೧೦. ನದೀಸೋತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೦೯. ದಸಮೇ ಸೇಯ್ಯಥಾಪೀತಿ ಓಪಮ್ಮದಸ್ಸನತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ, ಯಥಾ ನಾಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನದಿಯಾ ಸೋತೇನ ಓವುಯ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ ಸೀಘಸೋತಾಯ ಹಾರಹಾರಿನಿಯಾ ನದಿಯಾ ಉದಕವೇಗೇನ ಹೇಟ್ಠತೋ ವುಯ್ಹೇಯ್ಯ ಅಧೋ ಹರಿಯೇಥ. ಪಿಯರೂಪಸಾತರೂಪೇನಾತಿ ಪಿಯಸಭಾವೇನ ಸಾತಸಭಾವೇನ ಚ ಕಾರಣಭೂತೇನ, ತಸ್ಸಂ ನದಿಯಂ ತಸ್ಸಾ ವಾ ಪರತೀರೇ ಮಣಿಸುವಣ್ಣಾದಿ ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಪಿಯವತ್ಥು ವಿತ್ತೂಪಕರಣಂ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ನದಿಯಂ ಪತಿತ್ವಾ ಸೋತೇನ ಅವಕಡ್ಢೇಯ್ಯ. ಕಿಞ್ಚಾಪೀತಿ ಅನುಜಾನನಅಸಮ್ಭಾವನತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ. ಕಿಂ ಅನುಜಾನಾತಿ, ಕಿಂ ನ ಸಮ್ಭಾವೇತಿ? ತೇನ ಪುರಿಸೇನ ಅಧಿಪ್ಪೇತಸ್ಸ ಪಿಯವತ್ಥುಸ್ಸ ತತ್ಥ ಅತ್ಥಿಭಾವಂ ಅನುಜಾನಾತಿ, ತಥಾಗಮನಂ ಪನ ಆದೀನವವನ್ತತಾಯ ನ ಸಮ್ಭಾವೇತಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಅಮ್ಭೋ, ಪುರಿಸ, ಯದಿಪಿ ತಯಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ ಪಿಯವತ್ಥು ತತ್ಥ ಉಪಲಬ್ಭತಿ, ಏವಂ ಗಮನೇ ಪನ ಅಯಮಾದೀನವೋ, ಯಂ ತ್ವಂ ಹೇಟ್ಠಾ ರಹದಂ ಪತ್ವಾ ಮರಣಂ ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯಾಸೀತಿ.

ಅತ್ಥಿ ಚೇತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಾ ರಹದೋತಿ ಏತಿಸ್ಸಾ ನದಿಯಾ ಹೇಟ್ಠಾ ಅನುಸೋತಭಾಗೇ ಅತಿವಿಯ ಗಮ್ಭೀರವಿತ್ಥತೋ ಏಕೋ ಮಹಾಸರೋ ಅತ್ಥಿ. ಸೋ ಚ ಸಮನ್ತತೋ ವಾತಾಭಿಘಾತಸಮುಟ್ಠಿತಾಹಿ ಮಣಿಮಯಪಬ್ಬತಕೂಟಸನ್ನಿಭಾಹಿ ಮಹತೀಹಿ ಊಮೀಹಿ ವೀಚೀಹಿ ಸಊಮಿ, ವಿಸಮೇಸು ಭೂಮಿಪ್ಪದೇಸೇಸು ಸವೇಗಂ ಅನುಪಕ್ಖನ್ದನ್ತೇನ ಇಮಿಸ್ಸಾ ತಾವ ನದಿಯಾ ಮಹೋಘೇನ ತಹಿಂ ತಹಿಂ ಆವಟ್ಟಮಾನವಿಪುಲಜಲತಾಯ ಬಲವಾಮುಖಸದಿಸೇಹಿ ಸಹ ಆವಟ್ಟೇಹೀತಿ ಸಾವಟ್ಟೋ. ತಂ ರಹದಂ ಓತಿಣ್ಣಸತ್ತೇಯೇವ ಅತ್ತನೋ ನಿಬದ್ಧಾಮಿಸಗೋಚರೇ ಕತ್ವಾ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೇನ ಅತಿವಿಯ ಭಯಾನಕದಸ್ಸನೇನ ಘೋರಚೇತಸಾ ದಕರಕ್ಖಸೇನ ಸಗಹೋ ಸರಕ್ಖಸೋ, ಚಣ್ಡಮಚ್ಛಮಕರಾದಿನಾ ವಾ ಸಗಹೋ, ಯಥಾವುತ್ತರಕ್ಖಸೇನ ಸರಕ್ಖಸೋ.

ಯನ್ತಿ ಏವಂ ಸಪ್ಪಟಿಭಯಂ ಯಂ ರಹದಂ. ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸಾತಿ ಆಲಪನಂ. ಮರಣಂ ವಾ ನಿಗಚ್ಛಸೀತಿ ತಾಹಿ ವಾ ಊಮೀಹಿ ಅಜ್ಝೋತ್ಥಟೋ, ತೇಸು ವಾ ಆವಟ್ಟೇಸು ನಿಪತಿತೋ ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ತೇಸಂ ವಾ ಚಣ್ಡಮಚ್ಛಮಕರಾದೀನಂ ಮುಖೇ ನಿಪತಿತೋ. ತಸ್ಸ ವಾ ದಕರಕ್ಖಸಸ್ಸ ಹತ್ಥಂ ಗತೋ ಮರಣಂ ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಸಿ, ಅಥ ವಾ ಪನ ಆಯುಸೇಸೇ ಸತಿ ತತೋ ಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ಅಪಗಚ್ಛನ್ತೋ ತೇಹಿ ಊಮಿಆದೀಹಿ ಜನಿತಘಟ್ಟಿತವಸೇನ ಮರಣಮತ್ತಂ ಮರಣಪ್ಪಮಾಣಂ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛಸಿ. ಪಟಿಸೋತಂ ವಾಯಮೇಯ್ಯಾತಿ ಸೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅನುಸೋತಂ ವುಯ್ಹಮಾನೋ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಅನತ್ಥೋ ಕಿರ ಮೇ ಉಪಟ್ಠಿತೋ, ಮಚ್ಚುಮುಖೇ ಕಿರಾಹಂ ಪರಿವತ್ತಾಮೀ’’ತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಬಲವಭಯೋ ಸಮ್ಭಮನ್ತೋ ದಿಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಉಸ್ಸಾಹಂ ಹತ್ಥೇಹಿ ಚ ಪಾದೇಹಿ ಚ ವಾಯಮೇಯ್ಯ ತರೇಯ್ಯ, ನ ಚಿರೇನೇವ ತೀರಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣೇಯ್ಯ.

ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಾಯಾತಿ ಚತುಸಚ್ಚಪಟಿವೇಧಾನುಕೂಲಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧನಾಯ ಉಪಮಾ ಕತಾ. ಅಯಞ್ಚೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋತಿ ಅಯಮೇವ ಇದಾನಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಇಧ ಮಯಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಉಪಮೇಯ್ಯತ್ಥೋ, ಯಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಾಯ ಉಪಮಾ ಆಹಟಾ.

ತಣ್ಹಾಯೇತಂ ಅಧಿವಚನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಚತೂಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ತಣ್ಹಾಯ ಸೋತಸದಿಸತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ ಅನುಕ್ಕಮಪರಿವುಡ್ಢಿತೋ ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧತೋ ಓಸೀದಾಪನತೋ ದುರುತ್ತರಣತೋ ಚ. ಯಥಾ ಹಿ ಉಪರಿ ಮಹಾಮೇಘೇ ಅಭಿಪ್ಪವುಟ್ಠೇ ಉದಕಂ ಪಬ್ಬತಕನ್ದರಪದರಸಾಖಾಯೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ತತೋ ಭಸ್ಸಿತ್ವಾ ಕುಸುಬ್ಭೇ ಪೂರೇತ್ವಾ ತತೋ ಭಸ್ಸಿತ್ವಾ ಕುನ್ನದಿಯೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ತತೋ ಮಹಾನದಿಯೋ ಪಕ್ಖನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕೋಘಂ ಹುತ್ವಾ ಪವತ್ತಮಾನಂ ‘‘ನದೀಸೋತೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಏವಮೇವ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರಾದಿವಸೇನ ಅನೇಕಭೇದೇಸು ರೂಪಾದೀಸು ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಲೋಭೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಪರಿವುಡ್ಢಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ತಣ್ಹಾಸೋತೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಯಥಾ ಚ ನದೀಸೋತೋ ಆಗಮನತೋ ಯಾವ ಸಮುದ್ದಪ್ಪತ್ತಿ, ತಾವ ಸತಿ ವಿಚ್ಛೇದಪಚ್ಚಯಾಭಾವೇ ಅವಿಚ್ಛಿಜ್ಜಮಾನೋ ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧೇನ ಪವತ್ತತಿ, ಏವಂ ತಣ್ಹಾಸೋತೋಪಿ ಆಗಮನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಸತಿ ವಿಚ್ಛೇದಪಚ್ಚಯೇ ಅವಿಚ್ಛಿಜ್ಜಮಾನೋ ಅಪಾಯಸಮುದ್ದಾಭಿಮುಖೋ ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧೇನ ಪವತ್ತತಿ. ಯಥಾ ಪನ ನದೀಸೋತೋ ತದನ್ತೋಗಧೇ ಸತ್ತೇ ಓಸೀದಾಪೇತಿ, ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ದೇತಿ, ಮರಣಂ ವಾ ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಪೇತಿ, ಏವಂ ತಣ್ಹಾಸೋತೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ಸೋತನ್ತೋಗತೇ ಸತ್ತೇ ಓಸೀದಾಪೇತಿ, ಪಞ್ಞಾಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ದೇತಿ, ಕುಸಲಮೂಲಚ್ಛೇದನೇನ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಸಮಾಪಜ್ಜನೇನ ಚ ಮರಣಂ ವಾ ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಪೇತಿ.

ಯಥಾ ಚ ನದಿಯಾ ಸೋತೋ ಮಹೋಘಭಾವೇನ ಪವತ್ತಮಾನೋ ಉಳುಮ್ಪಂ ವಾ ನಾವಂ ವಾ ಬನ್ಧಿತುಂ ನೇತುಞ್ಚ ಛೇಕಂ ಪುರಿಸಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪರತೀರಂ ಗನ್ತುಂ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಕತ್ವಾ ತಜ್ಜಂ ವಾಯಾಮಂ ಕರೋನ್ತೇನ ತರಿತಬ್ಬೋ, ನ ಯೇನ ವಾ ತೇನ ವಾತಿ ದುರುತ್ತರೋ, ಏವಂ ತಣ್ಹಾಸೋತೋಪಿ ಕಾಮೋಘಭವೋಘಭೂತೋ ಸೀಲಸಂವರಂ ಪೂರೇತುಂ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಸು ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ‘‘ನಿಪಕೇನ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾನಾವಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮಂ ಕರೋನ್ತೇನ ತರಿತಬ್ಬೋ, ನ ಯೇನ ವಾ ತೇನ ವಾತಿ ದುರುತ್ತರೋ. ಏವಂ ಅನುಕ್ಕಮಪರಿವುಡ್ಢಿತೋ ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧತೋ ಓಸೀದಾಪನತೋ ದುರುತ್ತರಣತೋತಿ ಚತೂಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ತಣ್ಹಾಯ ನದೀಸೋತಸದಿಸತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ಪಿಯರೂಪಂ ಸಾತರೂಪನ್ತಿ ಪಿಯಜಾತಿಕಂ ಪಿಯಸಭಾವಂ ಪಿಯರೂಪಂ, ಮಧುರಜಾತಿಕಂ ಮಧುರಸಭಾವಂ ಸಾತರೂಪಂ, ಇಟ್ಠಸಭಾವನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಛನ್ನೇತನ್ತಿ ಛನ್ನಂ ಏತಂ. ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಏವಂ ಮಯಂ ಅತ್ತಾತಿ ಗಹಣಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಿಯ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಅತ್ತಾನಂ ಅಧಿಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಪವತ್ತಾನೀತಿ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಿ. ತತ್ಥ ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತಂ, ನಿಯಕಜ್ಝತ್ತಂ, ವಿಸಯಜ್ಝತ್ತಂ, ಅಜ್ಝತ್ತಜ್ಝತ್ತನ್ತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ. ತೇಸು ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತರತೋ ಸಮಾಹಿತೋ’’ತಿ ಏವಮಾದೀಸು (ಧ. ಪ. ೩೬೨) ವುತ್ತಂ ಇದಂ ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತಂ ನಾಮ. ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನ’’ನ್ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೧.೨೨೮; ಧ. ಸ. ೧೬೧) ಆಗತಂ ಇದಂ ನಿಯಕಜ್ಝತ್ತಂ ನಾಮ. ‘‘ಸಬ್ಬನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಅಮನಸಿಕಾರಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೩.೧೮೭) ಏವಮಾಗತಂ ಇದಂ ವಿಸಯಜ್ಝತ್ತಂ ನಾಮ. ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ ಧಮ್ಮಾ, ಬಾಹಿರಾ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿ (ಧ. ಸ. ತಿಕಮಾತಿಕಾ ೨೦) ಏತ್ಥ ವುತ್ತಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅಜ್ಝತ್ತಜ್ಝತ್ತಂ ನಾಮ. ಇಧಾಪಿ ಏತದೇವ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಾನಿಯೇವ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಿ. ಅಥ ವಾ ಯಥಾವುತ್ತೇನೇವ ಅತ್ಥೇನ ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಾ ಧಮ್ಮಾ, ಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ತೇಸು ಅಜ್ಝತ್ತೇಸು ಭವಾನಿ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಿ, ಚಕ್ಖಾದೀನಿ. ತೇಸಂ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಂ.

ಆಯತನಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಆಯತನತೋ, ಆಯಾನಂ ತನನತೋ, ಆಯತಸ್ಸ ಚ ನಯನತೋ ಆಯತನಾನೀತಿ. ಚಕ್ಖಾದೀಸು ಹಿ ತಂತಂದ್ವಾರವತ್ಥುಕಾ ಚಿತ್ತಚೇತಸಿಕಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಕೇನ ಸಕೇನ ಅನುಭವನಾದಿನಾ ಕಿಚ್ಚೇನ ಆಯತನ್ತಿ ಉಟ್ಠಹನ್ತಿ ಘಟನ್ತಿ ವಾಯಮನ್ತಿ, ತೇ ಚ ಆಯಭೂತೇ ಧಮ್ಮೇ ಏತಾನಿ ತನೋನ್ತಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತಿ, ಯಞ್ಚ ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸಾರೇ ಪವತ್ತಂ ಅತಿವಿಯ ಆಯತಂ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಂ, ತಂ ನಯನ್ತಿ ಪವತ್ತೇನ್ತಿ. ಇತಿ ಸಬ್ಬಥಾಪಿಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಆಯತನತೋ, ಆಯಾನಂ ತನನತೋ, ಆಯತಸ್ಸ ಚ ನಯನತೋ ಆಯತನಾನೀತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಅಪಿಚ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ, ಆಕರಟ್ಠೇನ, ಸಮೋಸರಣಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ, ಸಞ್ಜಾತಿದೇಸಟ್ಠೇನ, ಕಾರಣಟ್ಠೇನ ಚ ಆಯತನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತಥಾ ಹಿ ಲೋಕೇ ‘‘ಇಸ್ಸರಾಯತನಂ ದೇವಾಯತನ’’ನ್ತಿಆದೀಸು ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಂ ಆಯತನನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ‘‘ಸುವಣ್ಣಾಯತನಂ ರಜತಾಯತನ’’ನ್ತಿಆದೀಸು ಆಕರೋ. ಸಾಸನೇ ಪನ ‘‘ಮನೋರಮೇ ಆಯತನೇ, ಸೇವನ್ತಿ ನಂ ವಿಹಙ್ಗಮಾ’’ತಿಆದೀಸು ಸಮೋಸರಣಟ್ಠಾನಂ. ‘‘ದಕ್ಖಿಣಾಪಥೋ ಗುನ್ನಂ ಆಯತನ’’ನ್ತಿಆದೀಸು ಸಞ್ಜಾತಿದೇಸೋ. ‘‘ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ’’ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೩.೧೫೮; ಅ. ನಿ. ೩.೧೦೨) ಕಾರಣಂ ಆಯತನನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಚಕ್ಖಾದೀಸು ಚ ತೇ ತೇ ಚಿತ್ತಚೇತಸಿಕಾ ಧಮ್ಮಾ ನಿವಸನ್ತಿ ತದಾಯತ್ತವುತ್ತಿತಾಯಾತಿ ಚಕ್ಖಾದಯೋ ತೇಸಂ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಂ. ತತ್ಥ ಚ ತೇ ಆಕಿಣ್ಣಾ ತನ್ನಿಸ್ಸಿತತ್ತಾತಿ ತೇ ನೇಸಂ ಆಕರೋ, ಸಮೋಸರಣಟ್ಠಾನಞ್ಚ ತತ್ಥ ವತ್ಥುದ್ವಾರಭಾವೇನ ಸಮೋಸರಣತೋ, ಸಞ್ಜಾತಿದೇಸೋ ಚ ತನ್ನಿಸ್ಸಯಭಾವೇನ ತೇಸಂ ತತ್ಥೇವ ಉಪ್ಪತ್ತಿತೋ, ಕಾರಣಞ್ಚ ತದಭಾವೇ ತೇಸಂ ಅಭಾವತೋತಿ. ಇತಿ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ, ಆಕರಟ್ಠೇನ, ಸಮೋಸರಣಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ, ಸಞ್ಜಾತಿದೇಸಟ್ಠೇನ, ಕಾರಣಟ್ಠೇನಾತಿ ಇಮೇಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಚಕ್ಖಾದೀನಿ ಆಯತನಾನೀತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಛನ್ನೇತಂ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಂ ಆಯತನಾನ’’ನ್ತಿ.

ಯದಿಪಿ ರೂಪಾದಯೋಪಿ ಧಮ್ಮಾ ‘‘ರೂಪಂ ಲೋಕೇ ಪಿಯರೂಪಂ ಸಾತರೂಪಂ, ಏತ್ಥೇಸಾ ತಣ್ಹಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ತಣ್ಹಾವತ್ಥುಭಾವತೋ ಪಿಯರೂಪಸಾತರೂಪಭಾವೇನ ವುತ್ತಾ. ಚಕ್ಖಾದಿಕೇ ಪನ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಅತ್ತಭಾವಪಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಅಭಾವತೋ ‘‘ಮಮ ಚಕ್ಖು ಮಮ ಸೋತ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಅಧಿಕಸಿನೇಹವತ್ಥುಭಾವೇನ ಚಕ್ಖಾದಯೋ ಸಾತಿಸಯಂ ಪಿಯರೂಪಂ ಸಾತರೂಪನ್ತಿ ನಿದ್ದೇಸಂ ಅರಹನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಪಿಯರೂಪಂ ಸಾತರೂಪನ್ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ನೇತಂ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಂ ಆಯತನಾನಂ ಅಧಿವಚನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಓರಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಾಮಧಾತು, ತಪ್ಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಓರಮ್ಭಾಗಾ, ಪಚ್ಚಯಭಾವೇನ ತೇಸಂ ಹಿತಾತಿ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾ. ಯಸ್ಸ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ, ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ವಟ್ಟಸ್ಮಿಂ ಸಂಯೋಜೇನ್ತಿ ಬನ್ಧನ್ತೀತಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ. ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸಕಾಮರಾಗಬ್ಯಾಪಾದಾನಂ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ತೇ ಹಿ ಕಾಮಭವೂಪಗಾನಂ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಪಚ್ಚಯಾ ಹುತ್ವಾ ರೂಪಾರೂಪಧಾತುತೋ ಹೇಟ್ಠಾಭಾವೇನ ನಿಹೀನಭಾವೇನ ಓರಮ್ಭಾಗಭೂತೇನ ಕಾಮಭವೇನ ಸತ್ತೇ ಸಂಯೋಜೇನ್ತಿ. ಏತೇನೇವ ತೇಸಂ ಹೇಟ್ಠಾರಹದಸದಿಸತಾ ದೀಪಿತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ಊಮಿಭಯನ್ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೋಧುಪಾಯಾಸಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನನ್ತಿ ಭಾಯತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭಯಂ, ಊಮಿ ಏವ ಭಯನ್ತಿ ಊಮಿಭಯಂ. ಕುಜ್ಝನಟ್ಠೇನ ಕೋಧೋ, ಸ್ವೇವ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸರೀರಸ್ಸ ಚ ಅಭಿಪ್ಪಮದ್ದನಪವೇಧನುಪ್ಪಾದನೇನ ದಳ್ಹಂ ಆಯಾಸನಟ್ಠೇನ ಉಪಾಯಾಸೋ.

ಏತ್ಥ ಚ ಅನೇಕವಾರಂ ಪವತ್ತಿತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಸಮವೇತಂ ಸತ್ತಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾ ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತುಂ ಅದತ್ವಾ ಅನಯಬ್ಯಸನಾಪಾದನೇನ ಕೋಧುಪಾಯಾಸಸ್ಸ ಊಮಿಸದಿಸತಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ತಥಾ ಕಾಮಗುಣಾನಂ ಕಿಲೇಸಾಭಿಭೂತೇ ಸತ್ತೇ ಇತೋ ಚ ಏತ್ತೋ, ಏತ್ತೋ ಚ ಇತೋತಿ ಏವಂ ಮನಾಪಿಯರೂಪಾದಿವಿಸಯಸಙ್ಖಾತೇ ಅತ್ತನಿ ಸಂಸಾರೇತ್ವಾ ಯಥಾ ತತೋ ಬಹಿಭೂತೇ ನೇಕ್ಖಮ್ಮೇ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಏವಂ ಆವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಬ್ಯಸನಾಪಾದನೇನ ಆವಟ್ಟಸದಿಸತಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ಯಥಾ ಪನ ಗಹರಕ್ಖಸೋಪಿ ಆರಕ್ಖರಹಿತಂ ಅತ್ತನೋ ಗೋಚರಭೂಮಿಗತಂ ಪುರಿಸಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಗೋಚರೇ ಠಿತಮ್ಪಿ ರಕ್ಖಸಮಾಯಾಯ ಗೋಚರಂ ನೇತ್ವಾ ಭೇರವರೂಪದಸ್ಸನಾದಿನಾ ಅವಸಂ ಅತ್ತನೋ ಉಪಕಾರಂ ಕಾತುಂ ಅಸಮತ್ಥಂ ಕತ್ವಾ ಅನ್ವಾವಿಸಿತ್ವಾ ವಣ್ಣಬಲಭೋಗಯಸಸುಖೇಹಿಪಿ ವಿಯೋಜೇನ್ತೋ ಮಹನ್ತಂ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಾದೇತಿ, ಏವಂ ಮಾತುಗಾಮೋಪಿ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರರಹಿತಂ ಅವೀರಪುರಿಸಂ ಇತ್ಥಿಕುತ್ತಭೂತೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಹಾವಭಾವವಿಲಾಸೇಹಿ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಗಹೇತ್ವಾ ವೀರಜಾತಿಯಮ್ಪಿ ಅತ್ತನೋ ರೂಪಾದೀಹಿ ಪಲೋಭನವಸೇನ ಇತ್ಥಿಮಾಯಾಯ ಅನ್ವಾವಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸಂ ಅತ್ತನೋ ಉಪಕಾರಧಮ್ಮೇ ಸೀಲಾದಯೋ ಸಮ್ಪಾದೇತುಂ ಅಸಮತ್ಥಂ ಕರೋನ್ತೋ ಗುಣವಣ್ಣಾದೀಹಿ ವಿಯೋಜೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಾದೇತಿ, ಏವಂ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಗಹರಕ್ಖಸಸದಿಸತಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಆವಟ್ಟನ್ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚನ್ನೇತಂ ಕಾಮಗುಣಾನಂ ಅಧಿವಚನಂ, ಗಹರಕ್ಖಸೋತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನ’’ನ್ತಿ.

ಪಟಿಸೋತೋತಿ ಖೋ ಭಿಕ್ಖವೇ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಸಹ ಉಪಚಾರೇನ ಪಠಮಜ್ಝಾನಂ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಞಾ ಚ ನಿಬ್ಬಾನಞ್ಚ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಂ ನಾಮ. ಸಬ್ಬೇಪಿ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಂ ನಾಮ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ, ನಿಬ್ಬಾನಞ್ಚ ವಿಪಸ್ಸನಾ;

ಸಬ್ಬೇಪಿ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮನ್ತಿ ಪವುಚ್ಚರೇ’’ತಿ.

ಇಮೇಸಂ ಪನ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾದೀನಂ ತಣ್ಹಾಸೋತಸ್ಸ ಪಟಿಲೋಮತೋ ಪಟಿಸೋತಸದಿಸತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಅವಿಸೇಸೇನ ಹಿ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಂ, ತಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಚ, ಧಮ್ಮವಿನಯೋ ಚ ತಣ್ಹಾಸೋತಸ್ಸ ಪಟಿಸೋತಂ ವುಚ್ಚತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ಪಟಿಸೋತಗಾಮಿಂ ನಿಪುಣಂ, ಗಮ್ಭೀರಂ ದುದ್ದಸಂ ಅಣುಂ;

ರಾಗರತ್ತಾ ನ ದಕ್ಖನ್ತಿ, ತಮೋಖನ್ಧೇನ ಆವುತಾ’’ತಿ. (ದೀ. ನಿ. ೨.೬೫; ಮ. ನಿ. ೧.೨೮೧; ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೭೨);

ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸಾತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನವೀರಿಯಸ್ಸ. ತಸ್ಸ ಕಾಮೋಘಾದಿಭೇದತಣ್ಹಾಸೋತಸನ್ತರಣಸ್ಸ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪಾದೇಹಿ ಚತುರಙ್ಗನದೀಸೋತಸನ್ತರಣವಾಯಾಮಸ್ಸ ಸದಿಸತಾ ಪಾಕಟಾಯೇವ. ತಥಾ ನದೀಸೋತಸ್ಸ ತೀರೇ ಠಿತಸ್ಸ ಚಕ್ಖುಮತೋ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಕಾಮಾದಿಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಮ್ಪಿ ಓಘಂ ತರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪರತೀರಭೂತೇ ನಿಬ್ಬಾನಥಲೇ ಠಿತಸ್ಸ ಪಞ್ಚಹಿ ಚಕ್ಖೂಹಿ ಚಕ್ಖುಮತೋ ಭಗವತೋ ಸದಿಸಭಾವೋ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತತ್ರಿದಂ ಓಪಮ್ಮಸಂಸನ್ದನಂ – ನದೀಸೋತೋ ವಿಯ ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನೋ ತಣ್ಹಾಸೋತೋ, ತೇನ ವುಯ್ಹಮಾನೋ ಪುರಿಸೋ ವಿಯ ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸಾರವಟ್ಟೇ ಪರಿಬ್ಭಮನತೋ ತಣ್ಹಾಸೋತೇನ ವುಯ್ಹಮಾನೋ ಸತ್ತೋ, ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ಪಿಯರೂಪಸಾತರೂಪವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ವಿಯ ಇಮಸ್ಸ ಚಕ್ಖಾದೀಸು ಅಭಿನಿವೇಸೋ, ಸಊಮಿಸಾವಟ್ಟಸಗಹರಕ್ಖಸೋ ಹೇಟ್ಠಾರಹದೋ ವಿಯ ಕೋಧುಪಾಯಾಸಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣಮಾತುಗಾಮಸಮಾಕುಲೋ ಪಞ್ಚೋರಮ್ಭಾಗಿಯಸಂಯೋಜನಸಮೂಹೋ, ತಮತ್ಥಂ ಯಥಾಭೂತಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ನದೀಸೋತಸ್ಸ ಪರತೀರೇ ಠಿತೋ ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ವಿಯ ಸಕಲಂ ಸಂಸಾರಾದೀನವಂ ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಞೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಯಥಾಭೂತಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತಣ್ಹಾಸೋತಸ್ಸ ಪರತೀರಭೂತೇ ನಿಬ್ಬಾನಥಲೇ ಠಿತೋ ಸಮನ್ತಚಕ್ಖು ಭಗವಾ, ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ನದಿಯಾ ಸೋತೇನ ವುಯ್ಹಮಾನೇ ಪುರಿಸೇ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ರಹದಸ್ಸ ರಹದಾದೀನವಸ್ಸ ಚ ಆಚಿಕ್ಖನಂ ವಿಯ ತಣ್ಹಾಸೋತೇನ ವುಯ್ಹಮಾನಸ್ಸ ಸತ್ತಸ್ಸ ಮಹಾಕರುಣಾಯ ಭಗವತೋ ತಣ್ಹಾದೀನಂ ತದಾದೀನವಸ್ಸ ಚ ವಿಭಾವನಾ, ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಅಸದ್ದಹಿತ್ವಾ ಅನುಸೋತಗಾಮಿನೋ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ರಹದೇ ಮರಣಪ್ಪತ್ತಿಮರಣಮತ್ತದುಕ್ಖಪ್ಪತ್ತಿಯೋ ವಿಯ ಭಗವತೋ ವಚನಂ ಅಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಅಪಾಯುಪ್ಪತ್ತಿ, ಸುಗತಿಯಂ ದುಕ್ಖುಪ್ಪತ್ತಿ ಚ, ತಸ್ಸ ಪನ ವಚನಂ ಸದ್ದಹಿತ್ವಾ ಹತ್ಥೇಹಿ ಚ ಪಾದೇಹಿ ಚ ವಾಯಾಮಕರಣಂ ವಿಯ ತೇನ ಚ ವಾಯಾಮೇನ ಪರತೀರಂ ಪತ್ವಾ ಸುಖೇನ ಯಥಿಚ್ಛಿತಟ್ಠಾನಗಮನಂ ವಿಯ ಭಗವತೋ ವಚನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಣ್ಹಾದೀಸು ಆದೀನವಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತಣ್ಹಾಸೋತಸ್ಸ ಪಟಿಸೋತಪಬ್ಬಜ್ಜಾದಿನೇಕ್ಖಮ್ಮವಸೇನ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಚ ತೇನೇವ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೇನ ತಣ್ಹಾಸೋತಾತಿಕ್ಕಮನಂ ನಿಬ್ಬಾನತೀರಂ ಪತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಫಲಸಮಾಪತ್ತಿವಸೇನ ಯಥಾರುಚಿ ಸುಖವಿಹಾರೋತಿ.

ಗಾಥಾಸು ಸಹಾಪಿ ದುಕ್ಖೇನ ಜಹೇಯ್ಯ ಕಾಮೇತಿ ಝಾನಮಗ್ಗಾಧಿಗಮತ್ಥಂ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾನುಯೋಗಂ ಕರೋನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಯದಿಪಿ ತೇಸಂ ಪುಬ್ಬಭಾಗಪಟಿಪದಾ ಕಿಚ್ಛೇನ ಕಸಿರೇನ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ, ನ ಸುಖೇನ ವೀಥಿಂ ಓತರತಿ ಪುಬ್ಬಭಾಗಭಾವನಾಯ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಬಲವಭಾವತೋ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ವಾ ಅತಿಕ್ಖಭಾವತೋ. ತಥಾ ಸತಿ ಸಹಾಪಿ ದುಕ್ಖೇನ ಜಹೇಯ್ಯ ಕಾಮೇ, ಪಠಮಜ್ಝಾನೇನ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇನ್ತೋ ತತಿಯಮಗ್ಗೇನ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಕಿಲೇಸಕಾಮೇ ಪಜಹೇಯ್ಯ. ಏತೇನ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದೇ ಝಾನಮಗ್ಗೇ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಯೋಗಕ್ಖೇಮಂ ಆಯತಿಂ ಪತ್ಥಯಾನೋತಿ ಅನಾಗಾಮಿತಂ ಅರಹತ್ತಂ ಇಚ್ಛನ್ತೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಯದಿಪಿ ಏತರಹಿ ಕಿಚ್ಛೇನ ಕಸಿರೇನ ಝಾನಪುರಿಮಮಗ್ಗೇ ಅಧಿಗಚ್ಛಾಮಿ, ಇಮೇ ಪನ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪರಿ ಅರಹತ್ತಂ ಅಧಿಗನ್ತ್ವಾ ಕತಕಿಚ್ಚೋ ಪಹೀನಸಬ್ಬದುಕ್ಖೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಹಾಪಿ ದುಕ್ಖೇನ ಝಾನಾದೀಹಿ ಕಾಮೇ ಪಜಹೇಯ್ಯಾತಿ. ಅಥ ವಾ ಯೋ ಕಾಮವಿತಕ್ಕಬಹುಲೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಸೀಲವಿಸೋಧನಂ ಝಾನಾದೀನಂ ಪುಬ್ಬಭಾಗಪಟಿಪತ್ತಿಂ ವಾ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತೋ ಕಿಚ್ಛೇನ ಕಸಿರೇನ ಅಸ್ಸುಮುಖೋ ರೋದಮಾನೋ ತಂ ವಿತಕ್ಕಂ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಹಾಪಿ ದುಕ್ಖೇನ ಜಹೇಯ್ಯ ಕಾಮೇ’’ತಿ. ಸೋ ಹಿ ಕಿಚ್ಛೇನಪಿ ಕಾಮೇ ಪಜಹನ್ತೋ ಝಾನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ತಂ ಝಾನಂ ಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಹೇಯ್ಯ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಯೋಗಕ್ಖೇಮಂ ಆಯತಿಂ ಪತ್ಥಯಾನೋ’’ತಿ.

ಸಮ್ಮಪ್ಪಜಾನೋತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಸಹಿತಾಯ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಮದೇವ ಪಜಾನನ್ತೋ. ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋತಿ ತಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಾಧಿಗಮಸ್ಸ ಅನನ್ತರಂ ಫಲವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಸುಟ್ಠು ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ. ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಫಸ್ಸಯೇ ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಮಗ್ಗಫಲಾಧಿಗಮನಕಾಲೇ ವಿಮುತ್ತಿಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಫಸ್ಸಯೇ ಫುಸೇಯ್ಯ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯ ಅಧಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಸಚ್ಛಿಕರೇಯ್ಯ. ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ಹಿ ‘‘ವಿಮುತ್ತಿಯಾ’’ತಿ ಇದಂ ಸಾಮಿವಚನಂ. ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ವಾ ಆರಮ್ಮಣಭೂತಾಯ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ತಂತಂಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಕಾಲೇ ಅತ್ತನೋ ಫಲಚಿತ್ತಂ ಫಸ್ಸಯೇ ಫುಸೇಯ್ಯ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯ, ನಿಬ್ಬಾನೋಗಧಾಯ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ವಿಹರೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸ ವೇದಗೂತಿ ಸೋ ವೇದಸಙ್ಖಾತೇನ ಮಗ್ಗಞಾಣೇನ ಚತುನ್ನಂ ಸಚ್ಚಾನಂ ಗತತ್ತಾ ಪಟಿವಿದ್ಧತ್ತಾ ವೇದಗೂ. ಲೋಕನ್ತಗೂತಿ ಖನ್ಧಲೋಕಸ್ಸ ಪರಿಯನ್ತಂ ಗತೋ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ದಸಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.