೪. ಚೂಳಗೋಪಾಲಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೫೦. ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ಚೂಳಗೋಪಾಲಕಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಉಕ್ಕಚೇಲಾಯನ್ತಿ ಏವಂನಾಮಕೇ ನಗರೇ. ತಸ್ಮಿಂ ಕಿರ ಮಾಪಿಯಮಾನೇ ರತ್ತಿಂ ಗಙ್ಗಾಸೋತತೋ ಮಚ್ಛೋ ಥಲಂ ಪತ್ತೋ. ಮನುಸ್ಸಾ ಚೇಲಾನಿ ತೇಲಪಾತಿಯಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಉಕ್ಕಾ ಕತ್ವಾ ಮಚ್ಛಂ ಗಣ್ಹಿಂಸು. ನಗರೇ ನಿಟ್ಠಿತೇ ತಸ್ಸ ನಾಮಂ ಕರೋನ್ತೇ ಅಮ್ಹೇಹಿ ನಗರಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಗಹಿತದಿವಸೇ ಚೇಲುಕ್ಕಾಹಿ ಮಚ್ಛೋ ಗಹಿತೋತಿ ಉಕ್ಕಚೇಲಾ-ತ್ವೇವಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸೀತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಸಬ್ಬಾ ಗಙ್ಗಾ ಪಾಕಟಾ ಹುತ್ವಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ತಾದಿಸೇ ವಾಲಿಕುಸ್ಸದೇ ಗಙ್ಗಾತಿತ್ಥೇ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಮಹಾಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಮಹಾಗಙ್ಗಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಸನ್ದಮಾನಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ, – ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಇಮಂ ಗಙ್ಗಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕೋಚಿ ಪುಬ್ಬೇ ವಡ್ಢಿಪರಿಹಾನಿಂ ಪತ್ತೋ’’ತಿ ಆವಜ್ಜಿತ್ವಾ, ಪುಬ್ಬೇ ಏಕಂ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅನೇಕಸತಸಹಸ್ಸಾ ಗೋಗಣಾ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಙ್ಗಾಯ ಆವಟ್ಟೇ ಪತಿತ್ವಾ ಸಮುದ್ದಮೇವ ಪವಿಟ್ಠಾ, ಅಪರಂ ಪನ ಪಣ್ಡಿತಗೋಪಾಲಕಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅನೇಕಸತಸಹಸ್ಸಗೋಗಣಸ್ಸ ಸೋತ್ಥಿ ಜಾತಾ ವಡ್ಢಿ ಜಾತಾ ಆರೋಗ್ಯಂ ಜಾತನ್ತಿ ಅದ್ದಸ. ದಿಸ್ವಾ ಇಮಂ ಕಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ.

ಮಾಗಧಕೋತಿ ಮಗಧರಟ್ಠವಾಸೀ. ದುಪ್ಪಞ್ಞಜಾತಿಕೋತಿ ನಿಪ್ಪಞ್ಞಸಭಾವೋ ದನ್ಧೋ ಮಹಾಜಳೋ. ಅಸಮವೇಕ್ಖಿತ್ವಾತಿ ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಅನುಪಧಾರೇತ್ವಾ. ಪತಾರೇಸೀತಿ ತಾರೇತುಂ ಆರಭಿ. ಉತ್ತರಂ ತೀರಂ ಸುವಿದೇಹಾನನ್ತಿ ಗಙ್ಗಾಯ ಓರಿಮೇ ತೀರೇ ಮಗಧರಟ್ಠಂ, ಪಾರಿಮೇ ತೀರೇ ವಿದೇಹರಟ್ಠಂ, ಗಾವೋ ಮಗಧರಟ್ಠತೋ ವಿದೇಹರಟ್ಠಂ ನೇತ್ವಾ ರಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಉತ್ತರಂ ತೀರಂ ಪತಾರೇಸಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಉತ್ತರಂ ತೀರಂ ಸುವಿದೇಹಾನ’’ನ್ತಿ. ಆಮಣ್ಡಲಿಕಂ ಕರಿತ್ವಾತಿ ಮಣ್ಡಲಿಕಂ ಕತ್ವಾ. ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜಿಂಸೂತಿ ಅವಡ್ಢಿಂ ವಿನಾಸಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು, ಮಹಾಸಮುದ್ದಮೇವ ಪವಿಸಿಂಸು. ತೇನ ಹಿ ಗೋಪಾಲಕೇನ ಗಾವೋ ಓತಾರೇನ್ತೇನ ಗಙ್ಗಾಯ ಓರಿಮತೀರೇ ಸಮತಿತ್ಥಞ್ಚ ವಿಸಮತಿತ್ಥಞ್ಚ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಂ ಅಸ್ಸ, ಮಜ್ಝೇ ಗಙ್ಗಾಯ ಗುನ್ನಂ ವಿಸ್ಸಮಟ್ಠಾನತ್ಥಂ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ವಾಲಿಕತ್ಥಲಾನಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಾನಿ ಅಸ್ಸು. ತಥಾ ಪಾರಿಮತೀರೇ ತೀಣಿ ಚತ್ತಾರಿ ತಿತ್ಥಾನಿ, ಇಮಸ್ಮಾ ತಿತ್ಥಾ ಭಟ್ಠಾ ಇಮಂ ತಿತ್ಥಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಇಮಸ್ಮಾ ಭಟ್ಠಾ ಇಮನ್ತಿ. ಅಯಂ ಪನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೋ ಓರಿಮತೀರೇ ಗುನ್ನಂ ಓತರಣತಿತ್ಥಂ ಸಮಂ ವಾ ವಿಸಮಂ ವಾ ಅನೋಲೋಕೇತ್ವಾವ ಮಜ್ಝೇ ಗಙ್ಗಾಯ ಗುನ್ನಂ ವಿಸ್ಸಮಟ್ಠಾನತ್ಥಂ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ವಾಲಿಕತ್ಥಲಾನಿಪಿ ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾವ ಪರತೀರೇ ಚತ್ತಾರಿ ಪಞ್ಚ ಉತ್ತರಣತಿತ್ಥಾನಿ ಅಸಮವೇಕ್ಖಿತ್ವಾವ ಅತಿತ್ಥೇನೇವ ಗಾವೋ ಓತಾರೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಹಾಉಸಭೋ ಜವನಸಮ್ಪನ್ನತಾಯ ಚೇವ ಥಾಮಸಮ್ಪನ್ನತಾಯ ಚ ತಿರಿಯಂ ಗಙ್ಗಾಯ ಸೋತಂ ಛೇತ್ವಾ ಪಾರಿಮಂ ತೀರಂ ಪತ್ವಾ ಛಿನ್ನತಟಞ್ಚೇವ ಕಣ್ಟಕಗುಮ್ಬಗಹನಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ದುಬ್ಬಿನಿವಿಟ್ಠಮೇತ’’ನ್ತಿ ಞತ್ವಾ ಧುರಗ್ಗ-ಪತಿಟ್ಠಾನೋಕಾಸಮ್ಪಿ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಪಟಿನಿವತ್ತಿ. ಗಾವೋ ಮಹಾಉಸಭೋ ನಿವತ್ತೋ ಮಯಮ್ಪಿ ನಿವತ್ತಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ನಿವತ್ತಾ. ಮಹತೋ ಗೋಗಣಸ್ಸ ನಿವತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಉದಕಂ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಗಙ್ಗಾಯ ಆವಟ್ಟಂ ಉಟ್ಠಪೇಸಿ. ಗೋಗಣೋ ಆವಟ್ಟಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಮುದ್ದಮೇವ ಪತ್ತೋ. ಏಕೋಪಿ ಗೋಣೋ ಅರೋಗೋ ನಾಮ ನಾಹೋಸಿ. ತೇನಾಹ – ‘‘ತತ್ಥೇವ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜಿಂಸೂ’’ತಿ.

ಅಕುಸಲಾ ಇಮಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸಾತಿ ಇಧ ಲೋಕೇ ಖನ್ಧಧಾತಾಯತನೇಸು ಅಕುಸಲಾ ಅಛೇಕಾ, ಪರಲೋಕೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಮಾರಧೇಯ್ಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ತೇಭೂಮಕಧಮ್ಮಾ. ಅಮಾರಧೇಯ್ಯಂ ನವ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಾ. ಮಚ್ಚುಧೇಯ್ಯಮ್ಪಿ ತೇಭೂಮಕಧಮ್ಮಾವ. ಅಮಚ್ಚುಧೇಯ್ಯಂ ನವ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಾ. ತತ್ಥ ಅಕುಸಲಾ ಅಛೇಕಾ. ವಚನತ್ಥತೋ ಪನ ಮಾರಸ್ಸ ಧೇಯ್ಯಂ ಮಾರಧೇಯ್ಯಂ. ಧೇಯ್ಯನ್ತಿ ಠಾನಂ ವತ್ಥು ನಿವಾಸೋ ಗೋಚರೋ. ಮಚ್ಚುಧೇಯ್ಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ತೇಸನ್ತಿ ತೇಸಂ ಏವರೂಪಾನಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ, ಇಮಿನಾ ಛ ಸತ್ಥಾರೋ ದಸ್ಸಿತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

೩೫೧. ಏವಂ ಕಣ್ಹಪಕ್ಖಂ ನಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಬಲವಗಾವೋತಿ ದನ್ತಗೋಣೇ ಚೇವ ಧೇನುಯೋ ಚ. ದಮ್ಮಗಾವೋತಿ ದಮೇತಬ್ಬಗೋಣೇ ಚೇವ ಅವಿಜಾತಗಾವೋ ಚ. ವಚ್ಛತರೇತಿ ವಚ್ಛಭಾವಂ ತರಿತ್ವಾ ಠಿತೇ ಬಲವವಚ್ಛೇ. ವಚ್ಛಕೇತಿ ಧೇನುಪಕೇ ತರುಣವಚ್ಛಕೇ. ಕಿಸಾಬಲಕೇತಿ ಅಪ್ಪಮಂಸಲೋಹಿತೇ ಮನ್ದಥಾಮೇ. ತಾವದೇವ ಜಾತಕೋತಿ ತಂದಿವಸೇ ಜಾತಕೋ. ಮಾತುಗೋರವಕೇನ ವುಯ್ಹಮಾನೋತಿ ಮಾತಾ ಪುರತೋ ಪುರತೋ ಹುಂಹುನ್ತಿ ಗೋರವಂ ಕತ್ವಾ ಸಞ್ಞಂ ದದಮಾನಾ ಉರೇನ ಉದಕಂ ಛಿನ್ದಮಾನಾ ಗಚ್ಛತಿ, ವಚ್ಛಕೋ ತಾಯ ಗೋರವಸಞ್ಞಾಯ ಧೇನುಯಾ ವಾ ಉರೇನ ಛಿನ್ನೋದಕೇನ ಗಚ್ಛಮಾನೋ ‘‘ಮಾತುಗೋರವಕೇನ ವುಯ್ಹಮಾನೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

೩೫೨. ಮಾರಸ್ಸ ಸೋತಂ ಛೇತ್ವಾತಿ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಮಾರಸ್ಸ ತಣ್ಹಾಸೋತಂ ಛೇತ್ವಾ. ಪಾರಂ ಗತಾತಿ ಮಹಾಉಸಭಾ ನದೀಪಾರಂ ವಿಯ ಸಂಸಾರಪಾರಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗತಾ. ಪಾರಂ ಅಗಮಂಸೂತಿ ಮಹಾಉಸಭಾನಂ ಪಾರಙ್ಗತಕ್ಖಣೇ ಗಙ್ಗಾಯ ಸೋತಸ್ಸ ತಯೋ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಠಿತಾ ಮಹಾಉಸಭೇ ಪಾರಂ ಪತ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ತೇಸಂ ಗತಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾರಂ ಅಗಮಂಸು. ಪಾರಂ ಗಮಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಚತುಮಗ್ಗವಜ್ಝಾನಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ತಯೋ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಖೇಪೇತ್ವಾ ಠಿತಾ ಇದಾನಿ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಅವಸೇಸಂ ತಣ್ಹಾಸೋತಂ ಛೇತ್ವಾ ಬಲವಗಾವೋ ವಿಯ ನದೀಪಾರಂ ಸಂಸಾರಪಾರಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗಮಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬವಾರೇಸು ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಧಮ್ಮಾನುಸಾರಿನೋ, ಸದ್ಧಾನುಸಾರಿನೋತಿ ಇಮೇ ದ್ವೇ ಪಠಮಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿನೋ.

ಜಾನತಾತಿ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇ ಜಾನನ್ತೇನ ಬುದ್ಧೇನ. ಸುಪ್ಪಕಾಸಿತೋತಿ ಸುಕಥಿತೋ. ವಿವಟನ್ತಿ ವಿವರಿತಂ. ಅಮತದ್ವಾರನ್ತಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ. ನಿಬ್ಬಾನಪತ್ತಿಯಾತಿ ತದತ್ಥಾಯ ವಿವಟಂ. ವಿನಳೀಕತನ್ತಿ ವಿಗತಮಾನನಳಂ ಕತಂ. ಖೇಮಂ ಪತ್ಥೇಥಾತಿ ಕತ್ತುಕಮ್ಯತಾಛನ್ದೇನ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ಥೇಥ, ಕತ್ತುಕಾಮಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತುಕಾಮಾ ಹೋಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಪತ್ತ’ತ್ಥಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಏವರೂಪಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತುಮ್ಹೇ ಪತ್ತಾಯೇವ ನಾಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಭಗವಾ ಪನ ಯಥಾನುಸನ್ಧಿನಾವ ದೇಸನಂ ನಿಟ್ಠಪೇಸೀತಿ.

ಪಪಞ್ಚಸೂದನಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ

ಚೂಳಗೋಪಾಲಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.