೩. ಬ್ರಹ್ಮದೇವಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೭೪. ತತಿಯೇ ಏಕೋತಿ ಠಾನಾದೀಸು ಇರಿಯಾಪಥೇಸು ಏಕಕೋ, ಏಕವಿಹಾರೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವೂಪಕಟ್ಠೋತಿ ಕಾಯೇನ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ನಿಸ್ಸಟೋ. ಅಪ್ಪಮತ್ತೋತಿ ಸತಿಯಾ ಅವಿಪ್ಪವಾಸೇ ಠಿತೋ. ಆತಾಪೀತಿ ವೀರಿಯಾತಾಪೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಪಹಿತತ್ತೋತಿ ಪೇಸಿತತ್ತೋ. ಕುಲಪುತ್ತಾತಿ ಆಚಾರಕುಲಪುತ್ತಾ. ಸಮ್ಮದೇವಾತಿ ನ ಇಣಟ್ಟಾ ನ ಭಯಟ್ಟಾ ನ ಜೀವಿತಪಕತಾ ಹುತ್ವಾ, ಯಥಾ ವಾ ತಥಾ ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾಪಿ ಯೇ ಅನುಲೋಮಪಟಿಪದಂ ಪೂರೇನ್ತಿ, ತೇ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ನಾಮ. ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನನ್ತಿ ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಪರಿಯೋಸಾನಭೂತಂ ಅರಿಯಫಲಂ. ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೇ. ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾತಿ ಸಾಮಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖಂ ಕತ್ವಾ. ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜಾತಿ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ವಿಹಾಸಿ. ಏವಂ ವಿಹರನ್ತೋ ಚ ಖೀಣಾ ಜಾತಿ…ಪೇ… ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸೀತಿ. ಏತೇನಸ್ಸ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಭೂಮಿ ದಸ್ಸಿತಾ.

ಕತಮಾ ಪನಸ್ಸ ಜಾತಿ ಖೀಣಾ, ಕಥಞ್ಚ ನಂ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸೀತಿ? ವುಚ್ಚತೇ, ನ ತಾವಸ್ಸ ಅತೀತಾ ಜಾತಿ ಖೀಣಾ ಪುಬ್ಬೇವ ಖೀಣತ್ತಾ, ನ ಅನಾಗತಾ ತತ್ಥ ವಾಯಾಮಾಭಾವತೋ, ನ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ ವಿಜ್ಜಮಾನತ್ತಾ. ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪನ ಅಭಾವಿತತ್ತಾ ಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ಏಕಚತುಪಞ್ಚವೋಕಾರಭವೇಸು ಏಕಚತುಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಪ್ಪಭೇದಾ ಜಾತಿ. ಸಾ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮತಂ ಆಪಜ್ಜನೇನ ಖೀಣಾ. ತಂ ಸೋ ಮಗ್ಗಭಾವನಾಯ ಪಹೀನಕಿಲೇಸೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ – ‘‘ಕಿಲೇಸಾಭಾವೇ ವಿಜ್ಜಮಾನಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಂ ಆಯತಿಂ ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಿಕಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ಜಾನಾತಿ.

ವುಸಿತನ್ತಿ ವುತ್ಥಂ ಪರಿವುತ್ಥಂ, ಕತಂ ಚರಿತಂ ನಿಟ್ಠಾಪಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತಿ ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ. ಕತಂ ಕರಣೀಯನ್ತಿ ಚತೂಸು ಸಚ್ಚೇಸು ಚತೂಹಿ ಮಗ್ಗೇಹಿ ಪರಿಞ್ಞಾಪಹಾನಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಭಾವನಾವಸೇನ ಸೋಳಸವಿಧಮ್ಪಿ ಕಿಚ್ಚಂ ನಿಟ್ಠಾಪಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಇದಾನಿ ಪುನ ಇತ್ಥಭಾವಾಯ, ಏವಂ ಸೋಳಸಕಿಚ್ಚಭಾವಾಯ, ಕಿಲೇಸಕ್ಖಯಾಯ ವಾ ಕತಮಗ್ಗಭಾವನಾ ನತ್ಥೀತಿ. ಅಥ ವಾ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಇತ್ಥತ್ತಭಾವತೋ, ಇಮಸ್ಮಾ ಏವಂಪಕಾರಾ ಇದಾನಿ ವತ್ತಮಾನಕ್ಖನ್ಧಸನ್ತಾನಾ ಅಪರಂ ಖನ್ಧಸನ್ತಾನಂ ನತ್ಥಿ, ಇಮೇ ಪನ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ಪರಿಞ್ಞಾತಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಛಿನ್ನಮೂಲಕೋ ರುಕ್ಖೋ ವಿಯಾತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋತಿ ಏಕೋ. ಅರಹತನ್ತಿ ಅರಹನ್ತಾನಂ, ಭಗವತೋ ಸಾವಕಾನಂ ಅರಹತಂ ಅಬ್ಭನ್ತರೋ ಅಹೋಸಿ.

ಸಪದಾನನ್ತಿ ಸಪದಾನಚಾರಂ, ಸಮ್ಪತ್ತಘರಂ ಅನುಕ್ಕಮ್ಮ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಚರನ್ತೋ. ಉಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೋ. ಮಾತಾ ಪನಸ್ಸ ಪುತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾವ ಘರಾ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋನಿವೇಸನಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾಸನೇ ನಿಸೀದಾಪೇಸಿ.

ಆಹುತಿಂ ನಿಚ್ಚಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ನಿಚ್ಚಕಾಲೇ ಆಹುತಿಪಿಣ್ಡಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತಂ ದಿವಸಂ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ಘರೇ ಭೂತಬಲಿಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ. ಸಬ್ಬಗೇಹಂ ಹರಿತುಪಲಿತ್ತಂ ವಿಪ್ಪಕಿಣ್ಣಲಾಜಂ ವನಮಾಲಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಉಸ್ಸಿತದ್ಧಜಪಟಾಕಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪುಣ್ಣಘರೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದಣ್ಡದೀಪಿಕಾ ಜಾಲೇತ್ವಾ ಗನ್ಧಚುಣ್ಣಮಾಲಾದೀಹಿ ಅಲಙ್ಕತಂ, ಸಮನ್ತತೋ ಸಞ್ಛಾದಿಯಮಾನಾ ಧೂಮಕಟಚ್ಛು ಅಹೋಸಿ. ಸಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ವುಟ್ಠಾಯ ಸೋಳಸಹಿ ಗನ್ಧೋದಕಘಟೇಹಿ ನ್ಹಾಯಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರೇನ ಅತ್ತಭಾವಂ ಅಲಙ್ಕರಿ. ಸಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮಹಾಖೀಣಾಸವಂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ, ಯಾಗುಉಳುಙ್ಕಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅದತ್ವಾ, ‘‘ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಂ ಭೋಜೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಯಂ ಪಾಯಾಸಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಸಪ್ಪಿಮಧುಸಕ್ಖರಾದೀಹಿ ಯೋಜೇತ್ವಾ ನಿವೇಸನಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಭಾಗೇ ಹರಿತುಪಲಿತ್ತಭಾವಾದೀಹಿ ಅಲಙ್ಕತಾ ಭೂತಪೀಠಿಕಾ ಅತ್ಥಿ. ಸಾ ತಂ ಪಾತಿಂ ಆದಾಯ, ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ, ಚತೂಸು ಕೋಣೇಸು ಮಜ್ಝೇ ಚ ಏಕೇಕಂ ಪಾಯಾಸಪಿಣ್ಡಂ ಠಪೇತ್ವಾ, ಏಕಂ ಪಿಣ್ಡಂ ಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತ್ವಾ, ಯಾವ ಕಪ್ಪರಾ ಸಪ್ಪಿನಾ ಪಗ್ಘರನ್ತೇನ ಪಥವಿಯಂ ಜಾಣುಮಣ್ಡಲಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಭುಞ್ಜತು ಭವಂ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ, ಸಾಯತು ಭವಂ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ, ತಪ್ಪೇತು ಭವಂ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ’’ತಿ ವದಮಾನಾ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ಭೋಜೇತಿ.

ಏತದಹೋಸೀತಿ ಮಹಾಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಸೀಲಗನ್ಧಂ ಛದೇವಲೋಕೇ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಉಪಗತಂ ಘಾಯಮಾನಸ್ಸ ಏತಂ ಅಹೋಸಿ. ಸಂವೇಜೇಯ್ಯನ್ತಿ ಚೋದೇಯ್ಯಂ, ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಂ ಯೋಜೇಯ್ಯಂ. ‘ಅಯಂ ಹಿ ಏವರೂಪಂ ಅಗ್ಗದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಂ ಮಹಾಖೀಣಾಸವಂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಯಾಗುಉಳುಙ್ಕಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅದತ್ವಾ, ‘‘ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಂ ಭೋಜೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತುಲಂ ಪಹಾಯ ಹತ್ಥೇನ ತುಲಯನ್ತೀ ವಿಯ, ಭೇರಿಂ ಪಹಾಯ ಕುಚ್ಛಿಂ ವಾದೇನ್ತೀ ವಿಯ, ಅಗ್ಗಿಂ ಪಹಾಯ ಖಜ್ಜೋಪನಕಂ ಧಮಮಾನಾ ವಿಯ ಭೂತಬಲಿಂ ಕುರುಮಾನಾ ಆಹಿಣ್ಡತಿ. ಗಚ್ಛಾಮಿಸ್ಸಾ ಮಿಚ್ಛಾದಸ್ಸನಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಪಾಯಮಗ್ಗತೋ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಯಥಾ ಅಸೀತಿಕೋಟಿಧನಂ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ ವಿಪ್ಪಕಿರಿತ್ವಾ ಸಗ್ಗಮಗ್ಗಂ ಆರೋಹತಿ, ತಥಾ ಕರೋಮೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ದೂರೇ ಇತೋತಿ ಇಮಮ್ಹಾ ಠಾನಾ ದೂರೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೋ. ತತೋ ಹಿ ಕೂಟಾಗಾರಮತ್ತಾ ಸಿಲಾ ಪಾತಿತಾ ಏಕೇನ ಅಹೋರತ್ತೇನ ಅಟ್ಠಚತ್ತಾಲೀಸಯೋಜನಸಹಸ್ಸಾನಿ ಖೇಪಯಮಾನಾ ಚತೂಹಿ ಮಾಸೇಹಿ ಪಥವಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಹೇಯ್ಯ, ಸಬ್ಬಹೇಟ್ಠಿಮೋಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೋ ಏವಂ ದೂರೇ. ಯಸ್ಸಾಹುತಿನ್ತಿ ಯಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಆಹುತಿಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾಸಿ, ತಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೋ ದೂರೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬ್ರಹ್ಮಪಥನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಬ್ರಹ್ಮಪಥೋ ನಾಮ ಚತ್ತಾರಿ ಕುಸಲಜ್ಝಾನಾನಿ, ವಿಪಾಕಜ್ಝಾನಾನಿ ಪನ ನೇಸಂ ಜೀವಿತಪಥೋ ನಾಮ, ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಪಥಂ ಅಜಾನನ್ತೀ ತ್ವಂ ಕಿಂ ಜಪ್ಪಸಿ ವಿಪ್ಪಲಪಸಿ? ಬ್ರಹ್ಮಾನೋ ಹಿ ಸಪ್ಪೀತಿಕಜ್ಝಾನೇನ ಯಾಪೇನ್ತಿ, ನ ಏತಂ ತಿಣಬೀಜಾನಿ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ರನ್ಧಂ ಗೋಯೂಸಂ ಖಾದನ್ತಿ, ಮಾ ಅಕಾರಣಾ ಕಿಲಮಸೀತಿ.

ಏವಂ ವತ್ವಾ ಪುನ ಸೋ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಅವಕುಜ್ಜೋ ಹುತ್ವಾ ಥೇರಂ ಉಪದಿಸನ್ತೋ ಏಸೋ ಹಿ ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿ ಬ್ರಹ್ಮದೇವೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ನಿರೂಪಧಿಕೋತಿ ಕಿಲೇಸಾಭಿಸಙ್ಖಾರಕಾಮಗುಣೋಪಧೀಹಿ ವಿರಹಿತೋ. ಅತಿದೇವಪತ್ತೋತಿ ದೇವಾನಂ ಅತಿದೇವಭಾವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ಅತಿಬ್ರಹ್ಮಭಾವಂ ಪತ್ತೋ. ಅನಞ್ಞಪೋಸೀತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಇಮಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವಸ್ಸ ವಾ ಪುತ್ತದಾರಸ್ಸ ವಾ ಅಪೋಸನತಾಯ ಅನಞ್ಞಪೋಸೀ.

ಆಹುನೇಯ್ಯೋತಿ ಆಹುನಪಿಣ್ಡಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ ಯುತ್ತೋ. ವೇದಗೂತಿ ಚತುಮಗ್ಗಸಙ್ಖಾತೇಹಿ ವೇದೇಹಿ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಗತೋ. ಭಾವಿತತ್ತೋತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಭಾವೇತ್ವಾ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಠಿತೋ. ಅನೂಪಲಿತ್ತೋತಿ ತಣ್ಹಾದೀಹಿ ಲೇಪೇಹಿ ಆಲಿತ್ತೋ. ಘಾಸೇಸನಂ ಇರಿಯತೀತಿ ಆಹಾರಪರಿಯೇಸನಂ ಚರತಿ.

ನ ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾ ನ ಪುರತ್ಥಮತ್ಥೀತಿ ಪಚ್ಛಾ ವುಚ್ಚತಿ ಅತೀತಂ, ಪುರತ್ಥಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅನಾಗತಂ, ಅತೀತಾನಾಗತೇಸು ಖನ್ಧೇಸು ಛನ್ದರಾಗವಿರಹಿತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾ ವಾ ಪುರತ್ಥಂ ವಾ ನತ್ಥೀತಿ ವದತಿ. ಸನ್ತೋತಿಆದೀಸು ರಾಗಾದಿಸನ್ತತಾಯ ಸನ್ತೋ. ಕೋಧಧೂಮವಿಗಮಾ ವಿಧೂಮೋ, ದುಕ್ಖಾಭಾವಾ ಅನೀಘೋ, ಕತ್ತರದಣ್ಡಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತೋಪಿ ವಧಕಚೇತನಾಯ ಅಭಾವಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತದಣ್ಡೋ. ತಸಥಾವರೇಸೂತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಪುಥುಜ್ಜನಾ ತಸಾ ನಾಮ, ಖೀಣಾಸವಾ ಥಾವರಾ ನಾಮ. ಸತ್ತ ಪನ ಸೇಖಾ ತಸಾತಿ ವತ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ಥಾವರಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ಭಜಮಾನಾ ಪನ ಥಾವರಪಕ್ಖಮೇವ ಭಜನ್ತಿ. ಸೋ ತ್ಯಾಹುತಿನ್ತಿ ಸೋ ತೇ ಆಹುತಿಂ.

ವಿಸೇನಿಭೂತೋತಿ ಕಿಲೇಸಸೇನಾಯ ವಿಸೇನೋ ಜಾತೋ. ಅನೇಜೋತಿ ನಿತ್ತಣ್ಹೋ. ಸುಸೀಲೋತಿ ಖೀಣಾಸವಸೀಲೇನ ಸುಸೀಲೋ. ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋತಿ ಫಲವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಸುಟ್ಠು ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ. ಓಘತಿಣ್ಣನ್ತಿ ಚತ್ತಾರೋ ಓಘೇ ತಿಣ್ಣಂ. ಏತ್ತಕೇನ ಕಥಾಮಗ್ಗೇನ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಥೇರಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಆಯತನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಂ ನಿಯೋಜೇಸಿ. ಅವಸಾನಗಾಥಾ ಪನ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ಠಪಿತಾ. ಪತಿಟ್ಠಪೇಸಿ ದಕ್ಖಿಣನ್ತಿ ಚತುಪಚ್ಚಯದಕ್ಖಿಣಂ ಪತಿಟ್ಠಪೇಸಿ. ಸುಖಮಾಯತಿಕನ್ತಿ ಸುಖಾಯತಿಕಂ ಆಯತಿಂ ಸುಖವಿಪಾಕಂ, ಸುಖಾವಹನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತಿಯಂ.