೬. ಪಿಣ್ಡೋಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೬. ಛಟ್ಠೇ ಪಿಣ್ಡೋಲಭಾರದ್ವಾಜೋತಿ ಪಿಣ್ಡಂ ಉಲಮಾನೋ ಪರಿಯೇಸಮಾನೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋತಿ ಪಿಣ್ಡೋಲೋ. ಸೋ ಕಿರ ಪರಿಜಿಣ್ಣಭೋಗೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಹುತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಿಣ್ಡತ್ಥಾಯ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ. ಸೋ ಮಹನ್ತಂ ಕಪಲ್ಲಂ ‘‘ಪತ್ತ’’ನ್ತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಚರತಿ, ಕಪಲ್ಲಪೂರಂ ಯಾಗುಂ ಪಿವತಿ, ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಪೂವಖಜ್ಜಕಞ್ಚ ಖಾದತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಹಗ್ಘಸಭಾವಂ ಸತ್ಥು ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಂ ನಾನುಜಾನಿ, ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚೇ ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತ್ವಾ ಠಪೇತಿ, ಸೋ ಠಪೇನ್ತೋಪಿ ಘಂಸೇನ್ತೋವ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಠಪೇತಿ, ಗಣ್ಹನ್ತೋಪಿ ಘಂಸೇನ್ತೋವ ಆಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾತಿ. ತಂ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಕಾಲೇ ಘಂಸನೇನ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ, ನಾಳಿಕೋದನಮತ್ತಸ್ಸೇವ ಗಣ್ಹನಕಂ ಜಾತಂ. ತತೋ ಸತ್ಥು ಆರೋಚೇಸುಂ, ಅಥಸ್ಸ ಸತ್ಥಾ ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಂ ಅನುಜಾನಿ. ಥೇರೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಇನ್ದ್ರಿಯಭಾವನಂ ಭಾವೇನ್ತೋ ಅಗ್ಗಫಲೇ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ. ಇತಿ ಸೋ ಪುಬ್ಬೇ ಸವಿಸೇಸಂ ಪಿಣ್ಡತ್ಥಾಯ ಉಲತೀತಿ ಪಿಣ್ಡೋಲೋ, ಗೋತ್ತೇನ ಪನ ಭಾರದ್ವಾಜೋತಿ ಉಭಯಂ ಏಕತೋ ಕತ್ವಾ ‘‘ಪಿಣ್ಡೋಲಭಾರದ್ವಾಜೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಆರಞ್ಞಕೋತಿ ಗಾಮನ್ತಸೇನಾಸನಪಟಿಕ್ಖಿಪನೇನ ಅರಞ್ಞೇ ನಿವಾಸೋ ಅಸ್ಸಾತಿ ಆರಞ್ಞಕೋ, ಆರಞ್ಞಕಧುತಙ್ಗಂ ಸಮಾದಾಯ ವತ್ತನ್ತಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ. ತಥಾ ಭಿಕ್ಖಾಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಆಮಿಸಪಿಣ್ಡಾನಂ ಪಾತೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ, ಪರೇಹಿ ದಿನ್ನಾನಂ ಪಿಣ್ಡಾನಂ ಪತ್ತೇ ನಿಪತನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಉಞ್ಛತಿ ತಂ ತಂ ಕುಲಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೋ ಗವೇಸತೀತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ, ಪಿಣ್ಡಾಯ ವಾ ಪತಿತುಂ ಚರಿತುಂ ವತಮೇತಸ್ಸಾತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೀಯೇವ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ. ಸಙ್ಕಾರಕೂಟಾದೀಸು ಪಂಸೂನಂ ಉಪರಿ ಠಿತತ್ತಾ ಅಬ್ಭುಗ್ಗತಟ್ಠೇನ ಪಂಸುಕೂಲಂ ವಿಯಾತಿ ಪಂಸುಕೂಲಂ, ಪಂಸು ವಿಯ ವಾ ಕುಚ್ಛಿತಭಾವಂ ಉಲತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಂಸುಕೂಲಂ, ಪಂಸುಕೂಲಸ್ಸ ಧಾರಣಂ ಪಂಸುಕೂಲಂ, ತಂ ಸೀಲಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ. ಸಙ್ಘಾಟಿಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಅನ್ತರವಾಸಕಸಙ್ಖಾತಾನಿ ತೀಣಿ ಚೀವರಾನಿ ತಿಚೀವರಂ, ತಿಚೀವರಸ್ಸ ಧಾರಣಂ ತಿಚೀವರಂ, ತಂ ಸೀಲಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ತೇಚೀವರಿಕೋ. ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋತಿಆದೀನಂ ಪದಾನಂ ಅತ್ಥೋ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತೋಯೇವ.

ಧುತವಾದೋತಿ ಧುತೋ ವುಚ್ಚತಿ ಧುತಕಿಲೇಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ, ಕಿಲೇಸಧುನನಕಧಮ್ಮೋ ವಾ. ತತ್ಥ ಅತ್ಥಿ ಧುತೋ, ನ ಧುತವಾದೋ, ಅತ್ಥಿ ನ ಧುತೋ, ಧುತವಾದೋ, ಅತ್ಥಿ ನೇವ ಧುತೋ, ನ ಧುತವಾದೋ, ಅತ್ಥಿ ಧುತೋ ಚೇವ, ಧುತವಾದೋ ಚಾತಿ ಇದಂ ಚತುಕ್ಕಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತೇಸು ಯೋ ಸಯಂ ಧುತಧಮ್ಮೇ ಸಮಾದಾಯ ವತ್ತತಿ, ನ ಪರಂ ತದತ್ಥಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ, ಅಯಂ ಪಠಮೋ. ಯೋ ಪನ ಸಯಂ ನ ಧುತಧಮ್ಮೇ ಸಮಾದಾಯ ವತ್ತತಿ, ಪರಂ ಸಮಾದಪೇತಿ, ಅಯಂ ದುತಿಯೋ. ಯೋ ಉಭಯರಹಿತೋ, ಅಯಂ ತತಿಯೋ. ಯೋ ಪನ ಉಭಯಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಅಯಂ ಚತುತ್ಥೋ. ಏವರೂಪೋ ಚ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಣ್ಡೋಲಭಾರದ್ವಾಜೋತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಧುತವಾದೋ’’ತಿ. ಏಕದೇಸಸರೂಪೇಕಸೇಸವಸೇನ ಹಿ ಅಯಂ ನಿದ್ದೇಸೋ ಯಥಾ ತಂ ‘‘ನಾಮರೂಪ’’ನ್ತಿ.

ಅಧಿಚಿತ್ತಮನುಯುತ್ತೋತಿ ಏತ್ಥ ಅಟ್ಠಸಮಾಪತ್ತಿಸಮ್ಪಯೋಗತೋ ಅರಹತ್ತಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಸಮ್ಪಯೋಗತೋ ವಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಚಿತ್ತಭಾವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಇಧ ಪನ ‘‘ಅರಹತ್ತಫಲಚಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ತಂತಂಸಮಾಪತ್ತೀಸು ಸಮಾಧಿ ಏವ ಅಧಿಚಿತ್ತಂ, ಇಧ ಪನ ಅರಹತ್ತಫಲಸಮಾಧಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಅಧಿಚಿತ್ತಮನುಯುತ್ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ತೀಣಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಾನೀತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಚಿತ್ತಸುತ್ತೇ (ಅ. ನಿ. ೩.೧೦೩) ವಿಯ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಚಿತ್ತನ್ತಿ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಂ ನ ಸುನ್ದರಂ. ಪುರಿಮೋಯೇವತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ.

ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಏತಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಣ್ಡೋಲಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಪರಿಕ್ಖಾರಸಮ್ಪದಾಸಮ್ಪನ್ನಂ ಅಧಿಚಿತ್ತಾನುಯೋಗಸಙ್ಖಾತಂ ಅತ್ಥಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರತೋ ವಿದಿತ್ವಾ. ಏವಂ ‘‘ಅಧಿಚಿತ್ತಾನುಯೋಗೋ ಮಮ ಸಾಸನಾನುಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ದೀಪೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.

ತತ್ಥ ಅನೂಪವಾದೋತಿ ವಾಚಾಯ ಕಸ್ಸಚಿಪಿ ಅನುಪವದನಂ. ಅನೂಪಘಾತೋತಿ ಕಾಯೇನ ಕಸ್ಸಚಿ ಉಪಘಾತಾಕರಣಂ. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇತಿ ಏತ್ಥ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ಹೇಟ್ಠಾ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇಹಿ ವುತ್ತೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ. ಸತ್ತನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಅವೀತಿಕ್ಕಮಲಕ್ಖಣೋ ಸಂವರೋ. ಮತ್ತಞ್ಞುತಾತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಪರಿಭೋಗವಸೇನ ಪಮಾಣಞ್ಞುತಾ. ಪನ್ತಞ್ಚ ಸಯನಾಸನನ್ತಿ ವಿವಿತ್ತಂ ಸಙ್ಘಟ್ಟನವಿರಹಿತಂ ಸೇನಾಸನಂ. ಅಧಿಚಿತ್ತೇ ಚ ಆಯೋಗೋತಿ ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಸಮಾಪತ್ತೀನಂ ಅಧಿಗಮಾಯ ಭಾವನಾನುಯೋಗೋ.

ಅಪರೋ ನಯೋ – ಅನೂಪವಾದೋತಿ ಕಸ್ಸಚಿಪಿ ಉಪರುಜ್ಝನವಚನಸ್ಸ ಅವದನಂ. ತೇನ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ವಾಚಸಿಕಂ ಸೀಲಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅನೂಪಘಾತೋತಿ ಕಾಯೇನ ಕಸ್ಸಚಿ ಉಪಘಾತಸ್ಸ ಪರವಿಹೇಠನಸ್ಸ ಅಕರಣಂ. ತೇನ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಕಾಯಿಕಂ ಸೀಲಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಯಾದಿಸಂ ಪನಿದಂ ಉಭಯಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಸನನ್ತೋಗಧಂ ಹೋತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ – ‘‘ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ ಚ ಸಂವರೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಚಸದ್ದೋ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ ಚ ಸಂವರೋತಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಭೂತೋ ಅನೂಪವಾದೋ ಅನೂಪಘಾತೋ ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಅಥ ವಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇತಿ ಅಧಿಕರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ ನಿಸ್ಸಯಭೂತೇ ಸಂವರೋ. ಕೋ ಪನ ಸೋತಿ? ಅನೂಪವಾದೋ ಅನೂಪಘಾತೋ. ಉಪಸಮ್ಪದವೇಲಾಯಞ್ಹಿ ಅವಿಸೇಸೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸೀಲಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ ಠಿತಸ್ಸ ತತೋ ಪರಂ ಉಪವಾದೂಪಘಾತಾನಂ ಅಕರಣವಸೇನ ಸಂವರೋ, ಸೋ ಅನೂಪವಾದೋ ಅನೂಪಘಾತೋ ಚಾತಿ ವುತ್ತೋ.

ಅಥ ವಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇತಿ ನಿಪ್ಫಾದೇತಬ್ಬೇ ಭುಮ್ಮಂ ಯಥಾ ‘‘ಚೇತಸೋ ಅವೂಪಸಮೋ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಪದಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೨೩೨). ತೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇನ ಸಾಧೇತಬ್ಬೋ ಅನೂಪವಾದೋ ಅನೂಪಘಾತೋ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಙ್ಗಹಿತೋ ಅನೂಪವಾದೋ ಅನೂಪಘಾತೋಇಚ್ಚೇವ ಅತ್ಥೋ. ಸಂವರೋತಿ ಇಮಿನಾ ಪನ ಸತಿಸಂವರೋ, ಞಾಣಸಂವರೋ, ಖನ್ತಿಸಂವರೋ, ವೀರಿಯಸಂವರೋತಿ ಇಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ಸಂವರಾನಂ ಗಹಣಂ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಾಧನಂ ಇದಂ ಸಂವರಚತುಕ್ಕಂ.

ಮತ್ತಞ್ಞುತಾ ಚ ಭತ್ತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಪರಿಯೇಸನಪಟಿಗ್ಗಹಣಪರಿಭೋಗವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾನಂ ವಸೇನ ಭೋಜನೇ ಪಮಾಣಞ್ಞುತಾ. ಪನ್ತಞ್ಚ ಸಯನಾಸನನ್ತಿ ಭಾವನಾನುಕೂಲಂ ಅರಞ್ಞರುಕ್ಖಮೂಲಾದಿವಿವಿತ್ತಸೇನಾಸನಂ. ಅಧಿಚಿತ್ತೇ ಚ ಆಯೋಗೋತಿ ಸಬ್ಬಚಿತ್ತಾನಂ ಅಧಿಕತ್ತಾ ಉತ್ತಮತ್ತಾ ಅಧಿಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾತೇ ಅರಹತ್ತಫಲಚಿತ್ತೇ ಸಾಧೇತಬ್ಬೇ ತಸ್ಸ ನಿಪ್ಫಾದನತ್ಥಂ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಭಾವನಾವಸೇನ ಆಯೋಗೋ. ಏತಂ ಬುದ್ಧಾನ ಸಾಸನನ್ತಿ ಏತಂ ಪರಸ್ಸ ಅನೂಪವದನಂ, ಅನೂಪಘಾತನಂ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರೋ, ಪರಿಯೇಸನಪಟಿಗ್ಗಹಣಾದೀಸು ಮತ್ತಞ್ಞುತಾ, ವಿವಿತ್ತವಾಸೋ, ಯಥಾವುತ್ತಅಧಿಚಿತ್ತಾನುಯೋಗೋ ಚ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಸನಂ ಓವಾದೋ ಅನುಸಿಟ್ಠೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಂ ಇಮಾಯ ಗಾಥಾಯ ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ ಕಥಿತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ಛಟ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.