್ಮಂ ನಾಮ ಪಾಸಾದ’ನ್ತಿ. ‘ಏವಂ ಭದ್ದನ್ತವಾ’ತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ವಿಸ್ಸಕಮ್ಮೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ದೇವೇಸು ತಾವತಿಂಸೇಸು ಅನ್ತರಹಿತೋ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಪುರತೋ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ವಿಸ್ಸಕಮ್ಮೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಏತದವೋಚ – ‘ನಿವೇಸನಂ ತೇ ದೇವ, ಮಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಧಮ್ಮಂ ನಾಮ ಪಾಸಾದ’ನ್ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ.

‘‘ಮಾಪೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ವಿಸ್ಸಕಮ್ಮೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ಧಮ್ಮಂ ನಾಮ ಪಾಸಾದಂ. ಧಮ್ಮೋ, ಆನನ್ದ, ಪಾಸಾದೋ ಪುರತ್ಥಿಮೇನ ಪಚ್ಛಿಮೇನ ಚ ಯೋಜನಂ ಆಯಾಮೇನ ಅಹೋಸಿ. ಉತ್ತರೇನ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಚ ಅಡ್ಢಯೋಜನಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ. ಧಮ್ಮಸ್ಸ, ಆನನ್ದ, ಪಾಸಾದಸ್ಸ ತಿಪೋರಿಸಂ ಉಚ್ಚತರೇನ ವತ್ಥು ಚಿತಂ ಅಹೋಸಿ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ ಇಟ್ಠಕಾಹಿ – ಏಕಾ ಇಟ್ಠಕಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ, ಏಕಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ಫಲಿಕಮಯಾ.

‘‘ಧಮ್ಮಸ್ಸ, ಆನನ್ದ, ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಚತುರಾಸೀತಿ ಥಮ್ಭಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ – ಏಕೋ ಥಮ್ಭೋ ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ, ಏಕೋ ರೂಪಿಯಮಯೋ, ಏಕೋ ವೇಳುರಿಯಮಯೋ, ಏಕೋ ಫಲಿಕಮಯೋ. ಧಮ್ಮೋ, ಆನನ್ದ, ಪಾಸಾದೋ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ ಫಲಕೇಹಿ ಸನ್ಥತೋ ಅಹೋಸಿ – ಏಕಂ ಫಲಕಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ, ಏಕಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ಫಲಿಕಮಯಂ.

‘‘ಧಮ್ಮಸ್ಸ, ಆನನ್ದ, ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಚತುವೀಸತಿ ಸೋಪಾನಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ – ಏಕಂ ಸೋಪಾನಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ, ಏಕಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ಫಲಿಕಮಯಂ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ರೂಪಿಯಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ವೇಳುರಿಯಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ಫಲಿಕಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ಫಲಿಕಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ಫಲಿಕಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ.

‘‘ಧಮ್ಮೇ, ಆನನ್ದ, ಪಾಸಾದೇ ಚತುರಾಸೀತಿ ಕೂಟಾಗಾರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ – ಏಕಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ, ಏಕಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ಫಲಿಕಮಯಂ. ಸೋವಣ್ಣಮಯೇ ಕೂಟಾಗಾರೇ ರೂಪಿಯಮಯೋ ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ರೂಪಿಯಮಯೇ ಕೂಟಾಗಾರೇ ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ವೇಳುರಿಯಮಯೇ ಕೂಟಾಗಾರೇ ದನ್ತಮಯೋ ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ಫಲಿಕಮಯೇ ಕೂಟಾಗಾರೇ ಸಾರಮಯೋ ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಸ್ಸ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಸ ದ್ವಾರೇ ರೂಪಿಯಮಯೋ ತಾಲೋ ಠಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಸ ರೂಪಿಯಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ರೂಪಿಯಮಯಸ್ಸ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಸ ದ್ವಾರೇ ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ ತಾಲೋ ಠಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಸ ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ ಖನ್ಧೋ, ರೂಪಿಯಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ವೇಳುರಿಯಮಯಸ್ಸ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಸ ದ್ವಾರೇ ಫಲಿಕಮಯೋ ತಾಲೋ ಠಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಸ ಫಲಿಕಮಯೋ ಖನ್ಧೋ, ವೇಳುರಿಯಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ಫಲಿಕಮಯಸ್ಸ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಸ ದ್ವಾರೇ ವೇಳುರಿಯಮಯೋ ತಾಲೋ ಠಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಸ ವೇಳುರಿಯಮಯೋ ಖನ್ಧೋ, ಫಲಿಕಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ.

೨೫೭. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಮಹಾವಿಯೂಹಸ್ಸ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಸ ದ್ವಾರೇ ಸಬ್ಬಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ತಾಲವನಂ ಮಾಪೇಯ್ಯಂ, ಯತ್ಥ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ನಿಸೀದಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಮಾಪೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಮಹಾವಿಯೂಹಸ್ಸ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಸ ದ್ವಾರೇ ಸಬ್ಬಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ತಾಲವನಂ, ಯತ್ಥ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ನಿಸೀದಿ. ಧಮ್ಮೋ, ಆನನ್ದ, ಪಾಸಾದೋ ದ್ವೀಹಿ ವೇದಿಕಾಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ಏಕಾ ವೇದಿಕಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ, ಏಕಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಾಯ ವೇದಿಕಾಯ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ, ರೂಪಿಯಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ರೂಪಿಯಮಯಾಯ ವೇದಿಕಾಯ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ, ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ.

೨೫೮. ‘‘ಧಮ್ಮೋ, ಆನನ್ದ, ಪಾಸಾದೋ ದ್ವೀಹಿ ಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಜಾಲೇಹಿ [ಕಿಙ್ಕಣಿಕಜಾಲೇಹಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ – ಏಕಂ ಜಾಲಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ಏಕಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಸ್ಸ ಜಾಲಸ್ಸ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಾ ಅಹೇಸುಂ, ರೂಪಿಯಮಯಸ್ಸ ಜಾಲಸ್ಸ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಾ ಅಹೇಸುಂ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಜಾಲಾನಂ ವಾತೇರಿತಾನಂ ಸದ್ದೋ ಅಹೋಸಿ ವಗ್ಗು ಚ ರಜನೀಯೋ ಚ ಖಮನೀಯೋ ಚ ಮದನೀಯೋ ಚ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಸ್ಸ ತೂರಿಯಸ್ಸ ಸುವಿನೀತಸ್ಸ ಸುಪ್ಪಟಿತಾಳಿತಸ್ಸ ಸುಕುಸಲೇಹಿ [ಕುಸಲೇಹಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಸಮನ್ನಾಹತಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗು ಚ ರಜನೀಯೋ ಚ ಖಮನೀಯೋ ಚ ಮದನೀಯೋ ಚ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತೇಸಂ ಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಜಾಲಾನಂ ವಾತೇರಿತಾನಂ ಸದ್ದೋ ಅಹೋಸಿ ವಗ್ಗು ಚ ರಜನೀಯೋ ಚ ಖಮನೀಯೋ ಚ ಮದನೀಯೋ ಚ. ಯೇ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ತೇನ ಸಮಯೇನ ಕುಸಾವತಿಯಾ ರಾಜಧಾನಿಯಾ ಧುತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ ಸೋಣ್ಡಾ ಪಿಪಾಸಾ, ತೇ ತೇಸಂ ಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಜಾಲಾನಂ ವಾತೇರಿತಾನಂ ಸದ್ದೇನ ಪರಿಚಾರೇಸುಂ. ನಿಟ್ಠಿತೋ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಧಮ್ಮೋ ಪಾಸಾದೋ ದುದ್ದಿಕ್ಖೋ ಅಹೋಸಿ ಮುಸತಿ ಚಕ್ಖೂನಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ವಸ್ಸಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಮಾಸೇ ಸರದಸಮಯೇ ವಿದ್ಧೇ ವಿಗತವಲಾಹಕೇ ದೇವೇ ಆದಿಚ್ಚೋ ನಭಂ ಅಬ್ಭುಸ್ಸಕ್ಕಮಾನೋ [ಅಬ್ಭುಗ್ಗಮಮಾನೋ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)] ದುದ್ದಿಕ್ಖೋ [ದುದಿಕ್ಖೋ (ಪೀ.)] ಹೋತಿ ಮುಸತಿ ಚಕ್ಖೂನಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಧಮ್ಮೋ ಪಾಸಾದೋ ದುದ್ದಿಕ್ಖೋ ಅಹೋಸಿ ಮುಸತಿ ಚಕ್ಖೂನಿ.

೨೫೯. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಪುರತೋ ಧಮ್ಮಂ ನಾಮ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಮಾಪೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಮಾಪೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಪುರತೋ ಧಮ್ಮಂ ನಾಮ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ. ಧಮ್ಮಾ, ಆನನ್ದ, ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಪುರತ್ಥಿಮೇನ ಪಚ್ಛಿಮೇನ ಚ ಯೋಜನಂ ಆಯಾಮೇನ ಅಹೋಸಿ, ಉತ್ತರೇನ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಚ ಅಡ್ಢಯೋಜನಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ. ಧಮ್ಮಾ, ಆನನ್ದ, ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ ಇಟ್ಠಕಾಹಿ ಚಿತಾ ಅಹೋಸಿ – ಏಕಾ ಇಟ್ಠಕಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ, ಏಕಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ಫಲಿಕಮಯಾ.

‘‘ಧಮ್ಮಾಯ, ಆನನ್ದ, ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಚತುವೀಸತಿ ಸೋಪಾನಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಚತುನ್ನಂ ವಣ್ಣಾನಂ – ಏಕಂ ಸೋಪಾನಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ, ಏಕಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ, ಏಕಂ ಫಲಿಕಮಯಂ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ರೂಪಿಯಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ವೇಳುರಿಯಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ಫಲಿಕಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ಫಲಿಕಮಯಸ್ಸ ಸೋಪಾನಸ್ಸ ಫಲಿಕಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ.

‘‘ಧಮ್ಮಾ, ಆನನ್ದ, ಪೋಕ್ಖರಣೀ ದ್ವೀಹಿ ವೇದಿಕಾಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಅಹೋಸಿ – ಏಕಾ ವೇದಿಕಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ, ಏಕಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಾಯ ವೇದಿಕಾಯ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ. ರೂಪಿಯಮಯಾಯ ವೇದಿಕಾಯ ರೂಪಿಯಮಯಾ ಥಮ್ಭಾ ಅಹೇಸುಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಉಣ್ಹೀಸಞ್ಚ.

‘‘ಧಮ್ಮಾ, ಆನನ್ದ, ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಸತ್ತಹಿ ತಾಲಪನ್ತೀಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಅಹೋಸಿ – ಏಕಾ ತಾಲಪನ್ತಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾ, ಏಕಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ, ಏಕಾ ಫಲಿಕಮಯಾ, ಏಕಾ ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯಾ, ಏಕಾ ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯಾ, ಏಕಾ ಸಬ್ಬರತನಮಯಾ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ ರೂಪಿಯಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ರೂಪಿಯಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ರೂಪಿಯಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ವೇಳುರಿಯಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ವೇಳುರಿಯಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ ಫಲಿಕಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ಫಲಿಕಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಫಲಿಕಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ ವೇಳುರಿಯಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಮಸಾರಗಲ್ಲಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ಸಬ್ಬರತನಮಯಸ್ಸ ತಾಲಸ್ಸ ಸಬ್ಬರತನಮಯೋ ಖನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ, ಸಬ್ಬರತನಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ. ತಾಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ತಾಲಪನ್ತೀನಂ ವಾತೇರಿತಾನಂ ಸದ್ದೋ ಅಹೋಸಿ, ವಗ್ಗು ಚ ರಜನೀಯೋ ಚ ಖಮನೀಯೋ ಚ ಮದನೀಯೋ ಚ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಸ್ಸ ತೂರಿಯಸ್ಸ ಸುವಿನೀತಸ್ಸ ಸುಪ್ಪಟಿತಾಳಿತಸ್ಸ ಸುಕುಸಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಹತಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಹೋತಿ ವಗ್ಗು ಚ ರಜನೀಯೋ ಚ ಖಮನೀಯೋ ಚ ಮದನೀಯೋ ಚ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಾಸಂ ತಾಲಪನ್ತೀನಂ ವಾತೇರಿತಾನಂ ಸದ್ದೋ ಅಹೋಸಿ ವಗ್ಗು ಚ ರಜನೀಯೋ ಚ ಖಮನೀಯೋ ಚ ಮದನೀಯೋ ಚ. ಯೇ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ತೇನ ಸಮಯೇನ ಕುಸಾವತಿಯಾ ರಾಜಧಾನಿಯಾ ಧುತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ ಸೋಣ್ಡಾ ಪಿಪಾಸಾ, ತೇ ತಾಸಂ ತಾಲಪನ್ತೀನಂ ವಾತೇರಿತಾನಂ ಸದ್ದೇನ ಪರಿಚಾರೇಸುಂ.

‘‘ನಿಟ್ಠಿತೇ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಧಮ್ಮೇ ಪಾಸಾದೇ ನಿಟ್ಠಿತಾಯ ಧಮ್ಮಾಯ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ‘ಯೇ [ಯೇ ಕೋ ಪನಾನನ್ದ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ತೇನ ಸಮಯೇನ ಸಮಣೇಸು ವಾ ಸಮಣಸಮ್ಮತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಸು ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಮ್ಮತಾ’, ತೇ ಸಬ್ಬಕಾಮೇಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರುಹಿ.

ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ.

ಝಾನಸಮ್ಪತ್ತಿ

೨೬೦. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಕಿಸ್ಸ ನು ಖೋ ಮೇ ಇದಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಫಲಂ ಕಿಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ, ಯೇನಾಹಂ ಏತರಹಿ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ’ತಿ? ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ತಿಣ್ಣಂ ಖೋ ಮೇ ಇದಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ತಿಣ್ಣಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕೋ, ಯೇನಾಹಂ ಏತರಹಿ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ ದಾನಸ್ಸ ದಮಸ್ಸ ಸಂಯಮಸ್ಸಾ’ತಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಯೇನ ಮಹಾವಿಯೂಹಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಹಾವಿಯೂಹಸ್ಸ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಸ ದ್ವಾರೇ ಠಿತೋ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ – ‘ತಿಟ್ಠ, ಕಾಮವಿತಕ್ಕ, ತಿಟ್ಠ, ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕ, ತಿಟ್ಠ, ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕ. ಏತ್ತಾವತಾ ಕಾಮವಿತಕ್ಕ, ಏತ್ತಾವತಾ ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕ, ಏತ್ತಾವತಾ ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕಾ’ತಿ.

೨೬೧. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಮಹಾವಿಯೂಹಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಚ ವಿಹಾಸಿ, ಸತೋ ಚ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸುಖಞ್ಚ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಸಂವೇದೇಸಿ, ಯಂ ತಂ ಅರಿಯಾ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖವಿಹಾರೀ’ತಿ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ಪುಬ್ಬೇವ ಸೋಮನಸ್ಸದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ.

೨೬೨. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಮಹಾವಿಯೂಹಾ ಕೂಟಾಗಾರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ರೂಪಿಯಮಯೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹಾಸಿ. ತಥಾ ದುತಿಯಂ ತಥಾ ತತಿಯಂ ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ. ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹಾಸಿ. ಕರುಣಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ…ಪೇ… ಮುದಿತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ…ಪೇ… ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹಾಸಿ ತಥಾ ದುತಿಯಂ ತಥಾ ತತಿಯಂ ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ. ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹಾಸಿ.

ಚತುರಾಸೀತಿ ನಗರಸಹಸ್ಸಾದಿ

೨೬೩. ‘‘ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಚತುರಾಸೀತಿ ನಗರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಕುಸಾವತೀರಾಜಧಾನಿಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಾಸಾದಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಧಮ್ಮಪಾಸಾದಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ಕೂಟಾಗಾರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಮಹಾವಿಯೂಹಕೂಟಾಗಾರಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾನಿ ರೂಪಿಯಮಯಾನಿ ದನ್ತಮಯಾನಿ ಸಾರಮಯಾನಿ ಗೋನಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಿಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಲಿಕತ್ಥತಾನಿ ಕದಲಿಮಿಗಪವರಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾನಿ ಸಉತ್ತರಚ್ಛದಾನಿ ಉಭತೋಲೋಹಿತಕೂಪಧಾನಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ಉಪೋಸಥನಾಗರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ಅಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವಲಾಹಕಅಸ್ಸರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ರಥಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಸೀಹಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಬ್ಯಗ್ಘಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ದೀಪಿಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಪರಿವಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವೇಜಯನ್ತರಥಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ಮಣಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಮಣಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಸುಭದ್ದಾದೇವಿಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ಗಹಪತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಗಹಪತಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ಖತ್ತಿಯಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಅನುಯನ್ತಾನಿ ಪರಿಣಾಯಕರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ಧೇನುಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ದುಹಸನ್ದನಾನಿ [ದುಕೂಲಸನ್ದನಾನಿ(ಪೀ.)] ದುಕೂಲಸನ್ದಾನಾನಿ [ದುಕೂಲಸನ್ದನಾನಿ (ಪೀ.) ದುಕೂಲಸನ್ದಾನಾನಿ (ಸಂ. ನಿ. ೩.೯೬)] ಕಂಸೂಪಧಾರಣಾನಿ; ಚತುರಾಸೀತಿ ವತ್ಥಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಖೋಮಸುಖುಮಾನಂ ಕಪ್ಪಾಸಿಕಸುಖುಮಾನಂ ಕೋಸೇಯ್ಯಸುಖುಮಾನಂ ಕಮ್ಬಲಸುಖುಮಾನಂ; (ರಞ್ಞೋ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ) [( ) ಸೀ. ಇಪೋತ್ಥಕೇಸು ನತ್ಥಿ] ಚತುರಾಸೀತಿ ಥಾಲಿಪಾಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಭತ್ತಾಭಿಹಾರೋ ಅಭಿಹರಿಯಿತ್ಥ.

೨೬೪. ‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಸಮಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಚತುರಾಸೀತಿ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಇಮಾನಿ ಖೋ ಮೇ ಚತುರಾಸೀತಿ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಯಂನೂನ ವಸ್ಸಸತಸ್ಸ ವಸ್ಸಸತಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸಂ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸಂ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಕಿಂ ಸಕಿಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘ಇಮಾನಿ ಖೋ ಮೇ, ಸಮ್ಮ ಪರಿಣಾಯಕರತನ, ಚತುರಾಸೀತಿ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತೇನ ಹಿ, ಸಮ್ಮ ಪರಿಣಾಯಕರತನ, ವಸ್ಸಸತಸ್ಸ ವಸ್ಸಸತಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸಂ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸಂ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಕಿಂ ಸಕಿಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೂ’ತಿ. ‘ಏವಂ, ದೇವಾ’ತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ವಸ್ಸಸತಸ್ಸ ವಸ್ಸಸತಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸಂ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸಂ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಕಿಂ ಸಕಿಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗಮಂಸು.

ಸುಭದ್ದಾದೇವಿಉಪಸಙ್ಕಮನಂ

೨೬೫. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸುಭದ್ದಾಯ ದೇವಿಯಾ ಬಹುನ್ನಂ ವಸ್ಸಾನಂ ಬಹುನ್ನಂ ವಸ್ಸಸತಾನಂ ಬಹುನ್ನಂ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಚಿರಂ ದಿಟ್ಠೋ ಖೋ ಮೇ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ. ಯಂನೂನಾಹಂ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸುಭದ್ದಾ ದೇವೀ ಇತ್ಥಾಗಾರಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘ಏಥ ತುಮ್ಹೇ ಸೀಸಾನಿ ನ್ಹಾಯಥ ಪೀತಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಪಾರುಪಥ. ಚಿರಂ ದಿಟ್ಠೋ ನೋ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ, ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ‘ಏವಂ, ಅಯ್ಯೇ’ತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಇತ್ಥಾಗಾರಂ ಸುಭದ್ದಾಯ ದೇವಿಯಾ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಸೀಸಾನಿ ನ್ಹಾಯಿತ್ವಾ ಪೀತಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಯೇನ ಸುಭದ್ದಾ ದೇವೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸುಭದ್ದಾ ದೇವೀ ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘ಕಪ್ಪೇಹಿ, ಸಮ್ಮ ಪರಿಣಾಯಕರತನ, ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ, ಚಿರಂ ದಿಟ್ಠೋ ನೋ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ, ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ‘ಏವಂ, ದೇವೀ’ತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ ಸುಭದ್ದಾಯ ದೇವಿಯಾ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಕಪ್ಪಾಪೇತ್ವಾ ಸುಭದ್ದಾಯ ದೇವಿಯಾ ಪಟಿವೇದೇಸಿ – ‘ಕಪ್ಪಿತಾ ಖೋ, ದೇವಿ, ಚತುರಙ್ಗಿನೀ ಸೇನಾ, ಯಸ್ಸದಾನಿ ಕಾಲಂ ಮಞ್ಞಸೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸುಭದ್ದಾ ದೇವೀ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಇತ್ಥಾಗಾರೇನ ಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಾಸಾದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಯೇನ ಮಹಾವಿಯೂಹಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಹಾವಿಯೂಹಸ್ಸ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಸ ದ್ವಾರಬಾಹಂ ಆಲಮ್ಬಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ – ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮಹತೋ ವಿಯ ಜನಕಾಯಸ್ಸ ಸದ್ದೋ’ತಿ ಮಹಾವಿಯೂಹಾ ಕೂಟಾಗಾರಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೋ ಅದ್ದಸ ಸುಭದ್ದಂ ದೇವಿಂ ದ್ವಾರಬಾಹಂ ಆಲಮ್ಬಿತ್ವಾ ಠಿತಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಸುಭದ್ದಂ ದೇವಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಏತ್ಥೇವ, ದೇವಿ, ತಿಟ್ಠ ಮಾ ಪಾವಿಸೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಪುರಿಸಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಮಹಾವಿಯೂಹಾ ಕೂಟಾಗಾರಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸೋವಣ್ಣಮಯೇ ತಾಲವನೇ ಪಞ್ಞಪೇಹೀ’ತಿ. ‘ಏವಂ, ದೇವಾ’ತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸೋ ಪುರಿಸೋ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಮಹಾವಿಯೂಹಾ ಕೂಟಾಗಾರಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸೋವಣ್ಣಮಯೇ ತಾಲವನೇ ಪಞ್ಞಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸೀಹಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ ಪಾದೇ ಪಾದಂ ಅಚ್ಚಾಧಾಯ ಸತೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ.

೨೬೬. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸುಭದ್ದಾಯ ದೇವಿಯಾ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ವಿಪ್ಪಸನ್ನಾನಿ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಛವಿವಣ್ಣೋ ಪರಿಯೋದಾತೋ, ಮಾ ಹೇವ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಕಾಲಮಕಾಸೀ’ತಿ ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಏತದವೋಚ –

‘ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ನಗರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕುಸಾವತೀರಾಜಧಾನಿಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಾಸಾದಸಹಸ್ಸಾನಿ ಧಮ್ಮಪಾಸಾದಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಕೂಟಾಗಾರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಮಹಾವಿಯೂಹಕೂಟಾಗಾರಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾನಿ ರೂಪಿಯಮಯಾನಿ ದನ್ತಮಯಾನಿ ಸಾರಮಯಾನಿ ಗೋನಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಿಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಲಿಕತ್ಥತಾನಿ ಕದಲಿಮಿಗಪವರಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾನಿ ಸಉತ್ತರಚ್ಛದಾನಿ ಉಭತೋಲೋಹಿತಕೂಪಧಾನಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ, ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ಉಪೋಸಥನಾಗರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಅಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವಲಾಹಕಅಸ್ಸರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ ಚತುರಾಸೀತಿ ರಥಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೀಹಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಬ್ಯಗ್ಘಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ದೀಪಿಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಪರಿವಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವೇಜಯನ್ತರಥಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಮಣಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಮಣಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಇತ್ಥಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಗಹಪತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಗಹಪತಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಖತ್ತಿಯಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅನುಯನ್ತಾನಿ ಪರಿಣಾಯಕರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಧೇನುಸಹಸ್ಸಾನಿ ದುಹಸನ್ದನಾನಿ ಕಂಸೂಪಧಾರಣಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ವತ್ಥಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಖೋಮಸುಖುಮಾನಂ ಕಪ್ಪಾಸಿಕಸುಖುಮಾನಂ ಕೋಸೇಯ್ಯಸುಖುಮಾನಂ ಕಮ್ಬಲಸುಖುಮಾನಂ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ, ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಥಾಲಿಪಾಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಭತ್ತಾಭಿಹಾರೋ ಅಭಿಹರಿಯತಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಜನೇಹಿ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಕರೋಹೀ’ತಿ.

೨೬೭. ‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಸುಭದ್ದಂ ದೇವಿಂ ಏತದವೋಚ –

‘ದೀಘರತ್ತಂ ಖೋ ಮಂ ತ್ವಂ, ದೇವಿ, ಇಟ್ಠೇಹಿ ಕನ್ತೇಹಿ ಪಿಯೇಹಿ ಮನಾಪೇಹಿ ಸಮುದಾಚರಿತ್ಥ; ಅಥ ಚ ಪನ ಮಂ ತ್ವಂ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಕಾಲೇ ಅನಿಟ್ಠೇಹಿ ಅಕನ್ತೇಹಿ ಅಪ್ಪಿಯೇಹಿ ಅಮನಾಪೇಹಿ ಸಮುದಾಚರಸೀ’ತಿ. ‘ಕಥಂ ಚರಹಿ ತಂ, ದೇವ, ಸಮುದಾಚರಾಮೀ’ತಿ? ‘ಏವಂ ಖೋ ಮಂ ತ್ವಂ, ದೇವಿ, ಸಮುದಾಚರ – ‘‘ಸಬ್ಬೇಹೇವ, ದೇವ, ಪಿಯೇಹಿ ಮನಾಪೇಹಿ ನಾನಾಭಾವೋ ವಿನಾಭಾವೋ ಅಞ್ಞಥಾಭಾವೋ, ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ದೇವ, ಸಾಪೇಕ್ಖೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ, ದುಕ್ಖಾ ಸಾಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಕಾಲಙ್ಕಿರಿಯಾ, ಗರಹಿತಾ ಚ ಸಾಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಕಾಲಙ್ಕಿರಿಯಾ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ನಗರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕುಸಾವತೀರಾಜಧಾನಿಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಾಸಾದಸಹಸ್ಸಾನಿ ಧಮ್ಮಪಾಸಾದಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಕೂಟಾಗಾರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಮಹಾವಿಯೂಹಕೂಟಾಗಾರಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾನಿ ರೂಪಿಯಮಯಾನಿ ದನ್ತಮಯಾನಿ ಸಾರಮಯಾನಿ ಗೋನಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಿಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಲಿಕತ್ಥತಾನಿ ಕದಲಿಮಿಗಪವರಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾನಿ ಸಉತ್ತರಚ್ಛದಾನಿ ಉಭತೋಲೋಹಿತಕೂಪಧಾನಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ಉಪೋಸಥನಾಗರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಅಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವಲಾಹಕಅಸ್ಸರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ರಥಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೀಹಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಬ್ಯಗ್ಘಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ದೀಪಿಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಪರಿವಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವೇಜಯನ್ತರಥಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಮಣಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಮಣಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸುಭದ್ದಾದೇವಿಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಗಹಪತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಗಹಪತಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಖತ್ತಿಯಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅನುಯನ್ತಾನಿ ಪರಿಣಾಯಕರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಧೇನುಸಹಸ್ಸಾನಿ ದುಹಸನ್ದನಾನಿ ಕಂಸೂಪಧಾರಣಾನಿ. ಏತ್ಥ ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ವತ್ಥಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಖೋಮಸುಖುಮಾನಂ ಕಪ್ಪಾಸಿಕಸುಖುಮಾನಂ ಕೋಸೇಯ್ಯಸುಖುಮಾನಂ ಕಮ್ಬಲಸುಖುಮಾನಂ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ ದೇವ ಚತುರಾಸೀತಿ ಥಾಲಿಪಾಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಭತ್ತಾಭಿಹಾರೋ ಅಭಿಹರಿಯತಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸೀ’’’ತಿ.

೨೬೮. ‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಆನನ್ದ, ಸುಭದ್ದಾ ದೇವೀ ಪರೋದಿ ಅಸ್ಸೂನಿ ಪವತ್ತೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸುಭದ್ದಾ ದೇವೀ ಅಸ್ಸೂನಿ ಪುಞ್ಛಿತ್ವಾ [ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.), ಪುಞ್ಜಿತ್ವಾ (ಕ.)] ರಾಜಾನಂ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಂ ಏತದವೋಚ –

‘ಸಬ್ಬೇಹೇವ, ದೇವ, ಪಿಯೇಹಿ ಮನಾಪೇಹಿ ನಾನಾಭಾವೋ ವಿನಾಭಾವೋ ಅಞ್ಞಥಾಭಾವೋ, ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ದೇವ, ಸಾಪೇಕ್ಖೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ, ದುಕ್ಖಾ ಸಾಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಕಾಲಙ್ಕಿರಿಯಾ, ಗರಹಿತಾ ಚ ಸಾಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಕಾಲಙ್ಕಿರಿಯಾ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ನಗರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕುಸಾವತೀರಾಜಧಾನಿಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಾಸಾದಸಹಸ್ಸಾನಿ ಧಮ್ಮಪಾಸಾದಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಕೂಟಾಗಾರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಮಹಾವಿಯೂಹಕೂಟಾಗಾರಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾನಿ ರೂಪಿಯಮಯಾನಿ ದನ್ತಮಯಾನಿ ಸಾರಮಯಾನಿ ಗೋನಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಿಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಲಿಕತ್ಥತಾನಿ ಕದಲಿಮಿಗಪವರಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾನಿ ಸಉತ್ತರಚ್ಛದಾನಿ ಉಭತೋಲೋಹಿತಕೂಪಧಾನಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ಉಪೋಸಥನಾಗರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಅಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವಲಾಹಕಅಸ್ಸರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ, ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ರಥಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೀಹಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಬ್ಯಗ್ಘಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ದೀಪಿಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಪರಿವಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವೇಜಯನ್ತರಥಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಮಣಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಮಣಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಇತ್ಥಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ, ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಗಹಪತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಗಹಪತಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಖತ್ತಿಯಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅನುಯನ್ತಾನಿ ಪರಿಣಾಯಕರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಧೇನುಸಹಸ್ಸಾನಿ ದುಹಸನ್ದನಾನಿ ಕಂಸೂಪಧಾರಣಾನಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ವತ್ಥಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಖೋಮಸುಖುಮಾನಂ ಕಪ್ಪಾಸಿಕಸುಖುಮಾನಂ ಕೋಸೇಯ್ಯಸುಖುಮಾನಂ ಕಮ್ಬಲಸುಖುಮಾನಂ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸಿ. ಇಮಾನಿ ತೇ, ದೇವ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಥಾಲಿಪಾಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಭತ್ತಾಭಿಹಾರೋ ಅಭಿಹರಿಯತಿ. ಏತ್ಥ, ದೇವ, ಛನ್ದಂ ಪಜಹ ಜೀವಿತೇ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಮಾಕಾಸೀ’ತಿ.

ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೂಪಗಮಂ

೨೬೯. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಮನುಞ್ಞಂ ಭೋಜನಂ ಭುತ್ತಾವಿಸ್ಸ ಭತ್ತಸಮ್ಮದೋ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ರಞ್ಞೋ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸ್ಸ ಮಾರಣನ್ತಿಕಾ ವೇದನಾ ಅಹೋಸಿ. ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಚ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಸುಗತಿಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿ. ರಾಜಾ, ಆನನ್ದ, ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಚತುರಾಸೀತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕುಮಾರಕೀಳಂ [ಕೀಳಿತಂ (ಕ.), ಕೀಳಿಕಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಕೀಳಿ. ಚತುರಾಸೀತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಓಪರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ಚತುರಾಸೀತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ಚತುರಾಸೀತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಗಿಹಿಭೂತೋ [ಗಿಹೀಭೂತೋ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಧಮ್ಮೇ ಪಾಸಾದೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿ [ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಮಚರಿ (ಕ.)]. ಸೋ ಚತ್ತಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರೇ ಭಾವೇತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೂಪಗೋ ಅಹೋಸಿ.

೨೭೦. ‘‘ಸಿಯಾ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಅಞ್ಞೋ ನೂನ ತೇನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಅಹೋಸೀ’ತಿ, ನ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಏವಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಅಹಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಾ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನೋ ಅಹೋಸಿಂ. ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ನಗರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕುಸಾವತೀರಾಜಧಾನಿಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಾಸಾದಸಹಸ್ಸಾನಿ ಧಮ್ಮಪಾಸಾದಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಕೂಟಾಗಾರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಮಹಾವಿಯೂಹಕೂಟಾಗಾರಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾನಿ ರೂಪಿಯಮಯಾನಿ ದನ್ತಮಯಾನಿ ಸಾರಮಯಾನಿ ಗೋನಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಿಕತ್ಥತಾನಿ ಪಟಲಿಕತ್ಥತಾನಿ ಕದಲಿಮಿಗಪವರಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾನಿ ಸಉತ್ತರಚ್ಛದಾನಿ ಉಭತೋಲೋಹಿತಕೂಪಧಾನಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ಉಪೋಸಥನಾಗರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಅಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವಲಾಹಕಅಸ್ಸರಾಜಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ರಥಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೀಹಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಬ್ಯಗ್ಘಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ದೀಪಿಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾನಿ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಪರಿವಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಧಜಾನಿ ಹೇಮಜಾಲಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಿ ವೇಜಯನ್ತರಥಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಮಣಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಮಣಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸುಭದ್ದಾದೇವಿಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಗಹಪತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಗಹಪತಿರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಖತ್ತಿಯಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅನುಯನ್ತಾನಿ ಪರಿಣಾಯಕರತನಪ್ಪಮುಖಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಧೇನುಸಹಸ್ಸಾನಿ ದುಹಸನ್ದನಾನಿ ಕಂಸೂಪಧಾರಣಾನಿ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ವತ್ಥಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಖೋಮಸುಖುಮಾನಂ ಕಪ್ಪಾಸಿಕಸುಖುಮಾನಂ ಕೋಸೇಯ್ಯಸುಖುಮಾನಂ ಕಮ್ಬಲಸುಖುಮಾನಂ, ಮಮ ತಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಥಾಲಿಪಾಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಭತ್ತಾಭಿಹಾರೋ ಅಭಿಹರಿಯಿತ್ಥ.

೨೭೧. ‘‘ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿನಗರಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕಞ್ಞೇವ ತಂ ನಗರಂ ಹೋತಿ, ಯಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಅಜ್ಝಾವಸಾಮಿ ಯದಿದಂ ಕುಸಾವತೀ ರಾಜಧಾನೀ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿಪಾಸಾದಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕೋಯೇವ ಸೋ ಪಾಸಾದೋ ಹೋತಿ, ಯಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಅಜ್ಝಾವಸಾಮಿ ಯದಿದಂ ಧಮ್ಮೋ ಪಾಸಾದೋ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿಕೂಟಾಗಾರಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕಞ್ಞೇವ ತಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ ಹೋತಿ, ಯಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಅಜ್ಝಾವಸಾಮಿ ಯದಿದಂ ಮಹಾವಿಯೂಹಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿಪಲ್ಲಙ್ಕಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕೋಯೇವ ಸೋ ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ಹೋತಿ, ಯಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಾಮಿ ಯದಿದಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ ವಾ ರೂಪಿಯಮಯೋ ವಾ ದನ್ತಮಯೋ ವಾ ಸಾರಮಯೋ ವಾ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕೋಯೇವ ಸೋ ನಾಗೋ ಹೋತಿ, ಯಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಅಭಿರುಹಾಮಿ ಯದಿದಂ ಉಪೋಸಥೋ ನಾಗರಾಜಾ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿಅಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕೋಯೇವ ಸೋ ಅಸ್ಸೋ ಹೋತಿ, ಯಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಅಭಿರುಹಾಮಿ ಯದಿದಂ ವಲಾಹಕೋ ಅಸ್ಸರಾಜಾ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿರಥಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕೋಯೇವ ಸೋ ರಥೋ ಹೋತಿ, ಯಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಅಭಿರುಹಾಮಿ ಯದಿದಂ ವೇಜಯನ್ತರಥೋ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕಾಯೇವ ಸಾ ಇತ್ಥೀ ಹೋತಿ, ಯಾ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾತಿ ಖತ್ತಿಯಾನೀ ವಾ ವೇಸ್ಸಿನೀ [ವೇಸ್ಸಾಯಿನೀ (ಸ್ಯಾ.), ವೇಲಾಮಿಕಾನೀ (ಕ. ಸೀ. ಪೀ.) ವೇಲಾಮಿಕಾ (ಸಂ. ನಿ. ೩.೯೬)] ವಾ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ವಾ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿವತ್ಥಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕಂಯೇವ ತಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ ಹೋತಿ, ಯಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಪರಿದಹಾಮಿ ಖೋಮಸುಖುಮಂ ವಾ ಕಪ್ಪಾಸಿಕಸುಖುಮಂ ವಾ ಕೋಸೇಯ್ಯಸುಖುಮಂ ವಾ ಕಮ್ಬಲಸುಖುಮಂ ವಾ. ತೇಸಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಚತುರಾಸೀತಿಥಾಲಿಪಾಕಸಹಸ್ಸಾನಂ ಏಕೋಯೇವ ಸೋ ಥಾಲಿಪಾಕೋ ಹೋತಿ, ಯತೋ ನಾಳಿಕೋದನಪರಮಂ ಭುಞ್ಜಾಮಿ ತದುಪಿಯಞ್ಚ ಸೂಪೇಯ್ಯಂ.

೨೭೨. ‘‘ಪಸ್ಸಾನನ್ದ, ಸಬ್ಬೇತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅತೀತಾ ನಿರುದ್ಧಾ ವಿಪರಿಣತಾ. ಏವಂ ಅನಿಚ್ಚಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸಙ್ಖಾರಾ; ಏವಂ ಅದ್ಧುವಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸಙ್ಖಾರಾ; ಏವಂ ಅನಸ್ಸಾಸಿಕಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸಙ್ಖಾರಾ! ಯಾವಞ್ಚಿದಂ, ಆನನ್ದ, ಅಲಮೇವ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರೇಸು ನಿಬ್ಬಿನ್ದಿತುಂ, ಅಲಂ ವಿರಜ್ಜಿತುಂ, ಅಲಂ ವಿಮುಚ್ಚಿತುಂ.

‘‘ಛಕ್ಖತ್ತುಂ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಆನನ್ದ, ಅಭಿಜಾನಾಮಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಸರೀರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ರಾಜಾವ ಸಮಾನೋ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಧಮ್ಮಿಕೋ ಧಮ್ಮರಾಜಾ ಚಾತುರನ್ತೋ ವಿಜಿತಾವೀ ಜನಪದತ್ಥಾವರಿಯಪತ್ತೋ ಸತ್ತರತನಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಅಯಂ ಸತ್ತಮೋ ಸರೀರನಿಕ್ಖೇಪೋ. ನ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಆನನ್ದ, ತಂ ಪದೇಸಂ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಿ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ಯತ್ಥ ತಥಾಗತೋ ಅಟ್ಠಮಂ ಸರೀರಂ ನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ, ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಅನಿಚ್ಚಾ ವತ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಉಪ್ಪಾದವಯಧಮ್ಮಿನೋ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ, ತೇಸಂ ವೂಪಸಮೋ ಸುಖೋ’’ತಿ.

ಮಹಾಸುದಸ್ಸನಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಚತುತ್ಥಂ.