೯. ಜಟಿಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯. ನವಮೇ ಗಯಾಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಗಯಾತಿ ಗಾಮೋಪಿ ತಿತ್ಥಮ್ಪಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಗಯಾಗಾಮಸ್ಸ ಹಿ ಅವಿದೂರೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಭಗವಾ ‘‘ಗಯಾಯಂ ವಿಹರತೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಥಾ ಗಯಾತಿತ್ಥಸ್ಸ. ಗಯಾತಿತ್ಥನ್ತಿ ಹಿ ಗಯಾಗಾಮಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಏಕಾ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಅತ್ಥಿ ನದೀಪಿ, ತದುಭಯಂ ‘‘ಪಾಪಪವಾಹನತಿತ್ಥ’’ನ್ತಿ ಲೋಕಿಯಮಹಾಜನೋ ಸಮುದಾಚರತಿ. ಗಯಾಸೀಸೇತಿ ಗಜಸೀಸಸದಿಸಸಿಖರೋ ತತ್ಥ ಏಕೋ ಪಬ್ಬತೋ ಗಯಾಸೀಸನಾಮಕೋ, ಯತ್ಥ ಹತ್ಥಿಕುಮ್ಭಸದಿಸೋ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೋ ಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಓಕಾಸೋ ಪಹೋತಿ, ತತ್ರ ಭಗವಾ ವಿಹರತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಗಯಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಗಯಾಸೀಸೇ’’ತಿ.

ಜಟಿಲಾತಿ ತಾಪಸಾ. ತೇ ಹಿ ಜಟಾಧಾರಿತಾಯ ಇಧ ‘‘ಜಟಿಲಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ. ಅನ್ತರಟ್ಠಕೇ ಹಿಮಪಾತಸಮಯೇತಿ ಹೇಮನ್ತಸ್ಸ ಉತುನೋ ಅಬ್ಭನ್ತರಭೂತೇ ಮಾಘಮಾಸಸ್ಸ ಅವಸಾನೇ ಚತ್ತಾರೋ ಫಗ್ಗುಣಮಾಸಸ್ಸ ಆದಿಮ್ಹಿ ಚತ್ತಾರೋತಿ ಅಟ್ಠದಿವಸಪರಿಮಾಣೇ ಹಿಮಸ್ಸ ಪತನಕಾಲೇ. ಗಯಾಯಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಕೇಚಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಿತ್ಥಸಮ್ಮತೇ ಉದಕೇ ಪಠಮಂ ನಿಮುಗ್ಗಸಕಲಸರೀರಾ ತತೋ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನ್ತಿ ವುಟ್ಠಹನ್ತಿ ಉಪ್ಪಿಲವನ್ತಿ. ನಿಮುಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಸಸೀಸಂ ಉದಕೇ ಓಸೀದನ್ತಿ. ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಿಮುಜ್ಜಮ್ಪಿ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನನಿಮುಜ್ಜನಾನಿಪಿ ಕರೋನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಹಿ ಕೇಚಿ ‘‘ಏಕುಮ್ಮುಜ್ಜನೇನೇವ ಪಾಪಸುದ್ಧಿ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏವಂದಿಟ್ಠಿಕಾ, ತೇ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಮೇವ ಕತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಂ ಪನ ನಿಮುಜ್ಜನಮನ್ತರೇನ ನತ್ಥೀತಿ ಅವಿನಾಭಾವತೋ ನಿಮುಜ್ಜನಮ್ಪಿ ತೇ ಕರೋನ್ತಿಯೇವ. ಯೇಪಿ ‘‘ಏಕನಿಮುಜ್ಜನೇನೇವ ಪಾಪಸುದ್ಧಿ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏವಂದಿಟ್ಠಿಕಾ, ತೇಪಿ ಏಕವಾರಮೇವ ನಿಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ವುತ್ತನಯೇನ ಅವಿನಾಭಾವತೋ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಮ್ಪಿ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ. ಯೇ ಪನ ‘‘ತಸ್ಮಿಂ ತಿತ್ಥೇ ನಿಮುಜ್ಜನೇನೇವ ಪಾಪಸುದ್ಧಿ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏವಂದಿಟ್ಠಿಕಾ, ತೇ ತತ್ಥ ನಿಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅಸ್ಸಾಸೇ ಸನ್ನಿರುಮ್ಭಿತ್ವಾ ಮರುಪ್ಪಪಾತಪತಿತಾ ವಿಯ ತತ್ಥೇವ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪಾಪುಣನ್ತಿ. ಅಪರೇ ‘‘ಪುನಪ್ಪುನಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನನಿಮುಜ್ಜನಾನಿ ಕತ್ವಾ ನ್ಹಾತೇ ಪಾಪಸುದ್ಧಿ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏವಂದಿಟ್ಠಿಕಾ, ತೇ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನನಿಮುಜ್ಜನಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ. ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಉಮ್ಮುಜ್ಜನ್ತಿಪಿ ನಿಮುಜ್ಜನ್ತಿಪಿ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಿಮುಜ್ಜಮ್ಪಿ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನಿಮುಜ್ಜನಪುಬ್ಬಕಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಂ, ನಿಮುಜ್ಜನಮೇವ ಪನ ಕರೋನ್ತಾ ಕತಿಪಯಾ, ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಂ ತದುಭಯಞ್ಚ ಕರೋನ್ತಾ ಬಹೂತಿ ತೇಸಂ ಯೇಭುಯ್ಯಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಂ ಪಠಮಂ ವುತ್ತಂ. ತಥಾ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಜಟಿಲಾತಿ ಜಟಿಲಾನಂ ಯೇಭುಯ್ಯತಾಯ ವುತ್ತಂ, ಮುಣ್ಡಸಿಖಣ್ಡಿನೋಪಿ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಉದಕಸುದ್ಧಿಕಾ ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ತತ್ಥ ತಥಾ ಕರೋನ್ತಿ.

ಓಸಿಞ್ಚನ್ತೀತಿ ಕೇಚಿ ಗಯಾಯ ಉದಕಂ ಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸೀಸೇ ಚ ಸರೀರೇ ಚ ಓಸಿಞ್ಚನ್ತಿ, ಅಪರೇ ಘಟೇಹಿ ಉದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತೀರೇ ಠತ್ವಾ ತಥಾ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಗ್ಗಿಂ ಜುಹನ್ತೀತಿ ಕೇಚಿ ಗಯಾತೀರೇ ವೇದಿಂ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಧೂಮದಬ್ಭಿಪೂಜಾದಿಕೇ ಉಪಕರಣೇ ಉಪನೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಹುತಂ ಜುಹನ್ತಿ ಅಗ್ಗಿಹುತಂ ಪರಿಚರನ್ತಿ. ಇಮಿನಾ ಸುದ್ಧೀತಿ ಇಮಿನಾ ಗಯಾಯಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಾದಿನಾ ಅಗ್ಗಿಪರಿಚರಣೇನ ಚ ಪಾಪಮಲತೋ ಸುದ್ಧಿ ಪಾಪಪವಾಹನಾ ಸಂಸಾರಸುದ್ಧಿ ಏವ ವಾ ಹೋತೀತಿ ಏವಂದಿಟ್ಠಿಕಾ ಹುತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಾದಿ ಚೇತ್ಥ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇಸು ಹಿ ಕೇಚಿ ಉದಕವಾಸಂ ವಸನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಉದಕಸ್ಸಞ್ಜಲಿಂ ದೇನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ತಸ್ಮಿಂ ಉದಕೇ ಠತ್ವಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯೇ ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಅನೇಕಸಹಸ್ಸವಾರಂ ಸಾವಿತ್ತಿಆದಿಕೇ ಜಪನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ‘‘ಇನ್ದ ಆಗಚ್ಛಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವಿಜ್ಜಾಜಪಂ ಅವ್ಹಾಯನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಮಹತುಪಟ್ಠಾನಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಏವಞ್ಚ ಕರೋನ್ತಾ ಕೇಚಿ ಓತರನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಉತ್ತರನ್ತಿ ಕೇಚಿ ಉತ್ತರಿತ್ವಾ ಸುದ್ಧಿಕಆಚಮನಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಅನ್ತೋಉದಕೇ ಠಿತಾ ತನ್ತೀ ವಾದೇನ್ತಿ, ವೀಣಂ ವಾದೇನ್ತೀತಿ ಏವಮಾದಿಕಾ ನಾನಪ್ಪಕಾರಕಿರಿಯಾ ದಸ್ಸೇನ್ತಿ. ಯಸ್ಮಾ ವಾ ತೇ ಏವರೂಪಾ ವಿಕಾರಕಿರಿಯಾ ಕರೋನ್ತಾಪಿ ತಸ್ಮಿಂ ಉದಕೇ ನಿಮುಜ್ಜನಉಮ್ಮುಜ್ಜನಪುಬ್ಬಕಮೇವ ಕರೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ನಿಮುಜ್ಜನುಮ್ಮುಜ್ಜನನ್ತೋಗಧಮೇವ ಕತ್ವಾ ‘‘ಉಮ್ಮುಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿಪಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಏವಂ ತತ್ಥ ಆಕುಲಬ್ಯಾಕುಲೇ ವತ್ತಮಾನೇ ಉಪರಿಪಬ್ಬತೇ ಠಿತೋ ಭಗವಾ ತೇಸಂ ತಂ ಕೋಲಾಹಲಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಕಿನ್ನು ಖೋ ಏತ’’ನ್ತಿ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ಕಿರಿಯವಿಕಾರಂ ಅದ್ದಸ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಇಮಿನಾ ಸುದ್ಧೀ’’ತಿ, ತಂ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ.

ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಏತಂ ಅತ್ಥಂ ಉದಕೋರೋಹನಾದಿಅಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ ತೇಸಂ ಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗಪರಾಮಸನಂ ಸಚ್ಚಾದಿಕೇ ಚ ಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ ಅತ್ತನೋ ಅವಿಪರೀತಾವಬೋಧಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರತೋ ವಿದಿತ್ವಾ. ಇಮಂ ಉದಾನನ್ತಿ ಇಮಂ ಉದಕಸುದ್ಧಿಯಾ ಅಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗಭಾವದೀಪಕಂ ಸಚ್ಚಾದಿಧಮ್ಮಾನಞ್ಚ ಯಾಥಾವತೋ ಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗಭಾವದೀಪಕಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.

ತತ್ಥ ನ ಉದಕೇನ ಸುಚೀ ಹೋತೀತಿ ಏತ್ಥ ಉದಕೇನಾತಿ ಉದಕುಮ್ಮುಜ್ಜನಾದಿನಾ. ಉದಕುಮ್ಮುಜ್ಜನಾದಿ ಹಿ ಇಧ ಉತ್ತರಪದಲೋಪೇನ ‘‘ಉದಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಯಥಾ ರೂಪಭವೋ ರೂಪನ್ತಿ. ಅಥ ವಾ ಉದಕೇನಾತಿ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಾದಿಕಿರಿಯಾಯ ಸಾಧನಭೂತೇನ ಉದಕೇನ ಸುಚಿ ಸತ್ತಸ್ಸ ಸುದ್ಧಿ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ, ನತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಥ ವಾ ಸುಚೀತಿ ತೇನ ಯಥಾವುತ್ತೇನ ಉದಕೇನ ಸುಚಿ ಪಾಪಮಲತೋ ಸುದ್ಧೋ ನಾಮ ಸತ್ತೋ ನ ಹೋತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಬಹ್ವೇತ್ಥ ನ್ಹಾಯತೀ ಜನೋ. ಯದಿ ಹಿ ಉದಕೋರೋಹನಾದಿನಾ ಯಥಾವುತ್ತೇನ ಪಾಪಸುದ್ಧಿ ನಾಮ ಸಿಯಾ, ಬಹು ಏತ್ಥ ಉದಕೇ ಜನೋ ನ್ಹಾಯತಿ, ಮಾತುಘಾತಾದಿಪಾಪಕಮ್ಮಕಾರೀ ಅಞ್ಞೋ ಚ ಗೋಮಹಿಂಸಾದಿಕೋ ಅನ್ತಮಸೋ ಮಚ್ಛಕಚ್ಛಪೇ ಉಪಾದಾಯ, ತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಸ್ಸಾಪಿ ಪಾಪಸುದ್ಧಿ ಸಿಯಾ, ನ ಪನೇವಂ ಹೋತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ನ್ಹಾನಸ್ಸ ಪಾಪಹೇತೂನಂ ಅಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖಭಾವತೋ. ಯಞ್ಹಿ ಯಂ ವಿನಾಸೇತಿ, ಸೋ ತಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖೋ ಯಥಾ ಆಲೋಕೋ ಅನ್ಧಕಾರಸ್ಸ, ವಿಜ್ಜಾ ಚ ಅವಿಜ್ಜಾಯ, ನ ಏವಂ ನ್ಹಾನಂ ಪಾಪಸ್ಸ. ತಸ್ಮಾ ನಿಟ್ಠಮೇತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬಂ ‘‘ನ ಉದಕೇನ ಸುಚಿ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಯೇನ ಪನ ಸುಚಿ ಹೋತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಯಮ್ಹಿ ಸಚ್ಚಞ್ಚಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಯಮ್ಹೀತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ. ಸಚ್ಚನ್ತಿ ವಚೀಸಚ್ಚಞ್ಚೇವ ವಿರತಿಸಚ್ಚಞ್ಚ. ಅಥ ವಾ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಞಾಣಸಚ್ಚಞ್ಚೇವ ಪರಮತ್ಥಸಚ್ಚಞ್ಚ. ಧಮ್ಮೋತಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗಧಮ್ಮೋ, ಫಲಧಮ್ಮೋ ಚ, ಸೋ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಉಪಲಬ್ಭತಿ, ಸೋ ಸುಚೀ ಸೋ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತಿ ಸೋ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲೋ ವಿಸೇಸತೋ ಖೀಣಾಸವೋ ಅಚ್ಚನ್ತಸುದ್ಧಿಯಾ ಸುಚಿ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಚಾತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಪನೇತ್ಥ ಸಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿಸುಂ ಕತ್ವಾ ಗಹಿತಂ? ಸಚ್ಚಸ್ಸ ಬಹೂಪಕಾರತ್ತಾ. ತಥಾ ಹಿ ‘‘ಸಚ್ಚಂ ವೇ ಅಮತಾ ವಾಚಾ (ಸು. ನಿ. ೪೫೫), ಸಚ್ಚಂ ಹವೇ ಸಾದುತರಂ ರಸಾನಂ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೨೪೬; ಸು. ನಿ. ೧೮೪), ಸಚ್ಚೇ ಅತ್ಥೇ ಚ ಧಮ್ಮೇ ಚ, ಆಹು ಸನ್ತೋ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ (ಸು. ನಿ. ೪೫೫), ಸಚ್ಚೇ ಠಿತಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಚಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ಜಾ. ೨.೨೧.೪೩೩) ಅನೇಕೇಸು ಸುತ್ತಪದೇಸು ಸಚ್ಚಗುಣಾ ಪಕಾಸಿತಾ. ಸಚ್ಚವಿಪರಿಯಸ್ಸ ಚ ‘‘ಏಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅತೀತಸ್ಸ, ಮುಸಾವಾದಿಸ್ಸ ಜನ್ತುನೋ (ಧ. ಪ. ೧೭೬), ಅಭೂತವಾದೀ ನಿರಯಂ ಉಪೇತೀ’’ತಿ (ಧ. ಪ. ೩೦೬) ಚ ಆದಿನಾ ಪಕಾಸಿತಾತಿ.

ನವಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.