೧೦. ಅರಞ್ಞಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೦. ದಸಮೇ ಸನ್ತಾನನ್ತಿ ಸನ್ತಕಿಲೇಸಾನಂ, ಪಣ್ಡಿತಾನಂ ವಾ. ‘‘ಸನ್ತೋ ಹವೇ ಸಬ್ಭಿ ಪವೇದಯನ್ತಿ (ಜಾ. ೨.೨೧.೪೧೩), ದೂರೇ ಸನ್ತೋ ಪಕಾಸನ್ತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಧ. ಪ. ೩೦೪) ಹಿ ಪಣ್ಡಿತಾಪಿ ಸನ್ತೋತಿ ವುತ್ತಾ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನನ್ತಿ ಸೇಟ್ಠಚಾರೀನಂ ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಂ ವಸನ್ತಾನಂ. ಕೇನ ವಣ್ಣೋ ಪಸೀದತೀತಿ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ಛವಿವಣ್ಣೋ ಪಸೀದತೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಪನೇಸಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛತಿ? ಏಸಾ ಕಿರ ವನಸಣ್ಡವಾಸಿಕಾ ಭುಮ್ಮದೇವತಾ ಆರಞ್ಞಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೇ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನೇಸು ಮೂಲಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೇ ಪಸ್ಸತಿ. ತೇಸಞ್ಚ ಏವಂ ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಬಲವಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ತತೋ ವಿಸಭಾಗಸನ್ತತಿ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ, ಸಭಾಗಸನ್ತತಿ ಓಕ್ಕಮತಿ, ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ. ಚಿತ್ತೇ ಪಸನ್ನೇ ಲೋಹಿತಂ ಪಸೀದತಿ, ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಿ ಉಪಾದಾರೂಪಾನಿ ಪರಿಸುದ್ಧಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ವಣ್ಟಾ ಪಮುತ್ತತಾಲಫಲಸ್ಸ ವಿಯ ಮುಖಸ್ಸ ವಣ್ಣೋ ಹೋತಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ದೇವತಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸರೀರವಣ್ಣೋ ನಾಮಾಯಂ ಪಣೀತಾನಿ ರಸಸಮ್ಪನ್ನಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ಸುಖಸಮ್ಫಸ್ಸಾನಿ ನಿವಾಸನಪಾಪುರಣಸಯನಾನಿ ಉತುಸುಖೇ ತೇಭೂಮಿಕಾದಿಭೇದೇ ಚ ಪಾಸಾದೇ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಾದೀನಿ ಚ ಲಭನ್ತಾನಂ ಪಸೀದತಿ, ಇಮೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಮಿಸ್ಸಕಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ವಿರಳಮಞ್ಚಕೇ ವಾ ಫಲಕೇ ವಾ ಸಿಲಾಯ ವಾ ಸಯನಾನಿ ಕಪ್ಪೇನ್ತಿ, ರುಕ್ಖಮೂಲಾದೀಸು ವಾ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ವಾ ವಸನ್ತಿ, ಕೇನ ನು ಖೋ ಕಾರಣೇನ ಏತೇಸಂ ವಣ್ಣೋ ಪಸೀದತೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಪುಚ್ಛಿ.

ಅಥಸ್ಸಾ ಭಗವಾ ಕಾರಣಂ ಕಥೇನ್ತೋ ದುತಿಯಂ ಗಾಥಂ ಆಹ. ತತ್ಥ ಅತೀತನ್ತಿ ಅತೀತೇ ಅಸುಕೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಧಮ್ಮಿಕೋ ಅಹೋಸಿ, ಸೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಣೀತೇ ಪಚ್ಚಯೇ ಅದಾಸಿ. ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾ ಲಾಭಿನೋ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥ ಮಯಂ ಏವರೂಪಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ಭುಞ್ಜಿಮ್ಹಾ, ಚೀವರಾನಿ ಪಾರುಪಿಮ್ಹಾತಿ ಏವಂ ಏಕಚ್ಚೇ ಪಚ್ಚಯಬಾಹುಲ್ಲಿಕಾ ವಿಯ ಇಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತೀತಂ ನಾನುಸೋಚನ್ತಿ. ನಪ್ಪಜಪ್ಪನ್ತಿ ನಾಗತನ್ತಿ ಅನಾಗತೇ ಧಮ್ಮಿಕೋ ರಾಜಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಫೀತಾ ಜನಪದಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಬಹೂನಿ ಸಪ್ಪಿನವನೀತಾದೀನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ, ‘‘ಖಾದಥ ಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವತ್ತಾರೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತದಾ ಮಯಂ ಏವರೂಪಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮ, ಚೀವರಾನಿ ಪಾರುಪಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಏವಂ ಅನಾಗತಂ ನ ಪತ್ಥೇನ್ತಿ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇನಾತಿ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ತಙ್ಖಣೇ ಲದ್ಧೇನ ಯಾಪೇನ್ತಿ. ತೇನಾತಿ ತೇನ ತಿವಿಧೇನಾಪಿ ಕಾರಣೇನ.

ಏವಂ ವಣ್ಣಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ತಸ್ಸೇವ ವಣ್ಣಸ್ಸ ವಿನಾಸಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಅನನ್ತರಂ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅನಾಗತಪ್ಪಜಪ್ಪಾಯಾತಿ ಅನಾಗತಸ್ಸ ಪತ್ಥನಾಯ. ಏತೇನಾತಿ ಏತೇನ ಕಾರಣದ್ವಯೇನ. ನಳೋವ ಹರಿತೋ ಲುತೋತಿ ಯಥಾ ಹರಿತೋ ನಳೋ ಲಾಯಿತ್ವಾ ಉಣ್ಹಪಾಸಾಣೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಸುಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ಸುಸ್ಸನ್ತೀತಿ.

ಅರಞ್ಞಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ. ನಳವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.