೧೦. ದುತಿಯದಬ್ಬಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೮೦. ದಸಮೇ ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸೀತಿ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪತ್ವಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋಯೇವ ಯೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ದಬ್ಬಸ್ಸ ಮಲ್ಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಪಚ್ಚಕ್ಖಂ, ತೇಸಂ ತಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ, ಯೇಪಿ ಚ ಮೇತ್ತಿಯಭೂಮಜಕೇಹಿ ಕತೇನ ಅಭೂತೇನ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖಣೇನ ಥೇರೇ ಗಾರವರಹಿತಾ ಪುಥುಜ್ಜನಾ, ತೇಸಂ ಥೇರೇ ಬಹುಮಾನುಪ್ಪಾದನತ್ಥಞ್ಚ ಆಮನ್ತೇಸಿ. ತತ್ಥ ತತ್ರಾತಿ ವಚನಸಞ್ಞಾಪನೇ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಖೋತಿ ಅವಧಾರಣೇ. ತೇಸು ‘‘ತತ್ರಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸೀ’’ತಿ ಏತೇಸಂ ಪದಾನಂ ವುಚ್ಚಮಾನತಂಯೇವ ಜೋತೇತಿ. ‘‘ಖೋ’’ತಿ ಪನ ಇಮಿನಾ ಆಮನ್ತೇಸಿಯೇವ, ನಾಸ್ಸ ಆಮನ್ತನೇ ಕೋಚಿ ಅನ್ತರಾಯೋ ಅಹೋಸೀತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಥ ವಾ ತತ್ರಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಆರಾಮೇ. ಖೋತಿ ವಚನಾಲಙ್ಕಾರೇ ನಿಪಾತೋ. ಆಮನ್ತೇಸೀತಿ ಅಭಾಸಿ. ಕಸ್ಮಾ ಪನ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂಯೇವ ಆಮನ್ತೇಸೀತಿ? ಜೇಟ್ಠತ್ತಾ ಸೇಟ್ಠತ್ತಾ ಆಸನ್ನತ್ತಾ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಸನ್ನಿಹಿತತ್ತಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ವಿಸೇಸತೋ ಭಾಜನಭೂತತ್ತಾ ಚ.
ಭಿಕ್ಖವೋತಿ ತೇಸಂ ಆಮನ್ತನಾಕಾರದಸ್ಸನಂ. ಭದನ್ತೇತಿ ಆಮನ್ತಿತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗಾರವೇನ ಸತ್ಥು ಪಟಿವಚನದಾನಂ. ತತ್ಥ ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ಭಗವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಲಪತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ವದನ್ತಾ ತೇ ಪಚ್ಚಾಲಪನ್ತಿ. ಅಪಿಚ ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಕರುಣಾವಿಪ್ಫಾರಸೋಮ್ಮಹದಯನಿಸ್ಸಿತಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೇನ ವಚನೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಮನಸಿಕಾರಧಮ್ಮಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾದಿತೋ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಮುಖಾಭಿಮುಖೇ ಕರೋತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸತ್ಥರಿ ಆದರಬಹುಮಾನಗಾರವದೀಪನವಚನೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ತನೋ ಸುಸ್ಸೂಸತಂ ಓವಾದಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಗಾರವಭಾವಞ್ಚ ಪಟಿವೇದೇನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುನ್ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ವಚನಂ ಪತಿಅಸ್ಸೋಸುಂ ಸೋತುಕಾಮತಂ ಜನೇಸುಂ. ಏತದವೋಚಾತಿ ಭಗವಾ ಏತಂ ಇದಾನಿ ವಕ್ಖಮಾನಂ ಸಕಲಂ ಸುತ್ತಂ ಅಭಾಸಿ. ದಬ್ಬಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಲ್ಲಪುತ್ತಸ್ಸಾತಿಆದಿ ಅನನ್ತರಸುತ್ತೇ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ. ಏತಮತ್ಥನ್ತಿಆದೀಸುಪಿ ಅಪುಬ್ಬಂ ನತ್ಥಿ, ಅನನ್ತರಸುತ್ತೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.
ಗಾಥಾಸು ಪನ ಅಯೋಘನಹತಸ್ಸಾತಿ ಅಯೋ ಹಞ್ಞತಿ ಏತೇನಾತಿ ಅಯೋಘನಂ, ಕಮ್ಮಾರಾನಂ ಅಯೋಕೂಟಂ ಅಯೋಮುಟ್ಠಿ ಚ. ತೇನ ಅಯೋಘನೇನ ಹತಸ್ಸ ಪಹತಸ್ಸ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಅಯೋಘನಹತಸ್ಸಾತಿ ಘನಅಯೋಪಿಣ್ಡಂ ಹತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಅತ್ಥಂ ವದನ್ತಿ. ಏವ-ಸದ್ದೋ ಚೇತ್ಥ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಜಲತೋ ಜಾತವೇದಸೋತಿ ಝಾಯಮಾನಸ್ಸ ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ. ಅನಾದರೇ ಏತಂ ಸಾಮಿವಚನಂ. ಅನುಪುಬ್ಬೂಪಸನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಉಪಸನ್ತಸ್ಸ ವಿಜ್ಝಾತಸ್ಸ ನಿರುದ್ಧಸ್ಸ. ಯಥಾ ನ ಞಾಯತೇ ಗತೀತಿ ಯಥಾ ತಸ್ಸ ಗತಿ ನ ಞಾಯತಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಅಯೋಮುಟ್ಠಿಕೂಟಾದಿನಾ ಮಹತಾ ಅಯೋಘನೇನ ಹತಸ್ಸ ಸಂಹತಸ್ಸ, ಕಂಸಭಾಜನಾದಿಗತಸ್ಸ ವಾ ಜಲಮಾನಸ್ಸ ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ, ತಥಾ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ವಾ ಸದ್ದಸ್ಸ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಉಪಸನ್ತಸ್ಸ ಸುವೂಪಸನ್ತಸ್ಸ ದಸಸು ದಿಸಾಸು ನ ಕತ್ಥಚಿ ಗತಿ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಪಚ್ಚಯನಿರೋಧೇನ ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಿಕನಿರುದ್ಧತ್ತಾ.
ಏವಂ ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಾನನ್ತಿ ಏವಂ ಸಮ್ಮಾ ಹೇತುನಾ ಞಾಯೇನ ತದಙ್ಗವಿಕ್ಖಮ್ಭನವಿಮುತ್ತಿಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೇನ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇನ ಚತೂಹಿಪಿ ಉಪಾದಾನೇಹಿ ಆಸವೇಹಿ ಚ ವಿಮುತ್ತತ್ತಾ ಸಮ್ಮಾ ವಿಮುತ್ತಾನಂ, ತತೋ ಏವ ಕಾಮಪಬನ್ಧಸಙ್ಖಾತಂ ಕಾಮೋಘಂ ಭವೋಘಾದಿಭೇದಂ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಓಘಞ್ಚ ತರಿತ್ವಾ ಠಿತತ್ತಾ ಕಾಮಬನ್ಧೋಘತಾರಿನಂ ಸುಟ್ಠು ಪಟಿಪಸ್ಸಮ್ಭಿತಸಬ್ಬಕಿಲೇಸವಿಪ್ಫನ್ದಿತತ್ತಾ ಕಿಲೇಸಾಭಿಸಙ್ಖಾರವಾತೇಹಿ ಚ ಅಕಮ್ಪನೀಯತಾಯ ಅಚಲಂ ಅನುಪಾದಿಸೇಸನಿಬ್ಬಾನಸಙ್ಖಾತಂ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರೂಪಸಮಂ ಸುಖಂ ಪತ್ತಾನಂ ಅಧಿಗತಾನಂ ಖೀಣಾಸವಾನಂ ಗತಿ ದೇವಮನುಸ್ಸಾದಿಭೇದಾಸು ಗತೀಸು ಅಯಂ ನಾಮಾತಿ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬತಾಯ ಅಭಾವತ್ತಾ ಪಞ್ಞಾಪೇತುಂ ನತ್ಥಿ ನ ಉಪಲಬ್ಭತಿ, ಯಥಾವುತ್ತಜಾತವೇದೋ ವಿಯ ಅಪಞ್ಞತ್ತಿಕಭಾವಮೇವ ಹಿ ಸೋ ಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ.
ದಸಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಯವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ.
ನಿಗಮನಕಥಾ
ಏತ್ತಾವತಾ ಚ –
ಸುವಿಮುತ್ತಭವಾದಾನೋ, ದೇವದಾನವಮಾನಿತೋ;
ಪಚ್ಛಿನ್ನತಣ್ಹಾಸನ್ತಾನೋ, ಪೀತಿಸಂವೇಗದೀಪನೋ.
ಸದ್ಧಮ್ಮದಾನನಿರತೋ, ಉಪಾದಾನಕ್ಖಯಾವಹೋ;
ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಉದಾನೇ ಯೇ, ಉದಾನೇಸಿ ವಿನಾಯಕೋ.
ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಏಕತೋ ಕತ್ವಾ, ಆರೋಪೇನ್ತೇಹಿ ಸಙ್ಗಹಂ;
ಉದಾನಮಿತಿ ಸಙ್ಗೀತಂ, ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕೇಹಿ ಯಂ.
ತಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇತುಂ, ಪೋರಾಣಟ್ಠಕಥಾನಯಂ;
ನಿಸ್ಸಾಯ ಯಾ ಸಮಾರದ್ಧಾ, ಅತ್ಥಸಂವಣ್ಣನಾ ಮಯಾ.
ಸಾ ತತ್ಥ ಪರಮತ್ಥಾನಂ, ಸುತ್ತನ್ತೇಸು ಯಥಾರಹಂ;
ಪಕಾಸನಾ ಪರಮತ್ಥದೀಪನೀ ನಾಮ ನಾಮತೋ.
ಸಮ್ಪತ್ತಾ ಪರಿನಿಟ್ಠಾನಂ, ಅನಾಕುಲವಿನಿಚ್ಛಯಾ;
ಚತುತ್ತಿಂಸಪ್ಪಮಾಣಾಯ, ಪಾಳಿಯಾ ಭಾಣವಾರತೋ.
ಇತಿ ತಂ ಸಙ್ಖರೋನ್ತೇನ, ಯಂ ತಂ ಅಧಿಗತಂ ಮಯಾ;
ಪುಞ್ಞಂ ತಸ್ಸಾನುಭಾವೇನ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ಸಾಸನಂ.
ಓಗಾಹಿತ್ವಾ ವಿಸುದ್ಧಾಯ, ಸೀಲಾದಿಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ;
ಸಬ್ಬೇಪಿ ದೇಹಿನೋ ಹೋನ್ತು, ವಿಮುತ್ತಿರಸಭಾಗಿನೋ.
ಚಿರಂ ತಿಟ್ಠತು ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸಾಸನಂ;
ತಸ್ಮಿಂ ಸಗಾರವಾ ನಿಚ್ಚಂ, ಹೋನ್ತು ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪಾಣಿನೋ.
ಸಮ್ಮಾ ವಸ್ಸತು ಕಾಲೇನ, ದೇವೋಪಿ ಜಗತೀಪತಿ;
ಸದ್ಧಮ್ಮನಿರತೋ ಲೋಕಂ, ಧಮ್ಮೇನೇವ ಪಸಾಸತೂತಿ.
ಬದರತಿತ್ಥವಿಹಾರವಾಸಿನಾ ಆಚರಿಯಧಮ್ಮಪಾಲತ್ಥೇರೇನ
ಕತಾಉದಾನಸ್ಸ ಅಟ್ಠಕಥಾ ಸಮತ್ತಾ.