೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ
೧. ವತಪದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೫೭. ದುತಿಯವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ವತಪದಾನೀತಿ ವತಕೋಟ್ಠಾಸಾನಿ. ಸಮತ್ತಾನೀತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ. ಸಮಾದಿನ್ನಾನೀತಿ ಗಹಿತಾನಿ. ಕುಲೇ ಜೇಟ್ಠಾಪಚಾಯೀತಿ ಕುಲಜೇಟ್ಠಕಾನಂ ಮಹಾಪಿತಾ ಮಹಾಮಾತಾ ಚೂಳಪಿತಾ ಚೂಳಮಾತಾ ಮಾತುಲೋ ಮಾತುಲಾನೀತಿಆದೀನಂ ಅಪಚಿತಿಕಾರಕೋ. ಸಣ್ಹವಾಚೋತಿ ಪಿಯಮುದುಮಧುರವಾಚೋ. ಮುತ್ತಚಾಗೋತಿ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಚಾಗೋ. ಪಯತಪಾಣೀತಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮದಾನತ್ಥಾಯ ಸದಾ ಧೋತಹತ್ಥೋ. ವೋಸ್ಸಗ್ಗರತೋತಿ ವೋಸ್ಸಜ್ಜನೇ ರತೋ. ಯಾಚಯೋಗೋತಿ ಪರೇಹಿ ಯಾಚಿತಬ್ಬಾರಹೋ, ಯಾಚಯೋಗೋತಿ ವಾ ಯಾಚಯೋಗೇನೇವ ಯುತ್ತೋ. ದಾನಸಂವಿಭಾಗರತೋತಿ ದಾನೇ ಚ ಸಂವಿಭಾಗೇ ಚ ರತೋ. ಪಠಮಂ.
೨. ಸಕ್ಕನಾಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೫೮. ದುತಿಯೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತೋತಿ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಮಚಲಗಾಮೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ. ಆವಸಥಂ ಅದಾಸೀತಿ ಚತುಮಹಾಪಥೇ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಆವಸಥಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಾನನ್ತಿ ಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಕಾರಣಾನಂ, ಜನಸಹಸ್ಸೇನ ವಾ ವಚನಸಹಸ್ಸೇನ ವಾ ಓಸಾರಿತೇ ‘‘ಅಯಂ ಇಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ, ಅಯಂ ಇಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಏಕಪದೇ ಠಿತೋವ ವಿನಿಚ್ಛಿನತಿ. ದುತಿಯಂ.
೩. ಮಹಾಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೫೯. ತತಿಯೇ ಉಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ‘‘ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾತಿ ಕಥೇನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಸೋ ಸಕ್ಕೋ, ಯೇನ ಸೋ ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೋತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸಬಲಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ. ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮೀತಿ ಬಹುವಚನೇ ಏಕವಚನಂ, ತೇ ಚ ಧಮ್ಮೇ ಪಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಕ್ಕೋ ಕಿರ ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಭಾವೇ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಮಚಲಗಾಮೇ ಮಘೋ ನಾಮ ಮಾಣವೋ ಅಹೋಸಿ ಪಣ್ಡಿತೋ ಬ್ಯತ್ತೋ, ಬೋಧಿಸತ್ತಚರಿಯಾ ವಿಯ ಚ ತಸ್ಸ ಚರಿಯಾ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ತೇತ್ತಿಂಸ ಪುರಿಸೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಲ್ಯಾಣಮಕಾಸಿ. ಏಕದಿವಸಂ ಅತ್ತನೋವ ಪಞ್ಞಾಯ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಗಾಮಮಜ್ಝೇ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸನ್ನಿಪತಿತಟ್ಠಾನೇ ಕಚವರಂ ಉಭತೋಪಸ್ಸೇಸು ಅಪಬ್ಯೂಹಿತ್ವಾ ತಂ ಠಾನಂ ರಮಣೀಯಂ ಅಕಾಸಿ. ಪುನ ತತ್ಥೇವ ಮಣ್ಡಪಂ ಕಾರೇಸಿ. ಪುನ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಕಾಲೇ ಸಾಲಂ ಕಾರೇಸಿ. ಗಾಮತೋ ಚ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಗಾವುತಮ್ಪಿ ಅಡ್ಢಯೋಜನಮ್ಪಿ ತಿಗಾವುತಮ್ಪಿ ಯೋಜನಮ್ಪಿ ವಿಚರಿತ್ವಾ ತೇಹಿ ಸಹಾಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಸಮಂ ಸಮಂ ಅಕಾಸಿ. ತೇ ಸಬ್ಬೇವ ಏಕಚ್ಛನ್ದಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಸೇತುಯುತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಸೇತುಂ, ಮಣ್ಡಪಸಾಲಾಪೋಕ್ಖರಣಿಮಾಲಾವಚ್ಛರೋಪನಪದೀನಂ ಯುತ್ತಟ್ಠಾನೇಸು ಮಣ್ಡಪಸಾಲಾಪೋಕ್ಖರಣಿಮಾಲಾವಚ್ಛರೋಪನಾದೀನಿ ಕರೋನ್ತಾ ಬಹುಂ ಪುಞ್ಞಮಕಂಸು. ಮಘೋ ಸತ್ತ ವತಪದಾನಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಹಾಯೇಹಿ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಗವಾ ಜಾನಾತಿ. ತೇನಾಹ – ಯೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಮಾದಿನ್ನತ್ತಾ ಸಕ್ಕೋ ಸಕ್ಕತ್ತಂ ಅಜ್ಝಗಾ, ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮೀತಿ. ಅಯಂ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಸಕ್ಕತ್ತಾಧಿಗಮೇ ಸಙ್ಖೇಪಕಥಾ, ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ಸುಮಙ್ಗಲವಿಲಾಸಿನಿಯಾ ದೀಘನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ ಸಕ್ಕಪಣ್ಹವಣ್ಣನಾಯಂ ವುತ್ತೋ. ತತಿಯಂ.
೪. ದಲಿದ್ದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೬೦. ಚತುತ್ಥೇ ಮನುಸ್ಸದಲಿದ್ದೋತಿ ಮನುಸ್ಸಅಧನೋ. ಮನುಸ್ಸಕಪಣೋತಿ ಮನುಸ್ಸಕಾರುಞ್ಞತಂ ಪತ್ತೋ. ಮನುಸ್ಸವರಾಕೋತಿ ಮನುಸ್ಸಲಾಮಕೋ. ತತ್ರಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ, ತಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತಿರೋಚನೇ. ಉಜ್ಝಾಯನ್ತೀತಿ ಅವಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಲಾಮಕತೋ ಚಿನ್ತೇನ್ತಿ. ಖಿಯನ್ತೀತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಪಕಾಸೇನ್ತಿ. ವಿಪಾಚೇನ್ತೀತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಕಥೇನ್ತಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತಿ. ಏಸೋ ಖೋ ಮಾರಿಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಯಮನುಪುಬ್ಬಿಕಥಾ – ಸೋ ಕಿರ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ಬುದ್ಧೇ ಕಾಸಿರಟ್ಠೇ ಬಾರಾಣಸಿರಾಜಾ ಹುತ್ವಾ ಸಮುಸ್ಸಿತದ್ಧಜಪಟಾಕನಾನಾಲಙ್ಕಾರೇನ ಸುಟ್ಠು ಅಲಙ್ಕತಂ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಅಕಾಸಿ ಅತ್ತನೋ ಸಿರಿಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸಮಾಕಡ್ಢಿತನೇತ್ತೇನ ಜನಕಾಯೇನ ಸಮುಲ್ಲೋಕಿಯಮಾನೋ. ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸಮಯೇ ಏಕೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಗನ್ಧಮಾದನಪಬ್ಬತಾ ಆಗಮ್ಮ ತಸ್ಮಿಂ ನಗರೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರತಿ, ಸನ್ತಿನ್ದ್ರಿಯೋ ಸನ್ತಮಾನಸೋ ಉತ್ತಮದಮಥಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಮಹಾಜನೋಪಿ ರಾಜಗತಂ ಚಿತ್ತೀಕಾರಂ ಪಹಾಯ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಮೇವ ಓಲೋಕೇಸಿ. ರಾಜಾ – ‘‘ಇದಾನಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಜನಕಾಯೇ ಏಕೋಪಿ ಮಂ ನ ಓಲೋಕೇತಿ. ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತ’’ನ್ತಿ? ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ಅದ್ದಸ. ಸೋಪಿ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಮಹಲ್ಲಕೋ ಹೋತಿ ಪಚ್ಛಿಮವಯೇ ಠಿತೋ. ಚೀವರಾನಿಪಿಸ್ಸ ಜಿಣ್ಣಾನಿ, ತತೋ ತತೋ ಸುತ್ತಾನಿ ಗಳನ್ತಿ. ರಞ್ಞೋ ಸತಸಹಸ್ಸಾಧಿಕಾನಿ ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ಪೂರಿತಪಾರಮಿಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿತ್ತಪಸಾದಮತ್ತಂ ವಾ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾ ವನ್ದನಮತ್ತಂ ವಾ ನಾಹೋಸಿ. ಸೋ ರಾಜಾ ‘‘ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಮಞ್ಞೇ ಏಸ ಉಸೂಯಾಯ ಮಂ ನ ಓಲೋಕೇತೀ’’ತಿ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ಕ್ವಾಯಂ ಕುಟ್ಠಿಚೀವರಾನಿ ಪಾರುತೋ’’ತಿ ನಿಟ್ಠುಭಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕೇನ ಮಹಾನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಪಾಕಾವಸೇಸೇನ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋ ರಾಜಗಹೇ ಪರಮಕಪಣಾಯ ಇತ್ಥಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ. ಗಹಿತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಾ ಇತ್ಥೀ ಕಞ್ಜಿಕಮತ್ತಮ್ಪಿ ಉದರಪೂರಂ ನಾಲತ್ಥ. ತಸ್ಸ ಕುಚ್ಛಿಗತಸ್ಸೇವ ಕಣ್ಣನಾಸಾ ವಿಲೀನಾ, ಸಙ್ಖಪಲಿತಕುಟ್ಠೀ ಹುತ್ವಾ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ. ಮಾತಾಪಿತರೋ ನಾಮ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇನಸ್ಸ ಮಾತಾ ಯಾವ ಕಪಾಲಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಚರಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಾವಸ್ಸ ಕಞ್ಜಿಕಮ್ಪಿ ಉದಕಮ್ಪಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಭಿಕ್ಖಾಯ ಚರಿತುಂ ಸಮತ್ಥಕಾಲೇ ಪನಸ್ಸ ಕಪಾಲಂ ಹತ್ಥೇ ದತ್ವಾ ‘‘ಪಞ್ಞಾಯಿಸ್ಸಸಿ ಸಕೇನ ಕಮ್ಮೇನಾ’’ತಿ ಪಕ್ಕಾಮಿ.
ಅಥಸ್ಸ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಕಲಸರೀರತೋ ಮಂಸಾನಿ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪತನ್ತಿ, ಯೂಸಂ ಪಗ್ಘರತಿ, ಮಹಾವೇದನಾ ವತ್ತನ್ತಿ. ಯಂ ಯಂ ರಚ್ಛಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಯತಿ, ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ಮಹಾರವೇನ ರವತಿ. ತಸ್ಸ ಕಾರುಞ್ಞಪರಿದೇವಿತಸದ್ದೇನ ಸಕಲವೀಥಿಯಂ ಮನುಸ್ಸಾ ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ನಿದ್ದಂ ನ ಲಭನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸುಖಸಯಿತೇ ಪಬೋಧೇತೀತಿ ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧೋತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಉದಪಾದಿ. ಅಥಾಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಭಗವತಿ ರಾಜಗಹಂ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ನಾಗರಾ ಸತ್ಥಾರಂ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ನಗರಮಜ್ಝೇ ಮಹಾಮಣ್ಡಪಂ ಕತ್ವಾ ದಾನಂ ಅದಂಸು. ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧೋಪಿ ಕುಟ್ಠೀ ಗನ್ತ್ವಾ ದಾನಗ್ಗಮಣ್ಡಪಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ನಿಸೀದಿ. ನಾಗರಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಪರಿವಿಸನ್ತಾ ತಸ್ಸಾಪಿ ಯಾಗುಭತ್ತಂ ಅದಂಸು. ತಸ್ಸ ಪಣೀತಭೋಜನಂ ಭುತ್ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಏಕಗ್ಗಂ ಅಹೋಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಾವಸಾನೇ ಅನುಮೋದನಂ ಕತ್ವಾ ಸಚ್ಚಾನಿ ದೀಪೇಸಿ, ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧೋ ನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನೇ ನಿಸಿನ್ನೋವ ದೇಸನಾನುಸಾರೇನ ಞಾಣಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ. ಸತ್ಥಾ ಉಟ್ಠಾಯ ವಿಹಾರಂ ಗತೋ. ಸೋಪಿ ಚುಮ್ಬಟಂ ಆರುಯ್ಹ ಕಪಾಲಮಾದಾಯ ದಣ್ಡಮೋಲುಬ್ಭ ಅತ್ತನೋ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ವಿಬ್ಭನ್ತಾಯ ಗಾವಿಯಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪಿತೋ ಮತ್ತಿಕಪಾತಿಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಂ ಪಟಿಲಭನ್ತೋ ವಿಯ ದುತಿಯಚಿತ್ತವಾರೇ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಪುಞ್ಞಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅಞ್ಞೇ ದೇವೇ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ವಿರೋಚಿತ್ಥ. ತಂ ಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಏಸೋ ಖೋ ಮಾರಿಸಾತಿಆದಿಮಾಹ.
ಸದ್ಧಾತಿ ಮಗ್ಗೇನಾಗತಸದ್ಧಾ. ಸೀಲಞ್ಚ ಯಸ್ಸ ಕಲ್ಯಾಣನ್ತಿ ಕಲ್ಯಾಣಸೀಲಂ ನಾಮ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಅರಿಯಕನ್ತಸೀಲಂ ವುಚ್ಚತಿ. ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಏಕಸೀಲಮ್ಪಿ ಅಕನ್ತಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನತ್ಥೇ ಭವನ್ತರೇಪಿ ಅಪ್ಪಹೀನಂ ಪಞ್ಚಸೀಲಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಚತುತ್ಥಂ.
೫. ರಾಮಣೇಯ್ಯಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೬೧. ಪಞ್ಚಮೇ ಆರಾಮಚೇತ್ಯಾತಿ ಆರಾಮಚೇತಿಯಾನಿ. ವನಚೇತ್ಯಾತಿ ವನಚೇತಿಯಾನಿ. ಉಭಯತ್ಥಾಪಿ ಚಿತ್ತೀಕತಟ್ಠೇನ ಚೇತ್ಯಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಮನುಸ್ಸರಾಮಣೇಯ್ಯಸ್ಸಾತಿ ಮನುಸ್ಸರಮಣೀಯಭಾವಸ್ಸ. ಇದಾನಿ ಮನುಸ್ಸರಮಣೀಯಕವಸೇನ ಭೂಮಿರಮಣೀಯಕಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಗಾಮೇ ವಾತಿಆದಿಮಾಹ. ಪಞ್ಚಮಂ.
೬. ಯಜಮಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೬೨. ಛಟ್ಠೇ ಯಜಮಾನಾನನ್ತಿ ಯಜನ್ತಾನಂ. ತದಾ ಕಿರ ಅಙ್ಗಮಗಧವಾಸಿಕಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಅನುಸಂವಚ್ಛರಂ ಸಪ್ಪಿಮಧುಫಾಣಿತಾದೀಸು ಅಗ್ಗಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ದಾರೂನಂ ಸಟ್ಠಿಮತ್ತೇ ಸಕಟಭಾರೇ ರಾಸಿಂ ಕತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ದತ್ವಾ ಪಜ್ಜಲಿತಕಾಲೇ ‘‘ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಯಜಾಮಾ’’ತಿ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ. ‘‘ಏಕವಾರಂ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ಸಹಸ್ಸಗುಣಫಲಂ ದೇತೀ’’ತಿ ನೇಸಂ ಲದ್ಧಿ. ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ‘‘ಸಬ್ಬೇಪಿಮೇ ಸಬ್ಬಅಗ್ಗಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ‘ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಯಜಾಮಾ’ತಿ ಅಗ್ಗಿಮ್ಹಿ ಝಾಪೇನ್ತಿ. ಅಫಲಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಮಯಿ ಪಸ್ಸನ್ತೇ ಮಾ ನಸ್ಸನ್ತು, ಯಥಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಚೇವ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ದತ್ವಾ ಬಹುಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸವನ್ತಿ, ಏವಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ದಾರುರಾಸಿಂ ಜಲಾಪೇತ್ವಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೇಸು ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪುಣ್ಣಮದಿವಸೇ ಬ್ರಹ್ಮತ್ತಭಾವಂ ಮಾಪೇತ್ವಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸೇವ ಚನ್ದಮಣ್ಡಲಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಮಹಾಜನೋ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ಯಞ್ಞಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ ಆಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಜಣ್ಣುಕೇಹಿ ಭೂಮಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಾಯ, ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ನಮಸ್ಸಮಾನೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಆಹಂಸು ‘‘ತುಮ್ಹೇ ‘ಮಯಂ ತಕ್ಕೇನ ಕಥೇಮಾ’ತಿ ಮಞ್ಞಥ, ಇದಾನಿ ಪಸ್ಸಥ, ಅಯಂ ವೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಹತ್ಥಾ ಯಞ್ಞಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ ಆಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ. ಸಕ್ಕೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದಾರುಚಿತಕಮತ್ಥಕೇ ಆಕಾಸೇ ಠತ್ವಾ ‘‘ಕಸ್ಸಾಯಂ ಸಕ್ಕಾರೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ? ತುಮ್ಹಾಕಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥ ನೋ ಯಞ್ಞನ್ತಿ. ತೇನ ಹಿ ಆಗಚ್ಛಥ, ಮಾ ತುಲಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಹತ್ಥೇನ ತುಲಯಿತ್ಥ, ಅಯಂ ಸತ್ಥಾ ಧುರವಿಹಾರೇ ವಸತಿ, ತಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮ ‘‘ಕಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತೀ’’ತಿ? ಉಭಯರಟ್ಠವಾಸಿನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಏವಮಾಹ.
ತತ್ಥ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖಾನನ್ತಿ ಪುಞ್ಞಂ ಇಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಪುಞ್ಞತ್ಥಿಕಾನಂ. ಓಪಧಿಕಂ ಪುಞ್ಞನ್ತಿ ಉಪಧಿವಿಪಾಕಂ ಪುಞ್ಞಂ. ಸಙ್ಘೇ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲನ್ತಿ ಅರಿಯಸಙ್ಘೇ ದಿನ್ನಂ ವಿಪ್ಫಾರವನ್ತಂ ಹೋತಿ. ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಚತುರಾಸೀತಿಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಮತಪಾನಂ ಪಿವಿಂಸು. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮನುಸ್ಸಾ ಸಬ್ಬಾನಿ ಅಗ್ಗದಾನಾನಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅದಂಸು. ಛಟ್ಠಂ.
೭. ಬುದ್ಧವನ್ದನಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೬೩. ಸತ್ತಮೇ ಉಟ್ಠೇಹೀತಿ ಉಟ್ಠಹ, ಘಟ, ವಾಯಮ. ವಿಜಿತಸಙ್ಗಾಮಾತಿ ರಾಗಾದೀನಞ್ಚೇವ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕಸ್ಸ ಚ ಮಾರಬಲಸ್ಸ ಜಿತತ್ತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏವಂ ಆಲಪತಿ. ಪನ್ನಭಾರಾತಿ ಓರೋಪಿತಖನ್ಧಕಿಲೇಸಾಭಿಸಙ್ಖಾರಭಾರ. ಪನ್ನರಸಾಯ ರತ್ತಿನ್ತಿ ಪನ್ನರಸಾಯ ಪುಣ್ಣಮಾಯ ರತ್ತಿಂ. ಸತ್ತಮಂ.
೮. ಗಹಟ್ಠವನ್ದನಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೬೪. ಅಟ್ಠಮೇ ಪುಥುದ್ದಿಸಾತಿ ಚತಸ್ಸೋ ದಿಸಾ ಚತಸ್ಸೋ ಅನುದಿಸಾ ಚ. ಭುಮ್ಮಾತಿ ಭೂಮಿವಾಸಿನೋ. ಚಿರರತ್ತಸಮಾಹಿತೇತಿ ಉಪಚಾರಪ್ಪನಾಹಿ ಚಿರರತ್ತಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತೇ. ವನ್ದೇತಿ ವನ್ದಾಮಿ. ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಾಯಣೇತಿ ದಸಪಿ ವಸ್ಸಾನಿ ವೀಸತಿಪಿ ವಸ್ಸಾನಿ…ಪೇ… ಸಟ್ಠಿಪಿ ವಸ್ಸಾನಿ ಆಪಾಣಕೋಟಿಕಂ ಏಕಸೇಯ್ಯಂ ಏಕಭತ್ತನ್ತಿಆದಿಕಂ ಸೇಟ್ಠಚರಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಮಾನೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪುಞ್ಞಕರಾತಿ ಚತುಪಚ್ಚಯದಾನಂ ಕುಸುಮ್ಭಸುಮನಪೂಜಾ ದೀಪಸಹಸ್ಸಜಾಲನ್ತಿ ಏವಮಾದಿಪುಞ್ಞಕಾರಕಾ. ಸೀಲವನ್ತೋತಿ ಉಪಾಸಕತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಪಞ್ಚಹಿಪಿ ದಸಹಿಪಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಧಮ್ಮೇನ ದಾರಂ ಪೋಸೇನ್ತೀತಿ ಉಮಙ್ಗಭಿನ್ದನಾದೀನಿ ಅಕತ್ವಾ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಕಸಿಗೋರಕ್ಖವಣಿಜ್ಜಾದೀಹಿ ಪುತ್ತದಾರಂ ಪೋಸೇನ್ತಿ. ಪಮುಖೋ ರಥಮಾರುಹೀತಿ ದೇವಾನಂ ಪಮುಖೋ ಸೇಟ್ಠೋ ರಥಂ ಆರುಹಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.
೯. ಸತ್ಥಾರವನ್ದನಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೬೫. ನವಮೇ ಭಗವನ್ತಂ ನಮಸ್ಸತೀತಿ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಿಯಂ ದುಕುಲಂ ಕತ್ವಾ, ಬ್ರಹ್ಮಜಾಣುಕೋ ಹುತ್ವಾ ಸಿರಸಿ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ನಮಸ್ಸತಿ. ಸೋ ಯಕ್ಖೋತಿ ಸೋ ಸಕ್ಕೋ. ಅನೋಮನಾಮನ್ತಿ ಸಬ್ಬಗುಣೇಹಿ ಓಮಕಭಾವಸ್ಸ ನತ್ಥಿತಾಯ ಸಬ್ಬಗುಣನೇಮಿತ್ತಕೇಹಿ ನಾಮೇಹಿ ಅನೋಮನಾಮಂ. ಅವಿಜ್ಜಾಸಮತಿಕ್ಕಮಾತಿ ಚತುಸಚ್ಚಪಟಿಚ್ಛಾದಿಕಾಯ ವಟ್ಟಮೂಲಕಅವಿಜ್ಜಾಯ ಸಮತಿಕ್ಕಮೇನ. ಸೇಕ್ಖಾತಿ ಸತ್ತ ಸೇಕ್ಖಾ. ಅಪಚಯಾರಾಮಾತಿ ವಟ್ಟವಿದ್ಧಂಸನೇ ರತಾ. ಸಿಕ್ಖರೇತಿ ಸಿಕ್ಖನ್ತಿ. ನವಮಂ.
೧೦. ಸಙ್ಘವನ್ದನಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೬೬. ದಸಮೇ ಅಜ್ಝಭಾಸೀತಿ ಕಸ್ಮಾ ಏಸ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಏವಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಕಿರ ದೇವರಞ್ಞೋ ಸದ್ದೋ ಮಧುರೋ, ಸುಫಸಿತಂ ದನ್ತಾವರಣಂ, ಕಥನಕಾಲೇ ಸುವಣ್ಣಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಸದ್ದೋ ವಿಯ ನಿಚ್ಛರತಿ. ತಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸೋತುಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಭಾಸತಿ. ಪೂತಿದೇಹಸಯಾತಿ ಪೂತಿಮ್ಹಿ ಮಾತುಸರೀರೇ ವಾ, ಅತ್ತನೋಯೇವ ವಾ ಸರೀರಂ ಅವತ್ಥರಿತ್ವಾ ಸಯನತೋ ಪೂತಿದೇಹಸಯಾ. ನಿಮುಗ್ಗಾ ಕುಣಪಮ್ಹೇತೇತಿ ದಸಮಾಸೇ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಸಙ್ಖಾತೇ ಕುಣಪಸ್ಮಿಂ ಏತೇ ನಿಮುಗ್ಗಾ. ಏತಂ ತೇಸಂ ಪಿಹಯಾಮೀತಿ ಏತೇಸಂ ಏತಂ ಪಿಹಯಾಮಿ ಪತ್ಥಯಾಮಿ. ನ ತೇ ಸಂ ಕೋಟ್ಠೇ ಓಪೇನ್ತೀತಿ ನ ತೇ ಸಂ ಸನ್ತಕಂ ಧಞ್ಞಂ ಕೋಟ್ಠೇ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ. ನ ಹಿ ಏತೇಸಂ ಧಞ್ಞಂ ಅತ್ಥಿ. ನ ಕುಮ್ಭೀತಿ ನ ಕುಮ್ಭಿಯಂ. ನ ಕಳೋಪಿಯನ್ತಿ ನ ಪಚ್ಛಿಯಂ. ಪರನಿಟ್ಠಿತಮೇಸಾನಾತಿ ಪರೇಸಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪರಘರೇ ಪಕ್ಕಂ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವತ್ತೇನ ಏಸಮಾನಾ ಗವೇಸಮಾನಾ. ತೇನಾತಿ ಏವಂ ಪರಿಯಿಟ್ಠೇನ. ಸುಬ್ಬತಾತಿ ದಸಪಿ…ಪೇ… ಸಟ್ಠಿಪಿ ವಸ್ಸಾನಿ ಸುಸಮಾದಿನ್ನಸುನ್ದರವತಾ.
ಸುಮನ್ತಮನ್ತಿನೋತಿ ಧಮ್ಮಂ ಸಜ್ಝಾಯಿಸ್ಸಾಮ, ಧುತಙ್ಗಂ ಸಮಾದಿಯಿಸ್ಸಾಮ, ಅಮತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮ, ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಏವಂ ಸುಭಾಸಿತಭಾಸಿನೋ. ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ಸಮಞ್ಚರಾತಿ ತಿಯಾಮರತ್ತಿಂ ಅಸನಿಘೋಸೇನ ಘೋಸಿತಾ ವಿಯ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇನ್ತಾಪಿ ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ಸಮಂ ಚರನ್ತಿಯೇವ ನಾಮ. ಕಸ್ಮಾ? ನಿರತ್ಥಕವಚನಸ್ಸಾಭಾವಾ. ಪುಥುಮಚ್ಚಾ ಚಾತಿ ಬಹುಸತ್ತಾ ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಿರುದ್ಧಾ. ಅತ್ತದಣ್ಡೇಸು ನಿಬ್ಬುತಾತಿ ಪರವಿಹೇಠನತ್ಥಂ ಗಹಿತದಣ್ಡೇಸು ಸತ್ತೇಸು ನಿಬ್ಬುತಾ ವಿಸ್ಸಟ್ಠದಣ್ಡಾ. ಸಾದಾನೇಸು ಅನಾದಾನಾತಿ ಸಗಹಣೇಸು ಸತ್ತೇಸು ಚ ಭವಯೋನಿಆದೀನಂ ಏಕಕೋಟ್ಠಾಸಸ್ಸಾಪಿ ಅಗಹಿತತ್ತಾ ಅಗಹಣಾ. ದಸಮಂ.
ದುತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ.