(೪) ಅವನ್ದನೀಯಪುಗ್ಗಲಾದಿವಣ್ಣನಾ

೪೭೭. ದಸ ಪುಗ್ಗಲಾ ನಾಭಿವಾದೇತಬ್ಬಾತಿ ಸೇನಾಸನಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತಾ ದಸ ಜನಾ. ಅಞ್ಜಲಿ ಸಾಮೀಚೇನ ಚಾತಿ ಸಾಮೀಚಿಕಮ್ಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಞ್ಜಲಿ ಚ ತೇಸಂ ನ ಕಾತಬ್ಬೋ, ನೇವ ಪಾನೀಯಾಪುಚ್ಛನತಾಲವಣ್ಟಗ್ಗಹಣಾದಿ ಖನ್ಧಕವತ್ತಂ ತೇಸಂ ದಸ್ಸೇತಬ್ಬಂ, ನ ಅಞ್ಜಲಿ ಪಗ್ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಸನ್ನಂ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ತೇಸಂಯೇವ ದಸನ್ನಂ ಏವಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ ಹೋತಿ. ದಸ ಚೀವರಧಾರಣಾತಿ ದಸ ದಿವಸಾನಿ ಅತಿರೇಕಚೀವರಸ್ಸ ಧಾರಣಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪಞ್ಚನ್ನಂ ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಂ, ದಾತಬ್ಬಂ ಇಧ ಚೀವರನ್ತಿ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ಸಮ್ಮುಖಾವ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸತ್ತನ್ನಂ ಸನ್ತೇತಿ ದಿಸಾಪಕ್ಕನ್ತಉಮ್ಮತ್ತಕಖಿತ್ತಚಿತ್ತವೇದನಾಟ್ಟಾನಂ ತಿಣ್ಣಞ್ಚ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಾನನ್ತಿ ಇಮೇಸಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ಸನ್ತೇ ಪತಿರೂಪೇ ಗಾಹಕೇ ಪರಮ್ಮುಖಾಪಿ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸೋಳಸನ್ನಂ ನ ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಸೇಸಾನಂ ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತಾನಂ ಪಣ್ಡಕಾದೀನಂ ಸೋಳಸನ್ನಂ ನ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಕತಿಸತಂ ರತ್ತಿಸತಂ, ಆಪತ್ತಿಯೋ ಛಾದಯಿತ್ವಾನಾತಿ ಕತಿಸತಂ ಆಪತ್ತಿಯೋ ರತ್ತಿಸತಂ ಛಾದಯಿತ್ವಾನ. ದಸಸತಂ ರತ್ತಿಸತಂ, ಆಪತ್ತಿಯೋ ಛಾದಯಿತ್ವಾನಾತಿ ದಸಸತಂ ಆಪತ್ತಿಯೋ ರತ್ತಿಸತಂ ಛಾದಯಿತ್ವಾನ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಯೋ ದಿವಸೇ ಸತಂ ಸತಂ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಾಪತ್ತಿಯೋ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ದಸ ದಸ ದಿವಸೇ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಿ, ತೇನ ರತ್ತಿಸತಂ ಆಪತ್ತಿಸಹಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತಂ ಹೋತಿ, ಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ ದಸಾಹಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾತಿ ಪರಿವಾಸಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ದಸ ರತ್ತಿಯೋ ವಸಿತ್ವಾನ ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯ ಪಾರಿವಾಸಿಕೋತಿ.

ದ್ವಾದಸ ಕಮ್ಮದೋಸಾ ವುತ್ತಾತಿ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೇನವಗ್ಗಂ, ಅಧಮ್ಮೇನಸಮಗ್ಗಂ, ಧಮ್ಮೇನವಗ್ಗಂ, ತಥಾ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಾನಿಪೀತಿ ಏವಂ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಕಮ್ಮೇ ತಯೋ ತಯೋ ಕತ್ವಾ ದ್ವಾದಸ ಕಮ್ಮದೋಸಾ ವುತ್ತಾ.

ಚತಸ್ಸೋ ಕಮ್ಮಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋತಿ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೇನಸಮಗ್ಗಂ, ತಥಾ ಸೇಸಾನಿಪೀತಿ ಏವಂ ಚತಸ್ಸೋ ಕಮ್ಮಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ವುತ್ತಾ.

ಛ ಕಮ್ಮಾನೀತಿ ಅಧಮ್ಮೇನವಗ್ಗಕಮ್ಮಂ, ಅಧಮ್ಮೇನಸಮಗ್ಗಕಮ್ಮಂ, ಧಮ್ಮಪತಿರೂಪಕೇನವಗ್ಗಕಮ್ಮಂ, ಧಮ್ಮಪತಿರೂಪಕೇನಸಮಗ್ಗಕಮ್ಮಂ, ಧಮ್ಮೇನವಗ್ಗಕಮ್ಮಂ, ಧಮ್ಮೇನಸಮಗ್ಗಕಮ್ಮನ್ತಿ ಏವಂ ಛ ಕಮ್ಮಾನಿ ವುತ್ತಾನಿ. ಏಕೇತ್ಥ ಧಮ್ಮಿಕಾ ಕತಾತಿ ಏಕಂ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮಗ್ಗಕಮ್ಮಮೇವೇತ್ಥ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಕತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ದುತಿಯಗಾಥಾವಿಸ್ಸಜ್ಜನೇಪಿ ಏತದೇವ ಧಮ್ಮಿಕಂ.

ಯಂ ದೇಸಿತಾತಿ ಯಾನಿ ದೇಸಿತಾನಿ ವುತ್ತಾನಿ ಪಕಾಸಿತಾನಿ. ಅನನ್ತಜಿನೇನಾತಿಆದೀಸು ಪರಿಯನ್ತಪರಿಚ್ಛೇದಭಾವರಹಿತತ್ತಾ ಅನನ್ತಂ ವುಚ್ಚತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ತಂ ಭಗವತಾ ರಞ್ಞಾ ಸಪತ್ತಗಣಂ ಅಭಿಮದ್ದಿತ್ವಾ ರಜ್ಜಂ ವಿಯ ಕಿಲೇಸಗಣಂ ಅಭಿಮದ್ದಿತ್ವಾ ಜಿತಂ ವಿಜಿತಂ ಅಧಿಗತಂ ಸಮ್ಪತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ‘‘ಅನನ್ತಜಿನೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಸ್ವೇವ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠೇಸು ನಿಬ್ಬಿಕಾರತಾಯ ತಾದಿ, ವಿಕ್ಖಮ್ಭನತದಙ್ಗಸಮುಚ್ಛೇದಪಟಿಪಸ್ಸದ್ಧಿನಿಸ್ಸರಣವಿವೇಕಸಙ್ಖಾತಂ ವಿವೇಕಪಞ್ಚಕಂ ಅದ್ದಸಾತಿ ವಿವೇಕದಸ್ಸೀ; ತೇನ ಅನನ್ತಜಿನೇನ ತಾದಿನಾ ವಿವೇಕದಸ್ಸಿನಾ ಯಾನಿ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾನಿ ದೇಸಿತಾನಿ ವುತ್ತಾನಿ. ಏಕೇತ್ಥ ಸಮ್ಮತಿ ವಿನಾ ಸಮಥೇಹೀತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಪದಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಯಾನಿ ಸತ್ಥಾರಾ ಸತ್ತ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾನಿ ದೇಸಿತಾನಿ, ತತ್ಥ ಏಕಾಪಿ ಆಪತ್ತಿ ವಿನಾ ಸಮಥೇಹಿ ನ ಸಮ್ಮತಿ, ಅಥ ಖೋ ಛ ಸಮಥಾ ಚತ್ತಾರಿ ಅಧಿಕರಣಾನೀತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ ಸಮ್ಮನ್ತಿ, ಸಮಾಯೋಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಏತ್ಥ ಪನ ಏಕೋ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋವ ವಿನಾ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ, ಸಮಥಭಾವಂ ಗಚ್ಛತಿ. ನ ಹಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞೇನ ಸಮಥೇನ ವಿನಾ ಅನಿಪ್ಫತ್ತಿ ನಾಮ ಅತ್ಥಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಏಕೇತ್ಥ ಸಮ್ಮತಿ ವಿನಾ ಸಮಥೇಹೀ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ತಾವ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ. ಮಯಂ ಪನ ‘‘ವಿನಾ’’ತಿ ನಿಪಾತಸ್ಸ ಪಟಿಸೇಧನಮತ್ತಮತ್ಥಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಏಕೇತ್ಥ ಸಮ್ಮತಿ ವಿನಾ ಸಮಥೇಹೀ’’ತಿ ಏತೇಸು ಸತ್ತಸು ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧೇಸು ಏಕೋ ಪಾರಾಜಿಕಾಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧೋ ವಿನಾ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತೀತಿ ಏತಮತ್ಥಂ ರೋಚೇಯ್ಯಾಮ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ‘‘ಯಾ ಸಾ ಆಪತ್ತಿ ಅನವಸೇಸಾ, ಸಾ ಆಪತ್ತಿ ನ ಕತಮೇನ ಅಧಿಕರಣೇನ ಕತಮಮ್ಹಿ ಠಾನೇ ನ ಕತಮೇನ ಸಮಥೇನ ಸಮ್ಮತೀ’’ತಿ.

ಛಊನದಿಯಡ್ಢಸತಾತಿ ‘‘ಇಧ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋ, ತಸ್ಮಿಂ ವೇಮತಿಕೋ ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ತಸ್ಮಿಂ ವೇಮತಿಕೋ ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ತಸ್ಮಿಂ ವೇಮತಿಕೋ ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋ’’ತಿ ಏವಂ ಯಾನಿ ಅಟ್ಠಾರಸನ್ನಂ ಭೇದಕರವತ್ಥೂನಂ ವಸೇನ ಅಟ್ಠಾರಸ ಅಟ್ಠಕಾನಿ ಸಙ್ಘಭೇದಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತಾನಿ, ತೇಸಂ ವಸೇನ ಛಊನದಿಯಡ್ಢಸತಂ ಆಪಾಯಿಕಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ಅಟ್ಠಾರಸ ಅನಾಪಾಯಿಕಾತಿ ‘‘ಇಧ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಅವಿನಿಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿನಿಧಾಯ ಖನ್ತಿಂ ಅವಿನಿಧಾಯ ರುಚಿಂ ಅವಿನಿಧಾಯ ಭಾವಂ ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ನ ಆಪಾಯಿಕೋ ನ ನೇರಯಿಕೋ ನ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ ನ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ’’ತಿ ಏವಂ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಏಕೇಕಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಭೇದಕಕ್ಖನ್ಧಕಾವಸಾನೇ ವುತ್ತಾ ಅಟ್ಠಾರಸ ಜನಾ. ಅಟ್ಠಾರಸ ಅಟ್ಠಕಾ ಛಊನದಿಯಡ್ಢಸತವಿಸ್ಸಜ್ಜನೇ ವುತ್ತಾಯೇವ.