೬. ಸೇನಾಸನಕ್ಖನ್ಧಕಂ

ವಿಹಾರಾನುಜಾನನಕಥಾ

೨೯೪. ಸೇನಾಸನಕ್ಖನ್ಧಕೇ – ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತೀತಿ ಅನನುಞ್ಞಾತಂ ಹೋತಿ. ವಿಹಾರೋ ನಾಮ ಅಡ್ಢಯೋಗಾದಿಮುತ್ತಕೋ ಅವಸೇಸಾವಾಸೋ. ಅಡ್ಢಯೋಗೋತಿ ಸುಪಣ್ಣವಙ್ಕಗೇಹಂ. ಪಾಸಾದೋತಿ ದೀಘಪಾಸಾದೋ. ಹಮ್ಮಿಯನ್ತಿ ಉಪರಿಆಕಾಸತಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಕೂಟಾಗಾರೋ ಪಾಸಾದೋಯೇವ. ಗುಹಾತಿ ಇಟ್ಠಕಾಗುಹಾ ಸಿಲಾಗುಹಾ ದಾರುಗುಹಾ ಪಂಸುಗುಹಾ. ಆಗತಾನಾಗತಸ್ಸ ಚಾತುದ್ದಿಸಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾತಿ ಆಗತಸ್ಸ ಚ ಅನಾಗತಸ್ಸ ಚ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಅಪ್ಪಟಿಹತಚಾರಸ್ಸ ಚಾತುದ್ದಿಸಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ.

೨೯೫. ಅನುಮೋದನಗಾಥಾಸು – ಸೀತಂ ಉಣ್ಹನ್ತಿ ಉತುವಿಸಭಾಗವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಸಿಸಿರೇ ಚಾಪಿ ವುಟ್ಠಿಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಿಸಿರೋತಿ ಸಮ್ಫುಸಿತಕವಾತೋ ವುಚ್ಚತಿ. ವುಟ್ಠಿಯೋತಿ ಉಜುಕಮೇಘವುಟ್ಠಿಯೋ ಏವ. ಏತಾನಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಪಟಿಹನ್ತೀತಿ ಇಮಿನಾವ ಪದೇನ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾನಿ.

ಪಟಿಹಞ್ಞತೀತಿ ವಿಹಾರೇನ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ. ಲೇಣತ್ಥನ್ತಿ ನಿಲೀಯನತ್ಥಂ. ಸುಖತ್ಥನ್ತಿ ಸೀತಾದಿಪರಿಸ್ಸಯಾಭಾವೇನ ಸುಖವಿಹಾರತ್ಥಂ. ಝಾಯಿತುಞ್ಚ ವಿಪಸ್ಸಿತುನ್ತಿ ಇದಮ್ಪಿ ಪದದ್ವಯಂ ‘‘ಸುಖತ್ಥಞ್ಚಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾವ ಪದೇನ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಇದಞ್ಹಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಸುಖತ್ಥಞ್ಚ ವಿಹಾರದಾನಂ, ಕತಮಂ ಸುಖತ್ಥಂ? ಝಾಯಿತುಂ ವಿಪಸ್ಸಿತುಞ್ಚ ಯಂ ಸುಖಂ, ತದತ್ಥಂ. ಅಥ ವಾ ಪರಪದೇನಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ – ಝಾಯಿತುಞ್ಚ ವಿಪಸ್ಸಿತುಞ್ಚ ವಿಹಾರದಾನಂ; ಇಧ ಝಾಯಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ದದತೋ ವಿಹಾರದಾನಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅಗ್ಗಂ ಬುದ್ಧೇನ ವಣ್ಣಿತಂ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ – ‘‘ಸೋ ಚ ಸಬ್ಬದದೋ ಹೋತಿ, ಯೋ ದದಾತಿ ಉಪಸ್ಸಯ’’ನ್ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೪೨).

ಯಸ್ಮಾ ಚ ಅಗ್ಗಂ ವಣ್ಣಿತಂ, ‘‘ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಪಣ್ಡಿತೋ ಪೋಸೋ’’ತಿ ಗಾಥಾ. ವಾಸಯೇತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತೇತಿ ಏತ್ಥ ವಿಹಾರೇ ಪರಿಯತ್ತಿಬಹುಸ್ಸುತೇ ಚ ಪಟಿವೇಧಬಹುಸ್ಸುತೇ ಚ ವಾಸೇಯ್ಯ. ತೇಸಂ ಅನ್ನಞ್ಚಾತಿ ಯಂ ತೇಸಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಅನ್ನಞ್ಚ ಪಾನಞ್ಚ ವತ್ಥಾನಿ ಚ ಮಞ್ಚಪೀಠಾದಿಸೇನಾಸನಾನಿ ಚ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ತೇಸು ಉಜುಭೂತೇಸು ಅಕುಟಿಲಚಿತ್ತೇಸು. ದದೇಯ್ಯಾತಿ ನಿದಹೇಯ್ಯ. ತಞ್ಚ ಖೋ ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ ನ ಚಿತ್ತಪ್ಪಸಾದಂ ವಿರಾಧೇತ್ವಾ, ಏವಂ ವಿಪ್ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಸ್ಸ ಹಿ ತೇ ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ…ಪೇ… ಪರಿನಿಬ್ಬಾತಿ ಅನಾಸವೋತಿ.

೨೯೬. ಆವಿಞ್ಛನಚ್ಛಿದ್ದಂ ಆವಿಞ್ಛನರಜ್ಜುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ರಜ್ಜು ನಾಮ ಸಚೇಪಿ ದೀಪಿನಙ್ಗುಟ್ಠೇನ ಕತಾ ಹೋತಿ, ವಟ್ಟತಿಯೇವ; ನ ಕಾಚಿ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತೀಣಿ ತಾಳಾನೀತಿ ತಿಸ್ಸೋ ಕುಞ್ಚಿಕಾಯೋ. ಯನ್ತಕಂ ಸೂಚಿಕನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಯಂ ಯಂ ಜಾನಾತಿ ತಂ ತಂ ಯನ್ತಕಂ, ತಸ್ಸ ವಿವರಣಸೂಚಿಕಞ್ಚ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ವೇದಿಕಾವಾತಪಾನಂ ನಾಮ ಚೇತಿಯೇ ವೇದಿಕಾಸದಿಸಂ. ಜಾಲವಾತಪಾನಂ ನಾಮ ಜಾಲಕಬದ್ಧಂ. ಸಲಾಕವಾತಪಾನಂ ನಾಮ ಥಮ್ಭಕವಾತಪಾನಂ. ಚಕ್ಕಲಿಕನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಚೋಳಕಪಾದಪುಞ್ಛನಂ ಬನ್ಧಿತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಾತಪಾನಭಿಸೀತಿ ವಾತಪಾನಪ್ಪಮಾಣೇನ ಭಿಸಿಂ ಕತ್ವಾ ಬನ್ಧಿತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಿಡ್ಢಿನ್ತಿ ಮಿಡ್ಢಕಂ. ಬಿದಲಮಞ್ಚಕನ್ತಿ ವೇತ್ತಮಞ್ಚಂ; ವೇಳುವಿಲೀವೇಹಿ ವಾ ವೀತಂ.

೨೯೭. ಆಸನ್ದಿಕೋತಿ ಚತುರಸ್ಸಪೀಠಂ ವುಚ್ಚತಿ. ಉಚ್ಚಕಮ್ಪಿ ಆಸನ್ದಿಕನ್ತಿ ವಚನತೋ ಏಕತೋಭಾಗೇನ ದೀಘಪೀಠಮೇವ ಹಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪಾದಕಂ ವಟ್ಟತಿ, ಚತುರಸ್ಸಆಸನ್ದಿಕೋ ಪನ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತೋಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸತ್ತಙ್ಗೋ ನಾಮ ತೀಸು ದಿಸಾಸು ಅಪಸ್ಸಯಂ ಕತ್ವಾ ಕತಮಞ್ಚೋ, ಅಯಮ್ಪಿ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತೋ ವಟ್ಟತಿ. ಭದ್ದಪೀಠನ್ತಿ ವೇತ್ತಮಯಂ ಪೀಠಂ ವುಚ್ಚತಿ. ಪೀಠಿಕಾತಿ ಪಿಲೋತಿಕಾಬದ್ಧಪೀಠಮೇವ. ಏಳಕಪಾದಪೀಠಂ ನಾಮ ದಾರುಪಟ್ಟಿಕಾಯ ಉಪರಿ ಪಾದೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಭೋಜನಫಲಕಂ ವಿಯ ಕತಪೀಠಂ ವುಚ್ಚತಿ. ಆಮಲಕವಟ್ಟಿಕಪೀಠಂ ನಾಮ ಆಮಲಕಾಕಾರೇನ ಯೋಜಿತಂ ಬಹುಪಾದಕಪೀಠಂ. ಇಮಾನಿ ತಾವ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತಪೀಠಾನಿ. ದಾರುಮಯಂ ಪನ ಸಬ್ಬಂ ಪೀಠಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ. ಕೋಚ್ಛನ್ತಿ ಉಸಿರಮಯಂ ವಾ ಮುಞ್ಜಪಬ್ಬಜಮಯಂ ವಾ.

ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪರಮಂ ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಮಾಣಙ್ಗುಲಮೇವ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಂ. ಚಿಮಿಲಿಕಾ ನಾಮ ಪರಿಕಮ್ಮಕತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಛವಿಸಂರಕ್ಖಣತ್ಥಾಯ ಅತ್ಥರಣಂ ವುಚ್ಚತಿ. ರುಕ್ಖತೂಲನ್ತಿ ಸಿಮ್ಬಲಿರುಕ್ಖಾದೀನಂ ಯೇಸಂ ಕೇಸಞ್ಚಿ ರುಕ್ಖಾನಂ ತೂಲಂ. ಲತಾತೂಲನ್ತಿ ಖೀರವಲ್ಲಿಆದೀನಂ ಯಾಸಂ ಕಾಸಞ್ಚಿ ವಲ್ಲೀನಂ ತೂಲಂ. ಪೋಟಕಿತೂಲನ್ತಿ ಪೋಟಕಿತಿಣಾದೀನಂ ಯೇಸಂ ಕೇಸಞ್ಚಿ ತಿಣಜಾತಿಕಾನಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಉಚ್ಛುನಳಾದೀನಮ್ಪಿ ತೂಲಂ. ಏತೇಹಿ ತೀಹಿ ಸಬ್ಬಭೂತಗಾಮಾ ಸಙ್ಗಹಿತಾ ಹೋನ್ತಿ. ರುಕ್ಖವಲ್ಲಿತಿಣಜಾತಿಯೋ ಹಿ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞೋ ಭೂತಗಾಮೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಭೂತಗಾಮಸ್ಸ ತೂಲಂ ಬಿಮ್ಬೋಹನೇ ವಟ್ಟತಿ, ಭಿಸಿಂ ಪನ ಪಾಪುಣಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಮ್ಪೇತಂ ಅಕಪ್ಪಿಯತೂಲನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಬಿಮ್ಬೋಹನೇ ಏತಂ ತೂಲಮೇವ, ಹಂಸಮೋರಾದೀನಂ ಸಬ್ಬಸಕುಣಾನಂ ಸೀಹಾದೀನಂ ಸಬ್ಬಚತುಪ್ಪದಾನಞ್ಚ ಲೋಮಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಪಿಯಙ್ಗುಪುಪ್ಫಬಕುಳಪುಪ್ಫಾದಿ ಪನ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪುಪ್ಫಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತಮಾಲಪತ್ತಂ ಸುದ್ಧಮೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಮಿಸ್ಸಕಂ ಪನ ವಟ್ಟತಿ. ಭಿಸೀನಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ಉಣ್ಣಾದಿತೂಲಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ.

ಅದ್ಧಕಾಯಿಕಾನೀತಿ ಉಪಡ್ಢಕಾಯಪ್ಪಮಾಣಾನಿ, ಯೇಸು ಕಟಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಸೀಸಂ ಉಪದಹನ್ತಿ. ಸೀಸಪ್ಪಮಾಣಂ ನಾಮ ಯಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರತೋ ತೀಸು ಕಣ್ಣೇಸು ದ್ವಿನ್ನಂ ಕಣ್ಣಾನಂ ಅನ್ತರಂ ಮಿನೀಯಮಾನಂ ವಿದತ್ಥಿ ಚೇವ ಚತುರಙ್ಗುಲಞ್ಚ ಹೋತಿ, ಮಜ್ಝಟ್ಠಾನಂ ಮುಟ್ಠಿರತನಂ ಹೋತಿ. ದೀಘತೋ ಪನ ದಿಯಡ್ಢರತನಂ ವಾ ದ್ವಿರತನಂ ವಾತಿ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಅಯಂ ಸೀಸಪ್ಪಮಾಣಸ್ಸ ಉಕ್ಕಟ್ಠಪರಿಚ್ಛೇದೋ. ಇತೋ ಉದ್ಧಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ಪನ ವಟ್ಟತಿ. ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಸೀಸುಪಧಾನಞ್ಚ ಪಾದುಪಧಾನಞ್ಚಾತಿ ದ್ವಯಮೇವ ವಟ್ಟತಿ. ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬೋಹನಾನಿ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ ಉಪರಿ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ಕತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಯಾನಿ ಪನ ಭಿಸೀನಂ ಅನುಞ್ಞಾತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಕಪ್ಪಿಯತೂಲಾನಿ, ತೇಹಿ ಬಿಮ್ಬೋಹನಂ ಮಹನ್ತಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಫುಸ್ಸದೇವತ್ಥೇರೋ ಆಹ. ವಿನಯಧರಉಪತಿಸ್ಸತ್ಥೇರೋ ಪನ ‘‘ಬಿಮ್ಬೋಹನಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಕಪ್ಪಿಯತೂಲಂ ವಾ ಅಕಪ್ಪಿಯತೂಲಂ ವಾ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಪಮಾಣಮೇವ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಆಹ.

ಪಞ್ಚ ಭಿಸಿಯೋತಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಉಣ್ಣಾದೀಹಿ ಪೂರಿತಭಿಸಿಯೋ. ತೂಲಗಣನಾಯ ಹಿ ಏತಾಸಂ ಗಣನಾ ವುತ್ತಾ. ತತ್ಥ ಉಣ್ಣಗ್ಗಹಣೇನ ನ ಕೇವಲಂ ಏಳಕಲೋಮಮೇವ ಗಹಿತಂ, ಠಪೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಮಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಕಪ್ಪಿಯಾಕಪ್ಪಿಯಮಂಸಜಾತೀನಂ ಪಕ್ಖಿಚತುಪ್ಪದಾನಂ ಲೋಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ಇಧ ಉಣ್ಣಗ್ಗಹಣೇನೇವ ಗಹಿತಂ. ತಸ್ಮಾ ಛನ್ನಂ ಚೀವರಾನಂ ಛನ್ನಂ ಅನುಲೋಮಚೀವರಾನಞ್ಚ ಅಞ್ಞತರೇನ ಭಿಸಿಚ್ಛವಿಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಭಿಸಿಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏಳಕಲೋಮಾನಿ ಪನ ಅಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕಮ್ಬಲಮೇವ ಚತುಗ್ಗುಣಂ ವಾ ಪಞ್ಚಗುಣಂ ವಾ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕತಾಪಿ ಉಣ್ಣಭಿಸಿಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ.

ಚೋಳಭಿಸಿಆದೀಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ನವಚೋಳಂ ವಾ ಪುರಾಣಚೋಳಂ ವಾ ಸಂಹರಿತ್ವಾ ವಾ ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವಾ ಕತಾ ಚೋಳಭಿಸಿ, ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ವಾಕಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕತಾ ವಾಕಭಿಸಿ, ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ತಿಣಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕತಾ ತಿಣಭಿಸಿ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸುದ್ಧತಮಾಲಪತ್ತಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪಣ್ಣಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕತಾ ಪಣ್ಣಭಿಸೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ತಮಾಲಪತ್ತಂ ಪನ ಅಞ್ಞೇನ ಮಿಸ್ಸಮೇವ ವಟ್ಟತಿ, ಸುದ್ಧಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಭಿಸಿಯಾ ಪಮಾಣನಿಯಮೋ ನತ್ಥಿ, ಮಞ್ಚಭಿಸಿ ಪೀಠಭಿಸಿ ಭೂಮತ್ಥರಣಭಿಸಿ ಚಙ್ಕಮನಭಿಸಿ ಪಾದಪುಞ್ಛನಭಿಸೀತಿ ಏತಾಸಂ ಅನುರೂಪತೋ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ರುಚಿವಸೇನ ಪಮಾಣಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಯಂ ಪನೇತಂ ಉಣ್ಣಾದಿಪಞ್ಚವಿಧತೂಲಮ್ಪಿ ಭಿಸಿಯಂ ವಟ್ಟತಿ, ತಂ ‘‘ಮಸೂರಕೇಪಿ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಏತೇನ ಮಸೂರಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಿದ್ಧಂ ಹೋತಿ.

ಮಞ್ಚಭಿಸಿಂ ಪೀಠೇ ಸನ್ಥರನ್ತೀತಿ ಮಞ್ಚಭಿಸಿಂ ಪೀಠೇ ಅತ್ಥರನ್ತಿ; ಅತ್ಥರಣತ್ಥಾಯ ಹರನ್ತೀತಿ ಯುಜ್ಜತಿ. ಉಲ್ಲೋಕಂ ಅಕರಿತ್ವಾತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಚಿಮಿಲಿಕಂ ಅದತ್ವಾ. ಫೋಸಿತುನ್ತಿ ರಜನೇನ ವಾ ಹಲಿದ್ದಿಯಾ ವಾ ಉಪರಿ ಫುಸಿತಾನಿ ದಾತುಂ. ಭತ್ತಿಕಮ್ಮನ್ತಿ ಭಿಸಿಚ್ಛವಿಯಾ ಉಪರಿ ಭತ್ತಿಕಮ್ಮಂ. ಹತ್ಥಭತ್ತಿನ್ತಿ ಪಞ್ಚಙ್ಗುಲಿಭತ್ತಿಂ.

೨೯೮. ಇಕ್ಕಾಸನ್ತಿ ರುಕ್ಖನಿಯ್ಯಾಸಂ ವಾ ಸಿಲೇಸಂ ವಾ. ಪಿಟ್ಠಮದ್ದನ್ತಿ ಪಿಟ್ಠಖಲಿಂ. ಕುಣ್ಡಕಮತ್ತಿಕನ್ತಿ ಕುಣ್ಡಕಮಿಸ್ಸಕಮತ್ತಿಕಂ. ಸಾಸಪಕುಟ್ಟನ್ತಿ ಸಾಸಪಪಿಟ್ಠಂ. ಸಿತ್ಥತೇಲಕನ್ತಿ ವಿಲೀನಮಧುಸಿತ್ಥಕಂ. ಅಚ್ಚುಸ್ಸನ್ನಂ ಹೋತೀತಿ ಬಿನ್ದು ಬಿನ್ದು ಹುತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ಪಚ್ಚುದ್ಧರಿತುನ್ತಿ ಪುಞ್ಛಿತುಂ. ಗಣ್ಡುಮತ್ತಿಕನ್ತಿ ಗಣ್ಡುಪ್ಪಾದಗೂಥಮತ್ತಿಕಂ. ಕಸಾವನ್ತಿ ಆಮಲಕಹರೀತಕಾನಂ ಕಸಾವಂ.

೨೯೯. ನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಪಟಿಭಾನಚಿತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ನ ಕೇವಲಂ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸರೂಪಮೇವ, ತಿರಚ್ಛಾನರೂಪಮ್ಪಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಗಣ್ಡುಪ್ಪಾದರೂಪಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಯಂ ಕಾತುಂ ವಾ ‘‘ಕರೋಹೀ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ, ‘‘ಉಪಾಸಕ ದ್ವಾರಪಾಲಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ವತ್ತುಮ್ಪಿ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ಜಾತಕಪಕರಣಅಸದಿಸದಾನಾದೀನಿ ಪನ ಪಸಾದನೀಯಾನಿ ನಿಬ್ಬಿದಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾನಿ ವಾ ವತ್ಥೂನಿ ಪರೇಹಿ ಕಾರಾಪೇತುಂ ಲಬ್ಭತಿ. ಮಾಲಾಕಮ್ಮಾದೀನಿ ಸಯಮ್ಪಿ ಕಾತುಂ ಲಬ್ಭತಿ.

೩೦೦. ಅಳಕಮನ್ದಾತಿ ಏಕಙ್ಗಣಾ ಮನುಸ್ಸಾಭಿಕಿಣ್ಣಾ. ತಯೋ ಗಬ್ಭೇತಿ ಏತ್ಥ ಸಿವಿಕಾಗಬ್ಭೋತಿ ಚತುರಸ್ಸಗಬ್ಭೋ. ನಾಳಿಕಾಗಬ್ಭೋತಿ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಿಗುಣತಿಗುಣಾಯಾಮೋ ದೀಘಗಬ್ಭೋ. ಹಮ್ಮಿಯಗಬ್ಭೋತಿ ಆಕಾಸತಲೇ ಕೂಟಾಗಾರಗಬ್ಭೋ ವಾ ಮುಣ್ಡಚ್ಛದನಗಬ್ಭೋ ವಾ.

ಕಲಙ್ಕಪಾದಕನ್ತಿ ರುಕ್ಖಂ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಖಾಣುಕೇ ಆಕೋಟೇತ್ವಾ ಕತಂ, ತಂ ಆಹರಿಮಂ ಭಿತ್ತಿಪಾದಂ ಜಿಣ್ಣಕುಟ್ಟಪಾದಸ್ಸ ಉಪತ್ಥಮ್ಭನತ್ಥಂ ಭೂಮಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪರಿತ್ತಾಣಕಿಟಿಕನ್ತಿ ವಸ್ಸಪರಿತ್ತಾಣತ್ಥಂ ಕಿಟಿಕಂ. ಉದ್ದಸುಧನ್ತಿ ವಚ್ಛಕಗೋಮಯೇನ ಚೇವ ಛಾರಿಕಾಯ ಚ ಸದ್ಧಿಂ ಮದ್ದಿತಮತ್ತಿಕಂ.

ಆಳಿನ್ದೋ ನಾಮ ಪಮುಖಂ ವುಚ್ಚತಿ. ಪಘನಂ ನಾಮ ಯಂ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಾ ಚ ಪವಿಸನ್ತಾ ಚ ಪಾದೇಹಿ ಹನನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ವಿಹಾರದ್ವಾರೇ ಉಭತೋ ಕುಟ್ಟಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಕತಪದೇಸಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ, ‘‘ಪಘಾನ’’ನ್ತಿಪಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಪಕುಟ್ಟನ್ತಿ ಮಜ್ಝೇ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಸಮನ್ತಾ ಪರಿಯಾಗಾರೋ ವುಚ್ಚತಿ. ‘‘ಪಕುಟ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಓಸಾರಕನ್ತಿ ಅನಾಳಿನ್ದಕೇ ವಿಹಾರೇ ವಂಸಂ ದತ್ವಾ ತತೋ ದಣ್ಡಕೇ ಓಸಾರೇತ್ವಾ ಕತಛದನಪಮುಖಂ. ಸಂಸಾರಣಕಿಟಿಕೋ ನಾಮ ಚಕ್ಕಲಯುತ್ತೋ ಕಿಟಿಕೋ.

೩೦೧. ಪಾನೀಯಭಾಜನನ್ತಿ ಪಿವನ್ತಾನಂ ಪಾನೀಯದಾನಭಾಜನಂ. ಉಳುಙ್ಕೋ ಚ ಥಾಲಕಞ್ಚ ಪಾನೀಯಸಙ್ಖಸ್ಸ ಅನುಲೋಮಾನಿ.

೩೦೩. ಅಪೇಸೀತಿ ದೀಘದಾರುಮ್ಹಿ ಖಾಣುಕೇ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಕಣ್ಟಕಸಾಖಾಹಿ ವಿನನ್ಧಿತ್ವಾ ಕತಂ ದ್ವಾರಥಕನಕಂ. ಪಲಿಘೋತಿ ಗಾಮದ್ವಾರೇಸು ವಿಯ ಚಕ್ಕಯುತ್ತಂ ದ್ವಾರಥಕನಕಂ.

೩೦೫. ಅಸ್ಸತರೀಹಿ ಯುತ್ತಾ ರಥಾ ಅಸ್ಸತರೀರಥಾ. ಆಮುತ್ತಮಣಿಕುಣ್ಡಲಾತಿ ಆಮುತ್ತಮಣಿಕುಣ್ಡಲಾನಿ.

ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋತಿ ಕಿಲೇಸಪರಿನಿಬ್ಬಾನೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ. ಸೀತಿಭೂತೋತಿ ಕಿಲೇಸಾತಪಾಭಾವೇನ ಸೀತಿಭೂತೋ. ನಿರೂಪಧೀತಿ ಕಿಲೇಸುಪಧಿಅಭಾವೇನ ನಿರೂಪಧೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸಬ್ಬಾ ಆಸತ್ತಿಯೋ ಛೇತ್ವಾತಿ ರೂಪಾದೀಸು ವಾ ವಿಸಯೇಸು ಸಬ್ಬಭವೇಸು ವಾ ಪತ್ಥನಾಯೋ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ. ಹದಯೇ ದರನ್ತಿ ಚಿತ್ತೇ ಕಿಲೇಸದರಥಂ ವಿನೇತ್ವಾ. ವೇಯ್ಯಾಯಿಕನ್ತಿ ವಯಕರಣಂ ವುಚ್ಚತಿ.

೩೦೭. ಆದೇಯ್ಯವಾಚೋತಿ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಬಹೂ ಜನಾ ಆದಿಯಿತಬ್ಬಂ ಸೋತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಆರಾಮೇ ಅಕಂಸೂತಿ ಯೇ ಸಧನಾ, ತೇ ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ ಅಕಂಸು. ಯೇ ಮನ್ದಧನಾ ಚೇವ ಅಧನಾ ಚ, ತೇಸಂ ಧನಂ ಅದಾಸಿ. ಇತಿ ಸೋ ಸತಸಹಸ್ಸಕಹಾಪಣೇ ಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಕಞ್ಚ ಭಣ್ಡಂ ದತ್ವಾ ಪಞ್ಚಚತ್ತಾಲೀಸಯೋಜನಿಕೇ ಅದ್ಧಾನೇ ಯೋಜನೇ ಯೋಜನೇ ವಿಹಾರಪತಿಟ್ಠಾನಂ ಕತ್ವಾ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಅಗಮಾಸಿ.

ಕೋಟಿಸನ್ಥರಂ ಸನ್ಥರಾಪೇಸೀತಿ ಕಹಾಪಣಕೋಟಿಯಾ ಕಹಾಪಣಕೋಟಿಂ ಪಟಿಪಾದೇತ್ವಾ ಸನ್ಥರಿ. ಯೇ ತತ್ಥ ರುಕ್ಖಾ ವಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ವಾ ತೇಸಂ ಪರಿಕ್ಖೇಪಪ್ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಏವಮಸ್ಸ ಅಟ್ಠಾರಸಕೋಟಿಕಂ ನಿಧಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಅಗಮಾಸಿ.

ಕುಮಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸೀತಿ ಗಹಪತಿನೋ ಏವಂ ಬಹುಧನಂ ಚಜನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಮುಖಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಸನ್ನಾಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಏತಂ ಅಹೋಸಿ. ಕೋಟ್ಠಕಂ ಮಾಪೇಸೀತಿ ಸತ್ತಭೂಮಿಕಂ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಪಾಸಾದಂ ಮಾಪೇಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ಜೇತವನೇ ವಿಹಾರೇ ಕಾರಾಪೇಸಿ…ಪೇ… ಮಣ್ಡಪೇ ಕಾರಾಪೇಸೀತಿ ಅಪರಾಹಿಪಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಕೋಟೀಹಿ ಏತೇ ವಿಹಾರಾದಯೋ ಕಾರಾಪೇಸಿ ಅಟ್ಠಕರೀಸಪ್ಪಮಾಣಾಯ ಭೂಮಿಯಾ. ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಹಿ ಭಗವತೋ ಪುನಬ್ಬಸುಮಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಯೋಜನಪ್ಪಮಾಣಂ ಭೂಮಿಂ ಸುವಣ್ಣಿಟ್ಠಕಾಸನ್ಥರೇನ ಕಿಣಿತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಕಾರಾಪೇಸಿ. ಸಿಖಿಸ್ಸ ಪನ ಸಿರಿವಡ್ಢೋ ಗಹಪತಿ ತಿಗಾವುತಪ್ಪಮಾಣಂ ಸುವಣ್ಣಯಟ್ಠಿಸನ್ಥರೇನ, ವೇಸ್ಸಭುಸ್ಸ ಸೋತ್ಥಿಜೋ ಗಹಪತಿ ಅಡ್ಢಯೋಜನಪ್ಪಮಾಣಂ ಸುವಣ್ಣಫಾಲಸನ್ಥರೇನ, ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಪನ ಅಚ್ಚುತೋ ಗಹಪತಿ ಗಾವುತಪ್ಪಮಾಣಂ ಸುವಣ್ಣಹತ್ಥಿಪದಸನ್ಥರೇನ, ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ಅಡ್ಢಗಾವುತಪ್ಪಮಾಣಂ ಸುವಣ್ಣಿಟ್ಠಕಾಸನ್ಥರೇನ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಸುಮಙ್ಗಲೋ ಗಹಪತಿ ವೀಸತಿಉಸಭಪ್ಪಮಾಣಂ ಸುವಣ್ಣಕಚ್ಛಪಸನ್ಥರೇನ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತೋ ಸುದತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಅಟ್ಠಕರೀಸಪ್ಪಮಾಣಂ ಭೂಮಿಂ ಕಹಾಪಣಸನ್ಥರೇನ ಕಿಣಿತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಕಾರಾಪೇಸೀತಿ; ಏವಂ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋತಿ ಅಲಮೇವ ಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತೀಸು ವಿರಜ್ಜಿತುಂ ಅಲಂ ವಿಮುಚ್ಚಿತುನ್ತಿ.

೩೦೮. ಖಣ್ಡನ್ತಿ ಭಿನ್ನೋಕಾಸೋ. ಫುಲ್ಲನ್ತಿ ಫಲಿತೋಕಾಸೋ. ಪಟಿಸಙ್ಖರಿಸ್ಸತೀತಿ ಪಾಕತಿಕಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ. ಲದ್ಧನವಕಮ್ಮೇನ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವಾಸಿಫರಸುನಿಖಾದನಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಯಂ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಕತಾಕತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ.

೩೧೦. ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಥೇರೋ ಕಿರ ಗಿಲಾನೇ ಪಟಿಜಗ್ಗನ್ತೋ ಜಿಣ್ಣೇ ವುಡ್ಢೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಸಬ್ಬಪಚ್ಛತೋ ಆಗಚ್ಛತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ಚಾರಿತ್ತಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಗನ್ತ್ವಾ’’ತಿ. ಅಗ್ಗಾಸನನ್ತಿ ಥೇರಾಸನಂ. ಅಗ್ಗೋದಕನ್ತಿ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ. ಅಗ್ಗಪಿಣ್ಡನ್ತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಪಿಣ್ಡಂ. ಅನ್ತರಾ ಸತ್ಥೀನಂ ಕರಿತ್ವಾತಿ ಚತುನ್ನಂ ಪಾದಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಕರಿತ್ವಾ.

೩೧೫. ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸೀತಿ ಅಟ್ಠಾರಸಕೋಟಿಪರಿಚ್ಚಾಗಂ ಕತ್ವಾ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ಏವಂ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಚತುಪಣ್ಣಾಸಕೋಟಿಯೋ ಪರಿಚ್ಚಜಿ.

ವಿಹಾರಾನುಜಾನನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಆಸನಪ್ಪಟಿಬಾಹನಾದಿಕಥಾ

೩೧೬. ವಿಪ್ಪಕತಭೋಜನೋತಿ ಅನ್ತರಘರೇ ವಾ ವಿಹಾರೇ ವಾ ಅರಞ್ಞೇ ವಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಭುಞ್ಜಮಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನಿಟ್ಠಿತೇ ಭೋಜನೇ ನ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಅನ್ತರಘರೇ ಪಚ್ಛಾ ಆಗತೇನ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಮನುಸ್ಸಾ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಾ ‘‘ಪವಿಸಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ‘‘ಮಯಿ ಪವಿಸನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಟ್ಠಹಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ‘‘ಏಥ, ಭನ್ತೇ, ಆಸನಂ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇನ ಪನ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ವದತಿ, ಆಸನಸಾಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತಿಸಮೀಪಂ ಅಗನ್ತ್ವಾ ಸಭಾಗಟ್ಠಾನೇ ಠಾತಬ್ಬಂ. ಓಕಾಸೇ ಕತೇ ‘‘ಪವಿಸಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇನ ಪನ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಯಂ ಆಸನಂ ತಸ್ಸ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತತ್ಥ ಅಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ತಂ ಉಟ್ಠಾಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಾದೀಸು ಪನ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪಿವಿತ್ವಾ ವಾ ಖಾದಿತ್ವಾ ವಾ ಯಾವ ಅಞ್ಞೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ತಾವ ನಿಸಿನ್ನಂ ರಿತ್ತಹತ್ಥಮ್ಪಿ ವುಟ್ಠಾಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ವಿಪ್ಪಕತಭೋಜನೋಯೇವ ಹಿ ಸೋ ಹೋತಿ.

ಸಚೇ ವುಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಸಚೇ ಆಪತ್ತಿಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾಪಿ ವುಟ್ಠಾಪೇತಿಯೇವ. ಪವಾರಿತೋ ಚ ಹೋತೀತಿ ಯಂ ಸೋ ವುಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಅಯಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಪವಾರಿತೋ ಚ ಹೋತಿ, ತೇನ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಗಚ್ಛ ಉದಕಂ ಆಹರಾಹೀ’’ತಿ. ವುಡ್ಢತರಞ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತುಂ ಇದಮೇವ ಏಕಂ ಠಾನನ್ತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ಉದಕಮ್ಪಿ ನ ಆಹರತಿ, ತತೋ ಯಞ್ಚ ನವಕತರೇನ ಕತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಾಧುಕಂ ಸಿತ್ಥಾನೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ.

ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಪತಿರೂಪಂ ಸೇಯ್ಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಯೋ ಕಾಸಭಗನ್ದರಾತಿಸಾರಾದೀಹಿ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ, ಖೇಳಮಲ್ಲಕವಚ್ಚಕಪಾಲಾದೀನಿ ಠಪೇತಬ್ಬಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಕುಟ್ಠಿ ವಾ ಹೋತಿ, ಸೇನಾಸನಂ ದೂಸೇತಿ; ಏವರೂಪಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದಪಣ್ಣಸಾಲಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಸೇನಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ವಸನ್ತೇ ಸೇನಾಸನಂ ನ ದುಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸ ವರಸೇಯ್ಯಾಪಿ ದಾತಬ್ಬಾವ. ಯೋಪಿ ಸಿನೇಹಪಾನವಿರೇಚನನತ್ಥುಕಮ್ಮಾದೀಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಕರೋತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ಗಿಲಾನೋಯೇವ, ತಸ್ಸಾಪಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಪತಿರೂಪಂ ಸೇನಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಲೇಸಕಪ್ಪೇನಾತಿ ಅಪ್ಪಕೇನ ಸೀಸಾಬಾಧಾದಿಮತ್ತೇನ. ಭಿಕ್ಖೂ ಗಣೇತ್ವಾತಿ ‘‘ಏತ್ತಕಾ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಞತ್ವಾ.

ಆಸನಪ್ಪಟಿಬಾಹನಾದಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಕಥಾ

೩೧೮. ಸೇಯ್ಯಾತಿ ಮಞ್ಚಟ್ಠಾನಾನಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಗ್ಗೇನಾತಿ ಸೇಯ್ಯಾಪರಿಚ್ಛೇದೇನ, ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಕಾಲಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ ಏಕಮಞ್ಚಟ್ಠಾನಂ ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಗಾಹೇತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಯ್ಯಗ್ಗೇನ ಗಾಹೇನ್ತಾತಿ ಸೇಯ್ಯಾಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಗಾಹಿಯಮಾನಾ. ಸೇಯ್ಯಾ ಉಸ್ಸಾರಯಿಂಸೂತಿ ಮಞ್ಚಟ್ಠಾನಾನಿ ಅತಿರೇಕಾನಿ ಅಹೇಸುಂ. ವಿಹಾರಗ್ಗಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅನುಭಾಗನ್ತಿ ಪುನ ಅಪರಮ್ಪಿ ಭಾಗಂ ದಾತುಂ. ಅತಿಮನ್ದೇಸು ಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಏಕೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ಪರಿವೇಣಾನಿ ದಾತಬ್ಬಾನಿ. ನ ಅಕಾಮಾ ದಾತಬ್ಬೋತಿ ಅನಿಚ್ಛಾಯ ನ ದಾತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಗಹಿತೇ ಅನುಭಾಗೇ ಪಚ್ಛಾ ಆಗತಾನಂ ನ ಅತ್ತನೋ ಅರುಚಿಯಾ ಸೋ ಅನುಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ಯೇನ ಗಹಿತೋ, ಸೋ ಚ ಅತ್ತನೋ ರುಚಿಯಾ ತಂ ಅನುಭಾಗಂ ವಾ ಪಠಮಭಾಗಂ ವಾ ದೇತಿ, ವಟ್ಟತಿ.

ನಿಸ್ಸೀಮೇ ಠಿತಸ್ಸಾತಿ ಉಪಚಾರಸೀಮತೋ ಬಹಿ ಠಿತಸ್ಸ. ಅನ್ತೋ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಪನ ದೂರೇ ಠಿತಸ್ಸಾಪಿ ಲಬ್ಭತಿಯೇವ. ಸೇನಾಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾತಿ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಗಹೇತ್ವಾ. ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಪಟಿಬಾಹನ್ತೀತಿ ಚತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಉತುಕಾಲೇಪಿ ಪಟಿಬಾಹನ್ತಿ. ತೀಸು ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹೇಸು ಪುರಿಮಕೋ ಚ ಪಚ್ಛಿಮಕೋ ಚಾತಿ ಇಮೇ ದ್ವೇ ಗಾಹಾ ಥಾವರಾ.

ಅನ್ತರಾಮುತ್ತಕೇ ಅಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಮಹಾಲಾಭಸೇನಾಸನಂ ಹೋತಿ. ಸೇನಾಸನಸಾಮಿಕಾ ವಸ್ಸೂಪಗತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸಬ್ಬಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪವಾರೇತ್ವಾ ಗಮನಕಾಲೇ ಬಹುಂ ಸಮಣಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದೇನ್ತಿ. ಮಹಾಥೇರಾ ದೂರತೋಪಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಫಾಸುಂ ವಸಿತ್ವಾ ವುತ್ಥವಸ್ಸಾ ಲಾಭಂ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ. ಆವಾಸಿಕಾ ‘‘ಮಯಂ ಏತ್ಥುಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಂ ನ ಲಭಾಮ, ನಿಚ್ಚಂ ಆಗನ್ತುಕಮಹಾಥೇರಾವ ಲಭನ್ತಿ, ತೇಯೇವ ನಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪಟಿಜಗ್ಗಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಪಲುಜ್ಜನ್ತಮ್ಪಿ ನ ಓಲೋಕೇನ್ತಿ. ಭಗವಾ ತಸ್ಸ ಪಟಿಜಗ್ಗನತ್ಥಂ ‘‘ಅಪರಜ್ಜುಗತಾಯ ಪವಾರಣಾಯ ಆಯತಿಂ ವಸ್ಸಾವಾಸತ್ಥಾಯ ಅನ್ತರಾಮುತ್ತಕೋ ಗಾಹೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ ಆಹ.

ತಂ ಗಾಹೇನ್ತೇನ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಭನ್ತೇ ಅನ್ತರಾಮುತ್ತಕಸೇನಾಸನಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ. ಸಚೇ ಗಣ್ಹಾತಿ, ದಾತಬ್ಬಂ; ನೋ ಚೇ ಏತೇನೇವ ಉಪಾಯೇನ ಅನುಥೇರಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯೋ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತಸ್ಸ ಅನ್ತಮಸೋ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸಾಪಿ ದಾತಬ್ಬಂ. ತೇನ ತಂ ಸೇನಾಸನಂ ಅಟ್ಠಮಾಸೇ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತಬ್ಬಂ. ಛದನಭಿತ್ತಿಭೂಮೀಸು ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಖಣ್ಡಂ ವಾ ಫುಲ್ಲಂ ವಾ ಹೋತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಟಿಸಙ್ಖರಿತಬ್ಬಂ. ಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛಾದೀಹಿ ದಿವಸಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ರತ್ತಿಂ ತತ್ಥ ವಸಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ರತ್ತಿಂ ಪರಿವೇಣೇ ವಸಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ದಿವಸಂ ಖೇಪೇತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ತತ್ಥೇವ ವಸಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಉತುಕಾಲೇ ಆಗತಾನಂ ವುಡ್ಢಾನಂ ನ ಪಟಿಬಾಹಿತಬ್ಬಂ. ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಪನ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಸಚೇ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಇದಂ ಸೇನಾಸನಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ನ ಲಭತಿ. ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇದಂ ಅನ್ತರಾಮುತ್ತಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಟ್ಠಮಾಸೇ ಏಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಟ್ಠಮಾಸೇ ಪಟಿಜಗ್ಗಕಭಿಕ್ಖುಸ್ಸೇವ ಗಹಿತಂ ಹೋತಿ.

ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಸೇನಾಸನೇ ಏಕಸಂವಚ್ಛರೇ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಚ್ಚಯೇ ದೇನ್ತಿ ಛಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಛಮಾಸಚ್ಚಯೇನ, ತಂ ಅನ್ತರಾಮುತ್ತಕಂ ನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ದೇನ್ತಿ ಚತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಚತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ, ಯಸ್ಮಿಂ ವಾ ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ದೇನ್ತಿ ತೇಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ತೇಮಾಸಚ್ಚಯೇನ, ತಂ ಅನ್ತರಾಮುತ್ತಕಂ ನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಪಚ್ಚಯೇನೇವ ಹಿ ತಂ ಪಟಿಜಗ್ಗನಂ ಲಭಿಸ್ಸತಿ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಏಕಸಂವಚ್ಛರೇ ಸಕಿದೇವ ಬಹುಪಚ್ಚಯೇ ದೇನ್ತಿ, ಏತಂ ಅನ್ತರಾಮುತ್ತಕಂ ಗಾಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ. ಅಯಂ ತಾವ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇನ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಕಥಾ.

ಅಯಂ ಪನ ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹೋ ನಾಮ ದುವಿಧೋ ಹೋತಿ – ಉತುಕಾಲೇ ಚ ವಸ್ಸಾವಾಸೇ ಚ. ತತ್ಥ ಉತುಕಾಲೇ ತಾವ ಕೇಚಿ ಆಗನ್ತುಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುರೇಭತ್ತಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಠಮಯಾಮಂ ವಾ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮಂ ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಯಾಮಂ ವಾ ಯೇ ಯದಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತೇಸಂ ತದಾವ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಕಾಲೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಸೇನಾಸನಪಞ್ಞಾಪಕೇನ ಪನ ಪಣ್ಡಿತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಏಕಂ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ಮಞ್ಚಟ್ಠಾನಾನಿ ಠಪೇತಬ್ಬಾನಿ. ಸಚೇ ವಿಕಾಲೇ ಏಕೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ಥೇರಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತೇ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವುಟ್ಠಾಪಿಯಮಾನೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಬ್ಭಣ್ಡಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತುಮ್ಹೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಸನಟ್ಠಾನೇಯೇವ ವಸಥಾ’’ತಿ.

ಬಹೂಸು ಪನ ಆಗತೇಸು ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಏಕೇಕಂ ಪರಿವೇಣಂ ಪಹೋತಿ, ಏಕೇಕಂ ಪರಿವೇಣಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಅಗ್ಗಿಸಾಲದೀಘಸಾಲಮಣ್ಡಲಮಾಲಾದಯೋ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪುಣನ್ತಿ. ಏವಂ ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇ ಪಾಸಾದಗ್ಗೇನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಪಾಸಾದೇಸು ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇಸು ಓವರಕಗ್ಗೇನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಓವರಕೇಸು ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇಸು ಸೇಯ್ಯಗ್ಗೇನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸೇಯ್ಯಗ್ಗೇಸು ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇಸು ಮಞ್ಚಟ್ಠಾನೇನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಮಞ್ಚಟ್ಠಾನೇ ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇ ಏಕಪೀಠಕಟ್ಠಾನವಸೇನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪನ ಠಿತೋಕಾಸಮತ್ತಂ ನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಏತಞ್ಹಿ ಸೇನಾಸನಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ. ಪೀಠಕಟ್ಠಾನೇ ಪನ ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇ ಏಕಂ ಮಞ್ಚಟ್ಠಾನಂ ವಾ ಪೀಠಕಟ್ಠಾನಂ ವಾ ವಾರೇನ ವಾರೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ವಿಸ್ಸಮಥಾ’’ತಿ ತಿಣ್ಣಂ ಜನಾನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನ ಹಿ ಸಕ್ಕಾ ಸೀತಸಮಯೇ ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ವಸಿತುಂ. ಮಹಾಥೇರೇನ ಪಠಮಯಾಮಂ ವಿಸ್ಸಮಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ದುತಿಯತ್ಥೇರಸ್ಸ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಇಧ ಪವಿಸಾಹೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ಮಹಾಥೇರೋ ನಿದ್ದಾಗರುಕೋ ಹೋತಿ, ಕಾಲಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಉಕ್ಕಾಸಿತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಆಕೋಟೇತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಕಾಲೋ ಜಾತೋ, ಸೀತಂ ಅನುದಹತೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ತೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಓಕಾಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಅದಾತುಂ ನ ಲಭತಿ. ದುತಿಯತ್ಥೇರೇನಪಿ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮಂ ವಿಸ್ಸಮಿತ್ವಾ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಇತರಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ. ನಿದ್ದಾಗರುಕೋ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಏವಂ ಏಕರತ್ತಿಂ ಏಕಮಞ್ಚಟ್ಠಾನಂ ತಿಣ್ಣಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಪನ ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಸೇನಾಸನಂ ನಾಮ ಮಞ್ಚಟ್ಠಾನಂ ವಾ ಪೀಠಟ್ಠಾನಂ ವಾ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಕಸ್ಸಚಿ ಸಪ್ಪಾಯಂ ಹೋತಿ, ಕಸ್ಸಚಿ ಅಸಪ್ಪಾಯ’’ನ್ತಿ ಆಗನ್ತುಕಾ ಹೋನ್ತು ವಾ ಮಾ ವಾ, ದೇವಸಿಕಂ ಸೇನಾಸನಂ ಗಾಹೇನ್ತಿ. ಅಯಂ ಉತುಕಾಲೇ ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹೋ ನಾಮ.

ವಸ್ಸಾವಾಸೇ ಪನ ಅತ್ಥಿ ಆಗನ್ತುಕವತ್ತಂ, ಅತ್ಥಿ ಆವಾಸಿಕವತ್ತಂ, ಆಗನ್ತುಕೇನ ತಾವ ಸಕಟ್ಠಾನಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ವಸಿತುಕಾಮೇನ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸಮೇವ ತತ್ಥ ನ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ವಸನಟ್ಠಾನಂ ವಾ ಹಿ ತತ್ರ ಸಮ್ಬಾಧಂ ಭವೇಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖಾಚಾರೋ ವಾ ನ ಸಮ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ತೇನ ನ ಫಾಸುಂ ವಿಹರೇಯ್ಯ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಇದಾನಿ ಮಾಸಮತ್ತೇನ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತಂ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಮಾಸಮತ್ತಂ ವಸನ್ತೋ ಸಚೇ ಉದ್ದೇಸತ್ಥಿಕೋ ಉದ್ದೇಸಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ, ಸಚೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಿಕೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಸಪ್ಪಾಯತಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ, ಸಚೇ ಪಚ್ಚಯತ್ಥಿಕೋ ಪಚ್ಚಯಲಾಭಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ಸುಖಂ ವಸಿಸ್ಸತಿ.

ಸಕಟ್ಠಾನತೋ ಚ ತತ್ಥ ಗಚ್ಛನ್ತೇನ ನ ಗೋಚರಗಾಮೋ ಘಟ್ಟೇತಬ್ಬೋ, ನ ತತ್ಥ ಮನುಸ್ಸಾ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ತುಮ್ಹೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀನಿ ವಾ ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಾದೀನಿ ವಾ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ವಾ ನತ್ಥಿ, ಅಯಂ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ, ಅಯಂ ಉಪೋಸಥಾಗಾರಸ್ಸ, ಇದಂ ತಾಳಞ್ಚೇವ ಸೂಚಿ ಚ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಥ ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಿಹಾರ’’ನ್ತಿ. ಸೇನಾಸನಂ ಪನ ಜಗ್ಗಿತ್ವಾ ದಾರುಭಣ್ಡಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಾನಿ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ಗಮಿಯವತ್ತಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ಗಚ್ಛನ್ತೇನಾಪಿ ದಹರೇಹಿ ಪತ್ತಚೀವರಭಣ್ಡಿಕಾಯೋ ಉಕ್ಖಿಪಾಪೇತ್ವಾ ತೇಲನಾಳಿಕತ್ತರದಣ್ಡಾದೀನಿ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಛತ್ತಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ಗಾಮದ್ವಾರೇನೇವ ನ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನ ಅಟವಿಮಗ್ಗೇನ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅಟವಿಮಗ್ಗೇ ಅಸತಿ ಗುಮ್ಬಾದೀನಿ ಮದ್ದನ್ತೇನ ನ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಗಮಿಯವತ್ತಂ ಪನ ಪೂರೇತ್ವಾ ವಿತಕ್ಕಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತೇನ ಗಮನವತ್ತೇನೇವ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಗಾಮದ್ವಾರೇನ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ಗಚ್ಛನ್ತಞ್ಚ ನಂ ಸಪರಿವಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಥೇರೋ ವಿಯಾ’’ತಿ ಉಪಧಾವಿತ್ವಾ ‘‘ಕುಹಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಬ್ಬಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತೇಸು ಚೇ ಏಕೋ ಏವಂ ವದತಿ – ‘‘ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಕಾಲೋ ನಾಮಾಯಂ, ಯತ್ಥ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ನಿಬದ್ಧಭಿಕ್ಖಾಚಾರೋ ಭಣ್ಡಪಟಿಚ್ಛಾದನಞ್ಚ ಲಬ್ಭತಿ, ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ. ತಸ್ಸ ಚೇ ಸುತ್ವಾ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಗಾಮೇ ಜನೋ ಭುಞ್ಜತಿ ಚೇವ ನಿವಾಸೇತಿ ಚ, ಮಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಮಿತ್ತಾಮಚ್ಚೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಸಮ್ಮನ್ತಯಿತ್ವಾ ವಿಹಾರೇ ನಿಬದ್ಧವತ್ತಞ್ಚ ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀನಿ ಚ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಞ್ಚ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಇಧೇವ ಭನ್ತೇ ವಸಥಾ’’ತಿ ಯಾಚನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಂ ಸಾದಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಬ್ಬಞ್ಹೇತಂ ಕಪ್ಪಿಯಞ್ಚೇವ ಅನವಜ್ಜಞ್ಚ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ‘‘‘ಕುಹಿಂ ಗಚ್ಛಥಾ’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘ಅಸುಕಟ್ಠಾನ’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ, ‘ಕಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ಗಚ್ಛಥಾ’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘ಕಾರಣಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಉಭಯಮ್ಪಿ ಪನೇತ್ಥ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತತ್ತಾವ ಅನವಜ್ಜಂ. ಇದಂ ಆಗನ್ತುಕವತ್ತಂ ನಾಮ.

ಇದಂ ಪನ ಆವಾಸಿಕವತ್ತಂ – ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಹಿ ಆವಾಸಿಕೇಹಿ ವಿಹಾರೋ ಜಗ್ಗಿತಬ್ಬೋ. ಖಣ್ಡಫುಲ್ಲಪಟಿಸಙ್ಖರಣಪರಿಭಣ್ಡಾನಿ ಕಾತಬ್ಬಾನಿ. ರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನವಚ್ಚಕುಟಿಪಸ್ಸಾವಟ್ಠಾನಾನಿ ಪಧಾನಘರವಿಹಾರಮಗ್ಗೋತಿ ಇಮಾನಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತಬ್ಬಾನಿ, ಚೇತಿಯೇ ಸುಧಾಕಮ್ಮಂ ಮುದ್ದವೇದಿಕಾಯ ತೇಲಮಕ್ಖನಂ ಮಞ್ಚಪೀಠಪಟಿಜಗ್ಗನನ್ತಿ ಇದಮ್ಪಿ ಸಬ್ಬಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ‘‘ವಸ್ಸಂ ವಸಿತುಕಾಮಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛಾಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾನುಯೋಗಾದೀನಿ ಕರೋನ್ತಾ ಸುಖಂ ವಸಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಕತಪರಿಕಮ್ಮೇಹಿ ಆಸಾಳ್ಹೀಜುಣ್ಹಪಞ್ಚಮಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ಕತ್ಥ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ? ಯತೋ ಪಕತಿಯಾ ಲಬ್ಭತಿ. ಯೇಹಿ ಪನ ನ ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ, ತೇ ಪುಚ್ಛಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ? ಕದಾಚಿ ಹಿ ಮನುಸ್ಸಾ ದೇನ್ತಿ, ಕದಾಚಿ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಾದೀಹಿ ಉಪದ್ದುತಾ ನ ದೇನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಯೇ ನ ದಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇ ಅಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕೇ ಗಾಹಿತೇ ಗಾಹಿತಭಿಕ್ಖೂನಂ ಲಾಭನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾವ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ, ಪುಚ್ಛನ್ತೇನ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಗ್ಗಾಹಕಕಾಲೋ ಉಪಕಟ್ಠೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವದನ್ತಿ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಸಂವಚ್ಛರಂ ಛಾತಕಾದೀಹಿ ಉಪದ್ದುತಮ್ಹ, ನ ಸಕ್ಕೋಮ ದಾತು’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ಯಂ ಮಯಂ ಪುಬ್ಬೇ ದೇಮ, ತತೋ ಊನತರಂ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಇದಾನಿ ಕಪ್ಪಾಸೋ ಸುಲಭೋ, ಯಂ ಪುಬ್ಬೇ ದೇಮ, ತತೋ ಬಹುತರಂ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವಾ ವದನ್ತಿ, ತಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ತದನುರೂಪೇನ ನಯೇನ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಸೇನಾಸನೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಮನುಸ್ಸಾ ವದನ್ತಿ – ‘‘ಯಸ್ಸ ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಸೋ ತೇಮಾಸಂ ಪಾನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತು, ವಿಹಾರಮಗ್ಗಂ ಜಗ್ಗತು, ಚೇತಿಯಙ್ಗಣಬೋಧಿಯಙ್ಗಣಾನಿ ಜಗ್ಗತು, ಬೋಧಿರುಕ್ಖೇ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚತೂ’’ತಿ, ಯಸ್ಸ ತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪನ ಗಾಮೋ ಪಟಿಕ್ಕಮ್ಮ ಯೋಜನದ್ವಿಯೋಜನನ್ತರೇ ಹೋತಿ, ತತ್ರ ಚೇ ಕುಲಾನಿ ಉಪನಿಕ್ಖೇಪಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವಿಹಾರೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇನ್ತಿಯೇವ, ತಾನಿ ಕುಲಾನಿ ಅಪುಚ್ಛಿತ್ವಾಪಿ ತೇಸಂ ಸೇನಾಸನೇ ವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ವಸನ್ತಸ್ಸ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ತೇಸಂ ಸೇನಾಸನೇ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ವಸತಿ, ಆಗತಞ್ಚ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ತಾನಿ ಕುಲಾನಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾತುಂ ನ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂಯೇವ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಸಭಾಗೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಪಂಸುಕೂಲಿಕಸ್ಸ ಪನೇತಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಇತಿ ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯೇ ದಾಯಕಮನುಸ್ಸಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ.

ತತ್ರುಪ್ಪಾದೇ ಪನ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ. ಕಥಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ? ‘‘ಕಿಂ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭಣ್ಡಪಟಿಚ್ಛಾದನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ವದನ್ತಿ – ‘‘ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಭನ್ತೇ, ಏಕೇಕಸ್ಸ ನವಹತ್ಥಂ ಸಾಟಕಂ ದಸ್ಸಾಮ, ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಗಾಹೇಥಾ’’ತಿ, ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿ ವದನ್ತಿ – ‘‘ಸಾಟಕಂ ನತ್ಥಿ; ವತ್ಥು ಪನ ಅತ್ಥಿ, ಗಾಹೇಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ, ವತ್ಥುಮ್ಹಿ ಸನ್ತೇಪಿ ಗಾಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾನಞ್ಹಿ ಹತ್ಥೇ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ದಿನ್ನವತ್ಥುತೋ ಯಂ ಯಂ ಕಪ್ಪಂ, ತಂ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ.

ಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಪಿಣ್ಡಪಾತತ್ಥಾಯ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯತ್ಥಾಯ ವಾ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ಚೀವರೇ ಉಪನಾಮೇನ್ತೇಹಿ ಸಙ್ಘಸುಟ್ಠುತಾಯ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಉಪನಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಸೇನಾಸನತ್ಥಾಯ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ, ಚೀವರವಸೇನೇವ ಚತುಪಚ್ಚಯವಸೇನ ವಾ ದಿನ್ನಂ ಚೀವರೇ ಉಪನಾಮೇನ್ತಾನಂ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ, ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಚ ಪುಗ್ಗಲವಸೇನೇವ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಸಙ್ಘವಸೇನ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಜಾತರೂಪರಜತವಸೇನಾಪಿ ಆಮಕಧಞ್ಞವಸೇನ ವಾ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡವಸೇನ ಚೀವರತಣ್ಡುಲಾದಿವಸೇನೇವ ಚ ವಟ್ಟತಿ. ತಂ ಪನ ಏವಂ ಕತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಇದಾನಿ ಸುಭಿಕ್ಖಂ ಸುಲಭಪಿಣ್ಡಂ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚೀವರೇನ ಕಿಲಮನ್ತಿ, ಏತ್ತಕಂ ನಾಮ ತಣ್ಡುಲಭಾಗಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೀವರಂ ಕಾತುಂ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. ‘‘ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯೋ ಸುಲಭೋ ಗಿಲಾನೋ ವಾ ನತ್ಥಿ, ಏತ್ತಕಂ ನಾಮ ತಣ್ಡುಲಭಾಗಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೀವರಂ ಕಾತುಂ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ಚೀವರಪಚ್ಚಯಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಸ್ಸ ಕಾಲೇ ಘೋಸಿತೇ ಸನ್ನಿಪತಿತೇ ಸಙ್ಘೇ ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಕೋ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ಸಮ್ಮನ್ನನ್ತೇನ ಚ ದ್ವೇ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾತಿ ವುತ್ತಂ. ಏವಞ್ಹಿ ನವಕೋ ವುಡ್ಢತರಸ್ಸ, ವುಡ್ಢೋ ಚ ನವಕಸ್ಸ ಗಾಹೇಸ್ಸತಿ. ಮಹನ್ತೇ ಪನ ಮಹಾವಿಹಾರಸದಿಸೇ ವಿಹಾರೇ ತಯೋ ಚತ್ತಾರೋ ಜನಾ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ‘‘ಅಟ್ಠಪಿ ಸೋಳಸಪಿ ಜನೇ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತೇಸಂ ಸಮ್ಮುತಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯಪಿ ಅಪಲೋಕನೇನಪಿ ವಟ್ಟತಿಯೇವ.

ತೇಹಿ ಸಮ್ಮತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸೇನಾಸನಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಂ, ಚೇತಿಯಘರಂ ಬೋಧಿಘರಂ ಆಸನಘರಂ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಅಟ್ಟೋ ದಾರುಅಟ್ಟೋ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಇಟ್ಠಕಸಾಲಾ ವಡ್ಢಕಿಸಾಲಾ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೋ ಪಾನೀಯಮಾಳೋ ಮಗ್ಗೋ ಪೋಕ್ಖರಣೀತಿ ಏತಾನಿ ಹಿ ಅಸೇನಾಸನಾನಿ, ವಿಹಾರೋ ಅಡ್ಢಯೋಗೋ ಪಾಸಾದೋ ಹಮ್ಮಿಯಂ ಗುಹಾ ಮಣ್ಡಪೋ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ವೇಳುಗುಮ್ಬೋತಿ ಇಮಾನಿ ಸೇನಾಸನಾನಿ, ತಾನಿ ಗಾಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ಗಾಹೇನ್ತೇನ ಚ ‘‘ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಣೇತುಂ, ಭಿಕ್ಖೂ ಗಣೇತ್ವಾ ಸೇಯ್ಯಾ ಗಣೇತು’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘಿಕೋ ಚ ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯೋ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಚೀವರಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸು ಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಠಮಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ತಂ ಗಾಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಠಿತಿಕತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಇತರೋ ಗಾಹೇತಬ್ಬೋ.

ಸಚೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಪ್ಪತಾಯ ಪರಿವೇಣಗ್ಗೇನ ಸೇನಾಸನೇ ಗಾಹಿಯಮಾನೇ ಏಕಂ ಪರಿವೇಣಂ ಮಹಾಲಾಭಂ ಹೋತಿ, ದಸ ವಾ ದ್ವಾದಸ ವಾ ಚೀವರಾನಿ ಲಭನ್ತಿ, ತಂ ವಿಜಟೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇಸು ಅಲಾಭಕೇಸು ಆವಾಸೇಸು ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗಾಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಮಹಾಸುಮತ್ಥೇರೋ ಆಹ. ಮಹಾಪದುಮತ್ಥೇರೋ ಪನಾಹ – ‘‘ನ ಏವಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಮನುಸ್ಸಾ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಆವಾಸಜಗ್ಗನತ್ಥಾಯ ಪಚ್ಚಯಂ ದೇನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ತತ್ಥ ಪವಿಸಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಸಚೇ ಪನೇತ್ಥ ಮಹಾಥೇರೋ ಪಟಿಕ್ಕೋಸತಿ – ‘‘ಮಾವುಸೋ, ಏವಂ ಗಾಹೇಥ, ಭಗವತೋ ಅನುಸಿಟ್ಠಿಂ ಕರೋಥ, ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ – ‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿವೇಣಗ್ಗೇನ ಗಾಹೇತು’’’ನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನಾಯ ಅಟ್ಠತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹೂ, ಪಚ್ಚಯೋ ಮನ್ದೋ, ಸಙ್ಗಹಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ತಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಗಾಹೇತಬ್ಬಮೇವ.

ಗಾಹೇನ್ತೇನ ಚ ಸಮ್ಮತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಮಹಾಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸೇನಾಸನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಗಣ್ಹಥ ಪಚ್ಚಯಂ ಧಾರೇಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಸುಕಕುಲಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ ಅಸುಕಸೇನಾಸನಞ್ಚ ಮಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಆವುಸೋ’’ತಿ, ‘‘ಪಾಪುಣಾತಿ, ಭನ್ತೇ, ಗಣ್ಹಥ ನ’’ನ್ತಿ, ‘‘ಗಣ್ಹಾಮಿ, ಆವುಸೋ’’ತಿ, ಗಹಿತಂ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಗಹಿತಂ ವೋ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಗಹಿತಂ ಮೇ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ವದತಿ, ‘‘ಅಗಹಿತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ಮಹಾಸುಮತ್ಥೇರೋ ಆಹ. ಮಹಾಪದುಮತ್ಥೇರೋ ಪನಾಹ – ‘‘ಅತೀತಾನಾಗತವಚನಂ ವಾ ಹೋತು, ವತ್ತಮಾನವಚನಂ ವಾ, ಸತುಪ್ಪಾದಮತ್ತಆಲಯಕರಣಮತ್ತಮೇವ ಚೇತ್ಥ ಪಮಾಣಂ, ತಸ್ಮಾ ಗಹಿತಮೇವ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಯೋಪಿ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಸೇನಾಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚಯಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ನ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಪರಿವೇಣೇ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾಯ ವಾ ದೀಘಸಾಲಾಯ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಗಾಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ‘‘ವಸಾಮೀ’’ತಿ ಸೇನಾಸನಂ ಜಗ್ಗಿಸ್ಸತಿ, ಇತರೋ ‘‘ಪಚ್ಚಯಂ ಗಣ್ಹಾಮೀ’’ತಿ, ಏವಂ ದ್ವೀಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಸೇನಾಸನಂ ಸುಜಗ್ಗಿತತರಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಪಂಸುಕೂಲಿಕೇ ವಾಸತ್ಥಾಯ ಸೇನಾಸನಂ ಗಣ್ಹನ್ತೇ ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಾಪಕೇನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘ಭನ್ತೇ, ಇಧ ಪಚ್ಚಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಸೋ ಕಿಂ ಕಾತಬ್ಬೋ’ತಿ. ತೇನ ‘ಹೇಟ್ಠಾ ಅಞ್ಞಂ ಗಾಹಾಪೇಹೀ’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವತ್ವಾವ ವಸತಿ, ವುತ್ಥವಸ್ಸಸ್ಸ ಚ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಾಟಕಂ ದೇನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇಮಾತಿ ವದನ್ತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಸೇನಾಸನೇ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ. ಯೇಸಂ ಪನ ಸೇನಾಸನಂ ನತ್ಥಿ; ಕೇವಲಂ ಪಚ್ಚಯಮೇವ ದೇನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಪಚ್ಚಯಂ ಅವಸ್ಸಾವಾಸಿಕೇ ಸೇನಾಸನೇ ಗಾಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಮನುಸ್ಸಾ ಥೂಪಂ ಕತ್ವಾ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಗಾಹಾಪೇನ್ತಿ, ಥೂಪೋ ನಾಮ ಅಸೇನಾಸನಂ, ತಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ರುಕ್ಖೇ ವಾ ಮಣ್ಡಪೇ ವಾ ಉಪನಿಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಗಾಹಾಪೇತಬ್ಬಂ. ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಚೇತಿಯಂ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತಬ್ಬಂ. ಬೋಧಿರುಕ್ಖಬೋಧಿಘರಆಸನಘರಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಅಟ್ಟದಾರುಅಟ್ಟವಚ್ಚಕುಟಿದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಪಾನೀಯಮಾಳಕದನ್ತಕಟ್ಠಮಾಳಕೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಭೋಜನಸಾಲಾ ಪನ ಸೇನಾಸನಮೇವ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಏಕಸ್ಸ ವಾ ಬಹೂನಂ ವಾ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಾಹೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಬ್ಬಮಿದಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ.

ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಾಪಕೇನ ಪನ ಪಾಟಿಪದಅರುಣತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಪುನ ಅರುಣಂ ನ ಭಿಜ್ಜತಿ ತಾವ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ, ಇದಞ್ಹಿ ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಸ್ಸ ಖೇತ್ತಂ. ಸಚೇ ಪಾತೋವ ಗಾಹಿತೇ ಸೇನಾಸನೇ ಅಞ್ಞೋ ವಿತಕ್ಕಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ಯಾಚತಿ, ‘‘ಗಹಿತಂ, ಭನ್ತೇ, ಸೇನಾಸನಂ, ವಸ್ಸೂಪಗತೋ ಸಙ್ಘೋ, ರಮಣೀಯೋ ವಿಹಾರೋ, ರುಕ್ಖಮೂಲಾದೀಸು ಯತ್ಥ ಇಚ್ಛಥ ತತ್ಥ ವಸಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ವಸ್ಸೂಪಗತೇಹಿ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ನಿಬದ್ಧವತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯೋ ಬನ್ಧಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ಸುಲಭಾ ಚೇ ದಣ್ಡಕಾ ಚೇವ ಸಲಾಕಾಯೋ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕೇಕೇನ ಛ ಪಞ್ಚ ಮುಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯೋ, ದ್ವೇ ತಿಸ್ಸೋ ಯಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯೋ ವಾ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾ. ದುಲ್ಲಭಾ ಚೇ ಹೋನ್ತಿ, ದ್ವೇ ತಿಸ್ಸೋ ಮುಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯೋ ಏಕಾ ಯಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನೀ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾ. ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚ ಉಕ್ಕಾ ಕೋಟ್ಟೇತಬ್ಬಾ. ವಸನಟ್ಠಾನೇ ಕಸಾವಪರಿಭಣ್ಡಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

ವತ್ತಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಪನ ‘‘ನ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬಂ, ನ ಉದ್ದಿಸಾಪೇತಬ್ಬಂ, ನ ಸಜ್ಝಾಯೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ನ ಪಬ್ಬಾಜೇತಬ್ಬಂ, ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಧಮ್ಮಸವನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬೇವ ಹಿ ಏತೇ ಪಪಞ್ಚಾ. ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾ ಹುತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಮೇವ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ತೇರಸ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಸಮಾದಿಯನ್ತು, ಸೇಯ್ಯಂ ಅಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ಠಾನಚಙ್ಕಮೇಹಿ ವೀತಿನಾಮೇನ್ತು, ಮೂಗಬ್ಬತಂ ಗಣ್ಹನ್ತು, ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ ಗತಾಪಿ ಭಾಜನೀಯಭಣ್ಡಂ ಲಭನ್ತೂ’’ತಿ ವಾ ಏವರೂಪಂ ಅಧಮ್ಮಿಕವತ್ತಂ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ಪನ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಪರಿಯತ್ತಿಧಮ್ಮೋ ನಾಮ ತಿವಿಧಮ್ಪಿ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ; ತಸ್ಮಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉದ್ದಿಸಥ, ಉದ್ದಿಸಾಪೇಥ, ಸಜ್ಝಾಯಂ ಕರೋಥ, ಪಧಾನಘರೇ ವಸನ್ತಾನಂ ಸಙ್ಘಟ್ಟನಂ ಅಕತ್ವಾ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಉದ್ದಿಸಥ, ಉದ್ದಿಸಾಪೇಥ, ಸಜ್ಝಾಯಂ ಕರೋಥ, ಧಮ್ಮಸವನಂ ಸಮಿದ್ಧಂ ಕರೋಥ, ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇಥ, ಸೋಧೇತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇಥ, ಸೋಧೇತ್ವಾ ನಿಸ್ಸಯಂ ದೇಥ, ಏಕೋಪಿ ಹಿ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಉಪಸಮ್ಪದಞ್ಚ ಲಭಿತ್ವಾ ಸಕಲಸಾಸನಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಅತ್ತನೋ ಥಾಮೇನ ಯತ್ತಕಾನಿ ಸಕ್ಕೋಥ ತತ್ತಕಾನಿ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಸಮಾದಿಯಥ. ಅನ್ತೋವಸ್ಸಂ ನಾಮೇತಂ ಸಕಲದಿವಸಂ ರತ್ತಿಯಾ ಚ ಪಠಮಪಚ್ಛಿಮಯಾಮೇಸು ಅಪ್ಪಮತ್ತೇಹಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ವೀರಿಯಂ ಆರಭಿತಬ್ಬಂ. ಪೋರಾಣಕಮಹಾಥೇರಾಪಿ ಸಬ್ಬಪಲಿಬೋಧೇ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ಏಕಚಾರಿಕವತ್ತಂ ಪೂರಯಿಂಸು, ಭಸ್ಸೇ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ದಸವತ್ಥುಕಕಥಂ ದಸಅಸುಭದಸಾನುಸ್ಸತಿಅಟ್ಠತಿಂಸಾರಮ್ಮಣಕಥಞ್ಚ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ವತ್ತಂ ಕಾತುಂ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ ಗತಾನಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಏವರೂಪಂ ವತ್ತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

ಅಪಿಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದಿತಬ್ಬಾ – ‘‘ವಿಗ್ಗಾಹಿಕಪಿಸುಣಫರುಸವಚನಾನಿ ಮಾ ವದಥ, ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಸೀಲಾನಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತಾ ಚತುರಾರಕ್ಖಂ ಅಹಾಪೇನ್ತಾ ಮನಸಿಕಾರಬಹುಲಾ ವಿಹರಥಾ’’ತಿ. ದನ್ತಕಟ್ಠಖಾದನವತ್ತಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ, ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಬೋಧಿಂ ವಾ ವನ್ದನ್ತೇನ ಗನ್ಧಮಾಲಂ ವಾ ಪೂಜೇನ್ತೇನ ಪತ್ತಂ ವಾ ಥವಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ನ ಕಥೇತಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವತ್ತಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಚ್ಚಯಸಞ್ಞುತ್ತಕಥಾ ವಾ ವಿಸಭಾಗಕಥಾ ವಾ ನ ಕಥೇತಬ್ಬಾ, ರಕ್ಖಿತಿನ್ದ್ರಿಯೇಹಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಖನ್ಧಕವತ್ತಞ್ಚ ಸೇಖಿಯವತ್ತಞ್ಚ ಪೂರೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಏವರೂಪಾ ಬಹುಕಾಪಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಕಥಾ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಾತಿ.

ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಪನ ಸಚೇ ಕಾಲಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ ಸನ್ನಿಪತಿತೇ ಸಙ್ಘೇ ಕೋಚಿ ದಸಹತ್ಥಂ ವತ್ಥಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇತಿ, ಆಗನ್ತುಕೋ ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ. ನವಕೋ ಚೇ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಸಚೇ ಭನ್ತೇ ಇಚ್ಛಥ, ಪಠಮಭಾಗಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಇದಂ ವತ್ಥಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ, ಅಮುಞ್ಚನ್ತಸ್ಸ ನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಪುಬ್ಬೇ ಗಾಹಿತಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾತಿ, ದಾತಬ್ಬಂ. ಏತೇನೇವುಪಾಯೇನ ದುತಿಯತ್ಥೇರತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಪತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಆಗನ್ತುಕಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪಠಮವಸ್ಸೂಪಗತಾ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ಚತ್ತಾರಿ ಪಞ್ಚ ವಾ ವತ್ಥಾನಿ ಅಲತ್ಥುಂ, ಲದ್ಧಂ ಲದ್ಧಂ ಏತೇನೇವುಪಾಯೇನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಯಾವ ಆಗನ್ತುಕಸ್ಸ ಸಮಕಂ ಹೋತಿ, ತಾವ ದಾತಬ್ಬಂ. ತೇನ ಪನ ಸಮಕೇ ಲದ್ಧೇ ಅವಸಿಟ್ಠೋ ಅನುಭಾಗೋ ಥೇರಾಸನೇ ದಾತಬ್ಬೋ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಲಾಭೇ ಸತಿ ಠಿತಿಕಾಯ ಗಾಹೇತುಂ ಕತಿಕಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಚೇ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಂ ಹೋತಿ, ದ್ವೀಸುಪಿ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಸು ವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಕಿಲಮನ್ತಾ ‘‘ಆವುಸೋ, ಇಧ ವಸನ್ತಾ ಸಬ್ಬೇವ ಕಿಲಮಾಮ, ಸಾಧು ವತ ದ್ವೇಭಾಗಾ ಹೋಮ, ಯೇಸಂ ಞಾತಿಪವಾರಿತಟ್ಠಾನಾನಿ ಅತ್ಥಿ, ತೇ ತತ್ಥ ವಸಿತ್ವಾ ಪವಾರಣಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪತ್ತಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತೇಸು ಯೇ ತತ್ಥ ವಸಿತ್ವಾ ಪವಾರಣಾಯ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಾದಿಯನ್ತಾಪಿ ಹಿ ತೇ ನೇವ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಸ್ಸ ಸಾಮಿನೋ, ಖೀಯನ್ತಾಪಿ ಚ ಆವಾಸಿಕಾ ನೇವ ಅದಾತುಂ ಲಭನ್ತಿ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಕತಿಕವತ್ತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ‘ಸಬ್ಬೇಸಂ ನೋ ಇಧ ಯಾಗುಭತ್ತಂ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ಸಭಾಗಟ್ಠಾನೇ ವಸಿತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛಥ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪತ್ತಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಲಭಿಸ್ಸಥಾ’ತಿ. ತಞ್ಚೇ ಏಕೋ ಪಟಿಬಾಹತಿ, ಸುಪಟಿಬಾಹಿತಂ; ನೋ ಚೇ ಪಟಿಬಾಹತಿ, ಕತಿಕಾ ಸುಕತಾ. ಪಚ್ಛಾ ತೇಸಂ ತತ್ಥ ವಸಿತ್ವಾ ಆಗತಾನಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ, ಅಪಲೋಕನಕಾಲೇ ಪಟಿಬಾಹಿತುಂ ನ ಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ. ಪುನಪಿ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಸಚೇ ವಸ್ಸೂಪಗತೇಸು ಏಕಚ್ಚಾನಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕೇ ಅಪಾಪುಣನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಕತಿಕಂ ಕರೋನ್ತಿ – ‘ಛಿನ್ನವಸ್ಸಾನಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಞ್ಚ ಇದಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಞ್ಚ ಇಮೇಸಂ ದಾತುಂ ರುಚ್ಚತೀ’ತಿ ಏವಂ ಕತಿಕಾಯ ಕತಾಯ ಗಾಹಿತಸದಿಸಮೇವ ಹೋತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನುಪ್ಪನ್ನಂ ತೇಸಮೇವ ದಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ತೇಮಾಸಂ ಪಾನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಮಗ್ಗಚೇತಿಯಙ್ಗಣಬೋಧಿಯಙ್ಗಣಾನಿ ಜಗ್ಗಿತ್ವಾ ಬೋಧಿರುಕ್ಖೇ ಉದಕಂ ಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕನ್ತೋಪಿ ವಿಬ್ಭನ್ತೋಪಿ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಲಭತಿಯೇವ. ಭತಿನಿವಿಟ್ಠಞ್ಹಿ ತೇನ ಕತಂ. ಸಙ್ಘಿಕಂ ಪನ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಗಾಹಿತಂ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ವಿಬ್ಭನ್ತೋಪಿ ಲಭತೇವ. ಪಚ್ಚಯವಸೇನ ಗಾಹಿತಂ ಪನ ನ ಲಭತೀತಿ ವದನ್ತಿ.

ಸಚೇ ವುತ್ಥವಸ್ಸೋ ದಿಸಂಗಮಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಆವಾಸಿಕಸ್ಸ ಹತ್ಥತೋ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಅಸುಕಕುಲೇ ಮಯ್ಹಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಪತ್ತಂ, ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗತಟ್ಠಾನೇ ವಿಬ್ಭಮತಿ, ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಮನುಸ್ಸೇ ಸಮ್ಮುಖಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಪೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಲಭತಿ. ‘‘ಇದಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸೇನಾಸನೇ ವುತ್ಥಭಿಕ್ಖುನೋ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ಯಸ್ಸ ಗಾಹಿತಂ ತಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಸೇನಾಸನಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಪಿಯಕಮ್ಯತಾಯ ಪುತ್ತಧೀತಾದಯೋ ಬಹೂನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸೇನಾಸನೇ ದೇಮಾ’’ತಿ ದೇನ್ತಿ, ತತ್ಥ ವಸ್ಸೂಪಗತಸ್ಸ ಏಕಮೇವ ವತ್ಥಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸೇಸಾನಿ ಸಙ್ಘಿಕಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಟ್ಠಿತಿಕಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ಠಿತಿಕಾಯ ಅಸತಿ ಥೇರಾಸನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ಸೇನಾಸನೇ ವಸ್ಸೂಪಗತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನೇನ ಚಿತ್ತಪ್ಪಸಾದೇನ ಬಹೂನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಸೇನಾಸನಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ದಿನ್ನೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಚೇ ಪನ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಏತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಸ್ಸೇವ ಹೋನ್ತಿ.

ಏಕಸ್ಸ ಗೇಹೇ ದ್ವೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಾನಿ – ಪಠಮಭಾಗೋ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಗಾಹಿತೋ ಹೋತಿ, ದುತಿಯೋ ಥೇರಾಸನೇ. ಸೋ ಏಕಂ ದಸಹತ್ಥಂ, ಏಕಂ ಅಟ್ಠಹತ್ಥಂ ಸಾಟಕಂ ಪೇಸೇತಿ ‘‘ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಪತ್ತಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ ವರಭಾಗಂ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಅನುಭಾಗೋ ಥೇರಾಸನೇ ದಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ಉಭೋಪಿ ಘರಂ ನೇತ್ವಾ ಭೋಜೇತ್ವಾ ಸಯಮೇವ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತಿ, ಯಂ ಯಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ, ತದೇವ ತಸ್ಸ ಹೋತಿ.

ಇತೋ ಪರಂ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಆಗತನಯೋ ಹೋತಿ – ‘‘ಏಕಸ್ಸ ಘರೇ ದಹರಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಸೋ ಚೇ ಪುಚ್ಛತಿ – ‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಕಸ್ಸ ಪತ್ತ’ನ್ತಿ, ‘ಸಾಮಣೇರಸ್ಸಾ’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘ದಾನಕಾಲೇ ಜಾನಿಸ್ಸಸೀ’ತಿ ವತ್ವಾ ದಾನದಿವಸೇ ಏಕಂ ಮಹಾಥೇರಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ನೀಹರಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಯಸ್ಸ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಪತ್ತಂ, ಸೋ ವಿಬ್ಭಮತಿ ವಾ ಕಾಲಂ ವಾ ಕರೋತಿ, ಮನುಸ್ಸಾ ಚೇ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ – ‘ಕಸ್ಸ ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಪತ್ತ’ನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ತೇ ವದನ್ತಿ – ‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ದೇಮಾ’ತಿ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಅಥ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಗಣಸ್ಸ ವಾ ದೇನ್ತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಗಣಸ್ಸ ವಾ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಚೇ ವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಸುದ್ಧಪಂಸುಕೂಲಿಕಾಯೇವ ಹೋನ್ತಿ, ಆನೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಸೇನಾಸನಪರಿಕ್ಖಾರಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಠಪೇತಬ್ಬಂ, ಬಿಮ್ಬೋಹನಾದೀನಿ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ. ಇದಂ ನೇವಾಸಿಕವತ್ತಂ.

ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಉಪನನ್ದವತ್ಥುಕಥಾ

೩೧೯. ಉಪನನ್ದವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ – ತತ್ಥ ತಯಾ ಮೋಘಪುರಿಸ ಗಹಿತಂ ಇಧ ಮುತ್ತಂ, ಇಧ ತಯಾ ಗಹಿತಂ ತತ್ರ ಮುತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಯಮತ್ಥೋ – ಯಂ ತಯಾ ತತ್ಥ ಸೇನಾಸನಂ ಗಹಿತಂ, ತಂ ತೇ ಗಣ್ಹನ್ತೇನೇವ ಇಧ ಮುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ‘‘ಇಧ ದಾನಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಮುಞ್ಚಾಮೀ’’ತಿ ವದನ್ತೇನ ಪನ ತಂ ತತ್ರಾಪಿ ಮುತ್ತಂ. ಏವಂ ತ್ವಂ ಉಭಯತ್ಥ ಪರಿಬಾಹಿರೋತಿ.

ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಗಹಣೇನ ಗಹಣಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಗಹಣೇನ ಆಲಯೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಆಲಯೇನ ಗಹಣಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಆಲಯೇನ ಆಲಯೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಕಥಂ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಸೇನಾಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾಮನ್ತವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ರಾಪಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತಸ್ಸ ಇಮಿನಾ ಗಹಣೇನ ಪುರಿಮಂ ಗಹಣಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಅಪರೋ ‘‘ಇಧ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಲಯಮತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಮನ್ತವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥ ಸೇನಾಸನಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತಸ್ಸ ಇಮಿನಾ ಗಹಣೇನ ಪುರಿಮೋ ಆಲಯೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಏಕೋ ‘‘ಇಧ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸೇನಾಸನಂ ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಲಯಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಸಾಮನ್ತವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಇಧೇವ ದಾನಿ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಲಯಂ ಕರೋತಿ, ಇಚ್ಚಸ್ಸ ಆಲಯೇನ ವಾ ಗಹಣಂ ಆಲಯೇನ ವಾ ಆಲಯೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಗಹಣೇ ವಾ ಆಲಯೇ ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ಯೋ ಪನ ‘‘ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಸೇನಾಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ ಉಪಚಾರಸೀಮಾತಿಕ್ಕಮೇ ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಯದಿ ಪನ ‘‘ತತ್ಥ ಫಾಸು ಭವಿಸ್ಸತಿ, ವಸಿಸ್ಸಾಮಿ; ನೋ ಚೇ, ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಫಾಸುಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಪಚ್ಚಾಗಚ್ಛತಿ, ವಟ್ಟತಿ.

೩೨೦. ತಿವಸ್ಸನ್ತರೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ತಿವಸ್ಸನ್ತರೋ ನಾಮ ಯೋ ದ್ವೀಹಿ ವಸ್ಸೇಹಿ ಮಹನ್ತತರೋ ವಾ ದಹರತರೋ ವಾ ಹೋತಿ. ಯೋ ಪನ ಏಕೇನ ವಸ್ಸೇನ ಮಹನ್ತತರೋ ವಾ ದಹರತರೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಯೋ ವಾ ಸಮಾನವಸ್ಸೋ, ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥಿ. ಇಮೇ ಸಬ್ಬೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಮಞ್ಚೇ ವಾ ಪೀಠೇ ವಾ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಹುತ್ವಾ ನಿಸೀದಿತುಂ ಲಭನ್ತಿ. ಯಂ ತಿಣ್ಣಂ ಪಹೋತಿ, ತಂ ಸಂಹಾರಿಮಂ ವಾ ಹೋತು ಅಸಂಹಾರಿಮಂ ವಾ, ತಥಾರೂಪೇ ಅಪಿ ಫಲಕಖಣ್ಡೇ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇನಾಪಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಸೀದಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಹತ್ಥಿನಖಕನ್ತಿ ಹತ್ಥಿಕುಮ್ಭೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಂ; ಏವಂ ಕತಸ್ಸ ಕಿರೇತಂ ನಾಮಂ. ಸಬ್ಬಂ ಪಾಸಾದಪರಿಭೋಗನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣರಜತಾದಿವಿಚಿತ್ರಾನಿ ಕವಾಟಾನಿ ಮಞ್ಚಪೀಠಾನಿ ತಾಲವಣ್ಟಾನಿ ಸುವಣ್ಣರಜತಮಯಪಾನೀಯಘಟಪಾನೀಯಸರಾವಾನಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಚಿತ್ತಕಮ್ಮಕತಂ, ಸಬ್ಬಂ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಪಾಸಾದಸ್ಸ ದಾಸಿದಾಸಂ ಖೇತ್ತವತ್ಥುಂ ಗೋಮಹಿಂಸಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಪಾಟೇಕ್ಕಂ ಗಹಣಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ, ಪಾಸಾದೇ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತೇ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ಗೋನಕಾದೀನಿ ಸಙ್ಘಿಕವಿಹಾರೇ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಿಕವಿಹಾರೇ ವಾ ಮಞ್ಚಪೀಠಕೇಸು ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ಧಮ್ಮಾಸನೇ ಪನ ಗಿಹಿವಿಕಟನಿಹಾರೇನ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ತತ್ರಾಪಿ ನಿಪಜ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ.

ಉಪನನ್ದವತ್ಥುಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯವತ್ಥುಕಥಾ

೩೨೧. ಪಞ್ಚಿಮಾನೀತಿ ರಾಸಿವಸೇನ ಪಞ್ಚ, ಸರೂಪವಸೇನ ಪನೇತಾನಿ ಬಹೂನಿ ಹೋನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಆರಾಮೋ ನಾಮ ಪುಪ್ಫಾರಾಮೋ ವಾ ಫಲಾರಾಮೋ ವಾ. ಆರಾಮವತ್ಥು ನಾಮ ತೇಸಂಯೇವ ಆರಾಮಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಠಪಿತೋಕಾಸೋ; ತೇಸು ವಾ ಆರಾಮೇಸು ವಿನಟ್ಠೇಸು ತೇಸಂ ಪೋರಾಣಕಭೂಮಿಭಾಗೋ. ವಿಹಾರೋ ನಾಮ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಸಾದಾದಿಸೇನಾಸನಂ. ವಿಹಾರವತ್ಥು ನಾಮ ತಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಾನೋಕಾಸೋ. ಮಞ್ಚೋ ನಾಮ – ಮಸಾರಕೋ, ಬುನ್ದಿಕಾಬದ್ಧೋ, ಕುಳೀರಪಾದಕೋ ಆಹಚ್ಚಪಾದಕೋತಿ ಇಮೇಸಂ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಾನಂ ಚತುನ್ನಂ ಮಞ್ಚಾನಂ ಅಞ್ಞತರೋ. ಪೀಠಂ ನಾಮ ಮಸಾರಕಾದೀನಂಯೇವ ಚತುನ್ನಂ ಪೀಠಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ. ಭಿಸಿ ನಾಮ ಉಣ್ಣಭಿಸಿಆದೀನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಅಞ್ಞತರಾ. ಬಿಮ್ಬೋಹನಂ ನಾಮ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾನಂ ಬಿಮ್ಬೋಹನಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ. ಲೋಹಕುಮ್ಭೀ ನಾಮ ಕಾಳಲೋಹೇನ ವಾ ತಮ್ಬಲೋಹೇನ ವಾ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಲೋಹೇನ ಕತಾ ಕುಮ್ಭೀ. ಲೋಹಭಾಣಕಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಏತ್ಥ ಪನ ಭಾಣಕನ್ತಿ ಅರಞ್ಜರೋ ವುಚ್ಚತಿ. ವಾರಕೋತಿ ಘಟೋ. ಕಟಾಹಂ ಕಟಾಹಮೇವ. ವಾಸಿಆದೀಸು ವಲ್ಲಿಆದೀಸು ಚ ದುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಏವಂ –

ದ್ವಿಸಙ್ಗಹಾನಿ ದ್ವೇ ಹೋನ್ತಿ, ತತಿಯಂ ಚತುಸಙ್ಗಹಂ;

ಚತುತ್ಥಂ ನವಕೋಟ್ಠಾಸಂ, ಪಞ್ಚಮಂ ಅಟ್ಠಭೇದನಂ.

ಇತಿ ಪಞ್ಚಹಿ ರಾಸೀಹಿ, ಪಞ್ಚನಿಮ್ಮಲಲೋಚನೋ;

ಪಞ್ಚವೀಸವಿಧಂ ನಾಥೋ, ಗರುಭಣ್ಡಂ ಪಕಾಸಯಿ.

ತತ್ರಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ – ಇದಞ್ಹಿ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಇಧ ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯಂ, ಕೀಟಾಗಿರಿವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ‘‘ಅವೇಭಙ್ಗಿಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪರಿವಾರೇ ಪನ –

‘‘ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯಂ ಅವೇಭಙ್ಗಿಯಂ, ಪಞ್ಚ ವುತ್ತಾ ಮಹೇಸಿನಾ;

ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತಸ್ಸ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ,

ಪಞ್ಹಾ ಮೇಸಾ ಕುಸಲೇಹಿ ಚಿನ್ತಿತಾ’’ತಿ. (ಪರಿ. ೪೭೯) –

ಆಗತಂ. ತಸ್ಮಾ ಮೂಲಚ್ಛೇಜ್ಜವಸೇನ ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯಂ ಅವೇಭಙ್ಗಿಯಞ್ಚ ಪರಿವತ್ತನವಸೇನ ಪನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತಸ್ಸ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಚ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ತತ್ರಾಯಂ ಅನುಪುಬ್ಬಿಕಥಾ – ಇದಂ ತಾವ ಪಞ್ಚವಿಧಮ್ಪಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಭೇಸಜ್ಜತ್ಥಾಯ ಉಪನೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಥಾವರೇನ ಚ ಥಾವರಂ ಗರುಭಣ್ಡೇನ ಚ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಪರಿವತ್ತೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಥಾವರೇ ಪನ ಖೇತ್ತಂ ವತ್ಥು ತಳಾಕಂ ಮಾತಿಕಾತಿ ಏವರೂಪಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಿಚಾರೇತುಂ ವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಾ ಅಧಿವಾಸೇತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೇಹೇವ ವಿಚಾರಿತತೋ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ವಟ್ಟತಿ. ಆರಾಮೇನ ಪನ ಆರಾಮಂ ಆರಾಮವತ್ಥುಂ ವಿಹಾರಂ ವಿಹಾರವತ್ಥುನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಪರಿವತ್ತೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ತತ್ರಾಯಂ ಪರಿವತ್ತನನಯೋ – ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಾಳಿಕೇರಾರಾಮೋ ದೂರೇ ಹೋತಿ, ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾ ವಾ ಬಹುತರಂ ಖಾದನ್ತಿ. ಯಮ್ಪಿ ನ ಖಾದನ್ತಿ, ತತೋ ಸಕಟವೇತನಂ ದತ್ವಾ ಅಪ್ಪಮೇವ ಹರನ್ತಿ. ಅಞ್ಞೇಸಂ ಪನ ತಸ್ಸ ಆರಾಮಸ್ಸ ಅವಿದೂರಗಾಮವಾಸೀನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ಆರಾಮೋ ಹೋತಿ, ತೇ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಕೇನ ಆರಾಮೇನ ತಂ ಆರಾಮಂ ಯಾಚನ್ತಿ, ಸಙ್ಘೇನ ‘‘ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ರುಕ್ಖಸಹಸ್ಸಂ ಹೋತಿ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಞ್ಚ ಸತಾನಿ, ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಆರಾಮೋ ಖುದ್ದಕೋ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಹಿ ಅಯಂ ಖುದ್ದಕೋ, ಅಥ ಖೋ ಇತರತೋ ಬಹುತರಂ ಆಯಂ ದೇತಿ. ಸಚೇಪಿ ಸಮಕಮೇವ ದೇತಿ; ಏವಮ್ಪಿ ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತಕ್ಖಣೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಮೇವ. ಸಚೇ ಪನ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬಹುತರಾ ರುಕ್ಖಾ ಹೋನ್ತಿ, ‘‘ನನು ತುಮ್ಹಾಕಂ ಬಹುತರಾ ರುಕ್ಖಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ‘‘ಅತಿರೇಕಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುಞ್ಞಂ ಹೋತು, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ರುಕ್ಖಾ ಫಲಧಾರಿನೋ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ರುಕ್ಖಾ ನ ತಾವ ಫಲಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ನ ಚಿರೇನ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಮೇವ. ಮನುಸ್ಸಾನಂ ರುಕ್ಖಾ ಫಲಧಾರಿನೋ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನ ತಾವ ಫಲಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ‘‘ನನು ತುಮ್ಹಾಕಂ ರುಕ್ಖಾ ಫಲಧಾರಿನೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ‘‘ಗಣ್ಹಥ, ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುಞ್ಞಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ದೇನ್ತಿ, ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ; ಏವಂ ಆರಾಮೇನ ಆರಾಮೋ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬೋ. ಏತೇನೇವ ನಯೇನ ಆರಾಮವತ್ಥುಪಿ ವಿಹಾರೋಪಿ ವಿಹಾರವತ್ಥುಪಿ ಆರಾಮೇನ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬಂ. ಆರಾಮವತ್ಥುನಾ ಚ ಮಹನ್ತೇನ ವಾ ಖುದ್ದಕೇನ ವಾ ಆರಾಮಆರಾಮವತ್ಥು ವಿಹಾರವಿಹಾರವತ್ಥೂನಿ.

ಕಥಂ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾರೋ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬೋ? ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ಗೇಹಂ ಹೋತಿ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇ ಪಾಸಾದೋ, ಉಭೋಪಿ ಅಗ್ಘೇನ ಸಮಕಾ, ಸಚೇ ಮನುಸ್ಸಾ ತೇನ ಪಾಸಾದೇನ ತಂ ಗೇಹಂ ಯಾಚನ್ತಿ, ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೇ ಮಹಗ್ಘತರಂ ಗೇಹಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಮಹಗ್ಘತರಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗೇಹ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಮಹಗ್ಘತರಂ, ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಅಸಾರುಪ್ಪಂ, ನ ಸಕ್ಕಾ ತತ್ಥ ಪಬ್ಬಜಿತೇಹಿ ವಸಿತುಂ, ಇದಂ ಪನ ಸಾರುಪ್ಪಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ; ಏವಮ್ಪಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಮಹಗ್ಘಂ ಹೋತಿ, ‘‘ನನು ತುಮ್ಹಾಕಂ ಗೇಹಂ ಮಹಗ್ಘ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ‘‘ಹೋತು, ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುಞ್ಞಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏವಂ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾರೋ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬೋ. ಏತೇನೇವ ನಯೇನ ವಿಹಾರವತ್ಥುಪಿ ಆರಾಮೋಪಿ ಆರಾಮವತ್ಥುಪಿ ವಿಹಾರೇನ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬಂ. ವಿಹಾರವತ್ಥುನಾ ಚ ಮಹಗ್ಘೇನ ವಾ ಅಪ್ಪಗ್ಘೇನ ವಾ ವಿಹಾರವಿಹಾರವತ್ಥುಆರಾಮಆರಾಮವತ್ಥೂನಿ. ಏವಂ ತಾವ ಥಾವರೇನ ಥಾವರಪರಿವತ್ತನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಗರುಭಣ್ಡೇನ ಗರುಭಣ್ಡಪರಿವತ್ತನೇ ಪನ ಮಞ್ಚಪೀಠಂ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಹೋತು ಖುದ್ದಕಂ ವಾ, ಅನ್ತಮಸೋ ಚತುರಙ್ಗುಲಪಾದಕಂ ವಾ ಗಾಮದಾರಕೇಹಿ ಪಂಸ್ವಾಗಾರಕೇಸು ಕೀಳನ್ತೇಹಿ ಕತಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ. ಸಚೇಪಿ ರಾಜರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾದಯೋ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ಮಞ್ಚಸತಂ ವಾ ಮಞ್ಚಸಹಸ್ಸಂ ವಾ ದೇನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ಕಪ್ಪಿಯಮಞ್ಚಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ, ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ವುಡ್ಢಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ‘‘ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ದಾತಬ್ಬಾ, ಪುಗ್ಗಲಿಕವಸೇನ ನ ದಾತಬ್ಬಾ. ಅತಿರೇಕಮಞ್ಚೇ ಭಣ್ಡಾಗಾರಾದೀಸು ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಬಹಿಸೀಮಾಯ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ದಿನ್ನಮಞ್ಚೋ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ದಾತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಚೇ ಬಹೂ ಮಞ್ಚಾ ಹೋನ್ತಿ, ಮಞ್ಚೇನ ಕಮ್ಮಂ ನತ್ಥಿ; ಯಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ಕಮ್ಮಂ ಅತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ‘‘ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ದಾತಬ್ಬೋ. ಮಹಗ್ಘೇನ ಸತಗ್ಘನಕೇನ ವಾ ಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಕೇನ ವಾ ಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಕೇನ ವಾ ಮಞ್ಚೇನ ಅಞ್ಞಂ ಮಞ್ಚಸತಂ ಲಭತಿ, ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನ ಕೇವಲಂ ಮಞ್ಚೇನ ಮಞ್ಚೋಯೇವ, ಆರಾಮಆರಾಮವತ್ಥುವಿಹಾರವಿಹಾರವತ್ಥುಪೀಠಭಿಸಿಬಿಮ್ಬೋಹನಾನಿಪಿ ಪರಿವತ್ತೇತುಂ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಪೀಠಭಿಸಿಬಿಮ್ಬೋಹನೇಸುಪಿ. ಏತೇಸು ಹಿ ಕಪ್ಪಿಯಾಕಪ್ಯಿಯಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ತತ್ಥ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ಕಪ್ಪಿಯಂ ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ವಾ ಮಹಗ್ಘಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ವಾ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ವುತ್ತವತ್ಥೂನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ಅಗರುಭಣ್ಡುಪಗಂ ಪನ ಭಿಸಿಬಿಮ್ಬೋಹನಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ.

ಲೋಹಕುಮ್ಭೀ ಲೋಹಭಾಣಕಂ ಲೋಹಕಟಾಹನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಮಹನ್ತಾನಿ ವಾ ಹೋನ್ತು ಖುದ್ದಕಾನಿ ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಪಸತಮತ್ತಉದಕಗಣ್ಹನಕಾನಿಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿಯೇವ. ಲೋಹವಾರಕೋ ಪನ ಕಾಳಲೋಹತಮ್ಬಲೋಹವಟ್ಟಲೋಹಕಂಸಲೋಹಾನಂ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಕತೋ ಸೀಹಳದೀಪೇ ಪಾದಗಣ್ಹನಕೋ ಭಾಜೇತಬ್ಬೋ. ಪಾದೋ ಚ ನಾಮ ಮಗಧನಾಳಿಯಾ ಪಞ್ಚನಾಳಿಮತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತತೋ ಅಧಿಕಗಣ್ಹನಕೋ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ಇಮಾನಿ ತಾವ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತಾನಿ ಲೋಹಭಾಜನಾನಿ.

ಪಾಳಿಯಂ ಪನ ಅನಾಗತಾನಿಪಿ ಭಿಙ್ಗಾರಪಟಿಗ್ಗಹಉಳುಙ್ಕದಬ್ಬಿಕಟಚ್ಛುಪಾತಿತಟ್ಟಕಸರಕಸಮುಗ್ಗಅಙ್ಗಾರಕಪಲ್ಲಧೂಮಕಟಚ್ಛುಆದೀನಿ ಖುದ್ದಕಾನಿ ವಾ ಮಹನ್ತಾನಿ ವಾ ಸಬ್ಬಾನಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ. ಪತ್ತೋ, ಅಯಥಾಲಕಂ, ತಮ್ಬಲೋಹಥಾಲಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಪನ ಭಾಜನೀಯಾನಿ. ಕಂಸಲೋಹವಟ್ಟಲೋಹಭಾಜನವಿಕತಿ ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ವಾ ಗಿಹಿವಿಕಟಾ ವಾ ವಟ್ಟತಿ, ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಕಂಸಲೋಹಾದಿಭಾಜನಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಮ್ಪಿ ಹಿ ಪಾರಿಹಾರಿಯಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಗಿಹಿವಿಕಟನಿಹಾರೇನೇವ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ.

ಠಪೇತ್ವಾ ಪನ ಭಾಜನವಿಕತಿಂ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಕಪ್ಪಿಯಲೋಹಭಣ್ಡೇ – ಅಞ್ಜನೀ, ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾ, ಕಣ್ಣಮಲಹರಣೀ, ಸೂಚಿ, ಪಣ್ಣಸೂಚಿ, ಖುದ್ದಕೋ, ಪಿಪ್ಫಲಕೋ, ಖುದ್ದಕಂ, ಆರಕಣ್ಟಕಂ, ಕುಞ್ಚಿಕಾ, ತಾಳಂ, ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿ ವೇಧಕೋ, ನತ್ಥುದಾನಂ, ಭಿನ್ದಿವಾಲೋ, ಲೋಹಕೂಟೋ, ಲೋಹಕುಟ್ಟಿ, ಲೋಹಗುಳೋ, ಲೋಹಪಿಣ್ಡಿ, ಲೋಹಚಕ್ಕಲಿಕಂ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ವಿಪ್ಪಕತಲೋಹಭಣ್ಡಂ ಭಾಜನೀಯಂ. ಧೂಮನೇತ್ತಫಾಲದೀಪರುಕ್ಖದೀಪಕಪಲ್ಲಕಓಲಮ್ಬಕದೀಪಇತ್ಥಿಪುರಿಸತಿರಚ್ಛಾನಗತರೂಪಕಾನಿ ಪನ ಅಞ್ಞಾನಿ ವಾ ಭಿತ್ತಿಚ್ಛದನಕವಾಟಾದೀಸು ಉಪನೇತಬ್ಬಾನಿ, ಅನ್ತಮಸೋ ಲೋಹಖಿಲಕಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಬ್ಬಾನಿ ಲೋಹಭಣ್ಡಾನಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿಯೇವ ಹೋನ್ತಿ, ಅತ್ತನಾ ಲದ್ಧಾನಿಪಿ ಪರಿಹರಿತ್ವಾ ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾನಿ, ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ವಾ ಗಿಹಿವಿಕಟಾನಿ ವಾ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ತಿಪುಭಣ್ಡೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಖೀರಪಾಸಾಣಮಯಾನಿ ತಟ್ಟಕಸರಕಾದೀನಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿಯೇವ.

ಘಟಕೋ ಪನ ತೇಲಭಾಜನಂ ವಾ ಪಾದಗಣ್ಹನಕತೋ ಅತಿರೇಕಮೇವ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ಸುವಣ್ಣರಜತಹಾರಕೂಟಜಾತಿಫಲಿಕಭಾಜನಾನಿ ಗಿಹಿವಿಕಟಾನಿಪಿ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ, ಪಗೇವ ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ವಾ. ಸೇನಾಸನಪರಿಭೋಗೇ ಪನ ಆಮಾಸಮ್ಪಿ ಅನಾಮಾಸಮ್ಪಿ ಸಬ್ಬಂ ವಟ್ಟತಿ.

ವಾಸಿಆದೀಸು ಯಾಯ ವಾಸಿಯಾ ಠಪೇತ್ವಾ ದಣ್ಡಕಟ್ಠಚ್ಛೇದನಂ ವಾ ಉಚ್ಛುತಚ್ಛನಂ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಮಹಾಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ಅಯಂ ಭಾಜನೀಯಾ. ತತೋ ಮಹತ್ತರೀ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಆಕಾರೇನ ಕತಾ ವಾಸಿ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ಫರಸು ಪನ ಅನ್ತಮಸೋ ವೇಜ್ಜಾನಂ ಸಿರಾವೇಧನಫರಸುಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ಕುಠಾರಿಯಂ ಫರಸುಸದಿಸೋ ಏವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ. ಯಾ ಪನ ಆವುಧಸಙ್ಖೇಪೇನ ಕತಾ, ಅಯಂ ಅನಾಮಾಸಾ. ಕುದಾಲೋ ಅನ್ತಮಸೋ ಚತುರಙ್ಗುಲಮತ್ತೋಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ನಿಖಾದನಂ ಚತುರಸ್ಸಮುಖಂ ವಾ ಹೋತು ದೋಣಿಮುಖಂ ವಾ ವಙ್ಕಂ ವಾ ಉಜುಕಂ ವಾ, ಅನ್ತಮಸೋ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿದಣ್ಡಕವೇಧನಮ್ಪಿ ದಣ್ಡಬದ್ಧಂ ಚೇ, ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿದಣ್ಡಖಣನಕಂ ಪನ ಅದಣ್ಡಕಂ ಫಲಮತ್ತಮೇವ, ಯಂ ಸಕ್ಕಾ ಸಿಪಾಟಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪರಿಹರಿತುಂ, ತಂ ಭಾಜನೀಯಂ. ಸಿಖರಮ್ಪಿ ನಿಖಾದನೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಿತಂ. ಯೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ವಿಹಾರೇ ವಾಸಿಆದೀನಿ ದಿನ್ನಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ಚ ಘರೇ ದಡ್ಢೇ ವಾ ಚೋರೇಹಿ ವಾ ವಿಲುತ್ತೇ ‘‘ದೇಥ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಕರಣೇ, ಪುನ ಪಾಕತಿಕೇ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ದಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಆಹರನ್ತಿ, ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ; ಅನಾಹರನ್ತಾಪಿ ನ ಚೋದೇತಬ್ಬಾ.

ಕಮ್ಮಾರತಟ್ಟಕಾರಚುನ್ದಕಾರನಳಕಾರಮಣಿಕಾರಪತ್ತಬನ್ಧಕಾನಂ ಅಧಿಕರಣಿಮುಟ್ಠಿಕಸಣ್ಡಾಸತುಲಾದೀನಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಲೋಹಮಯಉಪಕರಣಾನಿ ಸಙ್ಘೇ ದಿನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ. ತಿಪುಕೋಟ್ಟಕಸುವಣ್ಣಕಾರಚಮ್ಮಕಾರಉಪಕರಣೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ತಿಪುಕೋಟ್ಟಕಉಪಕರಣೇಸುಪಿ ತಿಪುಚ್ಛೇದನಸತ್ಥಕಂ, ಸುವಣ್ಣಕಾರಉಪಕರಣೇಸು ಸುವಣ್ಣಚ್ಛೇದನಸತ್ಥಕಂ, ಚಮ್ಮಕಾರಉಪಕರಣೇಸು ಕತಪರಿಕಮ್ಮಚಮ್ಮಛಿದ್ದನಕಂ ಖುದ್ದಕಸತ್ಥಕನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಭಾಜನೀಯಭಣ್ಡಾನಿ. ನಹಾಪಿತತುನ್ನಕಾರಉಪಕರಣೇಸುಪಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಮಹಾಕತ್ತರಿಂ ಮಹಾಸಣ್ಡಾಸಂ ಮಹಾಪಿಪ್ಫಲಕಞ್ಚ ಸಬ್ಬಂ ಭಾಜನೀಯಂ. ಮಹಾಕತ್ತರಿಆದೀನಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ.

ವಲ್ಲಿಆದೀಸು ವೇತ್ತವಲ್ಲಿಆದಿಕಾ ಯಾ ಕಾಚಿ ಅಡ್ಢಬಾಹುಪ್ಪಮಾಣಾ ವಲ್ಲಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಾ ವಾ ತತ್ಥಜಾತಕಾ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಾ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ, ಸಾ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ಕತೇ ಸಚೇ ಅತಿರೇಕಾ ಹೋತಿ, ಪುಗ್ಗಲಿಕಕಮ್ಮೇಪಿ ಉಪನೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ; ಅರಕ್ಖಿತಾ ಪನ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ ನ ಹೋತಿ. ಸುತ್ತಮಕಚಿವಾಕನಾಳಿಕೇರಹೀರಚಮ್ಮಮಯಾ ರಜ್ಜುಕಾ ವಾ ಯೋತ್ತಾನಿ ವಾ ವಾಕೇ ಚ ನಾಳಿಕೇರಹೀರೇ ಚ ವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಕತಾ ಏಕವಟ್ಟಾ ವಾ ದ್ವಿವಟ್ಟಾ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ಸುತ್ತಂ ಪನ ಅವಟ್ಟೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಮಕಚಿವಾಕನಾಳಿಕೇರಹೀರಾ ಚ ಭಾಜನೀಯಾ. ಯೇಹಿ ಪನೇತಾನಿ ರಜ್ಜುಕಯೋತ್ತಾದೀನಿ ದಿನ್ನಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ಅತ್ತನೋ ಕರಣೀಯೇನ ಹರನ್ತಾ ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ.

ಯೋ ಕೋಚಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಸೂಚಿದಣ್ಡಮತ್ತೋಪಿ ವೇಳು ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನೋ ವಾ ತತ್ಥಜಾತಕೋ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತೋ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಸೋಪಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ಕತೇ ಅತಿರೇಕೋ ಪುಗ್ಗಲಿಕಕಮ್ಮೇ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಪಾದಗಣ್ಹನಕತೇಲನಾಳಿ ಪನ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿ, ಉಪಾಹನದಣ್ಡಕೋ, ಛತ್ತದಣ್ಡೋ, ಛತ್ತಸಲಾಕಾತಿ ಇದಮೇತ್ಥ ಭಾಜನೀಯಭಣ್ಡಂ. ದಡ್ಢಗೇಹಮನುಸ್ಸಾ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ. ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಂ ವೇಳುಂ ಗಣ್ಹನ್ತೇನ ಸಮಕಂ ವಾ ಅತಿರೇಕಂ ವಾ ಥಾವರಂ ಅನ್ತಮಸೋ ತಂಅಗ್ಘನಕಮ್ಪಿ ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ಅಕತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತೇನ ತತ್ಥೇವ ವಳಞ್ಜೇತಬ್ಬೋ, ಗಮನಕಾಲೇ ಸಙ್ಘಿಕಾವಾಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅಸತಿಯಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಗತೇನ ಪಹಿಣಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬೋ. ದೇಸನ್ತರಂ ಗತೇನ ಸಮ್ಪತ್ತವಿಹಾರೇ ಸಙ್ಘಿಕಾವಾಸೇ ಠಪೇತಬ್ಬೋ.

ತಿಣನ್ತಿ ಮುಞ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ತಿಣಂ. ಯತ್ಥ ಪನ ತಿಣಂ ನತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಪಣ್ಣೇಹಿ ಛಾದೇನ್ತಿ; ತಸ್ಮಾ ಪಣ್ಣಮ್ಪಿ ತಿಣೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಿತಂ. ಇತಿ ಮುಞ್ಜಾದೀಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಮುಟ್ಠಿಪ್ಪಮಾಣಮ್ಪಿ ತಿಣಂ ತಾಲಪಣ್ಣಾದೀಸು ಚ ಏಕಂ ಪಣ್ಣಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ವಾ ತತ್ಥಜಾತಕಂ ವಾ ಬಹಾರಾಮೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ತಿಣವತ್ಥುತೋ ಜಾತತಿಣಂ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ, ತಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ಕತೇ ಅತಿರೇಕಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಕಮ್ಮೇ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ದಡ್ಢಗೇಹಮನುಸ್ಸಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ. ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪ್ಪಮಾಣೋಪಿ ರಿತ್ತಪೋತ್ಥಕೋ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ.

ಮತ್ತಿಕಾ ಪಕತಿಮತ್ತಿಕಾ ವಾ ಹೋತು ಪಞ್ಚವಣ್ಣಾ ವಾ ಸುಧಾ ವಾ ಸಜ್ಜುರಸಕಙ್ಗುಟ್ಠಸಿಲೇಸಾದೀಸು ವಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ, ದುಲ್ಲಭಟ್ಠಾನೇ ಆನೇತ್ವಾ ವಾ ದಿನ್ನಂ ತತ್ಥಜಾತಕಂ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಂ ತಾಲಫಲಪಕ್ಕಮತ್ತಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ. ತಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ನಿಟ್ಠಿತೇ ಅತಿರೇಕಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಕಮ್ಮೇ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಹಿಙ್ಗುಹಿಙ್ಗುಲಕಹರಿತಾಲಮನೋಸಿಲಞ್ಜನಾನಿ ಪನ ಭಾಜನೀಯಭಣ್ಡಾನಿ.

ದಾರುಭಣ್ಡೇ ಯೋ ಕೋಚಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಸೂಚಿದಣ್ಡಮತ್ತೋಪಿ ದಾರುಭಣ್ಡಕೋ ದಾರುದುಲ್ಲಭಟ್ಠಾನೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನೋ ವಾ ತತ್ಥಜಾತಕೋ ವಾ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತೋ, ಅಯಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತೀತಿ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ದಾರುವೇಳುಚಮ್ಮಪಾಸಾಣಾದಿವಿಕತಿಂ ದಾರುಭಣ್ಡೇನ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆಸನ್ದಿಕೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದಾರುಭಣ್ಡವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವುತ್ತೋ.

ತತ್ರಾಯಂ ಅತ್ಥುದ್ಧಾರೋ, ಆಸನ್ದಿಕೋ, ಸತ್ತಙ್ಗೋ, ಭದ್ದಪೀಠಂ, ಪೀಠಿಕಾ, ಏಳಕಪಾದಕಪೀಠಂ, ಆಮಲಕವಟ್ಟಕಪೀಠಂ, ಫಲಕಂ, ಕೋಚ್ಛಂ, ಪಲಾಲಪೀಠಕನ್ತಿ ಇಮೇಸು ತಾವ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಖುದ್ದಕಂ ವಾ ಹೋತು ಮಹನ್ತಂ ವಾ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ. ಪಲಾಲಪೀಠೇನ ಚೇತ್ಥ ಕದಲಿಪತ್ತಾದಿಪೀಠಾನಿಪಿ ಸಙ್ಗಹಿತಾನಿ. ಬ್ಯಗ್ಘಚಮ್ಮಓನದ್ಧಮ್ಪಿ ವಾಳರೂಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ, ರತನಪರಿಸಿಬ್ಬಿತಂ, ಕೋಚ್ಛಕಂ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ.

ವಙ್ಕಫಲಕಂ, ದೀಘಫಲಕಂ, ಚೀವರಧೋವನಫಲಕಂ, ಘಟ್ಟನಫಲಕಂ, ಘಟ್ಟನಮುಗ್ಗರೋ, ದನ್ತಕಟ್ಠಚ್ಛೇದನಗಣ್ಠಿಕಾ, ದಣ್ಡಮುಗ್ಗರೋ, ಅಮ್ಬಣಂ, ರಜನದೋಣಿ, ಉದಕಪಟಿಚ್ಛಕೋ, ದಾರುಮಯೋ ವಾ ದನ್ತಮಯೋ ವಾ ವೇಳುಮಯೋ ವಾ ಸಪಾದಕೋಪಿ ಅಪಾದಕೋಪಿ ಸಮುಗ್ಗೋ, ಮಞ್ಜೂಸಾ, ಪಾದಗಣ್ಹನಕತೋ ಅತಿರೇಕಪ್ಪಮಾಣೋ ಕರಣ್ಡೋ, ಉದಕದೋಣಿ, ಉದಕಕಟಾಹಂ, ಉಳುಙ್ಕೋ, ಕಟಚ್ಛು, ಪಾನೀಯಸರಾವಂ, ಪಾನೀಯಸಙ್ಖೋತಿ ಏತೇಸುಪಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಸಙ್ಘೇ ದಿನ್ನಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ಸಙ್ಖಥಾಲಕಂ ಪನ ಭಾಜನೀಯಂ, ತಥಾ ದಾರುಮಯೋ ಉದಕತುಮ್ಬೋ.

ಪಾದಕಥಲಿಕಮಣ್ಡಲಂ ದಾರುಮಯಂ ವಾ ಹೋತು ಚೋಳಪಣ್ಣಾದಿಮಯಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ. ಆಧಾರಕೋ ಪತ್ತಪಿಧಾನಂ, ತಾಲವಣ್ಟಂ, ಬೀಜನೀ, ಚಙ್ಕೋಟಕಂ, ಪಚ್ಛಿ, ಯಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನೀ ಮುಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನೀತಿ ಏತೇಸುಪಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಖುದ್ದಕಂ ವಾ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ದಾರುವೇಳುಪಣ್ಣಚಮ್ಮಾದೀಸು ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಕತಂ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ.

ಥಮ್ಭತುಲಾಸೋಪಾನಫಲಕಾದೀಸು ದಾರುಮಯಂ ವಾ ಪಾಸಾಣಮಯಂ ವಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಗೇಹಸಮ್ಭಾರರೂಪಂ, ಯೋ ಕೋಚಿ ಕಟಸಾರಕೋ, ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಭೂಮತ್ಥರಣಂ, ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ಸಙ್ಘೇ ದಿನ್ನಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏಳಕಚಮ್ಮಂ ಪನ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಗತಿಕಂ ಹೋತಿ, ತಮ್ಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮಾನಿ ಭಾಜನೀಯಾನಿ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಮಞ್ಚಪ್ಪಮಾಣಂ ಚಮ್ಮಂ ಗರುಭಣ್ಡ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಉದುಕ್ಖಲಂ, ಮುಸಲಂ, ಸುಪ್ಪಂ, ನಿಸದಂ, ನಿಸದಪೋತೋ, ಪಾಸಾಣದೋಣಿ, ಪಾಸಾಣಕಟಾಹಂ, ತುರಿವೇಮಭಸ್ತಾದಿ ಸಬ್ಬಂ ಪೇಸಕಾರಾದಿಭಣ್ಡಂ, ಸಬ್ಬಂ ಕಸಿಭಣ್ಡಂ, ಸಬ್ಬಂ ಚಕ್ಕಯುತ್ತಕಯಾನಂ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ಮಞ್ಚಪಾದೋ, ಮಞ್ಚಅಟನೀ, ಪೀಠಪಾದೋ, ಪೀಠಅಟನೀ, ವಾಸಿಫರಸುಆದೀನಂ ದಣ್ಡಾತಿ ಏತೇಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ವಿಪ್ಪಕತತಚ್ಛನಕಮ್ಮಂ ಅನಿಟ್ಠಿತಮೇವ ಭಾಜನೀಯಂ, ತಚ್ಛಿತಮಟ್ಠಂ ಪನ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ. ಅನುಞ್ಞಾತವಾಸಿಯಾ ಪನ ದಣ್ಡೋ ಛತ್ತಮುಟ್ಠಿಪಣ್ಣಂ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿ ಉಪಾಹನಾ ಅರಣಿಸಹಿತಂ ಧಮ್ಮಕರಣೋ ಪಾದಗಣ್ಹನಕತೋ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಆಮಲಕತುಮ್ಬಂ ಆಮಲಕಘಟೋ ಲಾಬುಕತುಮ್ಬಂ ಲಾಬುಘಟೋ ವಿಸಾಣಕತುಮ್ಬನ್ತಿ ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಭಾಜನೀಯಂ, ತತೋ ಮಹನ್ತತರಂ ಗರುಭಣ್ಡಂ.

ಹತ್ಥಿದನ್ತೋ ವಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ವಿಸಾಣಂ ವಾ ಅತಚ್ಛಿತಂ ಯಥಾಜಾತಮೇವ ಭಾಜನೀಯಂ, ತೇಹಿ ಕತಮಞ್ಚಪಾದಾದೀಸು ಪುರಿಮಸದಿಸೋಯೇವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ. ತಚ್ಛಿತನಿಟ್ಠಿತೋಪಿ ಹಿಙ್ಗುಕರಣ್ಡಕೋ ಅಞ್ಜನಕರಣ್ಡಕೋ ಗಣ್ಠಿಕಾ ವಿಧೋ ಅಞ್ಜನೀ ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾ ಉದಕಪುಞ್ಛನೀತಿ ಇದಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಾಜನೀಯಮೇವ.

ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡೇ ಸಬ್ಬಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪಭೋಗಪರಿಭೋಗಂ ಘಟಪಿಠರಾದಿಕುಲಾಲಭಾಜನಂ ಪತ್ತಕಟಾಹಂ ಅಙ್ಗಾರಕಟಾಹಂ ಧೂಮದಾನಕಂ ದೀಪರುಕ್ಖಕೋ ದೀಪಕಪಲ್ಲಿಕಾ ಚಯನಿಟ್ಠಕಾ ಛದನಿಟ್ಠಕಾ ಥೂಪಿಕಾತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗರುಭಣ್ಡಂ, ಪಾದಗಣ್ಹನಕತೋ ಅನತಿರಿತ್ತಪ್ಪಮಾಣೋ ಪನ ಘಟಕೋ ಪತ್ತಂ ಥಾಲಕಂ ಕಞ್ಚನಕೋ ಕುಣ್ಡಿಕಾತಿ ಇದಮೇತ್ಥ ಭಾಜನೀಯಭಣ್ಡಂ. ಯಥಾ ಚ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡೇ; ಏವಂ ಲೋಹಭಣ್ಡೇಪಿ ಕುಣ್ಡಿಕಾ ಭಾಜನೀಯಕೋಟ್ಠಾಸಮೇವ ಭಜತೀತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅನುಪುಬ್ಬಿಕಥಾ.

ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯವತ್ಥುಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನವಕಮ್ಮದಾನಕಥಾ

೩೨೩. ಭಣ್ಡಿಕಾಟ್ಠಪನಮತ್ತೇನಾತಿ ದ್ವಾರಬಾಹಾನಂ ಉಪರಿ ಕಪೋತಭಣ್ಡಿಕಯೋಜನಮತ್ತೇನ. ಪರಿಭಣ್ಡಕರಣಮತ್ತೇನಾತಿ ಗೋಮಯಪರಿಭಣ್ಡಕಸಾವಪರಿಭಣ್ಡಕರಣಮತ್ತೇನ. ಧೂಮಕಾಲಿಕನ್ತಿ ಇದಂ ಯಾವಸ್ಸ ಚಿತಕಧೂಮೋ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ತಾವ ಅಯಂ ವಿಹಾರೋ ಏತಸ್ಸೇವಾತಿ ಏವಂ ಧೂಮಕಾಲೇ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಕತಪರಿಯೋಸಿತಂ ವಿಹಾರಂ ದೇನ್ತಿ. ವಿಪ್ಪಕತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ವಿಪ್ಪಕತೋ ನಾಮ ಯಾವ ಗೋಪಾನಸಿಯೋ ನ ಆರೋಹನ್ತಿ. ಗೋಪಾನಸೀಸು ಪನ ಆರುಳ್ಹಾಸು ಬಹುಕತೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನ ದಾತಬ್ಬೋ, ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಕಾರೇಸ್ಸತಿ. ಖುದ್ದಕೇ ವಿಹಾರೇ ಕಮ್ಮಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಛಪ್ಪಞ್ಚವಸ್ಸಿಕನ್ತಿ ಕಮ್ಮಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಚತುಹತ್ಥವಿಹಾರೇ ಚತುವಸ್ಸಿಕಂ, ಪಞ್ಚಹತ್ಥೇ ಪಞ್ಚವಸ್ಸಿಕಂ, ಛಹತ್ಥೇ ಛವಸ್ಸಿಕಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಡ್ಢಯೋಗೋ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಸತ್ತಟ್ಠಹತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಏತ್ಥ ‘‘ಸತ್ತಟ್ಠವಸ್ಸಿಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸಚೇ ಪನ ಸೋ ನವಹತ್ಥೋ ಹೋತಿ ನವವಸ್ಸಿಕಮ್ಪಿ ದಾತಬ್ಬಂ. ಮಹಲ್ಲಕೇ ಪನ ದಸಹತ್ಥೇ ಏಕಾದಸಹತ್ಥೇ ವಿಹಾರೇ ವಾ ಪಾಸಾದೇ ವಾ ದಸವಸ್ಸಿಕಂ ವಾ ಏಕಾದಸವಸ್ಸಿಕಂ ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ದ್ವಾದಸಹತ್ಥೇ ಪನ ತತೋ ಅಧಿಕೇ ವಾ ಲೋಹಪಾಸಾದಸದಿಸೇಪಿ ದ್ವಾದಸವಸ್ಸಿಕಮೇವ ದಾತಬ್ಬಂ, ನ ತತೋ ಉತ್ತರಿ.

ನವಕಮ್ಮಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ತಂ ಆವಾಸಂ ಲಭತಿ, ಉತುಕಾಲೇ ಪಟಿಬಾಹಿತುಂ ನ ಲಭತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ಆವಾಸೋ ಜೀರತಿ, ಆವಾಸಸಾಮಿಕಸ್ಸ ವಾ ತಸ್ಸ ವಂಸೇ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ವಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಥೇತಬ್ಬಂ – ‘‘ಆವಾಸೋ ತೇ ನಸ್ಸತಿ, ಜಗ್ಗಥ ಏತಂ ಆವಾಸ’’ನ್ತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಞಾತೀ ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಕೇ ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಜಗ್ಗಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ತೇಪಿ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಸಙ್ಘಿಕೇನ ಪಚ್ಚಯೇನ ಜಗ್ಗಿತಬ್ಬೋ. ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಅಸತಿ ಏಕಂ ಆವಾಸಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾ ಜಗ್ಗಿತಬ್ಬಾ. ಬಹೂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಏಕಂ ಸಣ್ಠಾಪೇತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿಯೇವ.

ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಪಕ್ಕನ್ತೇಸು ಸಬ್ಬೇ ಆವಾಸಾ ನಸ್ಸನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಏಕಂ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ತಯೋ ವಾ ಆವಾಸೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ತತೋ ಯಾಗುಭತ್ತಚೀವರಾದೀನಿ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೇಹಿ ಸೇಸಾವಾಸಾ ಜಗ್ಗಿತಬ್ಬಾಯೇವ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಙ್ಘಿಕೇ ಪಚ್ಚಯೇ ಅಸತಿ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ‘ತುಯ್ಹಂ ಏಕಂ ಮಞ್ಚಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಜಗ್ಗಾಹೀ’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಬಹುತರಂ ಇಚ್ಛತಿ, ತಿಭಾಗಂ ವಾ ಉಪಡ್ಢಭಾಗಂ ವಾ ದತ್ವಾಪಿ ಜಗ್ಗಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಅಥ ‘ಥಮ್ಭಮತ್ತಮೇವೇತ್ಥ ಅವಸಿಟ್ಠಂ, ಬಹುಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ‘ತುಯ್ಹಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಮೇವ ಕತ್ವಾ ಜಗ್ಗ; ಏವಮ್ಪಿ ಹಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭಣ್ಡಕಟ್ಠಪನಟ್ಠಾನಂ ನವಕಾನಞ್ಚ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಲಭಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಜಗ್ಗಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಏವಂ ಜಗ್ಗಿತೋ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ಜೀವನ್ತೇ ಪುಗ್ಗಲಿಕೋ ಹೋತಿ, ಮತೇ ಸಙ್ಘಿಕೋಯೇವ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾನಂ ದಾತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಕಮ್ಮಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ತಿಭಾಗಂ ವಾ ಉಪಡ್ಢಂ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಜಗ್ಗಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಏವಞ್ಹಿ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾನಂ ದಾತುಂ ಲಭತಿ. ಏವಂ ಜಗ್ಗನಕೇ ಪನ ಅಸತಿ ‘ಏಕಂ ಆವಾಸಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಜಗ್ಗಾಪೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

ಇದಮ್ಪಿ ಚ ಅಞ್ಞಂ ತತ್ಥೇವ ವುತ್ತಂ – ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಭೂಮಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಸೇನಾಸನಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಯೇನ ಸಾ ಭೂಮಿ ಪಠಮಂ ಗಹಿತಾ, ಸೋ ಸಾಮೀ. ಉಭೋಪಿ ಪುಗ್ಗಲಿಕಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಸೋಯೇವ ಸಾಮೀ. ಸೋ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಕರೋತಿ, ಇತರೋ ಪುಗ್ಗಲಿಕಂ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞಂ ಚೇ ಬಹುಂ ಸೇನಾಸನಟ್ಠಾನಂ ಅತ್ಥಿ, ಪುಗ್ಗಲಿಕಂ ಕರೋನ್ತೋಪಿ ನ ವಾರೇತಬ್ಬೋ. ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಪನ ತಾದಿಸೇ ಪಟಿರೂಪೇ ಠಾನೇ ಅಸತಿ ತಂ ಪಟಿಬಾಹಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಕರೋನ್ತೇನೇವ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಯಂ ಪನ ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ವಯಕಮ್ಮಂ ಕತಂ, ತಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಕತಾವಾಸೇ ವಾ ಆವಾಸಕರಣಟ್ಠಾನೇ ವಾ ಛಾಯೂಪಗಫಲೂಪಗರುಕ್ಖಾ ಹೋನ್ತಿ, ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಹಾರೇತಬ್ಬಾ. ಪುಗ್ಗಲಿಕಾ ಚೇ ಹೋನ್ತಿ, ಸಾಮಿಕಾ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ; ನೋ ಚೇ ದೇನ್ತಿ, ಯಾವತತಿಯಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ರುಕ್ಖಅಗ್ಘನಕಮೂಲಂ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಹಾರೇತಬ್ಬಾ.

ಯೋ ಪನ ಸಙ್ಘಿಕವಲ್ಲಿಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಆಹರಿಮೇನ ಉಪಕರಣೇನ ಸಙ್ಘಿಕಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪುಗ್ಗಲಿಕವಿಹಾರಂ ಕಾರೇತಿ, ಉಪಡ್ಢಂ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಹೋತಿ; ಉಪಡ್ಢಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಂ. ಪಾಸಾದೋ ಚೇ ಹೋತಿ, ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದೋ ಸಙ್ಘಿಕೋ; ಉಪರಿ ಪುಗ್ಗಲಿಕೋ. ಸಚೇ ಸೋ ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದಂ ಇಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ ಹೋತಿ. ಅಥ ಹೇಟ್ಠಾ ಚ ಉಪರಿ ಚ ಇಚ್ಛತಿ, ಉಭಯತ್ಥ ಉಪಡ್ಢಂ ಲಭತಿ. ದ್ವೇ ಸೇನಾಸನಾನಿ ಕಾರೇತಿ – ಏಕಂ ಸಙ್ಘಿಕಂ, ಏಕಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಂ. ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಉಟ್ಠಿತೇನ ದಬ್ಬಸಮ್ಭಾರೇನ ಕಾರೇತಿ, ತತಿಯಭಾಗಂ ಲಭತಿ. ಸಚೇ ಅಕತಟ್ಠಾನೇ ಚಯಂ ವಾ ಪಮುಖಂ ವಾ ಕರೋತಿ, ಬಹಿಕುಟ್ಟೇ ಉಪಡ್ಢಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ಉಪಡ್ಢಂ ತಸ್ಸ. ಅಥ ಮಹನ್ತಂ ವಿಸಮಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಅಪದೇ ಪದಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅನಿಸ್ಸರೋ ತತ್ಥ ಸಙ್ಘೋ.

ಏಕಂ ವರಸೇಯ್ಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ನವಕಮ್ಮದಾನಟ್ಠಾನೇ ವಾ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಪತ್ತಟ್ಠಾನೇ ವಾ ಯಂ ಇಚ್ಛತಿ, ತಂ ಏಕಂ ವರಸೇಯ್ಯಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪರಿಯೋಸಿತೇ ಪಕ್ಕಮತಿ ತಸ್ಸೇವೇತನ್ತಿ ಪುನ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವಸನ್ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋವಸ್ಸಂ ತಸ್ಸೇವ ತಂ; ಅನಾಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾದಯೋ ಗಹೇತುಂ ನ ಲಭನ್ತಿ.

ನವಕಮ್ಮದಾನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಅಞ್ಞತ್ರಪಟಿಭೋಗಪಟಿಕ್ಖೇಪಾದಿಕಥಾ

೩೨೪. ನಾತಿಹರನ್ತೀತಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ಹರಿತ್ವಾ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಗುತ್ತತ್ಥಾಯಾತಿ ಯಂ ತತ್ಥ ಮಞ್ಚಪೀಠಾದಿ, ತಸ್ಸ ಗುತ್ತತ್ಥಾಯ, ತಂ ಅಞ್ಞತ್ರ ಹರಿತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಮಾ ತಂ ಅಞ್ಞತ್ರ ಹರಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ನಟ್ಠಂ ಸುನಟ್ಠಂ, ಜಿಣ್ಣಂ ಸುಜಿಣ್ಣಂ. ಸಚೇ ಅರೋಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಪಟಿಸಙ್ಖತೇ ಪುನ ಪಾಕತಿಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜತೋ ನಟ್ಠಂ ವಾ ಜಿಣ್ಣಂ ವಾ ಗೀವಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸಙ್ಖತೇ ದಾತಬ್ಬಮೇವ. ಸಚೇ ತತೋ ಗೋಪಾನಸಿಆದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಸಙ್ಘಿಕಾವಾಸೇ ಯೋಜೇನ್ತಿ, ಸುಯೋಜಿತಾನಿ. ಪುಗ್ಗಲಿಕಾವಾಸೇ ಯೋಜೇನ್ತೇಹಿ ಪನ ಮೂಲಂ ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ, ಪಟಿಪಾಕತಿಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ ಛಡ್ಡಿತವಿಹಾರತೋ ಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀನಿ ಥೇಯ್ಯಚಿತ್ತೇನ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಉದ್ಧಾರೇಯೇವ ಭಣ್ಡಗ್ಘೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಪುನ ಆವಾಸಿಕಕಾಲೇ ದಸ್ಸಾಮೀತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ನಟ್ಠಂ ಸುನಟ್ಠಂ, ಜಿಣ್ಣಂ ಸುಜಿಣ್ಣಂ. ಅರೋಗಞ್ಚೇ ಪಾಕತಿಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ನಟ್ಠಂ ಗೀವಾ ಹೋತಿ. ತತೋ ದ್ವಾರವಾತಪಾನಾದೀನಿ ಸಙ್ಘಿಕಾವಾಸೇ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಿಕಾವಾಸೇ ವಾ ಯೋಜಿತಾನಿ ಪಟಿದಾತಬ್ಬಾನಿಯೇವ.

ಫಾತಿಕಮ್ಮತ್ಥಾಯಾತಿ ವಡ್ಢಿಕಮ್ಮತ್ಥಾಯ. ಫಾತಿಕಮ್ಮಞ್ಚೇತ್ಥ ಸಮಕಂ ವಾ ಅತಿರೇಕಂ ವಾ ಅಗ್ಘನಕಂ ಮಞ್ಚಪೀಠಾದಿಸೇನಾಸನಮೇವ ವಟ್ಟತಿ.

ಚಕ್ಕಲಿಕನ್ತಿ ಕಮ್ಬಲಾದೀಹಿ ವೇಠೇತ್ವಾ ಕತಚಕ್ಕಲಿಕಂ. ಅಲ್ಲೇಹಿ ಪಾದೇಹೀತಿ ಯೇಹಿ ಅಕ್ಕನ್ತಟ್ಠಾನೇ ಉದಕಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಏವರೂಪೇಹಿ ಪಾದೇಹಿ ಪರಿಭಣ್ಡಕತಭೂಮಿ ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ವಾ ನ ಅಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಉದಕಸಿನೇಹಮತ್ತಮೇವ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ನ ಉದಕಂ, ವಟ್ಟತಿ. ಪಾದಪುಞ್ಛನಿಂ ಪನ ಅಲ್ಲಪಾದೇಹಿಪಿ ಅಕ್ಕಮಿತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ಸಉಪಾಹನೇನ ಧೋತಪಾದೇಹಿ ಅಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಟ್ಠಾನೇಯೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ.

ಚೋಳಕೇನ ಪಲಿವೇಠೇತುನ್ತಿ ಸುಧಾಭೂಮಿಯಂ ವಾ ಪರಿಭಣ್ಡಭೂಮಿಯಂ ವಾ ಸಚೇ ತಟ್ಟಿಕಾ ವಾ ಕಟಸಾರಕೋ ವಾ ನತ್ಥಿ, ಚೋಳಕೇನ ಪಾದಾ ವೇಠೇತಬ್ಬಾ, ತಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಪಣ್ಣಮ್ಪಿ ಅತ್ಥರಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕಿಞ್ಚಿ ಅನತ್ಥರಿತ್ವಾ ಠಪೇನ್ತಸ್ಸ ಪನ ದುಕ್ಕಟಂ. ಯದಿ ಪನ ತತ್ಥ ನೇವಾಸಿಕಾ ಅನತ್ಥತಾಯಪಿ ಭೂಮಿಯಾ ಠಪೇನ್ತಿ, ಅಧೋತಪಾದೇಹಿಪಿ ವಳಞ್ಜೇನ್ತಿ, ತಥೇವ ವಳಞ್ಜೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಪರಿಕಮ್ಮಕತಾ ಭಿತ್ತೀತಿ ಸೇತಭಿತ್ತಿ ವಾ ಚಿತ್ತಕಮ್ಮಕತಾ ವಾ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಭಿತ್ತಿಮೇವ, ದ್ವಾರಮ್ಪಿ ವಾತಪಾನಮ್ಪಿ ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಮ್ಪಿ ಪಾಸಾಣತ್ಥಮ್ಭಮ್ಪಿ ರುಕ್ಖತ್ಥಮ್ಭಮ್ಪಿ ಚೀವರೇನ ವಾ ಕೇನಚಿ ವಾ ಅಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಅಪಸ್ಸಯಿತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿಯೇವ.

ಧೋತಪಾದಕಾತಿ ಧೋತಪಾದಕಾ ಹುತ್ವಾ ಧೋತೇಹಿ ಪಾದೇಹಿ ಅಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಟ್ಠಾನೇ ನಿಪಜ್ಜಿತುಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಿ. ‘‘ಧೋತಪಾದಕೇ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಧೋತೇಹಿ ಪಾದೇಹಿ ಅಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಟ್ಠಾನಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಪಚ್ಚತ್ಥರಿತ್ವಾತಿ ಪರಿಭಣ್ಡಕತಂ ಭೂಮಿಂ ವಾ ಭೂಮತ್ಥರಣಸೇನಾಸನಂ ವಾ ಸಙ್ಘಿಕಮಞ್ಚಪೀಠಂ ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕೇನ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣೇನ ಪಚ್ಚತ್ಥರಿತ್ವಾವ ನಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ನಿದ್ದಾಯತೋಪಿ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣೇ ಸಙ್ಕುಟಿತೇ ಕೋಚಿ ಸರೀರಾವಯವೋ ಮಞ್ಚಂ ವಾ ಪೀಠಂ ವಾ ಫುಸತಿ, ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಲೋಮೇಸು ಪನ ಲೋಮಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಪರಿಭೋಗಸೀಸೇನ ಅಪಸ್ಸಯನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಹತ್ಥತಲಪಾದತಲೇಹಿ ಪನ ಫುಸಿತುಂ ವಾ ಅಕ್ಕಮಿತುಂ ವಾ ವಟ್ಟತಿ. ಮಞ್ಚಪೀಠಂ ನೀಹರನ್ತಸ್ಸ ಕಾಯೇ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಅಞ್ಞತ್ರಪರಿಭೋಗಪಟಿಕ್ಖೇಪಾದಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸಙ್ಘಭತ್ತಾದಿಅನುಜಾನನಕಥಾ

೩೨೫. ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಕಾತುನ್ತಿ ಸಕಲಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭತ್ತಂ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ. ಉದ್ದೇಸಭತ್ತನ್ತಿಆದೀಸು ‘‘ಏಕಂ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ…ಪೇ… ದಸ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ದೇಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ಉದ್ದೇಸೇನ ಲದ್ಧಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭತ್ತಂ ಕಾತುಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ. ಅಪರೇ ತಥೇವ ಭಿಕ್ಖೂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ಭತ್ತಂ ಕಾತುಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ. ಅಪರೇ ಸಲಾಕಾಯೋ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ, ಅಪರೇ ಪಕ್ಖಿಕಂ ಉಪೋಸಥಿಕಂ ಪಾಟಿಪದಿಕನ್ತಿ ಏವಂ ನಿಯಾಮೇತ್ವಾ, ಏಕಸ್ಸ ವಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ವಾ…ಪೇ… ದಸನ್ನಂ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭತ್ತಂ ಕಾತುಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ. ಇತಿ ಏತಾನಿ ಭತ್ತಾನಿ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ನಿಮನ್ತನನ್ತಿ ಇಮಂ ವೋಹಾರಂ ಪತ್ತಾನಿ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ತೇ ಸಚೇಪಿ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಸುಭಿಕ್ಖೇ ಜಾತೇ ಪನ ಪುನ ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ತಮ್ಪಿ ಅನ್ತೋ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಸಙ್ಘಭತ್ತೇ ಠಿತಿಕಾ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಜ್ಜ ದಸ ದ್ವಾದಸ ದಿವಸಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಾನಂ ಇದಾನಿ ಅಞ್ಞತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆನೇಥಾ’’ತಿ ನ ಏವಂ ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ‘‘ಪುರಿಮದಿವಸೇಸು ಅಮ್ಹೇಹಿ ನ ಲದ್ಧಂ, ಇದಾನಿ ತಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗಾಹೇಥಾ’’ತಿ ಏವಮ್ಪಿ ವತ್ತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ತಞ್ಹಿ ಆಗತಾಗತಾನಂ ಪಾಪುಣಾತಿಯೇವ.

ಸಙ್ಘಭತ್ತಾದಿಅನುಜಾನನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಕಥಾ

ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಾದೀಸು ಪನ ಅಯಂ ನಯೋ – ರಞ್ಞಾ ವಾ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತೇನ ವಾ ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಏತ್ತಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆನೇಥಾ’’ತಿ ಪಹಿತೇ ಕಾಲಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ ಠಿತಿಕಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅತ್ಥಿ, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ; ನೋ ಚೇ, ಥೇರಾಸನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಉದ್ದೇಸಕೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾನಮ್ಪಿ ನ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಬ್ಬಂ. ತೇ ಪನ ಧುತಙ್ಗಂ ರಕ್ಖನ್ತಾ ಸಯಮೇವ ಅತಿಕ್ಕಮಿಸ್ಸನ್ತಿ; ಏವಂ ಗಾಹಿಯಮಾನೇ ಅಲಸಜಾತಿಕಾ ಮಹಾಥೇರಾ ಪಚ್ಛಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ವೀಸತಿವಸ್ಸಾನಂ ಗಾಹಿಯತಿ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಠಿತಿಕಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ, ಠಿತಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ಗಾಹೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಠಿತಿಕಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ‘‘ಅಸುಕವಿಹಾರೇ ಬಹುಂ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ಉಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಸುತ್ವಾ ಯೋಜನನ್ತರಿಕವಿಹಾರತೋಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಠಿತಟ್ಠಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಅಸಮ್ಪತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಂ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾದೀಸು ಗಣ್ಹನ್ತೇಸು ಗಾಹೇತಬ್ಬಮೇವ. ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಠಿತಾನಂ ಗಾಹೇಥಾತಿ ವದನ್ತಿ, ನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಉಪಚಾರಸೀಮಂ ಓಕ್ಕನ್ತೇಹಿ ಏಕಾಬದ್ಧಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಿಹಾರದ್ವಾರೇ ವಾ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇಯೇವ ವಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪರಿಸಾವಸೇನ ವಡ್ಢಿತಾ ನಾಮ ಸೀಮಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಙ್ಘನವಕಸ್ಸ ದಿನ್ನೇಪಿ ಪಚ್ಛಾ ಆಗತಾನಂ ಗಾಹೇತಬ್ಬಮೇವ. ದುತಿಯಭಾಗೇ ಪನ ಥೇರಾಸನಂ ಆರುಳ್ಹೇ ಪುನ ಆಗತಾನಂ ಪಠಮಭಾಗೋ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ, ದುತಿಯಭಾಗತೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ.

ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಏಕಂ ಭತ್ತುದ್ದೇಸಟ್ಠಾನಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಾವುತಪ್ಪಮಾಣಾಯಪಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಆರೋಚಿತಂ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ, ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಭತ್ತುದ್ದೇಸಟ್ಠಾನೇ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಏಕೋ ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಹಿಣಾತಿ ‘‘ಸ್ವೇಪಿ ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಹಿಣಥಾ’’ತಿ, ತೇನ ಸೋ ಅತ್ಥೋ ಭತ್ತುದ್ದೇಸಕಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ತಂ ದಿವಸಂ ಪಮುಸ್ಸತಿ, ದುತಿಯದಿವಸೇ ಪಾತೋವ ಆರೋಚೇತಬ್ಬೋ. ಅಥ ಪಮುಸ್ಸಿತ್ವಾವ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸನ್ತೋ ಸರತಿ, ಯಾವ ಉಪಚಾರಸೀಮಂ ನಾತಿಕ್ಕಮತಿ, ತಾವ ಯಾ ಭೋಜನಸಾಲಾಯ ಪಕತಿಟ್ಠಿತಿಕಾ, ತಸ್ಸಾಯೇವ ವಸೇನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಂ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಉಪಚಾರಸೀಮಟ್ಠಕೇಹಿ ಏಕಾಬದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥನ್ತರಂ ಅವಿಜಹಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಪಕತಿಟ್ಠಿತಿಕಾಯ ವಸೇನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪನ ತಾದಿಸೇ ಏಕಾಬದ್ಧೇ ಅಸತಿ ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಯಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಸರತಿ, ತತ್ಥ ನವಂ ಠಿತಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ಆಸನಸಾಲಾಯ ಸರನ್ತೇನ ಆಸನಸಾಲಾಯ ಠಿತಿಕಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಸರಿತ್ವಾ ಗಾಹೇತಬ್ಬಮೇವ, ಅಗಾಹೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ನ ಹಿ ಏತಂ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಲಬ್ಭತೀತಿ.

ಸಚೇ ಸಕವಿಹಾರತೋ ಅಞ್ಞಂ ವಿಹಾರಂ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ಕೋಚಿ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ಉದ್ದಿಸಾಪೇತಿ, ಯಾವ ಅನ್ತೋಉಪಚಾರೇ ವಾ ಉಪಚಾರಸೀಮಟ್ಠಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವುತ್ತನಯೇನ ಏಕಾಬದ್ಧಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಾವ ಸಕವಿಹಾರೇ ಠಿತಿಕಾವಸೇನೇವ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಬಹಿಉಪಚಾರೇ ಠಿತಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಪನ ‘‘ಸಙ್ಘತೋ ಭನ್ತೇ ಏತ್ತಕೇ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂ ಉದ್ದಿಸಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥನ್ತರಂ ಅವಿಜಹಿತ್ವಾ ಏಕಾಬದ್ಧನಯೇನ ದೂರೇ ಠಿತಾಪಿ ಸಮ್ಪತ್ತಾಯೇವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಯಂ ವಿಹಾರಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಆರೋಚೇನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಠಿತಿಕಾವಸೇನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿ ಗಾಮದ್ವಾರೇ ವಾ ವೀಥಿಯಂ ವಾ ಚತುಕ್ಕೇ ವಾ ಅನ್ತರಘರೇ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ಕೋಚಿ ಸಙ್ಘುದ್ದೇಸಂ ಆರೋಚೇತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಅನ್ತೋಉಪಚಾರಗತಾನಂ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ.

ಘರೂಪಚಾರೋ ಚೇತ್ಥ ‘‘ಏಕಂ ಘರಂ ಏಕೂಪಚಾರಂ, ಏಕಂ ಘರಂ ನಾನೂಪಚಾರಂ, ನಾನಾಘರಂ ಏಕೂಪಚಾರಂ, ನಾನಾಘರಂ ನಾನೂಪಚಾರ’’ನ್ತಿ ಇಮೇಸಂ ವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಯಂ ಏಕಕುಲಸ್ಸ ಘರಂ ಏಕವಳಞ್ಜಂ ಹೋತಿ, ತಂ ಸುಪ್ಪಪಾತಪರಿಚ್ಛೇದಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಏಕೂಪಚಾರಂ ನಾಮ. ತತ್ಥುಪ್ಪನ್ನೋ ಉದ್ದೇಸಲಾಭೋ ತಸ್ಮಿಂ ಉಪಚಾರೇ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವತ್ತೇನಪಿ ಠಿತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಏತಂ ‘‘ಏಕಂ ಘರಂ ಏಕೂಪಚಾರಂ’’ ನಾಮ.

ಯಂ ಪನ ಏಕಂ ಘರಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಭರಿಯಾನಂ ಸುಖವಿಹಾರತ್ಥಾಯ ಮಜ್ಝೇ ಭಿತ್ತಿಂ ಉಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ನಾನಾದ್ವಾರವಳಞ್ಜಂ ಕತಂ, ತತ್ಥುಪ್ಪನ್ನೋ ಉದ್ದೇಸಲಾಭೋ ಭಿತ್ತಿಅನ್ತರಿಕಸ್ಸ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಏತಂ ‘‘ಏಕಂ ಘರಂ ನಾನೂಪಚಾರಂ’’ ನಾಮ.

ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಘರೇ ಬಹೂ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋಗೇಹತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಏಕಾಬದ್ಧೇ ಕತ್ವಾ ಪಟಿವಿಸ್ಸಕಘರಾನಿಪಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಾಪೇನ್ತಿ, ತತ್ಥುಪ್ಪನ್ನೋ ಉದ್ದೇಸಲಾಭೋ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಯಮ್ಪಿ ನಾನಾಕುಲಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ಮಜ್ಝೇ ಭಿತ್ತಿಂ ಅಕತ್ವಾ ಏಕದ್ವಾರೇನೇವ ವಳಞ್ಜನ್ತಿ, ತತ್ರಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಏತಂ ‘‘ನಾನಾಘರಂ ಏಕೂಪಚಾರಂ’’ ನಾಮ.

ಯೋ ಪನ ನಾನಾನಿವೇಸನೇಸು ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಉದ್ದೇಸಲಾಭೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಭಿತ್ತಿಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ನಿವೇಸನೇ ನಿಸಿನ್ನಾನಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಏತಂ ‘‘ನಾನಾಘರಂ ನಾನೂಪಚಾರಂ’’ ನಾಮ.

ಯೋ ಪನ ಗಾಮದ್ವಾರವೀಥಿಚತುಕ್ಕೇಸು ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಅತ್ತನೋವ ಪಾಪುಣಾಪೇತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇಪಿ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಾನೇ ಅಞ್ಞಂ ಲಭತಿ, ತೇನ ಯಂ ಅಞ್ಞಂ ನವಕಂ ವಾ ವುಡ್ಢಂ ವಾ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಚಿ ನತ್ಥಿ, ಅತ್ತನೋವ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಆಸನಸಾಲಾಯ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಪಟಿಮಾನೇನ್ತೇಸು ಭಿಕ್ಖೂಸು ಕೋಚಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಸಙ್ಘುದ್ದೇಸಪತ್ತಂ ದೇಥ, ಉದ್ದೇಸಪತ್ತಂ ದೇಥ, ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ದೇಥ, ಸಙ್ಘಿಕಂ ಪತ್ತಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವಾ ವದತಿ, ಉದ್ದೇಸಪತ್ತಂ ಠಿತಿಕಾಯ ಗಾಹೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ‘‘ಸಙ್ಘುದ್ದೇಸಭಿಕ್ಖುಂ ದೇಥ, ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಂ ದೇಥ, ಸಙ್ಘಿಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಉದ್ದೇಸಕೋ ಪನೇತ್ಥ ಪೇಸಲೋ ಲಜ್ಜೀ ಮೇಧಾವೀ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ, ತೇನ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಠಿತಿಕಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಠಿತಿಕಂ ಜಾನನ್ತೋ ನತ್ಥಿ, ಥೇರಾಸನತೋ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಅಹಂ ಜಾನಾಮಿ, ದಸವಸ್ಸೇನ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ ಕೋಚಿ ಭಣತಿ, ‘‘ಅತ್ಥಾವುಸೋ, ದಸವಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಸುತ್ವಾ ‘‘ದಸವಸ್ಸಮ್ಹ ದಸವಸ್ಸಮ್ಹಾ’’ತಿ ಬಹೂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ‘‘ತುಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತುಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಸದ್ದಾ ಹೋಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಕತಿ ಇಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಉಪಾಸಕೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ‘‘ಏತ್ತಕೇ ನಾಮ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ತುಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತುಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ಸಬ್ಬನವಕಸ್ಸ ವಸ್ಸಗ್ಗಞ್ಚ ಉತು ಚ ದಿವಸಭಾಗೋ ಚ ಛಾಯಾ ಚ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಛಾಯಾಯಪಿ ಪುಚ್ಛಿಯಮಾನಾಯ ಅಞ್ಞೋ ವುಡ್ಢತರೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಥ ಛಾಯಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ತುಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ವುಡ್ಢತರೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ನ ಲಭತಿ. ಕಥಾಪಪಞ್ಚೇನ ಹಿ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾಪಿ ನಿದ್ದಾಯನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಗಾಹಿತಂ ಸುಗ್ಗಾಹಿತಂ, ಅತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಸುಅತಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭಾಜನೀಯಭಣ್ಡಞ್ಹಿ ನಾಮೇತಂ ಸಮ್ಪತ್ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತತ್ಥ ಸಮ್ಪತ್ತಭಾವೋ ಉಪಚಾರೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬೋ. ಆಸನಸಾಲಾಯ ಚ ಅನ್ತೋಪರಿಕ್ಖೇಪೋ ಉಪಚಾರೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಠಿತಸ್ಸ ಲಾಭೋ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ.

ಕೋಚಿ ಆಸನಸಾಲತೋ ಅಟ್ಠ ಉದ್ದೇಸಪತ್ತೇ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ತ ಪತ್ತೇ ಪಣೀತಭೋಜನಾನಂ ಏಕಂ ಉದಕಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ ಆಸನಸಾಲಾಯಂ ಪಹಿಣಾತಿ, ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಹತ್ಥೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ. ಯೇನ ಯಂ ಲದ್ಧಂ, ತಸ್ಸೇವ ತಂ ಹೋತಿ. ಯೇನ ಪನ ಉದಕಂ ಲದ್ಧಂ, ತಸ್ಸ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮ್ಪಿ ಠಿತಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ತಞ್ಚ ಲೂಖಂ ವಾ ಲಭತು ಪಣೀತಂ ವಾ ತಿಚೀವರಪರಿವಾರಂ ವಾ, ತಸ್ಸೇವೇತಂ. ಈದಿಸೋ ಹಿಸ್ಸ ಪುಞ್ಞವಿಸೇಸೋ. ಉದಕಂ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಆಮಿಸಂ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞಂ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ಲಬ್ಭತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ತೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತಾ ‘‘ಇದಂ ಕಿರ ಭನ್ತೇ ಸಬ್ಬಂ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಹಿ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಉದಕಂ ಪಾತಬ್ಬಂ. ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಅಟ್ಠ ಮಹಾಥೇರೇ ದೇಥ, ಮಜ್ಝಿಮೇ ದೇಥ, ನವಕೇ ದೇಥ, ಪರಿಪುಣ್ಣವಸ್ಸಸಾಮಣೇರೇ ದೇಥ, ಮಜ್ಝಿಮಭಾಣಕಾದಯೋ ದೇಥ, ಮಯ್ಹಂ ಞಾತಿಭಿಕ್ಖೂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಸ್ಸ ಪನ ‘‘ಉಪಾಸಕ, ತ್ವಂ ಏವಂ ವದಸಿ, ಠಿತಿಕಾಯ ಪನ ತೇಸಂ ನ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಠಿತಿಕಾವಸೇನೇವ ದಾತಬ್ಬಾ. ದಹರಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಪನ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತೇಸು ಲದ್ಧೇಸು ಸಚೇ ದಾಯಕಾನಂ ಘರೇ ಮಙ್ಗಲಂ ಹೋತಿ, ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯೇ ಪೇಸೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತೇ ಪಠಮಭಾಗೋ ಸಾಮಣೇರಾನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಅನುಭಾಗೋ ಮಹಾಥೇರಾನಂ, ನ ತತ್ಥ ಸಾಮಣೇರಾ ‘‘ಮಯಂ ಪಠಮಭಾಗಂ ಲಭಿಮ್ಹಾ’’ತಿ ಪುರತೋ ಗನ್ತುಂ ಲಭನ್ತಿ, ಯಥಾಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಏವ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ‘‘ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ‘ತುಮ್ಹೇ ಏಥಾ’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘ಮಯ್ಹಂ ಅಞ್ಞದಾಪಿ ಜಾನಿಸ್ಸಸಿ, ಠಿತಿಕಾ ಪನ ಏವಂ ಗಚ್ಛತೀ’’’ತಿ ಠಿತಿಕಾವಸೇನೇವ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಅಥ ‘‘ಸಙ್ಘುದ್ದೇಸಪತ್ತಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅಗಾಹಿತೇಯೇವ ಪತ್ತೇ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪೂರೇತ್ವಾ ಆಹರತಿ, ಆಹಟಮ್ಪಿ ಠಿತಿಕಾಯ ಏವ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ.

ಏಕೋ ‘‘ಸಙ್ಘುದ್ದೇಸಪತ್ತಂ ಆಹರಾ’’ತಿ ಪೇಸಿತೋ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಏಕಂ ಪತ್ತಂ ದೇಥ, ನಿಮನ್ತನಭತ್ತಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಸೋ ಚೇ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಘರತೋ ಅಯಂ ಆಗತೋತಿ ಞತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ‘‘ನನು ತ್ವಂ ಅಸುಕಘರತೋ ಆಗತೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ನ ನಿಮನ್ತನಭತ್ತಂ, ಉದ್ದೇಸಭತ್ತ’’ನ್ತಿ ಭಣತಿ, ಠಿತಿಕಾಯ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪನ ‘‘ಏಕಂ ಪತ್ತಂ ಆಹರಾ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ‘‘‘ಕಿ’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಆಹರಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಯಥಾ ತೇ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ವಿಸ್ಸಟ್ಠದೂತೋ ನಾಮ. ಉದ್ದೇಸಪತ್ತಂ ವಾ ಪಟಿಪಾಟಿಪತ್ತಂ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಿಕಪತ್ತಂ ವಾ ಯಂ ಇಚ್ಛತಿ, ತಂ ತಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ. ಏಕೋ ಬಾಲೋ ಅಬ್ಯತ್ತೋ ‘‘ಉದ್ದೇಸಪತ್ತಂ ಆಹರಾ’’ತಿ ಪೇಸಿತೋ ವತ್ತುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋ ‘‘ಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಕಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಹರಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ವಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಏವಞ್ಹಿ ವುತ್ತೋ ಪುಚ್ಛಾಸಭಾಗೇನ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗತೋಮ್ಹೀ’’ತಿ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪತ್ತಂ ಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ವದೇಯ್ಯ, ತತೋ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಜಿಗುಚ್ಛನ್ತಾ ನ ಓಲೋಕೇಯ್ಯುಂ. ‘‘ಕುಹಿಂ ಗಚ್ಛಸಿ, ಕಿಂ ಕರೋನ್ತೋ ಆಹಿಣ್ಡಸೀ’’ತಿ ಪನ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ತಸ್ಸ ‘‘ಉದ್ದೇಸಪತ್ತತ್ಥಾಯ ಆಗತೋಮ್ಹೀ’’ತಿ ವದನ್ತಸ್ಸ ಗಾಹೇತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ದಾತಬ್ಬೋ.

ಏಕಾ ಕೂಟಟ್ಠಿತಿಕಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ರಞ್ಞೋ ವಾ ಹಿ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಗೇಹೇ ಅತಿಪಣೀತಾನಿ ಅಟ್ಠ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಾನಿ ನಿಚ್ಚಂ ದಿಯ್ಯನ್ತಿ, ತಾನಿ ಏಕಚಾರಿಕಭತ್ತಾನಿ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಸುಂ ಠಿತಿಕಾಯ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಸ್ವೇ ದಾನಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ಠಿತಿಕಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಗತಾ, ತೇಸು ಅನಾಗತೇಸುಯೇವ ಅಞ್ಞೇ ಆಗನ್ತುಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆಸನಸಾಲಾಯ ನಿಸೀದನ್ತಿ; ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ರಾಜಪುರಿಸಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಪಣೀತಭತ್ತಪತ್ತೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಆಗನ್ತುಕಾ ಠಿತಿಕಂ ಅಜಾನನ್ತಾ ಗಾಹೇನ್ತಿ. ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಚ ಠಿತಿಕಂ ಜಾನನಕಭಿಕ್ಖೂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಗಾಹೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ‘‘ರಾಜಗೇಹೇ ಪಣೀತಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕತಿವಸ್ಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಏತ್ತಕವಸ್ಸತೋ ನಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಮಾ ಗಾಹೇಥಾ’’ತಿ ನಿವಾರೇತ್ವಾ ಠಿತಿಕಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಗಾಹಿತೇ ಆಗತೇಹಿಪಿ ಪತ್ತದಾನಕಾಲೇ ಆಗತೇಹಿಪಿ ದಿನ್ನಕಾಲೇ ಆಗತೇಹಿಪಿ ರಾಜಗೇಹತೋ ಪತ್ತೇ ಪೂರೇತ್ವಾ ಆಹಟಕಾಲೇ ಆಗತೇಹಿಪಿ ರಾಜಾ ‘‘ಅಜ್ಜ ಭಿಕ್ಖೂಯೇವ ಆಗಚ್ಛನ್ತೂ’’ತಿ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂಯೇವ ಹತ್ಥೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ದೇತಿ; ಏವಂ ದಿನ್ನಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತಕಾಲೇ ಆಗತೇಹಿಪಿ ಠಿತಿಕಂ ಜಾನನಕಭಿಕ್ಖೂಹಿ ‘‘ಮಾ ಭುಞ್ಜಿತ್ಥಾ’’ತಿ ವಾರೇತ್ವಾ ಠಿತಿಕಾಯಮೇವ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ.

ಅಥ ನೇ ರಾಜಾ ಭೋಜೇತ್ವಾ ಪತ್ತೇಪಿ ನೇಸಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ದೇತಿ, ಯಂ ಆಹಟಂ ತಂ ಠಿತಿಕಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಮಾ ತುಚ್ಛಹತ್ಥಾ ಗಚ್ಛನ್ತೂ’’ತಿ ಥೋಕಮೇವ ಪತ್ತೇಸು ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ಹೋತಿ, ತಂ ನ ಗಾಹೇತಬ್ಬಂ. ಅಥ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ತುಚ್ಛಪತ್ತಾವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಯಂ ತೇಹಿ ಭುತ್ತಂ, ತಂ ನೇಸಂ ಗೀವಾ ಹೋತೀತಿ ಮಹಾಸುಮತ್ಥೇರೋ ಆಹ. ಮಹಾಪದುಮತ್ಥೇರೋ ಪನಾಹ – ‘‘ಗೀವಾಕಿಚ್ಚಂ ಏತ್ಥ ನತ್ಥಿ, ಠಿತಿಕಂ ಪನ ಅಜಾನನ್ತೇಹಿ ಯಾವ ಜಾನನಕಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಾವ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ; ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಭುತ್ತಂ ಸುಭುತ್ತಂ, ಇದಾನಿ ಪತ್ತಟ್ಠಾನೇನ ಗಾಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಏಕೋ ತಿಚೀವರಪರಿವಾರೋ ಸತಗ್ಘನಕೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಅವಸ್ಸಿಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪತ್ತೋ, ವಿಹಾರೇ ಚ ‘‘ಏವರೂಪೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಅವಸ್ಸಿಕಸ್ಸ ಪತ್ತೋ’’ತಿ ಲಿಖಿತ್ವಾ ಠಪೇಸುಂ. ಅಥ ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಚ್ಚಯೇನ ಅಞ್ಞೋ ತಥಾರೂಪೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ಅಯಂ ಕಿಂ ಅವಸ್ಸಿಕಟ್ಠಿತಿಕಾಯ ಗಾಹೇತಬ್ಬೋ, ಉದಾಹು ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಿಕಟ್ಠಿತಿಕಾಯಾತಿ. ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಿಕಟ್ಠಿತಿಕಾಯಾತಿ ವುತ್ತಂ, ಅಯಞ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಠಿತಿಕಂ ಗಹೇತ್ವಾಯೇವ ವಡ್ಢಿತೋತಿ.

ಏಕೋ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಸಾಮಣೇರೋ ಜಾತೋ, ಪುನ ತಂ ಭತ್ತಂ ಸಾಮಣೇರಟ್ಠಿತಿಕಾಯ ಪತ್ತಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಲಭತಿ. ಅಯಂ ಕಿರ ಅನ್ತರಾಭಟ್ಠಕೋ ನಾಮ. ಯೋ ಪನ ಪರಿಪುಣ್ಣವಸ್ಸೋ ಸಾಮಣೇರೋ ‘‘ಸ್ವೇ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ಲಭಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅಜ್ಜೇವ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ, ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ ತಸ್ಸ ಠಿತಿಕಾ. ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ಪತ್ತಂ, ಪತ್ತೋ ಚಸ್ಸ ನ ತುಚ್ಛೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ದಾಪೇತಿ, ತಞ್ಚೇ ಥೇಯ್ಯಾಯ ಹರನ್ತಿ, ಗೀವಾ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಪತ್ತಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಸಯಮೇವ ದೇತಿ, ಅಸ್ಸ ಗೀವಾ ನ ಹೋತಿ. ಅಥಾಪಿ ತೇನ ಭತ್ತೇನ ಅನತ್ಥಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಅಲಂ ಮಯ್ಹಂ, ತವೇತಂ ಭತ್ತಂ ದಮ್ಮಿ, ಪತ್ತಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಆಹರಾಪೇಹೀ’’ತಿ ಅಞ್ಞಂ ವದತಿ, ಯಂ ತತೋ ಆಹರೀಯತಿ ಸಬ್ಬಂ ಪತ್ತಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಹೋತಿ. ಪತ್ತಞ್ಚೇ ಥೇಯ್ಯಾಯ ಹರನ್ತಿ, ಸುಹಟೋ; ಭತ್ತಸ್ಸ ದಿನ್ನತ್ತಾ ಗೀವಾ ನ ಹೋತಿ.

ವಿಹಾರೇ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸು ನವ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾ, ಏಕೋ ಸಾದಿಯನಕೋ. ‘‘ದಸ ಉದ್ದೇಸಪತ್ತೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾ ಗಹೇತುಂ ನ ಇಚ್ಛನ್ತಿ. ಇತರೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಸಬ್ಬಾನಿ ಮಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’’ತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಠಿತಿಕಾ ನ ಹೋತಿ. ಏಕೇಕಂ ಚೇ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಠಿತಿಕಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ಏವಂ ಗಾಹೇತ್ವಾ ದಸಹಿಪಿ ಪತ್ತೇಹಿ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯ್ಹಂ ಸಙ್ಗಹಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ನವ ಪತ್ತೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾನಂ ದೇತಿ, ಭಿಕ್ಖುದತ್ತಿಯಂ ನಾಮೇತಂ, ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಚೇ ಸೋ ಉಪಾಸಕೋ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಘರಂ ಆಗನ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವದತಿ, ಸೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಏಥ, ಭನ್ತೇ, ಮಯ್ಹಂ ಸಹಾಯಾ ಹೋಥಾ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಘರಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಯಂ ತತ್ಥ ಲಭತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ. ಇತರೇ ತೇನ ದಿನ್ನಂ ಲಭನ್ತಿ. ಅಥ ನೇಸಂ ಘರೇಯೇವ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ ದತ್ವಾ ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಾದೀನಿ ದೇನ್ತಿ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಯಂ ಮನುಸ್ಸಾ ದೇನ್ತಿ, ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಚನೇನೇವ ಇತರೇಸಂ ವಟ್ಟತಿ. ಭುತ್ತಾವೀನಂ ಪತ್ತೇ ಪೂರೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಗಮನತ್ಥಾಯ ದೇನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಸ್ಸೇವ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ದಿನ್ನಂ ಇತರೇಸಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಯದಿ ಪನ ತೇ ವಿಹಾರೇಯೇವ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯ್ಹಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥ, ಮನುಸ್ಸಾನಞ್ಚ ವಚನಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಯಂ ತತ್ಥ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಚೇವ ನೀಹರನ್ತಿ ಚ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ತಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಕಂ. ಅಥಾಪಿ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಅವುತ್ತಾ ‘‘ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಚನಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತತ್ರ ಚೇ ಏಕಸ್ಸ ಮಧುರೇನ ಸರೇನ ಅನುಮೋದನಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಸುತ್ವಾ ಥೇರಾನಞ್ಚ ಉಪಸಮೇ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಬಹುಂ ಸಮಣಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದೇನ್ತಿ, ಅಯಂ ಥೇರೇಸು ಪಸಾದೇನ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ‘‘ಅಕತಭಾಗೋ’’ ನಾಮ, ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ.

ಏಕೋ ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದಿಸಾಪೇತ್ವಾ ಠಿತಿಕಾಯ ಗಾಹಿತಂ ಪತ್ತಂ ಹರಿತ್ವಾ ಪಣೀತಸ್ಸ ಖಾದನೀಯಭೋಜನೀಯಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಬ್ಬೋ ಸಙ್ಘೋ ಪರಿಭುಞ್ಜತೂ’’ತಿ ದೇತಿ, ಸಬ್ಬೇಹಿ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಪನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮ್ಪಿ ಠಿತಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಥ ‘‘ಪಠಮಂಯೇವ ಸಬ್ಬಂ ಸಙ್ಘಿಕಂ ಪತ್ತಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ಏಕಸ್ಸ ಲಜ್ಜಿಭಿಕ್ಖುನೋ ಸನ್ತಕೋ ಪತ್ತೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಆಹರಿತ್ವಾ ಚ ‘‘ಸಬ್ಬೋ ಸಙ್ಘೋ ಪರಿಭುಞ್ಜತೂ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.